2. пураваггаван̣н̣ана̄
198. чхаккам̣ нагаре.
‘‘пат̣т̣анан̃ча адхит̣т̣ха̄нам̣, нагарам̣ пут̣абхеданам̣;
тхийо пӯ нагарӣ пӯрийо, т̣ха̄нӣйам̣ каббат̣ам̣ пут̣а’’нти.
хи силокапарийа̄йесу вопа̄лито.
‘‘вичиттадева̄йатанам̣, па̄са̄да̄пан̣амандирам̣;
нагарам̣ дассайе видва̄, ра̄джамаггопасобхита’’нти [чинта̄ман̣ит̣ӣка̄ 1.2.1]. –
нагаралаккхан̣ам̣. пу па̄лане, пура па̄ланети ча, пуна̄ти пурети ча раккхати парачакка̄ дуггата̄йа̄ти пурам̣, ро, а ча, пура аггагаманетипи дха̄тваттхо. нага̄ па̄са̄да̄дайо асса санти нагарам̣, ро. ва̄ка̄рена нагарасаддасса пуллин̇гаттам̣ самуччиноти [нагарийо ва̄ паттанам̣ (амара 1.2.1) паккхе паттанаса̄хачарийа̄ напум̣сакаттам̣. (чинта̄ман̣ит̣ӣка̄ 1.2.1)], пурасаддасса̄пӣтйа̄чарийа̄. акутобхайатта̄ т̣ха̄на̄йа хитам̣ т̣ха̄нӣйам̣, ӣйо. пан̣ика̄нам̣ пут̣а̄ бхиджджанте атра̄ти пут̣абхеданам̣.
ниччанива̄санат̣т̣ха̄нам̣ дассетва̄ итарам̣ дассетума̄ха ‘‘тхийа’’мичча̄ди. ра̄джа̄ тит̣т̣хати еттха̄ти ра̄джат̣ха̄нӣ, йу, нада̄ди, ниччанива̄санат̣т̣ха̄непи ‘‘чатура̄сӣтинагарасахасса̄ни кусаватӣра̄джат̣ха̄нӣпамукха̄нӣ’’тйа̄дӣсу [дӣ. ни. 2.263]. да̄руккхандха̄дӣхи а̄ самантато варанти париккхипӣйанти еттха̄ти кхандха̄ва̄ро, паттханаттхо варадха̄ту а̄пуббатта̄ париккхипанаттхо хоти. пан̃чакам̣ нагаре, ‘‘кхандха̄ва̄ро’’ти пана екамева ачиранива̄санат̣т̣ха̄насса на̄мам̣.
199. мӯлапура̄ ан̃н̃атра мӯлапурам̣ ваджджетва̄ йам̣ пураматтхи йоджанавиттхин̣н̣апа̄ка̄ра̄дипариккхиттам̣, там̣ мӯлапурасса тарут̣т̣ха̄нийасса са̄кха̄садисатта̄ са̄кха̄нагарам̣ на̄ма.
200-201. са̄ддхападжджадвайена мӯлапурасса на̄ма̄ни. ва̄нарасӣсам̣, там̣сан̣т̣ха̄но ва̄ па̄са̄н̣о еттха аттхӣти ‘‘ва̄нарасӣса’’нти ваттаббе васса баттам̣, ван̣н̣авипарийайам̣, дӣгхам̣, н̣аттам̣, сасса лопан̃ча катва̄ ‘‘ба̄ра̄н̣асӣ’’ти вуттам̣. саваттхасса исино нива̄санат̣т̣ха̄натта̄ са̄ваттхи, саббам̣ дханаметтха аттхӣти ва̄ са̄ваттхи [ма. ни. ат̣т̣ха. 1.14], саббасса са̄во, дханава̄чако аттхасаддо, и. тиккхаттум̣ виса̄лӣбхӯтатта̄ веса̄лӣ, ассаттхуттхе ӣ. матхи хим̣са̄йам̣, ило, асситтам̣, митхила̄. алам̣ бхӯсанаметтха̄ти а̄л̣авӣ, вӣ, л̣аттан̃ча. куса авха̄не, ‘‘кха̄датха пиватха̄’’тйа̄дӣхи дасахи саддехи косанти еттха̄ти косамбӣ, бо, нада̄ди, кусамбаруккхавантата̄йа ва̄ косамбӣ, кусамбасса исино ассамато авидӯре ма̄питатта̄ти еке [уда̄. ат̣т̣ха. 35; ма. ни. т̣ӣ. 1.14; 2.284]. уггам̣ рипум̣ джайати йаттха, са̄ удждженӣ, йу, нада̄ди. такка ӯхе, ӯхо ӯнапӯран̣ам̣, такканам̣ такко, со сӣлам̣ сабха̄во йаттха са̄ таккасӣла̄, йо хи пурисака̄рена ӯно, со таттха гантва̄ тамӯнам̣ пӯретӣти. чама адане, по, чампа̄. са̄нам̣ дхана̄нам̣ а̄карам̣ уппаттит̣т̣ха̄нам̣ са̄каро, со ева са̄галам̣. сам̣сума̄расан̣т̣ха̄но гири еттха̄ти сам̣сума̄рагирам̣, сам̣сума̄ро га̄йати етасса ма̄питака̄лети ва̄ сам̣сума̄рагирам̣, ге садде, иро. ра̄джӯнамева а̄дхипаччавасена париггахитаббатта̄ ра̄джагахам̣. а̄дика̄ле капилана̄масса исино нива̄санат̣т̣ха̄натта̄ капилаваттху, пуманапум̣саке.
