10. ануттарийасуттам̣

30. ‘‘чхайима̄ни, бхиккхаве, ануттарийа̄ни. катама̄ни чха? дассана̄нуттарийам̣, савана̄нуттарийам̣, ла̄бха̄нуттарийам̣, сиккха̄нуттарийам̣, па̄ричарийа̄нуттарийам̣, ануссата̄нуттарийанти.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дассана̄нуттарийам̣? идха, бхиккхаве, екаччо хаттхиратанампи дассана̄йа гаччхати, ассаратанампи дассана̄йа гаччхати, ман̣иратанампи дассана̄йа гаччхати, учча̄вачам̣ ва̄ пана дассана̄йа гаччхати, саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ миччха̄дит̣т̣хикам̣ миччха̄пат̣ипаннам̣ дассана̄йа гаччхати. аттхетам̣, бхиккхаве, дассанам̣; нетам̣ наттхӣти вада̄ми. тан̃ча кхо етам̣, бхиккхаве, дассанам̣ хӣнам̣ гаммам̣ потхуджджаникам̣ анарийам̣ анаттхасам̣хитам̣, на ниббида̄йа на вира̄га̄йа на ниродха̄йа на упасама̄йа на абхин̃н̃а̄йа на самбодха̄йа на нибба̄на̄йа сам̣ваттати. йо ча кхо, бхиккхаве, татха̄гатам̣ ва̄ татха̄гатаса̄вакам̣ ва̄ дассана̄йа гаччхати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно, етада̄нуттарийам̣, бхиккхаве, дассана̄нам̣ сатта̄нам̣ висуддхийа̄ сокапаридева̄нам̣ [сокапариддава̄нам̣ (сӣ.)] саматиккама̄йа дуккхадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄йа [аттхагама̄йа (сӣ.)] н̃а̄йасса адхигама̄йа нибба̄насса саччхикирийа̄йа, йадидам̣ татха̄гатам̣ ва̄ татха̄гатаса̄вакам̣ ва̄ дассана̄йа гаччхати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дассана̄нуттарийам̣. ити дассана̄нуттарийам̣.

‘‘савана̄нуттарийан̃ча катхам̣ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо бхерисаддампи [бхерисаддассапи (ка.) евам̣ вӣн̣а̄саддампиичча̄дӣсупи] савана̄йа гаччхати, вӣн̣а̄саддампи савана̄йа гаччхати, гӣтасаддампи савана̄йа гаччхати, учча̄вачам̣ ва̄ пана савана̄йа гаччхати, саман̣асса ва̄ бра̄хман̣асса ва̄ миччха̄дит̣т̣хикасса миччха̄пат̣ипаннасса дхаммассавана̄йа гаччхати. аттхетам̣, бхиккхаве, саванам̣; нетам̣ наттхӣти вада̄ми. тан̃ча кхо етам̣, бхиккхаве, саванам̣ хӣнам̣ гаммам̣ потхуджджаникам̣ анарийам̣ анаттхасам̣хитам̣, на ниббида̄йа на вира̄га̄йа на ниродха̄йа на упасама̄йа на абхин̃н̃а̄йа на самбодха̄йа на нибба̄на̄йа сам̣ваттати. йо ча кхо, бхиккхаве, татха̄гатасса ва̄ татха̄гатаса̄вакасса ва̄ дхаммассавана̄йа гаччхати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно, етада̄нуттарийам̣, бхиккхаве, савана̄нам̣ сатта̄нам̣ висуддхийа̄ сокапаридева̄нам̣ саматиккама̄йа дуккхадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄йа н̃а̄йасса адхигама̄йа нибба̄насса саччхикирийа̄йа, йадидам̣ татха̄гатасса ва̄ татха̄гатаса̄вакасса ва̄ дхаммассавана̄йа гаччхати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно. идам̣ вуччати, бхиккхаве, савана̄нуттарийам̣. ити дассана̄нуттарийам̣, савана̄нуттарийам̣.

