2. пхаггунасуттам̣
56. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ пхаггуно [пхеггуно (ка.), пхаггун̣о (сӣ. сйа̄.)] а̄ба̄дхико хоти дуккхито ба̄л̣хагила̄но. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘а̄йасма̄, бханте, пхаггуно а̄ба̄дхико дуккхито ба̄л̣хагила̄но. са̄дху, бханте, бхагава̄ йена̄йасма̄ пхаггуно тенупасан̇камату анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена̄йасма̄ пхаггуно тенупасан̇ками. аддаса̄ кхо а̄йасма̄ пхаггуно бхагавантам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на ман̃чаке самадхоси [саман̃чопи (сӣ. сйа̄. пӣ.), сам̣ + дхӯ + ӣ = самадхоси]. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ пхаггунам̣ етадавоча – ‘‘алам̣, пхаггуна, ма̄ твам̣ ман̃чаке самадхоси. сантима̄ни а̄сана̄ни парехи пан̃н̃атта̄ни, таттха̄хам̣ нисӣдисса̄мӣ’’ти. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане. нисаджджа кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ пхаггунам̣ етадавоча –
‘‘каччи те, пхаггуна, кхаманӣйам̣ каччи йа̄панӣйам̣? каччи те дуккха̄ ведана̄ пат̣иккаманти, но абхиккаманти; пат̣иккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но абхиккамо’’ти? ‘‘на ме, бханте, кхаманӣйам̣ на йа̄панӣйам̣. ба̄л̣ха̄ ме дуккха̄ ведана̄ абхиккаманти, но пат̣иккаманти; абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но пат̣иккамо.
‘‘сеййатха̄пи, бханте, балава̄ пурисо тин̣хена сикхарена муддхани [муддха̄нам̣ (сӣ. пӣ.)] абхиматтхеййа [абхимат̣т̣хеййа (сйа̄.)]; евамевам̣ кхо ме, бханте, адхиматта̄ ва̄та̄ муддхани [хананти (сӣ. пӣ.), охананти (сйа̄.)] ӯхананти. на ме, бханте, кхаманӣйам̣ на йа̄панӣйам̣. ба̄л̣ха̄ ме дуккха̄ ведана̄ абхиккаманти, но пат̣иккаманти; абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но пат̣иккамо.
‘‘сеййатха̄пи, бханте, балава̄ пурисо дал̣хена вараттаккхан̣д̣ена сӣсавет̣ханам̣ дадеййа; евамевам̣ кхо ме, бханте, адхиматта̄ сӣсе сӣсаведана̄. на ме, бханте, кхаманӣйам̣ на йа̄панӣйам̣. ба̄л̣ха̄ ме дуккха̄ ведана̄ абхиккаманти, но пат̣иккаманти; абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но пат̣иккамо.
‘‘сеййатха̄пи, бханте, даккхо гогха̄тако ва̄ гогха̄такантева̄сӣ ва̄ тин̣хена говикантанена куччхим̣ парикантеййа; евамевам̣ кхо ме, бханте, адхиматта̄ ва̄та̄ куччхим̣ парикантанти. на ме, бханте, кхаманӣйам̣ на йа̄панӣйам̣. ба̄л̣ха̄ ме дуккха̄ ведана̄ абхиккаманти, но пат̣иккаманти; абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но пат̣иккамо.
‘‘сеййатха̄пи, бханте, две балаванто пуриса̄ дуббалатарам̣ пурисам̣ на̄на̄ба̄ха̄су гахетва̄ ан̇га̄рака̄суйа̄ санта̄пеййум̣ сампарита̄пеййум̣; евамевам̣ кхо ме, бханте, адхиматто ка̄йасмим̣ д̣а̄хо. на ме, бханте, кхаманӣйам̣ на йа̄панӣйам̣. ба̄л̣ха̄ ме дуккха̄ ведана̄ абхиккаманти, но пат̣иккаманти; абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати, но пат̣иккамо’’ти. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ пхаггунам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми.
атха кхо а̄йасма̄ пхаггуно ачирапаккантасса бхагавато ка̄ламака̄си. тамхи часса самайе маран̣ака̄ле индрийа̄ни виппасӣдим̣су. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘а̄йасма̄, бханте, пхаггуно ачирапаккантасса бхагавато ка̄ламака̄си. тамхи часса самайе маран̣ака̄ле индрийа̄ни виппасӣдим̣сӯ’’ти.
