22. виппат̣и
пароти ваттате, со ча̄н̃н̃а̄дхикйаит̣т̣ха̄дйанекаттхопи идха ит̣т̣ха ва̄чӣ дат̣т̣хаббо, каммабйатиха̄регхан̣ити каммабйатиха̄ро кирийа̄париваттанам̣ бха̄вависесо тасмим̣ ‘бха̄вака̄ракесвагхан̣гхака̄’’ти (5-44) са̄ман̃н̃ена вихитатта̄ виппат̣иседхананти аттхе гхан̣и виппат̣ӣ седхо, тена̄ха-‘са̄ман̃н̃е’чча̄ди, виппат̣иседхасаддасса аттхама̄ха-‘ан̃н̃аман̃н̃апат̣иседхо’ти, сам̣сиддхийам̣ ваттама̄нопи сидхи упасаггасамбандхе на̄ттхантарепи хотӣти ан̃н̃аман̃н̃авиродхотйаттхо, виппат̣иседхасаддасса локе виродхава̄читтена пасиддхаттама̄ха ‘татха̄ хи’чча̄дина̄, катхампана пама̄н̣абхӯтасса̄чарийасса вачанесу ан̃н̃аман̃н̃авиродхо самбхаватӣчча̄сан̇кийа убхиннам̣ са̄вака̄сатте сати самбхавати на̄н̃н̃атха̄ти ‘двинна’мичча̄ди вуттигантхо паваттоти ваттум̣ ‘соча̄’тиа̄дима̄ха ан̃н̃аман̃н̃а̄наджджха̄ситети ан̃н̃аман̃н̃ена̄накканте апариггахитети вуттам̣ хоти, анубхайата̄гинӣти йо висайекадесо убхайанна бхаджате тасмим̣ анубхайабха̄гини висайекадесе, са̄ман̃н̃ависайо двиннам̣ видхӣнам̣ са̄дха̄ран̣о висайо, таттха паваттиппасан̇ге сати соча виппат̣иседхо джа̄йатӣти самбандхо, имина̄ виппат̣иседхасса висайо паваттиппасан̇го висайависайӣнамабхедена сутте ‘виппат̣иседхо’тивуттоти ‘двинна’мичча̄дина̄ вуттигантхо рачитоти дӣпети, паро хотӣ тивидхидасситоти имина̄ йади нийамо-ббхӯпагато сийа̄, тада̄ ‘паровахотӣ’ти вадеййа̄ти дассети, па̄н̣инийа̄ хи джа̄тийам̣ падаттхе сакимева лаккхан̣ам̣ паваттатӣти чаритаттхатта̄ висайантаре двиннампи лаккхан̣а̄намаппаваттийам̣ парам̣ паччхимам̣ ка̄рийанти видхйаттхамидам̣ вачанам̣, бйаттийанту падаттхе латва̄дӣнамива парийа̄йаппасан̇ге нийаматтханти пат̣ипанна̄, идха пана джа̄тийам̣ бйаттийан̃ча двиннампи сутта̄намаппаваттийамева видхйаттхамевидам̣ вачанам̣, на нийаматтхампӣти пат̣ипа̄детума̄ха-‘татха̄хи’чча̄ди, ка̄мача̄рато парисама̄пӣйатети самбандхо, ка̄мато парисама̄панан̃четисса̄ саббасмим̣ аттано гочаре авиччхедабйа̄панена паваттисаббха̄вато. катхампанекасса̄пи паватти на бхавеййа̄тйа̄сан̇кийа ка̄ран̣ама̄ха‘убхайампи’чча̄ди, хисаддо йасма̄ттхе, йасма̄ убхайампидама̄чарийавачанам̣, татойева пама̄н̣ам̣, абхиматака̄рийавидха̄не лин̇габха̄вена саддика̄нумататта̄(тесам̣) видхӣнам̣ видха̄йакан̃ча тасма̄ти аттхо. пама̄н̣атта̄ двиннампи аппаттийам̣ ка̄ран̣ама̄ха-‘анубхайабха̄гимхи’чча̄ди, йато ладдха̄вака̄са̄ тато сама̄набала̄ти, итисаддо хетумхи, вируддха̄ча̄ти еттха итисаддам̣ датва̄ ‘анубхайабха̄гимхи…пе… вируддха̄ча̄ти двиннам̣ вачана̄нам̣ пама̄н̣атта̄ убхиннампи аппаваттӣти самбандхо ведитаббо. сама̄набала̄нам̣ двиннам̣ локепи виродхиттам̣ екаккхан̣ейева убхиннампи ка̄рийе аппаватти ча диссатӣти дит̣т̣хантама̄ха ‘локече’тйа̄ди, еттха ча пессасса (а)виродхаттхино ка̄рийе аппаваттирива [аппаваттийева (поттхаке)] сама̄набала̄на мубхиннам̣ вачана̄нам̣ ка̄рийе аппаваттӣти сукхено пама̄сам̣санданам̣ вин̃н̃а̄таббам̣.