‘‘ла̄бха̄нуттарийан̃ча катхам̣ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо путтала̄бхампи лабхати, да̄рала̄бхампи лабхати, дханала̄бхампи лабхати, учча̄вачам̣ ва̄ пана ла̄бхам̣ лабхати, саман̣е ва̄ бра̄хман̣е ва̄ миччха̄дит̣т̣хике миччха̄пат̣ипанне саддхам̣ пат̣илабхати. аттхесо, бхиккхаве, ла̄бхо; несо наттхӣти вада̄ми. со ча кхо есо, бхиккхаве, ла̄бхо хӣно гаммо потхуджджанико анарийо анаттхасам̣хито, на ниббида̄йа на вира̄га̄йа на ниродха̄йа на упасама̄йа на абхин̃н̃а̄йа на самбодха̄йа на нибба̄на̄йа сам̣ваттати. йо ча кхо, бхиккхаве, татха̄гате ва̄ татха̄гатаса̄ваке ва̄ саддхам̣ пат̣илабхати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно, етада̄нуттарийам̣, бхиккхаве, ла̄бха̄нам̣ сатта̄нам̣ висуддхийа̄ сокапаридева̄нам̣ саматиккама̄йа дуккхадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄йа н̃а̄йасса адхигама̄йа нибба̄насса саччхикирийа̄йа, йадидам̣ татха̄гате ва̄ татха̄гатаса̄ваке ва̄ саддхам̣ пат̣илабхати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно. идам̣ вуччати, бхиккхаве, ла̄бха̄нуттарийам̣. ити дассана̄нуттарийам̣, савана̄нуттарийам̣, ла̄бха̄нуттарийам̣.

‘‘сиккха̄нуттарийан̃ча катхам̣ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо хаттхисмимпи сиккхати, ассасмимпи сиккхати, ратхасмимпи сиккхати, дханусмимпи сиккхати, тхарусмимпи сиккхати, учча̄вачам̣ ва̄ пана сиккхати, саман̣асса ва̄ бра̄хман̣асса ва̄ миччха̄дит̣т̣хикасса миччха̄пат̣ипаннасса [миччха̄пат̣ипаттим̣ (ка.)] сиккхати. аттхеса̄, бхиккхаве, сиккха̄; неса̄ наттхӣти вада̄ми. са̄ ча кхо еса̄, бхиккхаве, сиккха̄ хӣна̄ гамма̄ потхуджджаника̄ анарийа̄ анаттхасам̣хита̄, на ниббида̄йа на вира̄га̄йа на ниродха̄йа на упасама̄йа на абхин̃н̃а̄йа на самбодха̄йа на нибба̄на̄йа сам̣ваттати. йо ча кхо, бхиккхаве, татха̄гатаппаведите дхаммавинайе адхисӣлампи сиккхати, адхичиттампи сиккхати, адхипан̃н̃ампи сиккхати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно, етада̄нуттарийам̣, бхиккхаве, сиккха̄нам̣ сатта̄нам̣ висуддхийа̄ сокапаридева̄нам̣ саматиккама̄йа дуккхадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄йа н̃а̄йасса адхигама̄йа нибба̄насса саччхикирийа̄йа, йадидам̣ татха̄гатаппаведите дхаммавинайе адхисӣлампи сиккхати, адхичиттампи сиккхати, адхипан̃н̃ампи сиккхати, нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно. идам̣ вуччати, бхиккхаве, сиккха̄нуттарийам̣. ити дассана̄нуттарийам̣, савана̄нуттарийам̣, ла̄бха̄нуттарийам̣, сиккха̄нуттарийам̣.