са̄ко ра̄джӯнам̣ йуддха̄дӣсу сатти сан̃джа̄та̄ еттха̄ти са̄кетам̣, ‘‘са̄ко саттимхи бхӯпа̄ле, думадӣпантаресу че’’ти на̄наттхасан̇гахе. сан̃джа̄таттхе ито, са̄ко на̄ма ра̄джа̄, думо ва̄ еттха а̄дика̄ле сан̃джа̄тоти ва̄ са̄кетам̣. индам̣ парамиссарийабха̄вам̣ па̄пун̣анти еттха̄ти индапаттам̣, индо ва̄ сакко девара̄джа̄, со патто еттха̄ти индапаттам̣. уккам̣ дха̄райати етасса ма̄питака̄лети уккат̣т̣ха̄, ван̣н̣авика̄ро. йасса ма̄питат̣т̣ха̄не па̄т̣алӣна̄мако еко тарун̣аруккхо аттхӣти там̣ па̄т̣алипуттакам̣, атха ва̄ пат̣али на̄ма еко га̄ман̣ӣ, тасса путто еттха васатиа̄дика̄лети па̄т̣алипуттакам̣. четийарат̣т̣хе уттаматта̄ четуттарам̣, ‘‘джетуттара’’нти па̄т̣хе пана ван̣н̣авика̄ро, вериджайат̣т̣ха̄натта̄ джетан̃ча там̣ уттаматта̄ уттаран̃чети ва̄ джетуттарам̣. йасса ма̄питака̄ле дӣпо диппати, там̣ сан̇кассам̣, ка̄са диттийам̣, двиттам̣, самма̄ касанти еттха̄ти ва̄ сан̇кассам̣, каса вилекхане, йасса ма̄питака̄ле нимиттамолокента̄ бра̄хман̣а̄ кусахаттхам̣ нарам̣ пасситва̄ ма̄пенти, там̣ кусина̄рам̣. а̄дина̄ матхура [мадхура, ма̄дхура (ка.)] па̄са̄н̣апурасон̣ика̄дайопйанекапурависеса̄ сан̇гахита̄.
202. чатуккам̣ аббхантарага̄мамагге. ратхасса хита̄ раччха̄, паббаджджа̄ди. висайанте пака̄сайанте виккайена дабба̄ни йассам̣, са̄ висикха̄, випуббо си сева̄йам̣, кхо, висанти еттха̄ти ва̄ висикха̄, виса павесане, кхо. ратхасса хита̄ ратхика̄, ико. вӣ гамане, тхи, вӣтхи.
аниббиддха̄ раччхантарена маджджхе аниббиддха̄ раччха̄ бйӯхо на̄ма. бйӯхети сампин̣д̣ети джане ан̃н̃атра гантумаппада̄навасена̄ти бйӯхо, ӯха сампин̣д̣ане випуббатта̄. на ниббиджджхате раччхантарена̄ти аниббиддхо, видха сампаха̄ре, а. ниббиддха̄ раччхантарена раччха̄ патхо, аддхӣти ча вуччати. патха гамане, патхо. ада гамане,ти, аддхи.
203. чатуккам̣ чаччаре. чатуннам̣ патха̄нам̣ сама̄ха̄ро чатуккам̣, чара гатибхаккханесу, чаро, расса чо, чаччарам̣, ан̇ган̣ава̄чако ча̄йам̣. двиннам̣, чатуннам̣ ва̄ магга̄нам̣ сандхи маггасандхи. син̇гха гха̄йане, а̄т̣ако.
