1. титтха̄йатана̄дисуттам̣

62. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, титтха̄йатана̄ни йа̄ни пан̣д̣итехи самануйун̃джийама̄на̄ни [саманугга̄хийама̄на̄ни (сйа̄. кам̣. ка.)] самануга̄хийама̄на̄ни саманубха̄сийама̄на̄ни парампи гантва̄ акирийа̄йа сан̣т̣хаханти. катама̄ни тӣн̣и? санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ пуббекатахетӯ’ти. санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ иссаранимма̄нахетӯ’ти. санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ ахетуаппаччайа̄’’’ти.

‘‘татра, бхиккхаве, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ пуббекатахетӯ’ти, тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – ‘саччам̣ кира тумхе а̄йасманто евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ пуббекатахетӯ’ти? те ча ме [те че ме (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] евам̣ пут̣т̣ха̄ ‘а̄ма̄’ти [а̄моти (сӣ.)] пат̣иджа̄нанти. тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘тенаха̄йасманто па̄н̣а̄типа̄тино бхависсанти пуббекатахету, адинна̄да̄йино бхависсанти пуббекатахету, абрахмача̄рино бхависсанти пуббекатахету, муса̄ва̄дино бхависсанти пуббекатахету, писун̣ава̄ча̄ бхависсанти пуббекатахету, пхарусава̄ча̄ бхависсанти пуббекатахету, сампхаппала̄пино бхависсанти пуббекатахету, абхиджджха̄луно бхависсанти пуббекатахету, бйа̄панначитта̄ бхависсанти пуббекатахету, миччха̄дит̣т̣хика̄ бхависсанти пуббекатахету’’’.

‘‘пуббекатам̣ кхо пана, бхиккхаве, са̄рато пачча̄гаччхатам̣ на хоти чхандо ва̄ ва̄йа̄мо ва̄ идам̣ ва̄ каран̣ӣйам̣ идам̣ ва̄ акаран̣ӣйанти. ити каран̣ӣйа̄каран̣ӣйе кхо пана саччато тхетато анупалаббхийама̄не мут̣т̣хассатӣнам̣ ана̄раккха̄нам̣ вихаратам̣ на хоти паччаттам̣ сахадхаммико саман̣ава̄до. айам̣ кхо ме, бхиккхаве, тесу саман̣абра̄хман̣есу евам̣ва̄дӣсу евам̣дит̣т̣хӣсу пат̣хамо сахадхаммико ниггахо хоти.

‘‘татра, бхиккхаве, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ иссаранимма̄нахетӯ’ти, тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – ‘саччам̣ кира тумхе а̄йасманто евам̣ва̄дино евадит̣т̣хино – йам̣ кин̃ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ иссаранимма̄нахетӯ’ти? те ча ме евам̣ пут̣т̣ха̄ ‘а̄ма̄’ти пат̣иджа̄нанти. тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘тенаха̄йасманто па̄н̣а̄типа̄тино бхависсанти иссаранимма̄нахету, адинна̄да̄йино бхависсанти иссаранимма̄нахету, абрахмача̄рино бхависсанти иссаранимма̄нахету, муса̄ва̄дино бхависсанти иссаранимма̄нахету, писун̣ава̄ча̄ бхависсанти иссаранимма̄нахету, пхарусава̄ча̄ бхависсанти иссаранимма̄нахету, сампхаппала̄пино бхависсанти иссаранимма̄нахету, абхиджджха̄луно бхависсанти иссаранимма̄нахету, бйа̄панначитта̄ бхависсанти иссаранимма̄нахету, миччха̄дит̣т̣хика̄ бхависсанти иссаранимма̄нахету’’’.

‘‘иссаранимма̄нам̣ кхо пана, бхиккхаве, са̄рато пачча̄гаччхатам̣ на хоти чхандо ва̄ ва̄йа̄мо ва̄ идам̣ ва̄ каран̣ӣйам̣ идам̣ ва̄ акаран̣ӣйанти. ити каран̣ӣйа̄каран̣ӣйе кхо пана саччато тхетато анупалаббхийама̄не мут̣т̣хассатӣнам̣ ана̄раккха̄нам̣ вихаратам̣ на хоти паччаттам̣ сахадхаммико саман̣ава̄до. айам̣ кхо ме, бхиккхаве, тесу саман̣абра̄хман̣есу евам̣ва̄дӣсу евам̣дит̣т̣хӣсу дутийо сахадхаммико ниггахо хоти.