‘‘па̄ричарийа̄нуттарийан̃ча катхам̣ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо кхаттийампи паричарати, бра̄хман̣ампи паричарати, гахапатимпи паричарати, учча̄вачам̣ ва̄ пана паричарати, саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ миччха̄дит̣т̣хикам̣ миччха̄пат̣ипаннам̣ паричарати. аттхеса̄, бхиккхаве, па̄ричарийа̄; неса̄ наттхӣти вада̄ми. са̄ ча кхо еса̄, бхиккхаве, па̄ричарийа̄ хӣна̄ гамма̄ потхуджджаника̄ анарийа̄ анаттхасам̣хита̄, на ниббида̄йа…пе… на нибба̄на̄йа сам̣ваттати. йо ча кхо, бхиккхаве, татха̄гатам̣ ва̄ татха̄гатаса̄вакам̣ ва̄ паричарати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно, етада̄нуттарийам̣, бхиккхаве, па̄ричарийа̄нам̣ сатта̄нам̣ висуддхийа̄ сокапаридева̄нам̣ саматиккама̄йа дуккхадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄йа н̃а̄йасса адхигама̄йа нибба̄насса саччхикирийа̄йа, йадидам̣ татха̄гатам̣ ва̄ татха̄гатаса̄вакам̣ ва̄ паричарати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно. идам̣ вуччати, бхиккхаве, па̄ричарийа̄нуттарийам̣. ити дассана̄нуттарийам̣, савана̄нуттарийам̣, ла̄бха̄нуттарийам̣, сиккха̄нуттарийам̣, па̄ричарийа̄нуттарийам̣.

‘‘ануссата̄нуттарийан̃ча катхам̣ хоти? идха, бхиккхаве, екаччо путтала̄бхампи ануссарати, да̄рала̄бхампи ануссарати, дханала̄бхампи ануссарати, учча̄вачам̣ ва̄ пана ла̄бхам̣ ануссарати, саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ миччха̄дит̣т̣хикам̣ миччха̄пат̣ипаннам̣ ануссарати. аттхеса̄, бхиккхаве, ануссати; неса̄ наттхӣти вада̄ми. са̄ ча кхо еса̄, бхиккхаве, ануссати хӣна̄ гамма̄ потхуджджаника̄ анарийа̄ анаттхасам̣хита̄, на ниббида̄йа на вира̄га̄йа на ниродха̄йа на упасама̄йа на абхин̃н̃а̄йа на самбодха̄йа на нибба̄на̄йа сам̣ваттати. йо ча кхо, бхиккхаве, татха̄гатам̣ ва̄ татха̄гатаса̄вакам̣ ва̄ ануссарати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно, етада̄нуттарийам̣, бхиккхаве, ануссатӣнам̣ сатта̄нам̣ висуддхийа̄ сокапаридева̄нам̣ саматиккама̄йа дуккхадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄йа н̃а̄йасса адхигама̄йа нибба̄насса саччхикирийа̄йа, йадидам̣ татха̄гатам̣ ва̄ татха̄гатаса̄вакам̣ ва̄ ануссарати нивит̣т̣хасаддхо нивит̣т̣хапемо екантагато абхиппасанно. идам̣ вуччати, бхиккхаве, ануссата̄нуттарийам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, чха ануттарийа̄нӣ’’ти.

‘‘йе дассана̄нуттарам̣ ладдха̄ [йе дассанаварам̣ ладдха̄ (сӣ. пӣ.), дассана̄нуттарийам̣ ладдха̄ (сйа̄. кам̣.)], саванан̃ча ануттарам̣;

ла̄бха̄нуттарийам̣ ладдха̄, сиккха̄нуттарийе рата̄ [ануттарийам̣ татха̄ (ка.)].

‘‘упат̣т̣хита̄ па̄ричарийа̄, бха̄вайанти ануссатим̣;

вивекаппат̣исам̣йуттам̣, кхемам̣ аматага̄миним̣.

‘‘аппама̄де памудита̄, нипака̄ сӣласам̣вута̄;

те ве ка̄лена пачченти [паччанти (сйа̄. ка.)], йаттха дуккхам̣ нируджджхатӣ’’ти. дасамам̣;

ануттарийавагго [са̄макавагго (ка.)] татийо.