двайам̣ ваппассопари ит̣т̣хака̄дирачите вет̣хане. ваппам̣ на̄ма дугганагаре парикха̄маттикам̣ кӯт̣ам̣ [кут̣им̣ (ка.)] катва̄ гохи, хаттхӣхи ча вимадда̄петва̄ тим̣сахаттхаппама̄н̣ам̣ па̄ка̄расса хет̣т̣химаталам̣, татха̄ хаттхасатам̣ тато уддхаритва̄ пам̣суна̄ ваппам̣ ка̄райе, тассопари па̄ка̄ранти, пакуббанти танти па̄ка̄ро, самантато карӣйатети ва̄ па̄ка̄ро, акаттари ча ка̄раке сан̃н̃а̄йам̣ н̣о, рассасса дӣгхата̄. ву сам̣варан̣е, вун̣отӣти варан̣о, йу, ра̄гамо ча. ‘‘са̄ло’’типи па̄ка̄расса на̄мам̣.
двайам̣ ра̄джабхаванаса̄ман̃н̃е. саббагеха̄нам̣ висесена пака̄санато удда̄по, дӣпа пака̄сане, ӣсса̄ка̄ро. сан̇гамма каронти танти упака̄рика̄, н̣ву. ке паччайе тхӣката̄ка̄рапаре пуббо ака̄ро дӣгхам̣ [ка̄танта 2.2.65], ака̄десопи хи ‘‘ко’’ти вуччати, йатха̄ девадатто ‘‘датто’’ти. капаччайо ва̄.
204. двайам̣ геха̄дино маттикет̣т̣хака̄димайабхиттийам̣. кут̣а чхедане, кут̣ати чхиндати магганти кут̣т̣ам̣. бхиди двидха̄каран̣е,ти, бхитти. гуннам̣ ва̄ча̄нам̣ пурам̣ гопурам̣. два̄расамӣпе като кот̣т̣хако два̄ракот̣т̣хако, куса аккосе, т̣хако, кот̣т̣хакоти гехависесо.
двайам̣ индакхӣле. иса иччха̄йам̣, еса гавесане ва̄, ико. индасса саккасса кхӣло кан̣т̣ако индакхӣло. двайам̣ два̄рапассопаса̄ла̄йам̣’хамйа̄дипит̣т̣хе ча ва̄такут̣ика̄йам̣. ад̣д̣а атиккамахим̣са̄су, а. а̄лакапаччайе ат̣т̣а̄лако.
205. упари ма̄ла̄дийуттам̣ собханатхамбхадвайамубхайато никханитва̄ йам̣ бахидва̄рам̣ каппӣйате, там̣ торан̣ам̣. тура ва̄ран̣е, йу, тхаванта̄ ва̄ ран̣антйатра̄ти торан̣ам̣, ту абхиттхаве. ран̣а саддаттхо, ван̣н̣авика̄ро. два̄расса бахи бахидва̄рам̣. пари самантато кхан̃н̃атети парикха̄. дӣгхабха̄вена йутта̄ дӣгхика̄.
206-207. садумантам̣ гехе. манда моданатхутиджал̣аттесу, манданте йаттха̄ти мандирам̣, иро. сӣданти таттха̄ти саданам̣, йу. сада висаран̣агатйа̄васа̄несу. на гаччхантӣти ага̄, тхамбха̄дайо, те ра̄ти ган̣ха̄тӣти ага̄рам̣. рассасса дӣгхатте а̄га̄рам̣. чи чайе, ничӣйате чха̄дӣйатети ника̄йо, йамхи чисса ка̄десо нипа̄тана̄. лӣ силесане, н̣о, нилайо, а̄лайо ча. васа нива̄се, а̄васантйатра̄ти а̄ва̄со, н̣о. бхӯ сатта̄йам̣, бхавантйатра̄ти бхаванам̣. висанти танти весмам̣, мо. кита нива̄се, адхикаран̣е йу, никетанам̣. нивисанти, нивасанти ва̄ йатра, там̣ нивесанам̣. гхара сечане, гхарати килесаметтха̄ти гхарам̣, гайхатӣти ва̄ гхарам̣, н̣о. гахасса гхара̄десо. ган̣ха̄ти пурисена а̄нӣтам̣ дхананти гахам̣. адхикаран̣е тхо, а̄васатхо. сара гатичинта̄хим̣са̄су, саранти чинтенти еттха субха̄субхакамма̄ни, сарати ва̄ сӯрийасанта̄па̄диканти саран̣ам̣. си сева̄йам̣, н̣о, патиссайо. уча самава̄йе, окам̣. сала гамане, ‘‘иттхийаматийаво ва̄’’ти а, са̄ла̄, сарадха̄тумхи сати латтамева висесо. чи чайе, каммани н̣о, чайо. кут̣а чхедане, и. васа нива̄се,ти. упадхасса етте гехам̣. сададха̄тумха̄ умо, садумам̣.