‘‘ким̣ ха̄нанда, пхаггунасса [пхеггунасса а̄нанда (ка.)] бхиккхуно индрийа̄ни на виппасӣдиссанти! пхаггунасса, а̄нанда, бхиккхуно пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ авимуттам̣ ахоси. тасса там̣ дхаммадесанам̣ сутва̄ пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ вимуттам̣.
‘‘чхайиме, а̄нанда, а̄нисам̣са̄ ка̄лена дхаммассаване [дхаммасаван̣е (сӣ.)] ка̄лена аттхупапариккха̄йа. катаме чха? идха̄нанда, бхиккхуно пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ авимуттам̣ хоти. со тамхи самайе маран̣ака̄ле лабхати татха̄гатам̣ дассана̄йа. тасса татха̄гато дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣ам̣ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣, кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ пака̄сети. тасса там̣ дхаммадесанам̣ сутва̄ пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ вимуччати. айам̣, а̄нанда, пат̣хамо а̄нисам̣со ка̄лена дхаммассаване.
‘‘пуна чапарам̣, а̄нанда, бхиккхуно пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ авимуттам̣ хоти. со тамхи самайе маран̣ака̄ле на хева кхо [но ча кхо (ка.)] лабхати татха̄гатам̣ дассана̄йа, апи ча кхо татха̄гатаса̄вакам̣ лабхати дассана̄йа. тасса татха̄гатаса̄вако дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣ам̣ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣, кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ пака̄сети. тасса там̣ дхаммадесанам̣ сутва̄ пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ вимуччати. айам̣, а̄нанда, дутийо а̄нисам̣со ка̄лена дхаммассаване.
‘‘пуна чапарам̣, а̄нанда, бхиккхуно пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ авимуттам̣ хоти. со тамхи самайе маран̣ака̄ле на хева кхо лабхати татха̄гатам̣ дассана̄йа, напи татха̄гатаса̄вакам̣ лабхати дассана̄йа; апи ча кхо йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ четаса̄ анувитаккети анувича̄рети манаса̄нупеккхати. тасса йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ четаса̄ анувитаккайато анувича̄райато манаса̄нупеккхато пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ вимуччати. айам̣, а̄нанда, татийо а̄нисам̣со ка̄лена аттхупапариккха̄йа.
‘‘идха̄нанда, бхиккхуно пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ вимуттам̣ хоти, ануттаре ча кхо упадхисан̇кхайе читтам̣ авимуттам̣ хоти. со тамхи самайе маран̣ака̄ле лабхати татха̄гатам̣ дассана̄йа. тасса татха̄гато дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣…пе… брахмачарийам̣ пака̄сети. тасса там̣ дхаммадесанам̣ сутва̄ ануттаре упадхисан̇кхайе читтам̣ вимуччати. айам̣, а̄нанда, чатуттхо а̄нисам̣со ка̄лена дхаммассаване.
‘‘пуна чапарам̣, а̄нанда, бхиккхуно пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ вимуттам̣ хоти, ануттаре ча кхо упадхисан̇кхайе читтам̣ авимуттам̣ хоти. со тамхи самайе маран̣ака̄ле на хева кхо лабхати татха̄гатам̣ дассана̄йа, апи ча кхо татха̄гатаса̄вакам̣ лабхати дассана̄йа. тасса татха̄гатаса̄вако дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣…пе… парисуддхам̣ брахмачарийам̣ пака̄сети. тасса там̣ дхаммадесанам̣ сутва̄ ануттаре упадхисан̇кхайе читтам̣ вимуччати. айам̣, а̄нанда, пан̃чамо а̄нисам̣со ка̄лена дхаммассаване.
‘‘пуна чапарам̣, а̄нанда, бхиккхуно пан̃чахи орамбха̄гийехи сам̣йоджанехи читтам̣ вимуттам̣ хоти, ануттаре ча кхо упадхисан̇кхайе читтам̣ авимуттам̣ хоти. со тамхи самайе маран̣ака̄ле на хева кхо лабхати татха̄гатам̣ дассана̄йа, напи татха̄гатаса̄вакам̣ лабхати дассана̄йа; апи ча кхо йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ четаса̄ анувитаккети анувича̄рети манаса̄нупеккхати. тасса йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ четаса̄ анувитаккайато анувича̄райато манаса̄нупеккхато ануттаре упадхисан̇кхайе читтам̣ вимуччати. айам̣, а̄нанда, чхат̣т̣хо а̄нисам̣со ка̄лена аттхупапариккха̄йа. име кхо, а̄нанда, чха а̄нисам̣са̄ ка̄лена дхаммассаване ка̄лена аттхупапариккха̄йа̄’’ти. дутийам̣.