10. нандама̄та̄суттам̣

53. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ ча са̄рипутто а̄йасма̄ ча маха̄моггалла̄но даккхин̣а̄гирисмим̣ ча̄рикам̣ чаранти махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣. тена кхо пана самайена вел̣укан̣д̣акӣ [вел̣укан̣д̣акӣ (сйа̄.) а. ни. 6.37; 2.134; сам̣. ни. 2.173 пасситаббам̣] нандама̄та̄ упа̄сика̄ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа па̄ра̄йанам̣ [чӯл̣ани. па̄ра̄йанавагга, ваттхуга̄тха̄] сарена бха̄сати.

тена кхо пана самайена вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ уттара̄йа диса̄йа даккхин̣ам̣ дисам̣ гаччхати кеначидева каран̣ӣйена. ассоси кхо вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ нандама̄та̄йа упа̄сика̄йа па̄ра̄йанам̣ сарена бха̄сантийа̄, сутва̄ катха̄парийоса̄нам̣ а̄гамайама̄но ат̣т̣ха̄си.

атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ па̄ра̄йанам̣ сарена бха̄ситва̄ тун̣хӣ ахоси. атха кхо вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ нандама̄та̄йа упа̄сика̄йа катха̄парийоса̄нам̣ видитва̄ аббха̄нумоди – ‘‘са̄дху бхагини, са̄дху бхагинӣ’’ти! ‘‘ко панесо, бхадрамукха̄’’ти? ‘‘ахам̣ те, бхагини, бха̄та̄ вессаван̣о, маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘са̄дху, бхадрамукха, тена хи йо ме айам̣ дхаммапарийа̄йо бхан̣ито идам̣ те хоту а̄титхеййа’’нти. ‘‘са̄дху, бхагини, етан̃чева ме хоту а̄титхеййам̣. свева [све ча (сӣ.)] са̄рипуттамоггалла̄наппамукхо бхиккхусан̇гхо акатапа̄тара̄со вел̣укан̣д̣акам̣ а̄гамиссати, тан̃ча бхиккхусан̇гхам̣ паривиситва̄ мама даккхин̣ам̣ а̄дисеййа̄си. етан̃чева [еван̃ча (сӣ. сйа̄.), етан̃ча (?)] ме бхависсати а̄титхеййа’’нти.

атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ тасса̄ раттийа̄ аччайена саке нивесане пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄песи. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄наппамукхо бхиккхусан̇гхо акатапа̄тара̄со йена вел̣укан̣д̣ако тадавасари. атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, амбхо пуриса, а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхусан̇гхасса ка̄лам̣ а̄рочехи – ‘ка̄ло, бханте, аййа̄йа нандама̄туйа̄ нивесане нит̣т̣хитам̣ бхатта’’’нти. ‘‘евам̣, аййе’’ти кхо со пурисо нандама̄та̄йа упа̄сика̄йа пат̣иссутва̄ а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхусан̇гхасса ка̄лам̣ а̄рочеси – ‘‘ка̄ло, бханте, аййа̄йа нандама̄туйа̄ нивесане нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄наппамукхо бхиккхусан̇гхо пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена нандама̄та̄йа упа̄сика̄йа нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ са̄рипуттамоггалла̄наппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппеси сампава̄реси.

атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо нандама̄тарам̣ упа̄сикам̣ а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча – ‘‘ко пана те, нандама̄те, бхиккхусан̇гхасса аббха̄гаманам̣ а̄рочесӣ’’ти?

