5. маха̄йан̃н̃авагго

1. саттавин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитисуттам̣

44. [дӣ. ни. 3.332; чӯл̣ани. поса̄лама̄н̣авапуччха̄ниддеса 83] ‘‘саттима̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо. катама̄ сатта? санти, бхиккхаве, сатта̄ на̄наттака̄йа̄ на̄наттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи манусса̄, екачче ча дева̄, екачче ча винипа̄тика̄. айам̣ пат̣хама̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.

‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ на̄наттака̄йа̄ екаттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ брахмака̄йика̄ пат̣хама̄бхиниббатта̄. айам̣ дутийа̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.

‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ екаттака̄йа̄ на̄наттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ а̄бхассара̄. айам̣ татийа̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.

‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ екаттака̄йа̄ екаттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ субхакин̣ха̄. айам̣ чатуттха̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.

‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпага̄. айам̣ пан̃чама̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.

‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанӯпага̄. айам̣ чхат̣т̣ха̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.

‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпага̄. айам̣ саттама̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити. има̄ кхо, бхиккхаве, сатта вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо’’ти. пат̣хамам̣.

2. сама̄дхипариккха̄расуттам̣

45. ‘‘саттиме, бхиккхаве, сама̄дхипариккха̄ра̄. катаме сатта? самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇каппо, самма̄ва̄ча̄, самма̄камманто, самма̄а̄джӣво, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати. йа̄ кхо, бхиккхаве, имехи саттахан̇гехи читтассекаггата̄ париккхата̄ [‘сапариккха̄рата̄’типи, ‘сапариккхата̄’типи (сам̣. ни. 5.28)], айам̣ вуччати, бхиккхаве, арийо самма̄сама̄дхи [сама̄дхи (сйа̄.)] саупанисо итипи сапариккха̄ро итипӣ’’ти. дутийам̣.

3. пат̣хамааггисуттам̣

46. ‘‘саттиме, бхиккхаве, аггӣ. катаме сатта? ра̄гагги, досагги, мохагги, а̄хунеййагги, гахапатагги, даккхин̣еййагги, кат̣т̣хагги – име кхо, бхиккхаве, сатта аггӣ’’ти. татийам̣.

4. дутийааггисуттам̣

47. тена кхо пана самайена уггатасарӣрасса бра̄хман̣асса маха̄йан̃н̃о упаккхат̣о хоти. пан̃ча усабхасата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа, пан̃ча ваччхатарасата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа, пан̃ча ваччхатарисата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа, пан̃ча аджасата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа, пан̃ча ураббхасата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа. атха кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘сутам̣ метам̣, бхо готама, аггисса а̄да̄нам̣ [а̄дха̄нам̣ (сӣ. сйа̄.)] йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. ‘‘майа̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, сутам̣ аггисса а̄да̄нам̣ йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. дутийампи кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о…пе… татийампи кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ метам̣, бхо готама, аггисса а̄да̄нам̣ йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. ‘‘майа̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, сутам̣ аггисса а̄да̄нам̣ йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. ‘‘тайидам̣, бхо готама, самети бхото чева готамасса амха̄кан̃ча, йадидам̣ саббена саббам̣’’.

евам̣ вутте а̄йасма̄ а̄нандо уггатасарӣрам̣ бра̄хман̣ам̣ етадавоча – ‘‘на кхо, бра̄хман̣а, татха̄гата̄ евам̣ пуччхитабба̄ – ‘сутам̣ метам̣, бхо готама, аггисса а̄да̄нам̣ йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’нти. евам̣ кхо, бра̄хман̣а, татха̄гата̄ пуччхитабба̄ – ‘ахан̃хи, бханте, аггим̣ [аггисса (ка.)] а̄да̄тука̄мо, [а̄дха̄тука̄мо (сӣ. сйа̄.)] йӯпам̣ усса̄петука̄мо. овадату мам̣, бханте, бхагава̄. ануса̄сату мам̣, бханте, бхагава̄ йам̣ мама асса дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄’’’ти.

атха кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ахан̃хи, бхо готама, аггим̣ а̄да̄тука̄мо йӯпам̣ усса̄петука̄мо. овадату мам̣ бхавам̣ готамо. ануса̄сату мам̣ бхавам̣ готамо йам̣ мама асса дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄’’ти.

‘‘аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто [а̄дхенто (сӣ. сйа̄.)] йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ тӣн̣и саттха̄ни усса̄пети акусала̄ни дуккхудрайа̄ни [дуккхуддайа̄ни (сӣ.)] дуккхавипа̄ка̄ни. катама̄ни тӣн̣и? ка̄йасаттхам̣, вачӣсаттхам̣, маносаттхам̣. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ евам̣ читтам̣ уппа̄деси – ‘еттака̄ усабха̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ваччхатара̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ваччхатарийо хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ аджа̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ураббха̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа̄’ти. со ‘пун̃н̃ам̣ каромӣ’ти апун̃н̃ам̣ кароти, ‘кусалам̣ каромӣ’ти акусалам̣ кароти, ‘сугатийа̄ маггам̣ парийеса̄мӣ’ти дуггатийа̄ маггам̣ парийесати. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ идам̣ пат̣хамам̣ маносаттхам̣ усса̄пети акусалам̣ дуккхудрайам̣ дуккхавипа̄кам̣.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, аггим̣ а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ евам̣ ва̄чам̣ бха̄сати – ‘еттака̄ усабха̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ваччхатара̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ваччхатарийо хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ аджа̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ураббха̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа̄’ти. со ‘пун̃н̃ам̣ каромӣ’ти апун̃н̃ам̣ кароти, ‘кусалам̣ каромӣ’ти акусалам̣ кароти, ‘сугатийа̄ маггам̣ парийеса̄мӣ’ти дуггатийа̄ маггам̣ парийесати. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ идам̣ дутийам̣ вачӣсаттхам̣ усса̄пети акусалам̣ дуккхудрайам̣ дуккхавипа̄кам̣.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, аггим̣ а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати [сама̄раббхати (сӣ. ка.), сама̄рабхати (сйа̄.)] усабха̄ хантум̣ [хан̃н̃анту (сӣ. сйа̄.)] йан̃н̃аттха̄йа, сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати ваччхатара̄ хантум̣ йан̃н̃аттха̄йа, сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати ваччхатарийо хантум̣ йан̃н̃аттха̄йа, сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати аджа̄ хантум̣ йан̃н̃аттха̄йа, сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати ураббха̄ хантум̣ йан̃н̃аттха̄йа [хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа̄ти (сӣ. сйа̄.)]. со ‘пун̃н̃ам̣ каромӣ’ти апун̃н̃ам̣ кароти, ‘кусалам̣ каромӣ’ти акусалам̣ кароти, ‘сугатийа̄ маггам̣ парийеса̄мӣ’ти дуггатийа̄ маггам̣ парийесати. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ идам̣ татийам̣ ка̄йасаттхам̣ усса̄пети акусалам̣ дуккхудрайам̣ дуккхавипа̄кам̣. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ има̄ни тӣн̣и саттха̄ни усса̄пети акусала̄ни дуккхудрайа̄ни дуккхавипа̄ка̄ни.