джа̄типаккхейева бхассака̄рена двиннам̣ йугападиппаттийам̣ ‘латва̄дӣнамива’ парийа̄йаппасан̇го ван̣н̣ито, тасса̄йуттаттамупадассенто а̄ха ‘нача̄пи’чча̄ди, бхиннависайатта̄ти двиннам̣ видхӣнам̣ бхиннависайатта̄. абхиннависайатте хи парийа̄йакаппана̄ йуттиматӣ, аточа латва̄дӣнамабхиннависайаттампат̣ипа̄дайитума̄ха- ‘латва̄дайо хи’чча̄ди, анавайавенети дха̄ту маттато видха̄нена̄вайавабйатирекасаббха̄вато саббадха̄тупариггахена, йаттха йасмим̣ дха̄тваттхекадесе паватта̄ сама̄на̄ паватта̄ санто ладдха̄вака̄са̄ сийум̣ тассекадесасса париха̄рена̄пи паричча̄гена̄пи на видхӣйантети самбандхо, латва̄дӣна мекаккхан̣е асамбхава̄ екасмим̣ кате сатӣтаравачана̄на ма̄наттхакйаппасан̇га̄ча парийа̄йена бхавантӣти йантам̣ йуттанти самбандхо. иха̄ти имасмим̣ йугападиппаттийам̣, иха татха̄бха̄васса ка̄ран̣ама̄ха-‘са̄вака̄…пе… вачана’нти, таттха̄ти йугападиппаттийам̣. джа̄тийампадаттхе ‘‘пунаппасан̇гавиджа̄нана̄ сиддхам̣, виппат̣иседхе йам̣ ба̄дхитам̣ тамба̄дхитамева̄’’тӣма̄самубхиннам̣ парибха̄санампаваттим̣ пат̣ипа̄денто а̄ха- ‘парасмим̣ че’тйа̄ди, парасминти ит̣т̣хе, парибха̄санампана айаматтхо ‘пунаппасан̇гавиджа̄нана̄ти двиннам̣ сутта̄намекаттхаппа сан̇гасан̇кха̄те виппат̣иседхе сатипарамит̣т̣хам̣ пат̣хамам̣ хоти, хонтена тена йадӣтарасса нимиттопагха̄то на като тада̄ тасса̄пи пунаппасан̇го тасса виджа̄нана̄ сиддханти, виппат̣иседхе йатха̄вутте сати пат̣хамам̣ хонтена йам̣ суттам̣ ба̄дхитам̣ тасса пунаппаваттийа̄ йади нимиттам̣ наттхи там̣ ба̄дхитамеве’ти. бйаттийампи видхйаттхамевидам̣ вачанам̣, на нийаматтханти дассетума̄ха-‘бйаттийа’мичча̄ди, евам̣ ман̃н̃ате ‘бйаттийам̣ пат̣илаккхийам̣лаккхан̣аппаваттийам̣ двиннам̣ са̄дха̄ран̣ам̣ т̣ха̄нампати йа̄ни вачана̄ни бхинна̄ни тесампи ниравака̄саттена тулйабалатта̄ двиннампат̣ипаттийевасийа̄, нату парийа̄йаппасан̇го’ти. бйаттийампи йатха̄вутта̄нам̣ парибха̄са̄нам̣ паватти вуттавидхинева̄ти дассенто ‘парибха̄са̄нампи’чча̄дима̄ха.
