2. т̣ха̄насуттам̣

192. ‘‘чатта̄рима̄ни, бхиккхаве, т̣ха̄на̄ни чатӯхи т̣ха̄нехи ведитабба̄ни. катама̄ни чатта̄ри? сам̣ва̄сена, бхиккхаве, сӣлам̣ ведитаббам̣, тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. сам̣воха̄рена, бхиккхаве, сочеййам̣ ведитаббам̣, тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. а̄пада̄су, бхиккхаве, тха̄мо ведитаббо, со ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена. са̄каччха̄йа, бхиккхаве, пан̃н̃а̄ ведитабба̄, са̄ ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄ти.

[сам̣. ни. 1.122] ‘‘‘сам̣ва̄сена, бхиккхаве, сӣлам̣ ведитаббам̣, тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, пуггало пуггалена саддхим̣ сам̣васама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘дӣгхараттам̣ кхо айама̄йасма̄ кхан̣д̣ака̄рӣ чхиддака̄рӣ сабалака̄рӣ камма̄сака̄рӣ, на сантатака̄рӣ на сантатавутти [сататавутти (сйа̄. кам̣.)]; сӣлесу дуссӣло айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ сӣлава̄’’’ти.

‘‘‘идха пана, бхиккхаве, пуггало пуггалена саддхим̣ сам̣васама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘дӣгхараттам̣ кхо айама̄йасма̄ акхан̣д̣ака̄рӣ аччхиддака̄рӣ асабалака̄рӣ акамма̄сака̄рӣ сантатака̄рӣ сантатавутти; сӣлесу сӣлава̄ айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ дуссӣло’ти. ‘сам̣ва̄сена, бхиккхаве, сӣлам̣ ведитаббам̣, тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘сам̣воха̄рена, бхиккхаве, сочеййам̣ ведитаббам̣, тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, пуггало пуггалена саддхим̣ сам̣вохарама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘ан̃н̃атха̄ кхо айама̄йасма̄ екена еко вохарати, ан̃н̃атха̄ двӣхи, ан̃н̃атха̄ тӣхи, ан̃н̃атха̄ самбахулехи; воккамати айама̄йасма̄ пуримавоха̄ра̄ паччхимавоха̄рам̣; апарисуддхавоха̄ро айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ парисуддхавоха̄ро’’’ти.

‘‘идха пана, бхиккхаве, пуггало пуггалена саддхим̣ сам̣вохарама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘йатхева кхо айама̄йасма̄ екена еко вохарати, татха̄ двӣхи, татха̄ тӣхи, татха̄ самбахулехи. на̄йама̄йасма̄ воккамати пуримавоха̄ра̄ паччхимавоха̄рам̣; парисуддхавоха̄ро айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ апарисуддхавоха̄ро’ти. ‘сам̣воха̄рена, бхиккхаве, сочеййам̣ ведитаббам̣, тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘а̄пада̄су, бхиккхаве, тха̄мо ведитаббо, со ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, екаччо н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но, бхогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но, рогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но на ити пат̣исан̃чиккхати – ‘татха̄бхӯто кхо айам̣ локасаннива̄со татха̄бхӯто айам̣ аттабха̄вапат̣ила̄бхо йатха̄бхӯте локасаннива̄се йатха̄бхӯте аттабха̄вапат̣ила̄бхе ат̣т̣ха локадхамма̄ локам̣ анупариваттанти локо ча ат̣т̣ха локадхамме анупариваттати – ла̄бхо ча, ала̄бхо ча, йасо ча, айасо ча, нинда̄ ча, пасам̣са̄ ча, сукхан̃ча, дуккхан̃ча̄’ти. со н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но бхогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но рогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но сочати киламати паридевати, уратта̄л̣им̣ кандати, саммохам̣ а̄паджджати.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но бхогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но рогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но ити пат̣исан̃чиккхати – ‘татха̄бхӯто кхо айам̣ локасаннива̄со татха̄бхӯто айам̣ аттабха̄вапат̣ила̄бхо йатха̄бхӯте локасаннива̄се йатха̄бхӯте аттабха̄вапат̣ила̄бхе ат̣т̣ха локадхамма̄ локам̣ анупариваттанти локо ча ат̣т̣ха локадхамме анупариваттати – ла̄бхо ча, ала̄бхо ча, йасо ча, айасо ча, нинда̄ ча, пасам̣са̄ ча, сукхан̃ча, дуккхан̃ча̄’ти. со н̃а̄тибйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но бхогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но рогабйасанена ва̄ пхут̣т̣хо сама̄но на сочати на киламати на паридевати, на уратта̄л̣им̣ кандати, на саммохам̣ а̄паджджати. ‘а̄пада̄су, бхиккхаве, тха̄мо ведитаббо, со ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘‘са̄каччха̄йа, бхиккхаве, пан̃н̃а̄ ведитабба̄, са̄ ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, пуггало пуггалена саддхим̣ са̄каччха̄йама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘йатха̄ кхо имасса а̄йасмато уммагго йатха̄ ча абхинӣха̄ро йатха̄ ча пан̃ха̄самуда̄ха̄ро, дуппан̃н̃о айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ пан̃н̃ава̄. там̣ кисса хету? татха̄ хи айама̄йасма̄ на чева гамбхӣрам̣ аттхападам̣ уда̄харати сантам̣ пан̣ӣтам̣ атакка̄вачарам̣ нипун̣ам̣ пан̣д̣итаведанӣйам̣. йан̃ча айама̄йасма̄ дхаммам̣ бха̄сати тасса ча наппат̣ибало сам̣кхиттена ва̄ виттха̄рена ва̄ аттхам̣ а̄чиккхитум̣ десетум̣ пан̃н̃а̄петум̣ пат̣т̣хапетум̣ виваритум̣ вибхаджитум̣ утта̄нӣка̄тум̣. дуппан̃н̃о айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ пан̃н̃ава̄’’’ти.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, чаккхума̄ пурисо удакарахадасса тӣре т̣хито пассеййа париттам̣ маччхам̣ уммуджджама̄нам̣. тасса евамасса – ‘йатха̄ кхо имасса маччхасса уммагго йатха̄ ча ӯмигха̄то йатха̄ ча вега̄йитаттам̣, паритто айам̣ маччхо, на̄йам̣ маччхо маханто’ти. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало пуггалена саддхим̣ са̄каччха̄йама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘йатха̄ кхо имасса а̄йасмато уммагго йатха̄ ча абхинӣха̄ро йатха̄ ча пан̃ха̄самуда̄ха̄ро, дуппан̃н̃о айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ пан̃н̃ава̄. там̣ кисса хету? татха̄ хи айама̄йасма̄ на чева гамбхӣрам̣ аттхападам̣ уда̄харати сантам̣ пан̣ӣтам̣ атакка̄вачарам̣ нипун̣ам̣ пан̣д̣итаведанӣйам̣. йан̃ча айама̄йасма̄ дхаммам̣ бха̄сати, тасса ча на пат̣ибало сам̣кхиттена ва̄ виттха̄рена ва̄ аттхам̣ а̄чиккхитум̣ десетум̣ пан̃н̃а̄петум̣ пат̣т̣хапетум̣ виваритум̣ вибхаджитум̣ утта̄нӣка̄тум̣. дуппан̃н̃о айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ пан̃н̃ава̄’’’ти.

