5. вассака̄расуттам̣
35. екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. атха кхо вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄матто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄матто бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘чатӯхи кхо майам̣, бхо готама, дхаммехи саманна̄гатам̣ маха̄пан̃н̃ам̣ маха̄пурисам̣ пан̃н̃а̄пема. катамехи чатӯхи? идха, бхо готама, бахуссуто хоти тасса тассева сутаджа̄тасса тасса тассева кхо пана бха̄ситасса аттхам̣ джа̄на̄ти – ‘айам̣ имасса бха̄ситасса аттхо, айам̣ имасса бха̄ситасса аттхо’ти. сатима̄ кхо пана хоти чиракатампи чирабха̄ситампи сарита̄ ануссарита̄ йа̄ни кхо пана та̄ни гахат̣т̣хака̄ни ким̣каран̣ӣйа̄ни, таттха даккхо хоти аналасо, татрупа̄йа̄йа вӣмам̣са̄йа саманна̄гато алам̣ ка̄тум̣ алам̣ сам̣видха̄тум̣. имехи кхо майам̣, бхо готама, чатӯхи дхаммехи саманна̄гатам̣ маха̄пан̃н̃ам̣ маха̄пурисам̣ пан̃н̃а̄пема. саче ме [саче пана ме (сӣ. ка.), саче ме пана (пӣ.)], бхо готама, анумодитаббам̣ анумодату ме бхавам̣ готамо; саче пана ме, бхо готама, пат̣иккоситаббам̣ пат̣иккосату ме бхавам̣ готамо’’ти.
‘‘нева кхо тйа̄хам̣, бра̄хман̣а, анумода̄ми на пат̣иккоса̄ми. чатӯхи кхо ахам̣, бра̄хман̣а, дхаммехи саманна̄гатам̣ маха̄пан̃н̃ам̣ маха̄пурисам̣ пан̃н̃а̄пеми. катамехи чатӯхи? идха, бра̄хман̣а, бахуджанахита̄йа пат̣ипанно хоти бахуджанасукха̄йа; бахусса джаната̄ арийе н̃а̄йе патит̣т̣ха̄пита̄, йадидам̣ калйа̄н̣адхаммата̄ кусаладхаммата̄. со йам̣ витаккам̣ а̄кан̇кхати витаккетум̣ там̣ витаккам̣ витаккети, йам̣ витаккам̣ на̄кан̇кхати витаккетум̣ на там̣ витаккам̣ витаккети; йам̣ сан̇каппам̣ а̄кан̇кхати сан̇каппетум̣ там̣ сан̇каппам̣ сан̇каппети, йам̣ сан̇каппам̣ на̄кан̇кхати сан̇каппетум̣ на там̣ сан̇каппам̣ сан̇каппети. ити четовасиппатто хоти витаккапатхе. чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ. а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. нева кхо тйа̄хам̣, бра̄хман̣а, анумода̄ми на пана пат̣иккоса̄ми. имехи кхо ахам̣, бра̄хман̣а, чатӯхи дхаммехи саманна̄гатам̣ маха̄пан̃н̃ам̣ маха̄пурисам̣ пан̃н̃а̄пемӣ’’ти.
‘‘аччхарийам̣, бхо готама, аббхутам̣, бхо готама! йа̄ва субха̄ситам̣ чидам̣ бхота̄ готамена. имехи ча майам̣, бхо готама, чатӯхи дхаммехи саманна̄гатам̣ бхавантам̣ готамам̣ дха̄рема; бхаван̃хи готамо бахуджанахита̄йа пат̣ипанно бахуджанасукха̄йа; баху те [бахусса (сйа̄. кам̣. ка.)] джаната̄ арийе н̃а̄йе патит̣т̣ха̄пита̄, йадидам̣ калйа̄н̣адхаммата̄ кусаладхаммата̄. бхаван̃хи готамо йам̣ витаккам̣ а̄кан̇кхати витаккетум̣ там̣ витаккам̣ витаккети, йам̣ витаккам̣ на̄кан̇кхати витаккетум̣ на там̣ витаккам̣ витаккети, йам̣ сан̇каппам̣ а̄кан̇кхати сан̇каппетум̣ там̣ сан̇каппам̣ сан̇каппети, йам̣ сан̇каппам̣ на̄кан̇кхати сан̇каппетум̣ на там̣ сан̇каппам̣ сан̇каппети. бхаван̃хи готамо четовасиппатто витаккапатхе. бхаван̃хи готамо чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ. бхаван̃хи готамо а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаратӣ’’ти.
‘‘аддха̄ кхо тйа̄хам̣, бра̄хман̣а, а̄саджджа упанӣйа ва̄ча̄ бха̄сита̄. апи ча, тйа̄хам̣ бйа̄карисса̄ми – ‘ахан̃хи, бра̄хман̣а, бахуджанахита̄йа пат̣ипанно бахуджанасукха̄йа; баху ме [бахусса (сйа̄. кам̣. ка.)] джаната̄ арийе н̃а̄йе патит̣т̣ха̄пита̄, йадидам̣ калйа̄н̣адхаммата̄ кусаладхаммата̄. ахан̃хи, бра̄хман̣а, йам̣ витаккам̣ а̄кан̇кха̄ми витаккетум̣ там̣ витаккам̣ витаккеми, йам̣ витаккам̣ на̄кан̇кха̄ми витаккетум̣ на там̣ витаккам̣ витаккеми, йам̣ сан̇каппам̣ а̄кан̇кха̄ми сан̇каппетум̣ там̣ сан̇каппам̣ сан̇каппеми, йам̣ сан̇каппам̣ на̄кан̇кха̄ми сан̇каппетум̣ на там̣ сан̇каппам̣ сан̇каппеми. ахан̃хи, бра̄хман̣а, четовасиппатто витаккапатхе. ахан̃хи, бра̄хман̣а, чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ. ахан̃хи, бра̄хман̣а, а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихара̄мӣ’’’ти.
‘‘йо веди саббасатта̄нам̣, маччупа̄саппамочанам̣;
хитам̣ деваманусса̄нам̣, н̃а̄йам̣ дхаммам̣ пака̄сайи;
йам̣ ве дисва̄ ча сутва̄ ча, пасӣданти бахӯ джана̄ [пасӣдати бахуджджано (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)].
‘‘магга̄маггасса кусало, катакиччо ана̄саво;
буддхо антимаса̄рӣро [антимадха̄рито (ка.)], ‘‘(маха̄пан̃н̃о) [( ) сйа̄. поттхаке наттхи] маха̄пурисоти вуччатӣ’’ти. пан̃чамам̣;