‘‘тайоме, бра̄хман̣а, аггӣ паха̄табба̄ париваджджетабба̄, на севитабба̄. катаме тайо? ра̄гагги, досагги, мохагги.

‘‘касма̄ ча̄йам̣, бра̄хман̣а, ра̄гагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо? ратто кхо, бра̄хман̣а, ра̄гена абхибхӯто парийа̄динначитто ка̄йена дуччаритам̣ чарати, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чарати, манаса̄ дуччаритам̣ чарати. со ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄, манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. тасма̄йам̣ ра̄гагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо.

‘‘касма̄ ча̄йам̣, бра̄хман̣а, досагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо? дут̣т̣хо кхо, бра̄хман̣а, досена абхибхӯто парийа̄динначитто ка̄йена дуччаритам̣ чарати, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чарати, манаса̄ дуччаритам̣ чарати. со ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄, манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. тасма̄йам̣ досагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо.

‘‘касма̄ ча̄йам̣, бра̄хман̣а, мохагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо? мӯл̣хо кхо, бра̄хман̣а, мохена абхибхӯто парийа̄динначитто ка̄йена дуччаритам̣ чарати, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чарати, манаса̄ дуччаритам̣ чарати. со ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄, манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. тасма̄йам̣ мохагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо. име кхо тайо, бра̄хман̣а, аггӣ паха̄табба̄ париваджджетабба̄, на севитабба̄.

‘‘тайо кхо, бра̄хман̣а, аггӣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄табба̄. катаме тайо? а̄хунеййагги, гахапатагги, даккхин̣еййагги.

‘‘катамо ча, бра̄хман̣а, а̄хунеййагги? идха, бра̄хман̣а, йасса те хонти ма̄та̄ти ва̄ пита̄ти ва̄, айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, а̄хунеййагги. там̣ кисса хету? атохайам̣ [итопа̄йам̣ (ка.)], бра̄хман̣а, а̄хуто самбхӯто, тасма̄йам̣ а̄хунеййагги саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄таббо.

‘‘катамо ча, бра̄хман̣а, гахапатагги? идха, бра̄хман̣а, йасса те хонти путта̄ти ва̄ да̄ра̄ти ва̄ да̄са̄ти ва̄ песса̄ти ва̄ каммакара̄ти ва̄, айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, гахапатагги. тасма̄йам̣ гахапатагги саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄таббо.

‘‘катамо ча, бра̄хман̣а, даккхин̣еййагги? идха, бра̄хман̣а, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ параппава̄да̄ пат̣ивирата̄ кхантисорачче нивит̣т̣ха̄ екаматта̄нам̣ даменти, екаматта̄нам̣ саменти, екаматта̄нам̣ паринибба̄пенти, айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, даккхин̣еййагги. тасма̄йам̣ даккхин̣еййагги саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄таббо. име кхо, бра̄хман̣а, тайо аггӣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄табба̄.

‘‘айам̣ кхо пана, бра̄хман̣а, кат̣т̣хагги ка̄лена ка̄лам̣ уджджалетаббо, ка̄лена ка̄лам̣ аджджхупеккхитаббо, ка̄лена ка̄лам̣ нибба̄петаббо, ка̄лена ка̄лам̣ никкхипитаббо’’ти.

евам̣ вутте уггатасарӣро бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама; абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гатанти. еса̄хам̣, бхо готама, пан̃ча усабхасата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми, пан̃ча ваччхатарасата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми, пан̃ча ваччхатарисата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми, пан̃ча аджасата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми, пан̃ча ураббхасата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми. харита̄ни чева тин̣а̄ни кха̄данту, сӣта̄ни ча па̄нӣйа̄ни пиванту, сӣто ча несам̣ ва̄то упава̄йата’’нти [упава̄йатӯти (ка.)]. чатуттхам̣.

5. пат̣хамасан̃н̃а̄суттам̣

48. ‘‘саттима̄, бхиккхаве, сан̃н̃а̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хонти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄.

‘‘катама̄ сатта? асубхасан̃н̃а̄, маран̣асан̃н̃а̄, а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄, саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄, аниччасан̃н̃а̄, аничче дуккхасан̃н̃а̄, дуккхе анаттасан̃н̃а̄. има̄ кхо, бхиккхаве, сатта сан̃н̃а̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хонти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’’ти. пан̃чамам̣.

6. дутийасан̃н̃а̄суттам̣

49. ‘‘саттима̄, бхиккхаве, сан̃н̃а̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хонти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄. катама̄ сатта? асубхасан̃н̃а̄, маран̣асан̃н̃а̄, а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄, саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄, аниччасан̃н̃а̄, аничче дуккхасан̃н̃а̄, дуккхе анаттасан̃н̃а̄. има̄ кхо, бхиккхаве, сатта сан̃н̃а̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хонти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄ти.

