4. сарабхасуттам̣

65. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати гиджджхакӯт̣е паббате. тена кхо пана самайена сарабхо на̄ма парибба̄джако ачирапакканто хоти имасма̄ дхаммавинайа̄. со ра̄джагахе парисати [парисатим̣ (сӣ. пӣ.)] евам̣ ва̄чам̣ бха̄сати – ‘‘ан̃н̃а̄то майа̄ саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммо. ан̃н̃а̄йа ча пана̄хам̣ саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммам̣ ева̄хам̣ тасма̄ дхаммавинайа̄ апакканто’’ти. атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа пависим̣су. ассосум̣ кхо те бхиккхӯ сарабхасса парибба̄джакасса ра̄джагахе парисати евам̣ ва̄чам̣ бха̄сама̄насса – ‘‘ан̃н̃а̄то майа̄ саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммо. ан̃н̃а̄йа ча пана̄хам̣ саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммам̣ ева̄хам̣ тасма̄ дхаммавинайа̄ апакканто’’ти.

атха кхо те бхиккхӯ ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘сарабхо на̄ма, бханте, парибба̄джако ачирапакканто имасма̄ дхаммавинайа̄. со ра̄джагахе парисати евам̣ ва̄чам̣ бха̄сати – ‘ан̃н̃а̄то майа̄ саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммо. ан̃н̃а̄йа ча пана̄хам̣ саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммам̣ ева̄хам̣ тасма̄ дхаммавинайа̄ апакканто’ти. са̄дху бханте, бхагава̄ йена сиппиника̄тӣрам̣ [саппиника̄тӣрам̣ (сӣ. пӣ.), саппинийа̄ тӣрам̣ (сйа̄. кам̣.)] парибба̄джака̄ра̄мо йена сарабхо парибба̄джако тенупасан̇камату анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена.

атха кхо бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена сиппиника̄тӣрам̣ парибба̄джака̄ра̄мо йена сарабхо парибба̄джако тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо бхагава̄ сарабхам̣ парибба̄джакам̣ етадавоча – ‘‘саччам̣ кира твам̣, сарабха, евам̣ вадеси – ‘ан̃н̃а̄то майа̄ саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммо. ан̃н̃а̄йа ча пана̄хам̣ саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммам̣ ева̄хам̣ тасма̄ дхаммавинайа̄ апакканто’’’ти? евам̣ вутте сарабхо парибба̄джако тун̣хӣ ахоси.

дутийампи кхо, бхагава̄ сарабхам̣ парибба̄джакам̣ етадавоча – ‘‘вадехи, сарабха, кинти те ан̃н̃а̄то саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммо? саче те апарипӯрам̣ бхависсати, ахам̣ парипӯресса̄ми. саче пана те парипӯрам̣ бхависсати, ахам̣ анумодисса̄мӣ’’ти. дутийампи кхо сарабхо парибба̄джако тун̣хӣ ахоси.

татийампи кхо бхагава̄ сарабхам̣ парибба̄джакам̣ етадавоча – (‘‘йо [майа̄ (сйа̄. кам̣. пӣ.)] кхо сарабха пан̃н̃а̄йати саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммо) [( ) сӣ. поттхаке наттхи] ‘‘вадехи, сарабха, кинти те ан̃н̃а̄то саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммо? саче те апарипӯрам̣ бхависсати, ахам̣ парипӯресса̄ми. саче пана те парипӯрам̣ бхависсати, ахам̣ анумодисса̄мӣ’’ти. татийампи кхо сарабхо парибба̄джако тун̣хӣ ахоси.

атха кхо те парибба̄джака̄ сарабхам̣ парибба̄джакам̣ етадавочум̣ – ‘‘йадева кхо твам̣, а̄вусо сарабха, саман̣ам̣ готамам̣ йа̄чеййа̄си тадева те саман̣о готамо пава̄рети. вадеха̄вусо сарабха, кинти те ан̃н̃а̄то саман̣а̄нам̣ сакйапуттика̄нам̣ дхаммо? саче те апарипӯрам̣ бхависсати, саман̣о готамо парипӯрессати. саче пана те парипӯрам̣ бхависсати, саман̣о готамо анумодиссатӣ’’ти. евам̣ вутте сарабхо парибба̄джако тун̣хӣбхӯто ман̇кубхӯто паттаккхандхо адхомукхо паджджха̄йанто аппат̣ибха̄но нисӣди.

атха кхо бхагава̄ сарабхам̣ парибба̄джакам̣ тун̣хӣбхӯтам̣ ман̇кубхӯтам̣ паттаккхандхам̣ адхомукхам̣ паджджха̄йантам̣ аппат̣ибха̄нам̣ видитва̄ те парибба̄джаке етадавоча –

‘‘йо кхо мам̣, парибба̄джака̄ [парибба̄джако (пӣ. ка.)], евам̣ вадеййа – ‘самма̄самбуддхасса те пат̣иджа̄нато име дхамма̄ анабхисамбуддха̄’ти, тамахам̣ таттха са̄дхукам̣ самануйун̃джеййам̣ самануга̄хеййам̣ саманубха̄сеййам̣. со вата майа̄ са̄дхукам̣ самануйун̃джийама̄но самануга̄хийама̄но саманубха̄сийама̄но ат̣т̣ха̄наметам̣ анавака̄со йам̣ со тин̣н̣ам̣ т̣ха̄на̄нам̣ на̄н̃н̃атарам̣ [ан̃н̃атарам̣ (ка.)] т̣ха̄нам̣ нигаччхеййа, ан̃н̃ена ва̄ ан̃н̃ам̣ пат̣ичариссати, бахиддха̄ катхам̣ апана̄мессати, копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукариссати, тун̣хӣбхӯто ман̇кубхӯто [тун̣хӣбхӯто ва̄ ман̇кубхӯто (сӣ. сйа̄. кам̣.), тун̣хӣбхӯто ва̄ ман̇кубхӯто ва̄ (пӣ.)] паттаккхандхо адхомукхо паджджха̄йанто аппат̣ибха̄но нисӣдиссати, сеййатха̄пи сарабхо парибба̄джако.

