1. дведве
авайавасамбандхети сйа̄дйавайавӣсамуда̄йена дведвети вутта̄намавайава̄нам̣ самбандхе, атеттха вутйанукӯла̄йа пан̃чика̄йа ва̄ бхавитаббам̣, пан̃чика̄ну кӯла̄йа вуттийа̄ ва̄, на четтха двиннаман̃н̃он̃н̃а̄нукӯлата̄ диссати, татха̄хи вуттийам̣-‘ека̄некаттхесу ваттама̄нато на̄масма̄’ти еттакамева пакативисесанавасена вуттам̣, пан̃чика̄йанту таббисесана васена ча паччайаттхависесанавасена ча аттхо дассито, тадева мубхиннанна̄н̃н̃аман̃н̃а̄нукӯлата̄ диссати, тато еттха йатха̄ двиннаман̃н̃он̃н̃а̄нукӯлата̄ сампаджджати, татха̄ бйа̄чиккхисса̄ма ‘‘йади панеттха вутйа̄нукӯла̄ пан̃чика̄ бхавеййа паччайаттхапаккхо джахитаббо сийа̄ти ‘те…пе… ека̄некаттхесу’ти ча, тена…пе… йоджанийа’нти ча етесам̣ джахитаббата̄йа бахупа̄т̣хавилопо а̄паджджати, йади пана пан̃чика̄нукӯла̄ вутти бхавеййа вуттийам̣ кин̃чиматтам̣ паккхипитабба маттамева сийа̄ти бахувилопа̄патти (на) хотӣти етесам̣ дведве хонти ека̄не каттхесу ваттама̄нато на̄масма̄’ти вуттийа̄ бхавитабба’’нти, еван̃хи сати саттхантарена̄пи саха гхат̣ате, сутте ‘дведвека̄некесу на̄масма̄’ти вуттатта̄ ‘ека̄некесӯ’ти идам̣ паччайависесанам̣ ва̄ йуджджати
пакативисесанавасена ва̄ йадетам̣ паччайависесанам̣, тада̄ са̄маттхийа̄ ека̄некесӯти пакативисесанампи лаббхати, таттха са̄маттхийаматтха балам̣, татха̄хйека̄дӣсу бхаванта̄ пакатива̄чча̄намевекатта̄диабйати риттааттхаматта̄дӣрӯпа̄нам̣ джотака̄ сйа̄дайо катхамекатта̄дӣсу ваттама̄нато на̄масма̄ ан̃н̃ато сийунти йатха̄вуттана̄мависеса̄ккхепо, татха̄ иттхин̣а̄диппаччайа̄дӣнампи пана пакативисеса̄нупа̄да̄непи йато дха̄тва̄ди ва̄ччоттхо наттхи, са̄маттхийа̄ тато, дха̄тутйа̄дйантехи [тйа̄дйанта ва̄ччехи (поттхаке)] на хонте виттипаччайа̄, татха̄ н̣а̄дипаччайа̄пи… вибхатйанта̄ видха̄нато, йадетампакативисесанам̣ тада̄пи са̄маттхийенева екатта̄дӣсу ваттама̄нато на̄масма̄ таджджотана̄йа бхаванта̄ сйа̄дайо катхаман̃н̃аттха хонти асамбхава̄ти ека̄некесу дведвети лаббхати, атхава̄ сарӯпена авуттампи са̄маттхийенека̄некаттхесӯти гаммама̄нам̣ вуттамева хотӣти катва̄‘теча̄’тиа̄дикам̣ вуттанти гахетаббам̣, ека̄некесу ваттама̄нато на̄масма̄ти киматтхам̣ асатвабхӯта̄йа кирийа̄йекатта̄дисамбандха̄бха̄ва̄ крийаттха̄ча тйа̄дӣхи йевекатта̄дӣнам̣ вуттатта̄ тйа̄дйантехи ча на бхавеййунти пайоджанантарама̄ха-‘йампана̄’тиа̄ди, пан̃чакана̄маттхасса̄дхиппетабха̄во четтха паккхассетассева йуттатта̄. татха̄хи сан̇кхйа̄камма̄дайо на̄ма ва̄ччасса даббасса дхаммо сакаттхо-пасаджджано ча саддо даббейева ваттате… даббейева̄нйанайа̄дивоха̄ра̄, таттха даббава̄чина̄ саддена даббадхамма̄намаббхантарӣкаран̣анти на̄йуттаметам̣ на̄мена пан̃чаннамабхидха̄нам̣, вибхаттийо пана джотика̄, иттхипаччайа̄ ча иттхилин̇гасса, татха̄ ча̄мхехи вуттам̣ самбандхачинта̄йам̣–
саддо сакаттхам̣ ватва̄на, падаттхам̣ даббасан̃н̃итам̣;
самаветам̣ ваде лин̇гам̣, сан̇кхйам̣ камма̄дикамми чети.