‘‘‘асубхасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти. ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? асубхасан̃н̃а̄паричитена, бхиккхаве, бхиккхуно четаса̄ бахулам̣ вихарато метхунадхаммасама̄паттийа̄ читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, куккут̣апаттам̣ ва̄ нха̄рудаддулам̣ ва̄ аггимхи паккхиттам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхуно асубхасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато метхунадхаммасама̄паттийа̄ читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти.

‘‘саче, бхиккхаве, бхиккхуно асубхасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато метхунадхаммасама̄паттийа̄ читтам̣ анусандахати [анусан̣т̣ха̄ти (сӣ.)] аппат̣икулйата̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘абха̄вита̄ ме асубхасан̃н̃а̄, наттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, аппаттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. саче пана, бхиккхаве, бхиккхуно асубхасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато метхунадхаммасама̄паттийа̄ читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘субха̄вита̄ ме асубхасан̃н̃а̄, аттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, паттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. ‘асубхасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘маран̣асан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣ кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? маран̣асан̃н̃а̄паричитена, бхиккхаве, бхиккхуно четаса̄ бахулам̣ вихарато джӣвитаникантийа̄ читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, куккут̣апаттам̣ ва̄ нха̄рудаддулам̣ ва̄ аггимхи паккхиттам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхуно маран̣асан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато джӣвитаникантийа̄ читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти.

‘‘саче, бхиккхаве, бхиккхуно маран̣асан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато джӣвитаникантийа̄ читтам̣ анусандахати аппат̣икулйата̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘абха̄вита̄ ме маран̣асан̃н̃а̄, наттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, аппаттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. саче пана, бхиккхаве, бхиккхуно маран̣асан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато джӣвитаникантийа̄ читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘субха̄вита̄ ме маран̣асан̃н̃а̄, аттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, паттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. ‘маран̣асан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣, кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄паричитена, бхиккхаве, бхиккхуно четаса̄ бахулам̣ вихарато расатан̣ха̄йа читтам̣ патилӣйати …пе… упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, куккут̣апаттам̣ ва̄ нха̄рудаддулам̣ ва̄ аггимхи паккхиттам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхуно а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато расатан̣ха̄йа читтам̣ патилӣйати…пе… упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти.

‘‘саче, бхиккхаве, бхиккхуно а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато расатан̣ха̄йа читтам̣ анусандахати аппат̣икулйата̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘абха̄вита̄ ме а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄, наттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, аппаттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. саче пана, бхиккхаве, бхиккхуно а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато расатан̣ха̄йа читтам̣ патилӣйати…пе… упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘субха̄вита̄ ме а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄, аттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, паттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. ‘а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄паричитена, бхиккхаве, бхиккхуно четаса̄ бахулам̣ вихарато локачитресу читтам̣ патилӣйати…пе… сеййатха̄пи бхиккхаве…пе… патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхуно саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато локачитресу читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти.

‘‘саче, бхиккхаве, бхиккхуно саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато локачитресу читтам̣ анусандахати аппат̣икулйата̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘абха̄вита̄ ме саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄, наттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, аппаттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. саче пана, бхиккхаве, бхиккхуно саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато локачитресу читтам̣ патилӣйати…пе… упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘субха̄вита̄ ме саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄, аттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, паттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. ‘саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘аниччасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? аниччасан̃н̃а̄паричитена, бхиккхаве, бхиккхуно четаса̄ бахулам̣ вихарато ла̄бхасакка̄расилоке читтам̣ патилӣйати…пе… упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, куккут̣апаттам̣ ва̄ нха̄рудаддулам̣ ва̄ аггимхи паккхиттам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати на сампаса̄рийати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхуно аниччасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато ла̄бхасакка̄расилоке читтам̣ патилӣйати…пе… упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти.

‘‘саче, бхиккхаве, бхиккхуно аниччасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато ла̄бхасакка̄расилоке читтам̣ анусандахати аппат̣икулйата̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘абха̄вита̄ ме аниччасан̃н̃а̄, наттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, аппаттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. саче пана, бхиккхаве, бхиккхуно аниччасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато ла̄бхасакка̄расилоке читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативаттати, на сампаса̄рийати упеккха̄ ва̄ па̄т̣икулйата̄ ва̄ сан̣т̣ха̄ти; ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘субха̄вита̄ ме аниччасан̃н̃а̄, аттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, паттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. ‘аниччасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘аничче дуккхасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? аничче дуккхасан̃н̃а̄паричитена, бхиккхаве, бхиккхуно четаса̄ бахулам̣ вихарато а̄ласйе косадждже виссат̣т̣хийе пама̄де анануйоге апаччавеккхан̣а̄йа тибба̄ бхайасан̃н̃а̄ паччупат̣т̣хита̄ хоти, сеййатха̄пи, бхиккхаве, уккхитта̄сике вадхаке.

‘‘саче, бхиккхаве, бхиккхуно аничче дуккхасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато а̄ласйе косадждже виссат̣т̣хийе пама̄де анануйоге апаччавеккхан̣а̄йа тибба̄ бхайасан̃н̃а̄, на паччупат̣т̣хита̄ хоти, сеййатха̄пи, бхиккхаве, уккхитта̄сике вадхаке. ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘абха̄вита̄ ме аничче дуккхасан̃н̃а̄, наттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, аппаттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. саче пана, бхиккхаве, бхиккхуно аничче дуккхасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато а̄ласйе косадждже виссат̣т̣хийе пама̄де анануйоге апаччавеккхан̣а̄йа тибба̄ бхайасан̃н̃а̄ паччупат̣т̣хита̄ хоти, сеййатха̄пи, бхиккхаве, уккхитта̄сике вадхаке. ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘субха̄вита̄ ме аничче дуккхасан̃н̃а̄, аттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, паттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. ‘аничче дуккхасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘дуккхе анаттасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? дуккхе анаттасан̃н̃а̄паричитена, бхиккхаве, бхиккхуно четаса̄ бахулам̣ вихарато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄пагатам̣ ма̄насам̣ хоти видха̄саматиккантам̣ сантам̣ сувимуттам̣.