двайам̣ мукхарахитадевакуласадисе йан̃н̃а̄йатане. чита пӯджа̄йам̣, каммани ийо. йата йатане, а̄йатанти ва̄йаманти еттха пхалака̄ма̄ти а̄йатанам̣, атха ва̄ а̄йантӣти а̄йа̄ни, та̄ни танотӣти а̄йатанам̣, пхалака̄ракантйаттхо. еттха тусаддо сама̄гата̄нам̣ двиннам̣ пубба̄парагаманаттхо. ‘‘четийа̄йатана̄ни ча̄’’типи па̄т̣хо.
208. двайам̣ дева̄нам̣, нарапатӣнан̃ча ит̣т̣хака̄димайе бхаване. ан̃н̃асса̄пи са̄дисйа̄. пасӣданти найанамана̄нйатра̄ти па̄са̄до. йу миссане, по, дӣгхо ча, дӣгхавидха̄наса̄маттхийа̄ отта̄бха̄во.
двайам̣ ра̄джато ан̃н̃есам̣ дханӣнам̣ бйаваха̄рака̄дӣнам̣ бхаване. мун̣д̣о чхаданаметасса, на па̄са̄дасса вийа̄ти мун̣д̣аччхадо, двиттам̣. хара харан̣е, йо, йамхи миа̄гамо ча.
дуггапурадва̄ре ва̄, йаттха каттхачи ва̄ маттика̄димайе гаджакумбхамхи йо йӯпо па̄са̄до патит̣т̣хито, со хаттхинакхо на̄ма, хаттхиссева накхо йасса̄ти хаттхинакхо, накхасаддена ва̄ накхасахито па̄са̄до гайхате.
209. супан̣н̣асса гарул̣асса ван̇кена паккхена садисачхаданам̣ гехам̣ суван̣н̣аван̇каччхаданам̣. ван̇ка гамане. екапассейева чхаданато ад̣д̣хайого.
екенева кӯт̣ена йутто анекакон̣о патиссайависесо ма̄л̣о на̄ма, ват̣т̣а̄ка̄рена катасена̄сананти кечи. ма̄ ма̄не, л̣о, ма̄л̣о.
чатурассо патиссайависесо па̄са̄до на̄ма, а̄йатачатурассапа̄са̄доти кечи.
210. сантехи бха̄ти диббатӣти сабха̄йам̣, сабха̄ ча, пуриме йапаччайо, сантасса са̄десо тӯбхайатра. ман̣д̣а̄ равирам̣сайо, те пивати на̄сайатӣти ман̣д̣апо, ва̄саддена ман̣д̣апападасса пуллин̇гаттам̣ самуччиноти, джана̄нам̣ а̄лайо саннипа̄тат̣т̣ха̄нам̣ джана̄лайо. а̄санаттха̄йа ката̄ са̄ла̄ а̄санаса̄ла̄. пат̣иккаманти еттха̄ти пат̣иккаманам̣, каму падавиккхепе, адхикаран̣е йу.
211. джинасса ва̄сабхӯтам̣ бхаванам̣ гандхакут̣и на̄ма, диббагандхехи парибха̄вита̄ кут̣и гандхакут̣и.
тикам̣ па̄кат̣т̣ха̄не. раса̄ни сантйассам̣ расаватӣ, пачанам̣ па̄ко, тасса т̣ха̄нам̣ па̄кат̣т̣ха̄нам̣. маханта̄ни бахӯни аситабба̄ни сантеттха маха̄насам̣, аса бхаккхане, йу, ван̣н̣авипарийайо.