‘‘йо кхо мам̣, парибба̄джака̄, евам̣ вадеййа – ‘кхӣн̣а̄савасса те пат̣иджа̄нато име а̄сава̄ апариккхӣн̣а̄’ти, тамахам̣ таттха са̄дхукам̣ самануйун̃джеййам̣ самануга̄хеййам̣ саманубха̄сеййам̣. со вата майа̄ са̄дхукам̣ самануйун̃джийама̄но самануга̄хийама̄но саманубха̄сийама̄но ат̣т̣ха̄наметам̣ анавака̄со йам̣ со тин̣н̣ам̣ т̣ха̄на̄нам̣ на̄н̃н̃атарам̣ т̣ха̄нам̣ нигаччхеййа, ан̃н̃ена ва̄ ан̃н̃ам̣ пат̣ичариссати, бахиддха̄ катхам̣ апана̄мессати, копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукариссати, тун̣хӣбхӯто ман̇кубхӯто паттаккхандхо адхомукхо паджджха̄йанто аппат̣ибха̄но нисӣдиссати, сеййатха̄пи сарабхо парибба̄джако.

‘‘йо кхо мам̣, парибба̄джака̄, евам̣ вадеййа – ‘йасса кхо пана те аттха̄йа дхаммо десито, со на ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄’ти, тамахам̣ таттха са̄дхукам̣ самануйун̃джеййам̣ самануга̄хеййам̣ саманубха̄сеййам̣. со вата майа̄ са̄дхукам̣ самануйун̃джийама̄но самануга̄хийама̄но саманубха̄сийама̄но ат̣т̣ха̄наметам̣ анавака̄со йам̣ со тин̣н̣ам̣ т̣ха̄на̄нам̣ на̄н̃н̃атарам̣ т̣ха̄нам̣ нигаччхеййа, ан̃н̃ена ва̄ ан̃н̃ам̣ пат̣ичариссати, бахиддха̄ катхам̣ апана̄мессати, копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукариссати, тун̣хӣбхӯто ман̇кубхӯто паттаккхандхо адхомукхо паджджха̄йанто аппат̣ибха̄но нисӣдиссати, сеййатха̄пи сарабхо парибба̄джако’’ти. атха кхо бхагава̄ сиппиника̄тӣре парибба̄джака̄ра̄ме тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ надитва̄ веха̄сам̣ пакка̄ми.

атха кхо те парибба̄джака̄ ачирапаккантасса бхагавато сарабхам̣ парибба̄джакам̣ самантато ва̄ча̄йасаннитодакена [ва̄ча̄саттитодакена (сӣ.)] сан̃джамбхаримакам̣су [сан̃чумбхаримакам̣су (пӣ., дӣ. ни. 1.421) сам̣. ни. 2.243 упарипа̄т̣хо вийа] – ‘‘сеййатха̄пи, а̄вусо сарабха, браха̄ран̃н̃е джарасин̇га̄ло ‘сӣхана̄дам̣ надисса̄мӣ’ти син̇га̄лакам̣йева [сега̄лакам̣йева (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] надати, бхеран̣д̣акам̣йева надати [бхедан̣д̣акам̣ (ка.)]; евамевам̣ кхо твам̣, а̄вусо сарабха, ан̃н̃атрева саман̣ена готамена ‘сӣхана̄дам̣ надисса̄мӣ’ти син̇га̄лакам̣йева надаси бхеран̣д̣акам̣йева надаси. сеййатха̄пи, а̄вусо сарабха, амбукасан̃чарӣ [амбакамаддарӣ (сӣ.)] ‘пурисакаравитам̣ [пхуссакаравитам̣ (сӣ.), пуссакаравитам̣ (сйа̄. кам̣. пӣ.)] рависса̄мӣ’ти амбукасан̃чариравитам̣йева равати; евамевам̣ кхо твам̣, а̄вусо сарабха, ан̃н̃атрева саман̣ена готамена ‘пурисакаравитам̣ рависса̄мӣ’ти, амбукасан̃чариравитам̣йева раваси. сеййатха̄пи, а̄вусо сарабха, усабхо сун̃н̃а̄йа госа̄ла̄йа гамбхӣрам̣ надитаббам̣ ман̃н̃ати; евамевам̣ кхо твам̣, а̄вусо сарабха, ан̃н̃атрева саман̣ена готамена гамбхӣрам̣ надитаббам̣ ман̃н̃асӣ’’ти. атха кхо те парибба̄джака̄ сарабхам̣ парибба̄джакам̣ самантато ва̄ча̄йасаннитодакена сан̃джамбхаримакам̣сӯти. чатуттхам̣.