‘‘саче, бхиккхаве, бхиккхуно дуккхе анаттасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу на ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄пагатам̣ ма̄насам̣ хоти видха̄саматиккантам̣ сантам̣ сувимуттам̣. ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘абха̄вита̄ ме дуккхе анаттасан̃н̃а̄, наттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, аппаттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти.

‘‘саче пана, бхиккхаве, бхиккхуно дуккхе анаттасан̃н̃а̄паричитена четаса̄ бахулам̣ вихарато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄пагатам̣ ма̄насам̣ хоти видха̄саматиккантам̣ сантам̣ сувимуттам̣. ведитаббаметам̣, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘субха̄вита̄ ме дуккхе анаттасан̃н̃а̄, аттхи ме пуббена̄парам̣ висесо, паттам̣ ме бха̄вана̄бала’нти. итиха таттха сампаджа̄но хоти. ‘дуккхе анаттасан̃н̃а̄, бхиккхаве, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘има̄ кхо, бхиккхаве, сатта сан̃н̃а̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хонти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. метхунасуттам̣

50. атха кхо джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘бхавампи но готамо брахмача̄рӣ пат̣иджа̄на̄тӣ’’ти? ‘‘йан̃хи там̣, бра̄хман̣а, самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘акхан̣д̣ам̣ аччхиддам̣ асабалам̣ акамма̄сам̣ парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чаратӣ’ти, мамева там̣, бра̄хман̣а, самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘ахан̃хи, бра̄хман̣а, акхан̣д̣ам̣ аччхиддам̣ асабалам̣ акамма̄сам̣ парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чара̄мӣ’’’ти. ‘‘ким̣ пана, бхо готама, брахмачарийасса кхан̣д̣ампи чхиддампи сабалампи камма̄сампӣ’’ти?

‘‘идха, бра̄хман̣а, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ самма̄ брахмача̄рӣ пат̣иджа̄нама̄но на хева кхо ма̄туга̄мена саддхим̣ двайам̣двайасама̄паттим̣ сама̄паджджати; апи ча кхо ма̄туга̄масса уччха̄данапаримаддананха̄панасамба̄ханам̣ са̄дийати. со там̣ асса̄дети [со тадасса̄дети (сӣ.)], там̣ ника̄мети, тена ча виттим̣ а̄паджджати. идампи кхо, бра̄хман̣а, брахмачарийасса кхан̣д̣ампи чхиддампи сабалампи камма̄сампи. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, апарисуддхам̣ брахмачарийам̣ чарати, сам̣йутто метхунена сам̣йогена на паримуччати джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена [джара̄маран̣ена (сӣ. сйа̄.)] сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи, на паримуччати дуккхасма̄ти вада̄ми.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, идхекаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ самма̄ брахмача̄рӣ пат̣иджа̄нама̄но на хева кхо ма̄туга̄мена саддхим̣ двайам̣двайасама̄паттим̣ сама̄паджджати, напи ма̄туга̄масса уччха̄данапаримаддананха̄панасамба̄ханам̣ са̄дийати; апи ча кхо ма̄туга̄мена саддхим̣ сан̃джаггхати сам̣кӣл̣ати сам̣кела̄йати…пе… напи ма̄туга̄мена саддхим̣ сан̃джаггхати сам̣кӣл̣ати сам̣кела̄йати; апи ча кхо ма̄туга̄масса чаккхуна̄ чаккхум̣ упаниджджха̄йати пеккхати…пе… напи ма̄туга̄масса чаккхуна̄ чаккхум̣ упаниджджха̄йати пеккхати; апи ча кхо ма̄туга̄масса саддам̣ сун̣а̄ти тирокут̣т̣ам̣ ва̄ тиропа̄ка̄рам̣ ва̄ хасантийа̄ ва̄ бхан̣антийа̄ ва̄ га̄йантийа̄ ва̄ родантийа̄ ва̄…пе… напи ма̄туга̄масса саддам̣ сун̣а̄ти тирокут̣т̣ам̣ ва̄ тиропа̄ка̄рам̣ ва̄ хасантийа̄ ва̄ бхан̣антийа̄ ва̄ га̄йантийа̄ ва̄ родантийа̄ ва̄; апи ча кхо йа̄нисса та̄ни пуббе ма̄туга̄мена саддхим̣ хаситалапитакӣл̣ита̄ни та̄ни ануссарати…пе… напи йа̄нисса та̄ни пуббе ма̄туга̄мена саддхим̣ хаситалапитакӣл̣ита̄ни та̄ни ануссарати; апи ча кхо пассати гахапатим̣ ва̄ гахапатипуттам̣ ва̄ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппитам̣ саман̇гӣбхӯтам̣ парича̄райама̄нам̣…пе… напи пассати гахапатим̣ ва̄ гахапатипуттам̣ ва̄ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппитам̣ саман̇гӣбхӯтам̣ парича̄райама̄нам̣; апи ча кхо ан̃н̃атарам̣ деваника̄йам̣ пан̣идха̄йа брахмачарийам̣ чарати имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ дево ва̄ бхависса̄ми деван̃н̃атаро ва̄ти. со там̣ асса̄дети, там̣ ника̄мети, тена ча виттим̣ а̄паджджати. идампи кхо, бра̄хман̣а, брахмачарийасса кхан̣д̣ампи чхиддампи сабалампи камма̄сампи. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, апарисуддхам̣ брахмачарийам̣ чарати сам̣йутто метхунена сам̣йогена, на паримуччати джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи, на паримуччати дуккхасма̄ти вада̄ми.