212. суван̣н̣ака̄ра̄дисиппӣнам̣ каммаса̄ла̄ а̄весанам̣. а̄висантйасмим̣ а̄весанам̣, йу. па̄намандирам̣ сура̄па̄наттхам̣ катамандирам̣ сон̣д̣а̄ на̄ма, каттабба̄каттаббам̣ вича̄ретва̄ аттана̄ иччхитаваттхука̄ран̣а̄ саббам̣ деййадхаммам̣ санонтӣти сон̣д̣а̄, сана да̄не, тана̄ди. д̣о, ассоттам̣, ван̣н̣авика̄ро ча, тесам̣ еса̄ васати сон̣д̣а̄. па̄насаддасаннидха̄на̄ сура̄сон̣д̣а̄йевидха гахита̄. ваччасса гӯтхасса висаджджанат̣т̣ха̄нам̣ ваччат̣т̣ха̄нам̣. ваччасса висаджджанат̣т̣ха̄на̄ кут̣и ваччакут̣и. мунӣнам̣ исӣнам̣ васанат̣т̣ха̄нам̣ ассамо на̄ма, а̄ кодхам̣ саменти еттха̄ти ассамо, а̄ бхусо саменти еттха ра̄га̄дайоти ва̄ ассамо.
213. тикам̣ пан̣йавиккайаса̄ла̄йам̣. пан̣а бйаваха̄ре, пан̣итабба̄ти пан̣йа̄, ваттха̄дайо, те еттха виккин̣антӣти пан̣йавиккайо, кӣ даббавинимайе, со ева са̄ла̄ геханти пан̣йавиккайаса̄ла̄. а̄пан̣айанте бйавахаранте асминти а̄пан̣о, н̣о. пан̣йа̄нам̣ виккайа̄йа нӣйама̄на̄нам̣ вӣтхи пантхо пан̣йавӣтхика̄. васа аччха̄дане, то, удакам̣ васитам̣ аччха̄данам̣ катаманена̄ти удосито, вассоттам̣, бхан̣д̣ат̣т̣хапанасса са̄ла̄ бхан̣д̣аса̄ла̄. каму падавиккхепе, чан̇каматйатра̄ти чан̇каманам̣, чан̇камо ча, двитта̄ди.
214. джаланти еттха̄ти джанта̄, джала диттийам̣, анто, ‘‘иттхийаматийаво ва̄’’ти а, а̄, лалопо, джанетйатра аггинти ва̄ джанта̄, джана джанане, анто, са̄ ева гхарам̣ джанта̄гхарам̣. аггино са̄ла̄ аггиса̄ла̄. па̄ пиване, папивантйассанти папа̄, а. па̄нӣйат̣т̣ха̄ са̄ла̄ па̄нӣйаса̄ла̄, са̄ ева па̄нӣйаса̄лика̄.
гаса гамане, бхо, сасса бо. авати раккхатӣти оварако, аро, сакаттхе ко, ассоттан̃ча. васанам̣ ва̄со, тадаттхам̣ ага̄рам̣ ва̄са̄га̄рам̣. сайати еттха̄ти сайанӣ, йу, нада̄ди, са̄ ева гахам̣ сайаниггахам̣.
215. чатуккам̣ ра̄джиттха̄га̄ре, тадаттхийато [тадат̣т̣хийато (ка.)] упача̄рена ра̄джиттхӣсупи. ра̄джиттхӣнамага̄рам̣ иттха̄га̄рам̣. аварундхӣйанте ра̄джиттхийо анена̄ти ородхо, рудха а̄варан̣е. суддха̄ ка̄ма̄пагаматта̄ парисуддха̄ раккхака̄ анте самӣпе йасса̄ти суддханто. анте аббхантаре пурам̣ гехам̣ антепурам̣, пурасса антети ва̄ антепурам̣. ‘‘антопура’’нтипи па̄т̣хо.
ран̃н̃ам̣ ра̄джӯнам̣ асаббависайат̣т̣ха̄нам̣ саббехйаса̄дха̄ран̣ат̣т̣ха̄нам̣ ‘‘каччхантара’’нти матам̣ катхитам̣, йам̣ ‘‘памадавана’’нти вуччати, памадаванам̣ на̄ма упака̄рика̄саннихитам̣ ва̄ пурасаннихитам̣ ва̄ антепурочитам̣, йатра антепурасахито ева ра̄джа̄ вихарати, на̄н̃н̃аджанаппавесо [амара 14.3]. памада̄нам̣ ванам̣ памадаванам̣. нипа̄тана̄ йа̄ка̄ра̄нам̣ [ӣка̄ра а̄ка̄ра̄нанти аттхо] иттхигата̄нам̣ рассо квачӣтирассо. каччхасса пакот̣т̣хасса антарам̣ аббхантарам̣ каччхантарам̣. пакот̣т̣хам̣ на̄ма аббхантарадва̄рам̣.