‘‘идха̄хам̣, бханте, раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа па̄ра̄йанам̣ сарена бха̄ситва̄ тун̣хӣ ахосим̣. атха кхо, бханте, вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ мама катха̄парийоса̄нам̣ видитва̄ аббха̄нумоди – ‘са̄дху, бхагини, са̄дху, бхагинӣ’ти! ‘ко панесо, бхадрамукха̄’ти? ‘ахам̣ те, бхагини, бха̄та̄ вессаван̣о, маха̄ра̄джа̄’ти. ‘са̄дху, бхадрамукха, тена хи йо ме айам̣ дхаммапарийа̄йо бхан̣ито идам̣ те хоту а̄титхеййа’нти. ‘са̄дху, бхагини, етан̃чева ме хоту а̄титхеййам̣. свева са̄рипуттамоггалла̄наппамукхо бхиккхусан̇гхо акатапа̄тара̄со вел̣укан̣д̣акам̣ а̄гамиссати, тан̃ча бхиккхусан̇гхам̣ паривиситва̄ мама даккхин̣ам̣ а̄дисеййа̄си. етан̃чева [етан̃ча (сӣ.), еван̃ча (сйа̄.)] ме бхависсати а̄титхеййа’нти. йадидам̣ [йамидам̣ (ма. ни. 1.363)], бханте, да̄не [пун̃н̃ам̣ хи там̣ (сӣ.), пун̃н̃ам̣ пун̃н̃амахитам̣ (сйа̄.), пун̃н̃ам̣ ва̄ пун̃н̃амахам̣ ва̄ (пӣ.), пун̃н̃ам̣ ва̄ пун̃н̃амахӣ ва̄ (ка.)] пун̃н̃ан̃ча пун̃н̃амахӣ ча там̣ [пун̃н̃ам̣ хи там̣ (сӣ.), пун̃н̃ам̣ пун̃н̃амахитам̣ (сйа̄.), пун̃н̃ам̣ ва̄ пун̃н̃амахам̣ ва̄ (пӣ.), пун̃н̃ам̣ ва̄ пун̃н̃амахӣ ва̄ (ка.)] вессаван̣асса маха̄ра̄джасса сукха̄йа хотӯ’’ти.

‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те! йатра хи на̄ма вессаван̣ена маха̄ра̄джена евам̣махиддхикена евам̣махесаккхена девапуттена саммукха̄ саллаписсасӣ’’ти.

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. идха ме, бханте, нандо на̄ма екапуттако пийо мана̄по. там̣ ра̄джа̄но кисмин̃чидева пакаран̣е окасса пасайха джӣвита̄ воропесум̣. тасмим̣ кхо пана̄хам̣, бханте, да̄раке гахите ва̄ гайхама̄не ва̄ вадхе ва̄ ваджджхама̄не ва̄ хате ва̄ хан̃н̃ама̄не ва̄ на̄бхиджа̄на̄ми читтасса ан̃н̃атхатта’’нти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣ нандама̄те! йатра хи на̄ма читтуппа̄дампи [читтуппа̄даматтампи (сйа̄.)] парисодхессасӣ’’ти.

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. идха ме, бханте, са̄мико ка̄лан̇като ан̃н̃атарам̣ йаккхайоним̣ упапанно. со ме тенева пуримена аттабха̄вена уддассеси. на кхо пана̄хам̣, бханте, абхиджа̄на̄ми татонида̄нам̣ читтасса ан̃н̃атхатта’’нти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те! йатра хи на̄ма читтуппа̄дампи парисодхессасӣ’’ти.

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. йатохам̣, бханте, са̄микасса дахарассева дахара̄ а̄нӣта̄ на̄бхиджа̄на̄ми са̄микам̣ манаса̄пи атичарита̄ [атичаритум̣ (сйа̄.), атича̄риттам̣ (ка.)], куто пана ка̄йена̄’’ти! ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те! йатра хи на̄ма читтуппа̄дампи парисодхессасӣ’’ти.

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. йада̄хам̣, бханте, упа̄сика̄ пат̣идесита̄ на̄бхиджа̄на̄ми кин̃чи сиккха̄падам̣ сан̃чичча вӣтиккамита̄’’ти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те’’ти!

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. идха̄хам̣, бханте, йа̄вадева [йа̄вадева (сӣ. сйа̄.) сам̣. ни. 2.152 па̄л̣и ча ат̣т̣хакатха̄т̣ӣка̄ ча пасситабба̄] а̄кан̇кха̄ми вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхика̄ ча вихара̄ми сата̄ ча сампаджа̄на̄ сукхан̃ча ка̄йе пат̣исам̣ведеми, йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄мӣ’’ти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те’’ти!

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. йа̄нима̄ни, бханте, бхагавата̄ десита̄ни пан̃чорамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни на̄хам̣ тесам̣ кин̃чи аттани аппахӣнам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те’’ти!

атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто нандама̄тарам̣ упа̄сикам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄мӣти. дасамам̣.

маха̄йан̃н̃авагго пан̃чамо.