‘‘йа̄вакӣван̃ча̄хам̣, бра̄хман̣а, имесам̣ саттаннам̣ метхунасам̣йога̄нам̣ ан̃н̃атаран̃н̃атараметхунасам̣йогам̣ [ан̃н̃атарам̣ метхунасам̣йогам̣ (сӣ. сйа̄.)] аттани аппахӣнам̣ саманупассим̣, нева та̄ва̄хам̣, бра̄хман̣а, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхоти паччан̃н̃а̄сим̣ [абхисамбуддхо паччан̃н̃а̄сим̣ (сӣ. сйа̄.)].

‘‘йато ча кхохам̣, бра̄хман̣а, имесам̣ саттаннам̣ метхунасам̣йога̄нам̣ ан̃н̃атаран̃н̃атараметхунасам̣йогам̣ аттани аппахӣнам̣ на саманупассим̣, атха̄хам̣, бра̄хман̣а, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхоти паччан̃н̃а̄сим̣. ‘н̃а̄н̣ан̃ча пана ме дассанам̣ удапа̄ди, акуппа̄ ме вимутти [четовимутти (сӣ. ка.)], айамантима̄ джа̄ти, наттхи да̄ни пунаббхаво’’’ти.

евам̣ вутте джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама; абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. саттамам̣.

8. сам̣йогасуттам̣

51. ‘‘сам̣йогависам̣йогам̣ во, бхиккхаве, дхаммапарийа̄йам̣ десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха…пе… катамо ча со, бхиккхаве, сам̣його висам̣його дхаммапарийа̄йо?

‘‘иттхӣ, бхиккхаве, аджджхаттам̣ иттхиндрийам̣ манаси кароти – иттхикуттам̣ иттха̄каппам̣ иттхивидхам̣ иттхиччхандам̣ иттхиссарам̣ иттха̄лан̇ка̄рам̣. са̄ таттха раджджати татра̄бхирамати. са̄ таттха ратта̄ татра̄бхирата̄ бахиддха̄ пурисиндрийам̣ манаси кароти – пурисакуттам̣ пуриса̄каппам̣ пурисавидхам̣ пурисаччхандам̣ пурисассарам̣ пуриса̄лан̇ка̄рам̣. са̄ таттха раджджати татра̄бхирамати. са̄ таттха ратта̄ татра̄бхирата̄ бахиддха̄ сам̣йогам̣ а̄кан̇кхати. йан̃часса̄ сам̣йогапаччайа̄ уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ тан̃ча а̄кан̇кхати. иттхатте, бхиккхаве, абхирата̄ сатта̄ пурисесу сам̣йогам̣ гата̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, иттхӣ иттхаттам̣ на̄тиваттати.

‘‘пурисо, бхиккхаве, аджджхаттам̣ пурисиндрийам̣ манаси кароти – пурисакуттам̣ пуриса̄каппам̣ пурисавидхам̣ пурисаччхандам̣ пурисассарам̣ пуриса̄лан̇ка̄рам̣. со таттха раджджати татра̄бхирамати. со таттха ратто татра̄бхирато бахиддха̄ иттхиндрийам̣ манаси кароти – иттхикуттам̣ иттха̄каппам̣ иттхивидхам̣ иттхиччхандам̣ иттхиссарам̣ иттха̄лан̇ка̄рам̣. со таттха раджджати татра̄бхирамати. со таттха ратто татра̄бхирато бахиддха̄ сам̣йогам̣ а̄кан̇кхати. йан̃часса сам̣йогапаччайа̄ уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ тан̃ча а̄кан̇кхати. пурисатте, бхиккхаве, абхирата̄ сатта̄ иттхӣсу сам̣йогам̣ гата̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, пурисо пурисаттам̣ на̄тиваттати. евам̣ кхо, бхиккхаве, сам̣його хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, висам̣його хоти? иттхӣ, бхиккхаве, аджджхаттам̣ иттхиндрийам̣ на манаси кароти – иттхикуттам̣ иттха̄каппам̣ иттхивидхам̣ иттхиччхандам̣ иттхиссарам̣ иттха̄лан̇ка̄рам̣. са̄ таттха на раджджати, са̄ татра на̄бхирамати. са̄ таттха аратта̄ татра анабхирата̄ бахиддха̄ пурисиндрийам̣ на манаси кароти – пурисакуттам̣ пуриса̄каппам̣ пурисавидхам̣ пурисаччхандам̣ пурисассарам̣ пуриса̄лан̇ка̄рам̣. са̄ таттха на раджджати, татра на̄бхирамати. са̄ таттха аратта̄ татра анабхирата̄ бахиддха̄ сам̣йогам̣ на̄кан̇кхати. йан̃часса̄ сам̣йогапаччайа̄ уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ тан̃ча на̄кан̇кхати. иттхатте, бхиккхаве, анабхирата̄ сатта̄ пурисесу висам̣йогам̣ гата̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, иттхӣ иттхаттам̣ ативаттати.

‘‘пурисо, бхиккхаве, аджджхаттам̣ пурисиндрийам̣ на манаси кароти – пурисакуттам̣ пуриса̄каппам̣ пурисавидхам̣ пурисаччхандам̣ пурисассарам̣ пуриса̄лан̇ка̄рам̣. со таттха на раджджати, со татра на̄бхирамати. со таттха аратто татра анабхирато бахиддха̄ иттхиндрийам̣ на манаси кароти – иттхикуттам̣ иттха̄каппам̣ иттхивидхам̣ иттхиччхандам̣ иттхиссарам̣ иттха̄лан̇ка̄рам̣. со таттха на раджджати, татра на̄бхирамати. со таттха аратто татра анабхирато бахиддха̄ сам̣йогам̣ на̄кан̇кхати. йан̃часса сам̣йогапаччайа̄ уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ тан̃ча на̄кан̇кхати. пурисатте, бхиккхаве, анабхирата̄ сатта̄ иттхӣсу висам̣йогам̣ гата̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, пурисо пурисаттам̣ ативаттати. евам̣ кхо, бхиккхаве, висам̣його хоти. айам̣ кхо, бхиккхаве, сам̣його висам̣його дхаммапарийа̄йо’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. да̄намахаппхаласуттам̣