216. двайам̣ ит̣т̣хака̄дирачите а̄рохане. упа̄нена саха ваттатети сопа̄но, сопа̄нам̣ ва̄ напум̣сакепи. а̄рӯйхате йена там̣ а̄роханам̣, йу, руха джанане.
двайам̣ кат̣т̣ха̄дирачита̄йам̣. ниччхайена сайанти па̄ка̄ра̄дикамета̄йа̄ти ниссен̣ӣ, си сева̄йам̣, н̣ӣ, нада̄ди. уддхама̄рохате ета̄йа̄ти адхирохин̣ӣ, са̄саддо двиннампи иттхилин̇гаттам̣ джотети.
217. пан̃чакам̣ джа̄лаке. ва̄там̣ пиватӣти ва̄тапа̄нам̣. гавам̣ аккхи гаваккхо, сама̄сантатта̄ а, сан̃н̃а̄саддато пуллин̇гаттам̣, аккхи садде ва̄, гавам̣ аккхи гаваккхӣти виггахо. джала диттийам̣, джа̄лам̣. сӣхарӯпайуттам̣ пан̃джарам̣ сӣхапан̃джарам̣. а̄лока̄нам̣ а̄тапа̄нам̣ пависанат̣т̣ха̄нам̣ сандхи чхидданти а̄локасандхи, а̄локӣйанти етена̄ти а̄локо, со ева сандхӣти ва̄ а̄локасандхи.
двайам̣ лан̇гийам̣. лаги гатйаттхо, а, нада̄ди. пари пунаппунам̣ гамана̄гаманавасена хантӣти палигхо, н̣о. капирӯпаматтхакатта̄ каписӣсо. аггал̣ам̣ на̄ма кава̄т̣ако [кава̄т̣апхалавидха̄ран̣о (ка.)], тасса тхамбхо аггал̣аттхамбхо, ‘‘аггал̣ам̣ тӣсу каллоле, дан̣д̣е ча̄нтакава̄т̣есӯ’’ти рабхасо, иттхийамато а̄паччайо, аггал̣а̄. ниссесато аббати вассодакаманена̄ти ниббам̣, абба гатихим̣са̄су. чхаддасса чхаданасса кот̣и хет̣т̣хима̄васа̄нам̣ чхаддакот̣и, тассам̣.
218. тикам̣ гехаччхадане. чха̄дети етена̄ти чхаданам̣, чхада сам̣варан̣е, чура̄ди. пат̣агамане, ‘‘пат̣йа̄дӣхйала’’нти ало. чха̄дети етена̄ти чхаддам̣, двитта̄ди.
тикам̣ гехан̇ган̣е. аджа гатимхи, иро, аджирам̣. чара гатибхаккханесу, чаро. ан̇га гамане, каран̣а̄дхикаран̣есу йу, ван̣н̣авика̄ро, н̣аттам̣.
пан̃чакам̣ гехадва̄рато бахипакот̣т̣хаке, вӣтхийам̣ два̄рапин̣д̣аке ча. алиндо тван̃н̃апин̣д̣акепиччхате. пат̣хамам̣ хананти гаччханти еттха̄ти пагха̄н̣о, пагхан̣о ча, ханасса гхан̣а̄десо. али сакха̄ индо еттха̄ти алиндо, ‘‘гехекадесе алиндо, пагха̄н̣о пагхан̣обхаве’’ти [чинта̄ман̣ит̣ӣка̄ 12.12] амарама̄ла̄йам̣. а̄линдо, дӣгха̄ди. падха̄нам̣ мукхам̣ памукхам̣, гехасса хи чатӯсу мукхесу тадева падха̄нам̣, йаттха са̄дхуджана̄пи а̄гантука̄пи нисӣданти. два̄рам̣ бандхати пидахати еттха̄ти два̄рабандханам̣.
219. двайам̣ два̄раба̄ха̄йам̣. пӣт̣ха̄ни лохавикатиа̄дӣхи сан̇гхат̣ӣйанти еттха̄ти пӣт̣хасан̇гха̄т̣акам̣, пӣт̣хехи сан̇гхат̣ӣйатӣти ва̄ пӣт̣хасан̇гха̄т̣акам̣, гхат̣а гхат̣ане. двибха̄гена ба̄ха̄садисатта̄ ба̄ха̄, два̄расса ба̄ха̄ два̄раба̄ха̄. ‘‘капа̄т̣ам̣, кава̄т̣а’’нтипи два̄раба̄ха̄йа на̄ма̄ни, кам̣ ва̄там̣ па̄т̣айати, ва̄т̣айати чети каммани н̣о, иттхийам̣ капа̄т̣ӣ.