‘‘татра, бхиккхаве, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘йам̣ ким̣ ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ ахетуаппаччайа̄’ти, тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ вада̄ми – ‘саччам̣ кира тумхе а̄йасманто евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – йам̣ ким̣ ча̄йам̣ пурисапуггало пат̣исам̣ведети сукхам̣ ва̄ дуккхам̣ ва̄ адуккхамасукхам̣ ва̄ саббам̣ там̣ ахетуаппаччайа̄’ти? те ча ме евам̣ пут̣т̣ха̄ ‘а̄ма̄’ти пат̣иджа̄нанти. тйа̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘тенаха̄йасманто па̄н̣а̄типа̄тино бхависсанти ахетуаппаччайа̄…пе… миччха̄дит̣т̣хика̄ бхависсанти ахетуаппаччайа̄’’’.

‘‘ахетуаппаччайам̣ [ахетум̣ (сӣ.), ахету (сйа̄. кам̣.), ахетуаппаччайа̄ (пӣ.), ахетум̣ аппаччайам̣ (ка.)] кхо пана, бхиккхаве, са̄рато пачча̄гаччхатам̣ на хоти чхандо ва̄ ва̄йа̄мо ва̄ идам̣ ва̄ каран̣ӣйам̣ идам̣ ва̄ акаран̣ӣйанти. ити каран̣ӣйа̄каран̣ӣйе кхо пана саччато тхетато анупалаббхийама̄не мут̣т̣хассатӣнам̣ ана̄раккха̄нам̣ вихаратам̣ на хоти паччаттам̣ сахадхаммико саман̣ава̄до. айам̣ кхо ме, бхиккхаве, тесу саман̣абра̄хман̣есу евам̣ва̄дӣсу евам̣дит̣т̣хӣсу татийо сахадхаммико ниггахо хоти.

‘‘има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и титтха̄йатана̄ни йа̄ни пан̣д̣итехи самануйун̃джийама̄на̄ни самануга̄хийама̄на̄ни саманубха̄сийама̄на̄ни парампи гантва̄ акирийа̄йа сан̣т̣хаханти.

‘‘айам̣ кхо пана, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи. катамо ча, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи? има̄ чха дха̄туйоти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи. има̄ни чха пхасса̄йатана̄нӣти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи. име ат̣т̣ха̄раса манопавича̄ра̄ти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи. има̄ни чатта̄ри арийасачча̄нӣти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи.

‘‘има̄ чха дха̄туйоти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхӣти. ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? чхайима̄, бхиккхаве, дха̄туйо – патхавӣдха̄ту, а̄подха̄ту, теджодха̄ту, ва̄йодха̄ту, а̄ка̄садха̄ту, вин̃н̃а̄н̣адха̄ту. има̄ чха дха̄туйоти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхӣти. ити йам̣ там̣ вуттам̣, идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘има̄ни чха пхасса̄йатана̄нӣти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхӣти. ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? чхайима̄ни, бхиккхаве, пхасса̄йатана̄ни – чаккху пхасса̄йатанам̣, сотам̣ пхасса̄йатанам̣, гха̄нам̣ пхасса̄йатанам̣, дживха̄ пхасса̄йатанам̣, ка̄йо пхасса̄йатанам̣, мано пхасса̄йатанам̣. има̄ни чха пхасса̄йатана̄нӣти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхӣти. ити йам̣ там̣ вуттам̣, идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘име ат̣т̣ха̄раса манопавича̄ра̄ти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхӣти. ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ соманассат̣т̣ха̄нийам̣ рӯпам̣ упавичарати доманассат̣т̣ха̄нийам̣ рӯпам̣ упавичарати упеккха̄т̣т̣ха̄нийам̣ рӯпам̣ упавичарати, сотена саддам̣ сутва̄… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа соманассат̣т̣ха̄нийам̣ дхаммам̣ упавичарати доманассат̣т̣ха̄нийам̣ дхаммам̣ упавичарати упеккха̄т̣т̣ха̄нийам̣ дхаммам̣ упавичарати. име ат̣т̣ха̄раса манопавича̄ра̄ти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхӣти. ити йам̣ там̣ вуттам̣, идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘има̄ни чатта̄ри арийасачча̄нӣти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхӣти. ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? чханнам̣, бхиккхаве, дха̄тӯнам̣ упа̄да̄йа габбхасса̄вакканти хоти; оккантийа̄ сати на̄марӯпам̣, на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатанам̣, сал̣а̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄. ведийама̄насса кхо пана̄хам̣, бхиккхаве, идам̣ дуккханти пан̃н̃апеми, айам̣ дуккхасамудайоти пан̃н̃апеми, айам̣ дуккханиродхоти пан̃н̃апеми, айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ти пан̃н̃апеми.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дуккхам̣ арийасаччам̣? джа̄типи дуккха̄, джара̄пи дуккха̄, ( ) [(бйа̄дхипи дуккхо) (сӣ. пӣ. ка.) ат̣т̣хакатха̄йа сам̣сандетаббам̣ висуддхи. 2.537] маран̣ампи дуккхам̣, сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄пи дуккха̄, (аппийехи сампайого дуккхо, пийехи виппайого дуккхо,) [(наттхи каттхачи)] йампиччхам̣ на лабхати тампи дуккхам̣. сам̣кхиттена пан̃чупа̄да̄наккхандха̄ дуккха̄. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккхам̣ арийасаччам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дуккхасамудайам̣ [дуккхасамудайо (сйа̄. кам̣.)] арийасаччам̣? авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣, на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатанам̣, сал̣а̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ самбхаванти. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккхасамудайам̣ арийасаччам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дуккханиродхам̣ [дуккханиродхо (сйа̄. кам̣.)] арийасаччам̣? авиджджа̄йа твева асесавира̄ганиродха̄ сан̇кха̄раниродхо, сан̇кха̄раниродха̄ вин̃н̃а̄н̣аниродхо, вин̃н̃а̄н̣аниродха̄ на̄марӯпаниродхо, на̄марӯпаниродха̄ сал̣а̄йатананиродхо, сал̣а̄йатананиродха̄ пхассаниродхо, пхассаниродха̄ ведана̄ниродхо, ведана̄ниродха̄ тан̣ха̄ниродхо, тан̣ха̄ниродха̄ упа̄да̄наниродхо, упа̄да̄наниродха̄ бхаваниродхо, бхаваниродха̄ джа̄тиниродхо, джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣ам̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ нируджджханти. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса ниродхо хоти. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккханиродхам̣ арийасаччам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ арийасаччам̣? айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇каппо, самма̄ва̄ча̄, самма̄камманто, самма̄а̄джӣво, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати, самма̄сама̄дхи. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ арийасаччам̣. ‘има̄ни чатта̄ри арийасачча̄нӣ’ти, бхиккхаве, майа̄ дхаммо десито аниггахито асам̣килит̣т̣хо анупаваджджо аппат̣икут̣т̣хо саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхӣти. ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вутта’’нти. пат̣хамам̣.

63. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, ама̄та̄путтика̄ни бхайа̄нӣти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати. катама̄ни тӣн̣и? хоти со, бхиккхаве, самайо йам̣ маха̄аггид̣а̄хо вут̣т̣ха̄ти. маха̄аггид̣а̄хе кхо пана, бхиккхаве, вут̣т̣хите тена га̄ма̄пи д̣айханти нигама̄пи д̣айханти нагара̄пи д̣айханти. га̄месупи д̣айхама̄несу нигамесупи д̣айхама̄несу нагаресупи д̣айхама̄несу таттха ма̄та̄пи путтам̣ наппат̣илабхати, путтопи ма̄тарам̣ наппат̣илабхати. идам̣, бхиккхаве, пат̣хамам̣ ама̄та̄путтикам̣ бхайанти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, хоти со самайо йам̣ маха̄мегхо вут̣т̣ха̄ти. маха̄мегхе кхо пана, бхиккхаве, вут̣т̣хите маха̄удакава̄хако сан̃джа̄йати. маха̄удакава̄хаке кхо пана, бхиккхаве, сан̃джа̄йанте тена га̄ма̄пи вуйханти нигама̄пи вуйханти нагара̄пи вуйханти. га̄месупи вуйхама̄несу нигамесупи вуйхама̄несу нагаресупи вуйхама̄несу таттха ма̄та̄пи путтам̣ наппат̣илабхати, путтопи ма̄тарам̣ наппат̣илабхати. идам̣, бхиккхаве, дутийам̣ ама̄та̄путтикам̣ бхайанти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, хоти со самайо йам̣ бхайам̣ хоти ат̣ависан̇копо, чаккасама̄рул̣ха̄ джа̄напада̄ парийа̄йанти. бхайе кхо пана, бхиккхаве, сати ат̣ависан̇копе чаккасама̄рул̣хесу джа̄нападесу парийа̄йантесу таттха ма̄та̄пи путтам̣ наппат̣илабхати, путтопи ма̄тарам̣ наппат̣илабхати. идам̣, бхиккхаве, татийам̣ ама̄та̄путтикам̣ бхайанти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и ама̄та̄путтика̄ни бхайа̄нӣти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати.