52. екам̣ самайам̣ бхагава̄ чампа̄йам̣ вихарати гаггара̄йа поккхаран̣ийа̄ тӣре. атха кхо самбахула̄ чампеййака̄ упа̄сака̄ йена а̄йасма̄ са̄рипутто тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо чампеййака̄ упа̄сака̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ етадавочум̣ – ‘‘чирассута̄ но, бханте [бханте са̄рипутта (сӣ.)], бхагавато саммукха̄ дхаммӣкатха̄. са̄дху майам̣, бханте, лабхеййа̄ма бхагавато саммукха̄ дхаммим̣ катхам̣ [бхагавато сантика̄ дхаммим̣ катхам̣ (сӣ.), бхагавато дхаммим̣ катхам̣ (сйа̄.)] савана̄йа̄’’ти. ‘‘тенаха̄вусо, тадахупосатхе а̄гаччхеййа̄тха, аппева на̄ма лабхеййа̄тха бхагавато саммукха̄ [бхагавато сантике (сйа̄.)] дхаммим̣ катхам̣ савана̄йа̄’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо чампеййака̄ упа̄сака̄ а̄йасмато са̄рипуттасса пат̣иссутва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ паккамим̣су.

атха кхо чампеййака̄ упа̄сака̄ тадахупосатхе йена̄йасма̄ са̄рипутто тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто техи чампеййакехи упа̄сакехи саддхим̣ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘сийа̄ ну кхо, бханте, идхекаччасса та̄дисам̣йева да̄нам̣ диннам̣ на махаппхалам̣ хоти на маха̄нисам̣сам̣; сийа̄ пана, бханте, идхекаччасса та̄дисам̣йева да̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти? ‘‘сийа̄, са̄рипутта, идхекаччасса та̄дисам̣йева да̄нам̣ диннам̣ на махаппхалам̣ хоти на маха̄нисам̣сам̣; сийа̄ пана, са̄рипутта, идхекаччасса та̄дисам̣йева да̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. ‘‘ко ну кхо, бханте, хету ко паччайо йена мидхекаччасса та̄дисам̣йева да̄нам̣ диннам̣ на махаппхалам̣ хоти на маха̄нисам̣сам̣; ко ну кхо, бханте, хету ко паччайо йена мидхекаччасса та̄дисам̣йева да̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти?

‘‘идха, са̄рипутта, екаччо са̄пекхо [са̄пеккхо (сйа̄.)] да̄нам̣ дети, патибаддхачитто [патибандхачитто (ка.)] да̄нам̣ дети, саннидхипекхо да̄нам̣ дети, ‘имам̣ печча парибхун̃джисса̄мӣ’ти да̄нам̣ дети. со там̣ да̄нам̣ дети саман̣асса ва̄ бра̄хман̣асса ва̄ аннам̣ па̄нам̣ ваттхам̣ йа̄нам̣ ма̄ла̄гандхавилепанам̣ сеййа̄васатхападӣпеййам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, са̄рипутта, дадеййа идхекаччо еварӯпам̣ да̄на’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’.

‘‘татра, са̄рипутта, йва̄йам̣ са̄пекхо да̄нам̣ дети, патибаддхачитто да̄нам̣ дети, саннидхипекхо да̄нам̣ дети, ‘имам̣ печча парибхун̃джисса̄мӣ’ти да̄нам̣ дети. со там̣ да̄нам̣ датва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. со там̣ каммам̣ кхепетва̄ там̣ иддхим̣ там̣ йасам̣ там̣ а̄дхипаччам̣ а̄га̄мӣ хоти а̄ганта̄ иттхаттам̣.

‘‘идха пана, са̄рипутта, екаччо на хева кхо са̄пекхо да̄нам̣ дети, на патибаддхачитто да̄нам̣ дети, на саннидхипекхо да̄нам̣ дети, на ‘имам̣ печча парибхун̃джисса̄мӣ’ти да̄нам̣ дети; апи ча кхо ‘са̄ху да̄на’нти да̄нам̣ дети…пе… напи ‘са̄ху да̄на’нти да̄нам̣ дети; апи ча кхо ‘диннапуббам̣ катапуббам̣ питупита̄махехи на араха̄ми пора̄н̣ам̣ кулавам̣сам̣ ха̄пету’нти да̄нам̣ дети…пе… напи ‘диннапуббам̣ катапуббам̣ питупита̄махехи на араха̄ми пора̄н̣ам̣ кулавам̣сам̣ ха̄пету’нти да̄нам̣ дети; апи ча кхо ‘ахам̣ пача̄ми, име на пачанти, на̄раха̄ми пачанто апачанта̄нам̣ да̄нам̣ ада̄ту’нти да̄нам̣ дети…пе… напи ‘ахам̣ пача̄ми, име на пачанти, на̄раха̄ми пачанто апачанта̄нам̣ да̄нам̣ ада̄ту’нти да̄нам̣ дети; апи ча кхо ‘йатха̄ тесам̣ пуббака̄нам̣ исӣнам̣ та̄ни маха̄йан̃н̃а̄ни ахесум̣, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хакасса ва̄макасса ва̄мадевасса весса̄миттасса йамадаггино ан̇гӣрасасса бха̄радва̄джасса ва̄сет̣т̣хасса кассапасса бхагуно, евам̣ ме айам̣ да̄насам̣вибха̄го бхависсатӣ’ти да̄нам̣ дети…пе… напи ‘йатха̄ тесам̣ пуббака̄нам̣ исӣнам̣ та̄ни маха̄йан̃н̃а̄ни ахесум̣, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хакасса ва̄макасса ва̄мадевасса весса̄миттасса йамадаггино ан̇гӣрасасса бха̄радва̄джасса ва̄сет̣т̣хасса кассапасса бхагуно, евам̣ ме айам̣ да̄насам̣вибха̄го бхависсатӣ’ти да̄нам̣ дети; апи ча кхо ‘имам̣ ме да̄нам̣ дадато читтам̣ пасӣдати, аттаманата̄ соманассам̣ упаджа̄йатӣ’ти да̄нам̣ дети…пе… напи ‘имам̣ ме да̄нам̣ дадато читтам̣ пасӣдати, аттаманата̄ соманассам̣ упаджа̄йатӣ’ти да̄нам̣ дети; апи ча кхо читта̄лан̇ка̄рачиттапариккха̄рам̣ да̄нам̣ дети. со там̣ да̄нам̣ дети саман̣асса ва̄ бра̄хман̣асса ва̄ аннам̣ па̄нам̣ ваттхам̣ йа̄нам̣ ма̄ла̄гандхавилепанам̣ сеййа̄васатхападӣпеййам̣. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, са̄рипутта, дадеййа идхекаччо еварӯпам̣ да̄на’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’.