двайам̣ геха̄дӣнам̣ кӯт̣е. кут̣а чхедане, каммани н̣о. найа гаманаттхо, ке сӣсе найатӣти кан̣н̣ӣка̄, н̣ву, иттам̣, н̣аттан̃ча.
220. двайам̣ два̄ре. две арантйатра̄ти два̄рам̣, дуджджане ва̄райантйасма̄ раккхака̄ти ва̄ два̄рам̣, улопо. пат̣ихаранти апаненти етасма̄ раккхака̄ ан̃н̃а̄танти пат̣ихаро, пат̣ипаккхе харати етасма̄ти ва̄ пат̣ихаро, рассасса дӣгхатте пат̣иха̄ро.
чатуккам̣ умма̄ре, йам̣ ‘‘два̄рапин̣д̣ика̄’’ти вуччати. ура гатимхи, ма̄ро каран̣е. дехам̣ нети павесена̄ти деханӣ, ‘‘дехалӣ’’типи па̄т̣хо, дехам̣ ла̄ти павесена̄ти дехалӣ. ила гатимхи, н̣ву. индо ева па̄дам̣ кхипати еттха̄ти индакхӣло, кхипа перан̣е. пасса лопо, атха ва̄ им̣ гаманам̣ дада̄тӣти индо, два̄рам̣, таттха т̣хапито кхӣло кан̣т̣акоти индакхӣло, вегагабхигха̄танато хи со кхӣло вийа хоти.
тхамбха пат̣ибандхане, тхамбхо, дха̄ретӣти ва̄ тхамбхо, дхара дхаран̣е, рамбхапаччайо, ван̣н̣авика̄ро ча. тху абхиттхаве, ун̣о, йу ва̄, дха̄ретӣти ва̄ тхӯн̣о, йу, ралопо, ассӯ.
ад̣д̣хендупа̄са̄н̣е аддхачанда̄ка̄ре па̄са̄н̣е пат̣ика̄саддо ваттати. пат̣а гатийам̣, н̣ву. иттхиката̄ка̄рапаре ке асситтам̣. гаджи садде, н̣ву, асситтам̣, бинда̄гамо ча. иса иччха̄йам̣, т̣хако.
221. валабхӣти чӯл̣а̄, ‘‘сикха̄йам̣ валабхӣ чӯл̣е’’ти руддо [рассанта̄ ча, сикха̄йам̣ вал̣абхийам̣ чӯл̣ети руддо (чинта̄ман̣ит̣ӣка̄ 12.15)]. таччха̄дане да̄румхи кат̣т̣хе гопа̄насӣ мата̄. ван̇кети да̄рувисесанам̣. гам̣ вассодакам̣, сӯрийа̄дикиран̣ан̃ча пиванти вина̄сайанти аббхантарамаппавесанавасена̄ти гопа̄на̄, ит̣т̣хака̄дайо, та̄ни синонти бандханти еттха̄ти гопа̄насӣ.
содха̄дигехесу чхекапаккха̄ва̄саттхам̣ йо бахи карийа кат̣т̣хекадесо т̣хапӣйате, со вит̣ан̇ко. капоте па̄лайатӣти капотапа̄лика̄, каммани н̣ву. т̣аки нива̄сагатӣсу. вино паккхино т̣ан̇канти еттха̄ти вит̣ан̇ко. н̣о.
222. двайам̣ кун̃чика̄чхидде. кун̃чика̄йа виварам̣ чхиддам̣ кун̃чика̄виварам̣. та̄л̣асса павесанат̣т̣ха̄набхӯто чхиггал̣о чхиддам̣ та̄л̣аччхиггал̣о.
тикам̣ кун̃чика̄йам̣. кун̃ча кот̣илйе, н̣ву. та̄йати раккхатӣти та̄ло. ало, талати тит̣т̣хати етена̄ти ва̄ та̄ло, тала патит̣т̣ха̄йам̣. ава̄пурати виварати йена̄ти ава̄пуран̣ам̣, вара сам̣варан̣е, йу, васса по, уттам̣, упасаггасса дӣгхата̄ ча, ‘‘апа̄рута̄ тесам̣ аматасса два̄ра̄’’ти [дӣ. ни. 2.71; ма. ни. 1.283] вачанато пура, па̄ра сам̣варан̣етипи дха̄тваттхам̣ пат̣ханти. авапуббо ву сам̣варан̣етипи дха̄тваттхе пана сати васса раттам̣, упасаггасса дӣгхата̄ ча, ‘‘апа̄рута̄, сан̇гха̄т̣им̣ па̄рупитва̄’’тйа̄дӣсу пана пака̄раван̣н̣а̄гамена сиддхо. вида ла̄бхе, имхи ведика̄, сакаттхе ко. итараттха ийева.