ека̄некесу сйа̄дӣнам̣ йатха̄ккамам̣ дассетум̣ ‘тена̄’тиа̄ди вуттам̣, тена̄ти йена пан̃чако на̄маттхо адхиппето ека̄дӣсу ча аттхесу джо-танӣйесу сйа̄дайо видхийиссанти тена, саббаттха̄ти ‘ам̣йо’а̄дӣсу саббаттха, сабха̄ватотйа̄дикасса̄йамадхиппа̄йо ‘‘йадйапи сйа̄дайо ека̄некесу хонти татха̄пи ека̄дайо сан̇кхйа̄йа париччхинне аттхе ваттанти на сан̇кхйа̄матте, сан̇кхйа̄йа самбхава̄бха̄ва̄ сан̇кхйейе бхаватӣти на сан̇кхйа̄пи сйа̄дӣнаматтхо’’ти (на) кевалам̣ сакаттха дабба̄дийева сйа̄дӣнаматтхо на бхавати, апи ту сан̇кхйа̄пӣтйаписаддаттхо, анена сан̇кхйа̄ вибхатйаттхо чатукко на̄маттхотйайампаккхо нира̄като пан̃чако на̄маттхоти дассане сан̇кхйа̄камма̄дӣнам̣ вибхаттийо джотика̄ хонти, тико на̄маттхоти дассане ту сан̇кхйа̄камма̄дайо вибхаттива̄чча̄ хонти, ида̄ни адхиппетапан̃чакана̄маттхе сакаттха̄дикам̣ сарӯпато дассетум̣ ‘таттха̄’тиа̄дима̄ха, таттха сакаттхо висесананти сарӯпа̄ди йам̣ кин̃чи висесанаттена ваттумиччхитам̣ там̣ сакаттхо на̄мати аттхо, там̣ дассети ‘сарӯпаджа̄тигун̣адабба̄ни’ти.
балена йасса̄ бхиннесу, паваттанте гага̄дӣсу;
са̄ джа̄тйабхиннадхӣсадда̄, суттам̣ пуппхесвива̄нвӣтам̣.
дабба̄дха̄ро тато бхинно, нимиттам̣ таппатӣтийа̄;
бха̄ва̄бха̄васабха̄во йо, со гун̣о ниггун̣о мато.
сарӯпам̣ саддарӯпам̣ва, джа̄тийа̄ йам̣ висесанам̣;
висесӣйати йам̣кин̃чи, даббам̣ там̣ самудӣритам̣.