джа̄тийампадаттхе ‘‘ваттама̄нети анти, си тха, ми ма, те анте, се вхе, е мхе’’чча̄дӣнам̣ лаккхан̣а̄намекамекаттхепи ваттама̄нети анти, ваттама̄не си тха ичча̄дӣнам̣ ва̄кйекадеса̄нам̣ гаччхатичча̄до гаччха сичча̄до ча лаккхийе сакимпаваттийа̄ саббасмим̣ саке висайе пат̣хама маджджхимапурисекавачанаджа̄ти парисаматта̄ти чаритаттхатта̄ тумхе гаччхатха̄ти еттха двӣхи двиннам̣ пуриса̄на мекаккхан̣е паваттийам̣ на кассачи, бйаттийампи пат̣илаккхийам̣ лаккхан̣а̄ни бхиджджантӣти са̄дха̄ран̣ам̣ т̣ха̄нам̣ патибхиннехи лаккхан̣ехи двиннампекаттхе-каккхан̣е паваттийам̣ на кассачи, татха̄ вуттанайенева тин̣н̣ам̣ пуриса̄намекаккхан̣е паваттийанти саббатха̄ аппаваттийам̣ сампатта̄йам̣ вачанамидам̣, паро хотӣти маджджхимуттамам̣ бхаватӣти адхиппа̄йена ‘йатхе’чча̄дина̄ вуттам̣ вуттигантхампан̃хамукхена̄ харитва̄ дассетум̣ ‘квапана̄’тиа̄дима̄ха, недамуда̄харан̣амамхам̣ манам̣ бхосети-йато виппат̣иседхависайамеведам̣ на хоти, куто йато ‘‘ваттама̄нети анти’’чча̄диппабхутӣнам̣ ваттама̄нети античча̄дӣхи ва̄кйекадесехи ниддит̣т̣ха̄намева пуббапараччхакка̄нам̣ пурисавачанависесавидха̄йакена ‘‘пуббапараччхакка̄на мека̄некесу тумха̄мха сесесу дведве маджджхимуттамапат̣хама̄’’ (6-14) тӣмина̄ ва̄кйа̄вайавена тумха̄мхасесесу пайуджджама̄несу аппайуджджама̄несу ва̄ йатха̄ккамам̣ пуббаччхакка̄нам̣ параччхакка̄нан̃ча маджджхимуттамапат̣хама̄нам̣ паччекам̣ дведве вачана̄ни йатха̄ккамам̣ бхавантӣти ‘гаччхатха гаччха̄ма̄’ти еттха екаккхан̣е паваттийева наттхи, двиннампана са̄вака̄са̄на мекаккхан̣е паваттийева хи виппат̣иседхоти, татха̄пи вуттанайена виппат̣иседхаппакаппана̄пи сакка̄ ка̄тунтӣдамуда̄хат̣ам̣ сийа̄ти дат̣т̣хаббам̣, имисса̄ пана парибха̄са̄йа нира̄кулаппаватти ‘‘а̄дисса̄’’ тӣмисса̄ вуттанайена ведитабба̄, ката̄катаппасан̇гӣ йо видхи, со ниччо, йотвакатейева̄йаманиччоти вуттаничча̄ниччесу антаран̇габахиран̇гесу ча̄тулйабалатта̄ на̄сса йогасса бйа̄па̄ро, татха̄хи ничча̄ниччесу ниччамева балаванти ничча̄ничча̄наматулйабалата̄, антаран̇габахиран̇гаппака̄ра(мпана) упари ‘‘лопо’’ти (1-39) сутте пака̄сисса̄ма.