‘‘татра, са̄рипутта, йва̄йам̣ на хева [нахева кхо (сӣ. сйа̄.)] са̄пекхо да̄нам̣ дети; на патибаддхачитто да̄нам̣ дети; на саннидхипекхо да̄нам̣ дети; на ‘имам̣ печча парибхун̃джисса̄мӣ’ти да̄нам̣ дети; напи ‘са̄ху да̄на’нти да̄нам̣ дети; напи ‘диннапуббам̣ катапуббам̣ питупита̄махехи на араха̄ми пора̄н̣ам̣ кулавам̣сам̣ ха̄пету’нти да̄нам̣ дети; напи ‘ахам̣ пача̄ми, име на пачанти, на̄раха̄ми пачанто апачанта̄нам̣ да̄нам̣ ада̄ту’нти да̄нам̣ дети; напи ‘йатха̄ тесам̣ пуббака̄нам̣ исӣнам̣ та̄ни маха̄йан̃н̃а̄ни ахесум̣, сеййатхидам̣ – ат̣т̣хакасса ва̄макасса ва̄мадевасса весса̄миттасса йамадаггино ан̇гӣрасасса бха̄радва̄джасса ва̄сет̣т̣хасса кассапасса бхагуно, евам̣ ме айам̣ да̄насам̣вибха̄го бхависсатӣ’ти да̄нам̣ дети; напи ‘имам̣ ме да̄нам̣ дадато читтам̣ пасӣдати, аттаманата̄ соманассам̣ упаджа̄йатӣ’ти да̄нам̣ дети; апи ча кхо читта̄лан̇ка̄рачиттапариккха̄рам̣ да̄нам̣ дети. со там̣ да̄нам̣ датва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ брахмака̄йика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. со там̣ каммам̣ кхепетва̄ там̣ иддхим̣ там̣ йасам̣ там̣ а̄дхипаччам̣ ана̄га̄мӣ хоти ана̄ганта̄ иттхаттам̣. айам̣ кхо, са̄рипутта, хету айам̣ паччайо йена мидхекаччасса та̄дисам̣йева да̄нам̣ диннам̣ на махаппхалам̣ хоти на маха̄нисам̣сам̣. айам̣ пана, са̄рипутта, хету айам̣ паччайо йена мидхекаччасса та̄дисам̣йева да̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. навамам̣.

10. нандама̄та̄суттам̣

53. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ ча са̄рипутто а̄йасма̄ ча маха̄моггалла̄но даккхин̣а̄гирисмим̣ ча̄рикам̣ чаранти махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣. тена кхо пана самайена вел̣укан̣д̣акӣ [вел̣укан̣д̣акӣ (сйа̄.) а. ни. 6.37; 2.134; сам̣. ни. 2.173 пасситаббам̣] нандама̄та̄ упа̄сика̄ раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа па̄ра̄йанам̣ [чӯл̣ани. па̄ра̄йанавагга, ваттхуга̄тха̄] сарена бха̄сати.

тена кхо пана самайена вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ уттара̄йа диса̄йа даккхин̣ам̣ дисам̣ гаччхати кеначидева каран̣ӣйена. ассоси кхо вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ нандама̄та̄йа упа̄сика̄йа па̄ра̄йанам̣ сарена бха̄сантийа̄, сутва̄ катха̄парийоса̄нам̣ а̄гамайама̄но ат̣т̣ха̄си.

атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ па̄ра̄йанам̣ сарена бха̄ситва̄ тун̣хӣ ахоси. атха кхо вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ нандама̄та̄йа упа̄сика̄йа катха̄парийоса̄нам̣ видитва̄ аббха̄нумоди – ‘‘са̄дху бхагини, са̄дху бхагинӣ’’ти! ‘‘ко панесо, бхадрамукха̄’’ти? ‘‘ахам̣ те, бхагини, бха̄та̄ вессаван̣о, маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘са̄дху, бхадрамукха, тена хи йо ме айам̣ дхаммапарийа̄йо бхан̣ито идам̣ те хоту а̄титхеййа’’нти. ‘‘са̄дху, бхагини, етан̃чева ме хоту а̄титхеййам̣. свева [све ча (сӣ.)] са̄рипуттамоггалла̄наппамукхо бхиккхусан̇гхо акатапа̄тара̄со вел̣укан̣д̣акам̣ а̄гамиссати, тан̃ча бхиккхусан̇гхам̣ паривиситва̄ мама даккхин̣ам̣ а̄дисеййа̄си. етан̃чева [еван̃ча (сӣ. сйа̄.), етан̃ча (?)] ме бхависсати а̄титхеййа’’нти.

атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ тасса̄ раттийа̄ аччайена саке нивесане пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄песи. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄наппамукхо бхиккхусан̇гхо акатапа̄тара̄со йена вел̣укан̣д̣ако тадавасари. атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, амбхо пуриса, а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхусан̇гхасса ка̄лам̣ а̄рочехи – ‘ка̄ло, бханте, аййа̄йа нандама̄туйа̄ нивесане нит̣т̣хитам̣ бхатта’’’нти. ‘‘евам̣, аййе’’ти кхо со пурисо нандама̄та̄йа упа̄сика̄йа пат̣иссутва̄ а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхусан̇гхасса ка̄лам̣ а̄рочеси – ‘‘ка̄ло, бханте, аййа̄йа нандама̄туйа̄ нивесане нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄наппамукхо бхиккхусан̇гхо пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена нандама̄та̄йа упа̄сика̄йа нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ са̄рипуттамоггалла̄наппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппеси сампава̄реси.