‘‘идха пана, бхиккхаве, пуггало пуггалена саддхим̣ са̄каччха̄йама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘йатха̄ кхо имасса а̄йасмато уммагго йатха̄ ча абхинӣха̄ро йатха̄ ча пан̃ха̄самуда̄ха̄ро, пан̃н̃ава̄ айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ дуппан̃н̃о. там̣ кисса хету? татха̄ хи айама̄йасма̄ гамбхӣран̃чева аттхападам̣ уда̄харати сантам̣ пан̣ӣтам̣ атакка̄вачарам̣ нипун̣ам̣ пан̣д̣итаведанӣйам̣. йан̃ча айама̄йасма̄ дхаммам̣ бха̄сати, тасса ча пат̣ибало сам̣кхиттена ва̄ виттха̄рена ва̄ аттхам̣ а̄чиккхитум̣ десетум̣ пан̃н̃а̄петум̣ пат̣т̣хапетум̣ виваритум̣ вибхаджитум̣ утта̄нӣка̄тум̣. пан̃н̃ава̄ айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ дуппан̃н̃о’’’ти.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, чаккхума̄ пурисо удакарахадасса тӣре т̣хито пассеййа махантам̣ маччхам̣ уммуджджама̄нам̣. тасса евамасса – ‘йатха̄ кхо имасса маччхасса уммагго йатха̄ ча ӯмигха̄то йатха̄ ча вега̄йитаттам̣, маханто айам̣ маччхо, на̄йам̣ маччхо паритто’ти. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало пуггалена саддхим̣ са̄каччха̄йама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘йатха̄ кхо имасса а̄йасмато уммагго йатха̄ ча абхинӣха̄ро йатха̄ ча пан̃ха̄самуда̄ха̄ро, пан̃н̃ава̄ айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ дуппан̃н̃о. там̣ кисса хету? татха̄ хи айама̄йасма̄ гамбхӣран̃чева аттхападам̣ уда̄харати сантам̣ пан̣ӣтам̣ атакка̄вачарам̣ нипун̣ам̣ пан̣д̣итаведанӣйам̣. йан̃ча айама̄йасма̄ дхаммам̣ бха̄сати, тасса ча пат̣ибало сам̣кхиттена ва̄ виттха̄рена ва̄ аттхам̣ а̄чиккхитум̣ десетум̣ пан̃н̃а̄петум̣ пат̣т̣хапетум̣ виваритум̣ вибхаджитум̣ утта̄нӣка̄тум̣. пан̃н̃ава̄ айама̄йасма̄, на̄йама̄йасма̄ дуппан̃н̃о’ти.

‘‘‘са̄каччха̄йа, бхиккхаве, пан̃н̃а̄ ведитабба̄, са̄ ча кхо дӣгхена аддхуна̄, на иттарам̣; манасикарота̄, но аманасикарота̄; пан̃н̃авата̄, но дуппан̃н̃ена̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, чатта̄ри т̣ха̄на̄ни имехи чатӯхи т̣ха̄нехи ведитабба̄нӣ’’ти. дутийам̣.