4. ка̄ран̣апа̄лӣсуттам̣

194. екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. тена кхо пана самайена ка̄ран̣апа̄лӣ [каран̣апа̄лӣ (ка.)] бра̄хман̣о личчхавӣнам̣ каммантам̣ ка̄рети. аддаса̄ кхо ка̄ран̣апа̄лӣ бра̄хман̣о пин̇гийа̄ним̣ бра̄хман̣ам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣; дисва̄ пин̇гийа̄ним̣ бра̄хман̣ам̣ етадавоча –

‘‘ханда, куто ну бхавам̣ пин̇гийа̄нӣ а̄гаччхати дива̄ дивасса̄’’ти? ‘‘итохам̣ [идха̄хам̣ (сйа̄. кам̣.), ито хи кхо ахам̣ (ма. ни. 1.288)], бхо, а̄гаччха̄ми саман̣асса готамасса сантика̄’’ти. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃ати бхавам̣, пин̇гийа̄нӣ, саман̣асса готамасса пан̃н̃а̄веййаттийам̣? пан̣д̣ито ман̃н̃е’’ти? ‘‘ко ча̄хам̣, бхо, ко ча саман̣асса готамасса пан̃н̃а̄веййаттийам̣ джа̄нисса̄ми! сопи нӯнасса та̄дисова йо саман̣асса готамасса пан̃н̃а̄веййаттийам̣ джа̄неййа̄’’ти! ‘‘ул̣а̄ра̄йа кхалу бхавам̣, пин̇гийа̄нӣ, саман̣ам̣ готамам̣ пасам̣са̄йа пасам̣сатӣ’’ти. ‘‘ко ча̄хам̣, бхо, ко ча саман̣ам̣ готамам̣ пасам̣сисса̄ми! пасаттхаппасаттхова [пасат̣т̣хапасат̣т̣хо ча (сйа̄. кам̣. ка.)] со бхавам̣ готамо сет̣т̣хо деваманусса̄на’’нти. ‘‘ким̣ пана бхавам̣, пин̇гийа̄нӣ, аттхавасам̣ сампассама̄но саман̣е готаме евам̣ абхиппасанно’’ти?

‘‘сеййатха̄пи, бхо, пурисо аггарасапарититто на ан̃н̃есам̣ хӣна̄нам̣ раса̄нам̣ пихети; евамевам̣ кхо, бхо, йато йато тасса бхото готамасса дхаммам̣ сун̣а̄ти – йади суттасо, йади геййасо, йади веййа̄каран̣асо, йади аббхутадхаммасо – тато тато на ан̃н̃есам̣ путхусаман̣абра̄хман̣аппава̄да̄нам̣ пихети.

‘‘сеййатха̄пи, бхо, пурисо джигхаччха̄дуббалйапарето мадхупин̣д̣икам̣ адхигаччхеййа. со йато йато са̄йетха, лабхатева [са̄йеййа, лабхетхева (ма. ни. 1.205)] са̄дурасам̣ асечанакам̣; евамевам̣ кхо, бхо, йато йато тасса бхото готамасса дхаммам̣ сун̣а̄ти – йади суттасо, йади геййасо, йади веййа̄каран̣асо, йади аббхутадхаммасо – тато тато лабхатева аттаманатам̣, лабхати четасо паса̄дам̣.

‘‘сеййатха̄пи, бхо, пурисо чанданагхат̣икам̣ адхигаччхеййа – харичанданасса ва̄ лохитачанданасса ва̄. со йато йато гха̄йетха – йади мӯлато, йади маджджхато, йади аггато – адхигаччхатева [адхигаччхетхева (?)] сурабхигандхам̣ асечанакам̣; евамевам̣ кхо, бхо, йато йато тасса бхото готамасса дхаммам̣ сун̣а̄ти – йади суттасо, йади геййасо, йади веййа̄каран̣асо, йади аббхутадхаммасо – тато тато адхигаччхати па̄моджджам̣ адхигаччхати соманассам̣.

‘‘сеййатха̄пи, бхо, пурисо а̄ба̄дхико дуккхито ба̄л̣хагила̄но. тасса кусало бхисакко т̣ха̄насо а̄ба̄дхам̣ нӣхареййа; евамевам̣ кхо, бхо, йато йато тасса бхото готамасса дхаммам̣ сун̣а̄ти – йади суттасо, йади геййасо, йади веййа̄каран̣асо, йади аббхутадхаммасо – тато тато сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ аббхаттхам̣ гаччханти.

‘‘сеййатха̄пи, бхо, поккхаран̣ӣ аччходака̄ са̄тодака̄ сӣтодака̄ сетака̄ супатиттха̄ раман̣ӣйа̄. атха пурисо а̄гаччхеййа гхамма̄бхитатто гхаммапарето киланто тасито пипа̄сито. со там̣ поккхаран̣им̣ ога̄хетва̄ нха̄тва̄ ча пивитва̄ ча саббадаратхакиламатхапарил̣а̄хам̣ пат̣иппассамбхеййа. евамевам̣ кхо, бхо, йато йато тасса бхото готамасса дхаммам̣ сун̣а̄ти – йади суттасо, йади геййасо, йади веййа̄каран̣асо, йади аббхутадхаммасо – тато тато саббадаратхакиламатхапарил̣а̄ха̄ пат̣иппассамбхантӣ’’ти.

евам̣ вутте ка̄ран̣апа̄лӣ бра̄хман̣о ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ даккхин̣ам̣ джа̄н̣уман̣д̣алам̣ патхавийам̣ нихантва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ тиккхаттум̣ уда̄нам̣ уда̄неси –

‘‘намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса;

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса;

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса̄’’ти.

‘‘абхиккантам̣, бхо пин̇гийа̄ни, абхиккантам̣, бхо пин̇гийа̄ни! сеййатха̄пи, бхо пин̇гийа̄ни, никкуджджитам̣ [никуджджитам̣ (ка.)] ва̄ уккуджджеййа пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣти; евамевам̣ бхота̄ пин̇гийа̄нина̄ анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣, бхо пин̇гийа̄ни, там̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ пин̇гийа̄нӣ дха̄рету, аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. чатуттхам̣.