атха кхо нандама̄та̄ упа̄сика̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо нандама̄тарам̣ упа̄сикам̣ а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча – ‘‘ко пана те, нандама̄те, бхиккхусан̇гхасса аббха̄гаманам̣ а̄рочесӣ’’ти?

‘‘идха̄хам̣, бханте, раттийа̄ паччӯсасамайам̣ паччут̣т̣ха̄йа па̄ра̄йанам̣ сарена бха̄ситва̄ тун̣хӣ ахосим̣. атха кхо, бханте, вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ мама катха̄парийоса̄нам̣ видитва̄ аббха̄нумоди – ‘са̄дху, бхагини, са̄дху, бхагинӣ’ти! ‘ко панесо, бхадрамукха̄’ти? ‘ахам̣ те, бхагини, бха̄та̄ вессаван̣о, маха̄ра̄джа̄’ти. ‘са̄дху, бхадрамукха, тена хи йо ме айам̣ дхаммапарийа̄йо бхан̣ито идам̣ те хоту а̄титхеййа’нти. ‘са̄дху, бхагини, етан̃чева ме хоту а̄титхеййам̣. свева са̄рипуттамоггалла̄наппамукхо бхиккхусан̇гхо акатапа̄тара̄со вел̣укан̣д̣акам̣ а̄гамиссати, тан̃ча бхиккхусан̇гхам̣ паривиситва̄ мама даккхин̣ам̣ а̄дисеййа̄си. етан̃чева [етан̃ча (сӣ.), еван̃ча (сйа̄.)] ме бхависсати а̄титхеййа’нти. йадидам̣ [йамидам̣ (ма. ни. 1.363)], бханте, да̄не [пун̃н̃ам̣ хи там̣ (сӣ.), пун̃н̃ам̣ пун̃н̃амахитам̣ (сйа̄.), пун̃н̃ам̣ ва̄ пун̃н̃амахам̣ ва̄ (пӣ.), пун̃н̃ам̣ ва̄ пун̃н̃амахӣ ва̄ (ка.)] пун̃н̃ан̃ча пун̃н̃амахӣ ча там̣ [пун̃н̃ам̣ хи там̣ (сӣ.), пун̃н̃ам̣ пун̃н̃амахитам̣ (сйа̄.), пун̃н̃ам̣ ва̄ пун̃н̃амахам̣ ва̄ (пӣ.), пун̃н̃ам̣ ва̄ пун̃н̃амахӣ ва̄ (ка.)] вессаван̣асса маха̄ра̄джасса сукха̄йа хотӯ’’ти.

‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те! йатра хи на̄ма вессаван̣ена маха̄ра̄джена евам̣махиддхикена евам̣махесаккхена девапуттена саммукха̄ саллаписсасӣ’’ти.

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. идха ме, бханте, нандо на̄ма екапуттако пийо мана̄по. там̣ ра̄джа̄но кисмин̃чидева пакаран̣е окасса пасайха джӣвита̄ воропесум̣. тасмим̣ кхо пана̄хам̣, бханте, да̄раке гахите ва̄ гайхама̄не ва̄ вадхе ва̄ ваджджхама̄не ва̄ хате ва̄ хан̃н̃ама̄не ва̄ на̄бхиджа̄на̄ми читтасса ан̃н̃атхатта’’нти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣ нандама̄те! йатра хи на̄ма читтуппа̄дампи [читтуппа̄даматтампи (сйа̄.)] парисодхессасӣ’’ти.

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. идха ме, бханте, са̄мико ка̄лан̇като ан̃н̃атарам̣ йаккхайоним̣ упапанно. со ме тенева пуримена аттабха̄вена уддассеси. на кхо пана̄хам̣, бханте, абхиджа̄на̄ми татонида̄нам̣ читтасса ан̃н̃атхатта’’нти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те! йатра хи на̄ма читтуппа̄дампи парисодхессасӣ’’ти.

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. йатохам̣, бханте, са̄микасса дахарассева дахара̄ а̄нӣта̄ на̄бхиджа̄на̄ми са̄микам̣ манаса̄пи атичарита̄ [атичаритум̣ (сйа̄.), атича̄риттам̣ (ка.)], куто пана ка̄йена̄’’ти! ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те! йатра хи на̄ма читтуппа̄дампи парисодхессасӣ’’ти.

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. йада̄хам̣, бханте, упа̄сика̄ пат̣идесита̄ на̄бхиджа̄на̄ми кин̃чи сиккха̄падам̣ сан̃чичча вӣтиккамита̄’’ти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те’’ти!

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. идха̄хам̣, бханте, йа̄вадева [йа̄вадева (сӣ. сйа̄.) сам̣. ни. 2.152 па̄л̣и ча ат̣т̣хакатха̄т̣ӣка̄ ча пасситабба̄] а̄кан̇кха̄ми вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхика̄ ча вихара̄ми сата̄ ча сампаджа̄на̄ сукхан̃ча ка̄йе пат̣исам̣ведеми, йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄мӣ’’ти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те’’ти!

‘‘на кхо ме, бханте, есева аччхарийо аббхуто дхаммо. аттхи ме ан̃н̃опи аччхарийо аббхуто дхаммо. йа̄нима̄ни, бханте, бхагавата̄ десита̄ни пан̃чорамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни на̄хам̣ тесам̣ кин̃чи аттани аппахӣнам̣ саманупасса̄мӣ’’ти. ‘‘аччхарийам̣, нандама̄те, аббхутам̣, нандама̄те’’ти!

атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто нандама̄тарам̣ упа̄сикам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄мӣти. дасамам̣.

маха̄йан̃н̃авагго пан̃чамо.