ида̄ни сарӯпа̄дино висесанасса сакаттхабха̄вам̣ джа̄тйа̄дивисесасса даббабха̄ван̃ча дассетум̣ ‘таттха̄’тиа̄дима̄ха, сарӯпе ваттате саддоти вийабхедопача̄рена̄ха-‘саддасса сарӯпена̄’ти, еттха пана готи джа̄тиматтава̄чини госадде пайутте госаддо джа̄тиматтама̄хети со джа̄тим̣ висесети на̄ма. йат̣т̣хиа̄дисаддехи йат̣т̣хиа̄дисахачарита̄ упача̄рато гахита̄ти йат̣т̣хиа̄дидаббехи йат̣т̣хиа̄дисахачарита̄ пуриса̄ висесӣйантӣти а̄ха-‘даббампи даббантарасса висесанабхӯтамбхаватӣ’ти, йат̣т̣хийопавесайа̄ти йат̣т̣хисаддавачанӣйа йат̣т̣хидаббависит̣т̣хе пурисе павесайа̄ти аттхо, кунтепавесайа̄ти еттха̄пи есеванайо, йатха̄вуттачатуббидхасакаттхато паропи аттхи сакаттхоти а̄ха-‘каттхачӣ’тиа̄ди, самбандханимиттоти самбандхо нимиттам̣ ка̄ран̣ам̣ паччайаппаваттийа̄ асса паччайасса соти сама̄со, еттха хи дан̣д̣о асса аттхӣти асса̄ти са̄мино пурисасса сам̣сан̇кха̄тадан̣д̣а̄дидаббена сахайо сасса̄мисамбандхо, сопи паччайасса нимиттам̣, татха̄ ча ваккхати-‘дан̣д̣апурисасамбандха̄ дан̣д̣ӣти паччайо’ти, (кири)йа̄ падаттхасса̄пи висесанаттена сакаттхабха̄во джа̄типадаттха̄дӣнам̣ вутта т̣ха̄нейева ваттабботи па̄чакоти еттха кирийа̄ка̄ракасамбандхасан̇кха̄там̣ пара̄бхиматам̣ сакаттхампи паропадесенопадиситука̄мо идха самбандхасакаттхасса вуттат̣т̣ха̄нейева кирийа̄сакаттхам̣ дассетум̣ ‘каттхачи кирийа̄пӣ’тиа̄дима̄ха. на̄масабха̄вена вин̃н̃а̄йама̄нам̣ пан̃чамам̣ на̄масан̇кха̄таматтхам̣ даббападаттхена сан̇гахетва̄ джа̄тигун̣акирийа̄дабба̄нӣти хи чатуббидхо на̄маттхо, на̄мампи анваттхарул̣хивасена дувидхам̣ пумиттхинапум̣сака лин̇гавасена тивидхампи чатуббидхам̣ хоти… йатха̄вутте чатуббидхе аттхе намати, те ва̄ аттани на̄метӣти имина̄ ка̄ран̣ена. са̄ман̃н̃агун̣а кирийа̄йадиччха̄васена̄н̃н̃атха̄пи чатуббидхаттам̣ на̄масса ваданти, таттха̄пи йадиччха̄на̄масса даббана̄менева сан̇гахо ведитаббо, иттхаттам̣ еса̄ти пасиддхима̄ аттхо, йампана̄тиа̄дина̄ вуттамеваттхам̣ са̄дхети ‘таттхе’чча̄дина̄, абхидха̄йакаттена джотакаттена, ика̄рантатоти мунисаддато, ан̃н̃атха̄ти ика̄рантато на бхавати че, атоти а̄деса бхаванато пхалам̣ дасситам̣ на сийа̄ти самбандхо, вуттийам̣ ‘евам̣ кума̄рӣ кума̄рийо’тиа̄дӣсу еванти йатха̄ пуллин̇ге ика̄рантато сйа̄дӣнамуда̄харан̣амана̄десаттхам̣ вуттам̣ евамиттхийампи ана̄ка̄рантатоти дассети, упалаккхан̣ам̣ четаминӣ-нӣ-ӯ-ти-паччайанта̄дӣнам̣, асати…пе… вачанети имина̄ па̄н̣инийа̄нам̣ вибхаттисан̃н̃а̄видха̄йакасса суттантарасса аттхибха̄вам̣ дассети, ‘‘вибхаттича’’ (1-4-104) ити хи тесам̣ суттам̣, тассаттхо ‘сйа̄дӣнам̣ тйа̄дӣнан̃ча вибхаттисан̃н̃а̄ хотӣ’ти, бхавантӣти анваттхавасена вибхаттисаддавачанӣйа̄ни бхаванти, со (йеваттхо) вибхаттиччанена вибхаджӣйатӣти вибхатти, камме ктиппаччайантойам̣ вибхатти саддоти дассети, катхампанетесу сйа̄дӣсу вибхаджӣйатиччасса ва̄кйаттха̄сса̄нугамо йеневам̣ вуччатичча̄сан̇кийа йена йатха̄ ча вибхаджӣйати тамупадассенто а̄ха-‘татха̄ хи’чча̄ди.