223. сан̇гха̄т̣а̄дайо мандиран̇га̄ гехан̇гависеса̄. самма̄ гхат̣енти еттха гопа̄насйа̄дайоти сан̇гха̄т̣о, пуббапаччхимадаккхин̣уттара̄йа̄мавасена тхамбха̄намупари т̣хито кат̣т̣хависесо, те пана пуббапаччхимайа̄ма̄ тайо кат̣т̣ха̄, даккхин̣уттарайа̄ма̄ пана хет̣т̣химапариччхедато тайо кат̣т̣ха̄, уккат̣т̣хапариччхедена пана пан̃часаттанава̄дайопи. двиннам̣ паккха̄нам̣ апатанаттхам̣ бандханато па̄со вийа̄ти паккхапа̄со. тулати сан̇гха̄т̣есу патит̣т̣хатӣти тула̄, тала патит̣т̣ха̄йам̣, ассуттам̣, паккха̄нам̣ ва̄ самава̄хитабха̄вакаран̣ато тулайати мина̄ти ета̄йа̄ти тула̄, тула умма̄не.
тикам̣ саммаджджанийам̣. муджи содхане, йу. маджджа сам̣суддхийам̣, йу. судха суддхийам̣, саббатра каран̣е йу.
224. тикам̣ сан̇ка̄рачхад̣д̣анаппадесе. кат̣а чхад̣д̣анамадданесу, сан̇кат̣анти еттха̄ти сан̇кат̣ӣрам̣, ӣро, ‘‘сан̇кат̣о’’ти ва̄ сан̇ка̄ро вуччати, там̣ ӣрайанти кхипанти еттха̄ти сан̇кат̣ӣрам̣, ӣра кхепе. сан̇ка̄расса т̣ха̄нам̣ сан̇ка̄рат̣т̣ха̄нам̣. сан̇ка̄рам̣ кат̣ати чхад̣д̣ети еттха̄ти сан̇ка̄ракӯт̣ам̣, ассӯ, сакаттхе ко.
чатуккам̣ саммаджджанийа̄ нира̄кате [нирассате (ка.)] тхуса̄димхи. на̄на̄видхе сан̇ка̄ре ра̄сӣкаран̣авасена качати бандхати етена̄ти качо, со еттха иччхитабботи качаваро, вара иччха̄йам̣. уччхит̣т̣хо кала̄по самӯхо укла̄по, касса̄ка̄ралопо. на̄на̄видхехи тин̣а̄дӣхи сан̇карӣйате миссӣкарӣйатети сан̇ка̄ро, н̣о. авакаротипйатра. авакарӣйате нирассатети, а. ‘‘саммаджджо маджджанӣ чева, сан̇ка̄ро’вакаро мато’’ти хала̄йудхо. каса вилекхане, амбу.
225. гхара̄дибхӯми гхаракхеттавиха̄ра̄дӣнам̣ йо бхӯмиппадесо ваттху на̄ма, там̣ напум̣саке, васанти еттха̄ти ваттху, раттху. гаса мадане, гасанти еттха̄ти га̄мо, мо. сам̣васантйатра̄ти сам̣васатхо, атхо.
па̄кат̣о кхйа̄то га̄мо, со нигамо на̄ма, атиреко га̄мо нигамо, бхусаттхо ни, сан̃н̃а̄саддатта̄ рассо.
упабхун̃джитаббабхогаманусса̄дӣхи ( ) [(ибхйо) (?)] вад̣д̣хито адхико га̄мо нигаматопи адхикатаратта̄ ‘‘адхибхӯ’’ти ӣрито катхито, адхико бхаватӣти адхибхӯ.
226. двайам̣ га̄ма̄дипарийантабха̄ге. си бандхане, мо. париччхиндитва̄ а̄дӣйатети марийа̄да̄, пасса мо.
двайам̣ а̄бхӣракут̣ийам̣ [гхосо а̄бхӣрапаллӣ сийа̄ (амара 12.20)]. гху садде, гхосантйатра̄ти гхосо. гопа̄ла̄нам̣ га̄мо гопа̄лага̄мако, сакаттхе ко.
пураваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.