‘‘та̄ни кхо панима̄ни [има̄ни кхо (сӣ.), има̄ни кхо пана (ка.)], бхиккхаве, тӣн̣и сама̄та̄путтика̄нийева бхайа̄ни ама̄та̄путтика̄ни бхайа̄нӣти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати. катама̄ни тӣн̣и? хоти со, бхиккхаве, самайо йам̣ маха̄аггид̣а̄хо вут̣т̣ха̄ти. маха̄аггид̣а̄хе кхо пана, бхиккхаве, вут̣т̣хите тена га̄ма̄пи д̣айханти нигама̄пи д̣айханти нагара̄пи д̣айханти. га̄месупи д̣айхама̄несу нигамесупи д̣айхама̄несу нагаресупи д̣айхама̄несу хоти со самайо йам̣ када̄чи карахачи ма̄та̄пи путтам̣ пат̣илабхати, путтопи ма̄тарам̣ пат̣илабхати. идам̣, бхиккхаве, пат̣хамам̣ сама̄та̄путтикам̣йева бхайам̣ ама̄та̄путтикам̣ бхайанти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, хоти со самайо йам̣ маха̄мегхо вут̣т̣ха̄ти. маха̄мегхе кхо пана, бхиккхаве, вут̣т̣хите маха̄удакава̄хако сан̃джа̄йати. маха̄удакава̄хаке кхо пана, бхиккхаве, сан̃джа̄те тена га̄ма̄пи вуйханти нигама̄пи вуйханти нагара̄пи вуйханти. га̄месупи вуйхама̄несу нигамесупи вуйхама̄несу нагаресупи вуйхама̄несу хоти со самайо йам̣ када̄чи карахачи ма̄та̄пи путтам̣ пат̣илабхати, путтопи ма̄тарам̣ пат̣илабхати. идам̣, бхиккхаве, дутийам̣ сама̄та̄путтикам̣йева бхайам̣ ама̄та̄путтикам̣ бхайанти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, хоти со самайо йам̣ бхайам̣ хоти ат̣ависан̇копо, чаккасама̄рул̣ха̄ джа̄напада̄ парийа̄йанти. бхайе кхо пана, бхиккхаве, сати ат̣ависан̇копе чаккасама̄рул̣хесу джа̄нападесу парийа̄йантесу хоти со самайо йам̣ када̄чи карахачи ма̄та̄пи путтам̣ пат̣илабхати, путтопи ма̄тарам̣ пат̣илабхати. идам̣, бхиккхаве, татийам̣ сама̄та̄путтикам̣йева бхайам̣ ама̄та̄путтикам̣ бхайанти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати. ‘‘има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и сама̄та̄путтика̄нийева бхайа̄ни ама̄та̄путтика̄ни бхайа̄нӣти ассутава̄ путхуджджано бха̄сати’’.

‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, ама̄та̄путтика̄ни бхайа̄ни. катама̄ни тӣн̣и? джара̄бхайам̣, бйа̄дхибхайам̣, маран̣абхайанти. на, бхиккхаве, ма̄та̄ путтам̣ джӣрама̄нам̣ евам̣ лабхати – ‘ахам̣ джӣра̄ми, ма̄ ме путто джӣрӣ’ти; путто ва̄ пана ма̄тарам̣ джӣрама̄нам̣ на евам̣ лабхати – ‘ахам̣ джӣра̄ми, ма̄ ме ма̄та̄ джӣрӣ’’’ти.

‘‘на, бхиккхаве, ма̄та̄ путтам̣ бйа̄дхийама̄нам̣ евам̣ лабхати – ‘ахам̣ бйа̄дхийа̄ми, ма̄ ме путто бйа̄дхийӣ’ти; путто ва̄ пана ма̄тарам̣ бйа̄дхийама̄нам̣ на евам̣ лабхати – ‘ахам̣ бйа̄дхийа̄ми, ма̄ ме ма̄та̄ бйа̄дхийӣ’’’ти.

‘‘на, бхиккхаве, ма̄та̄ путтам̣ мӣйама̄нам̣ евам̣ лабхати – ‘ахам̣ мӣйа̄ми, ма̄ ме путто мӣйӣ’ти; путто ва̄ пана ма̄тарам̣ мӣйама̄нам̣ на евам̣ лабхати – ‘ахам̣ мӣйа̄ми, ма̄ ме ма̄та̄ мӣйӣ’ти. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и ама̄та̄путтика̄ни бхайа̄нӣ’’ти.

‘‘аттхи, бхиккхаве, магго аттхи пат̣ипада̄ имесан̃ча тин̣н̣ам̣ сама̄та̄путтика̄нам̣ бхайа̄нам̣ имесан̃ча тин̣н̣ам̣ ама̄та̄путтика̄нам̣ бхайа̄нам̣ паха̄на̄йа саматиккама̄йа сам̣ваттати. катамо ча, бхиккхаве, магго катама̄ ча пат̣ипада̄ имесан̃ча тин̣н̣ам̣ сама̄та̄путтика̄нам̣ бхайа̄нам̣ имесан̃ча тин̣н̣ам̣ ама̄та̄путтика̄нам̣ бхайа̄нам̣ паха̄на̄йа саматиккама̄йа сам̣ваттати? айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇капо, самма̄ва̄ча̄, самма̄камманто, самма̄а̄джӣво, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати, самма̄сама̄дхи. айам̣ кхо, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ имесан̃ча тин̣н̣ам̣ сама̄та̄путтика̄нам̣ бхайа̄нам̣ имесан̃ча тин̣н̣ам̣ ама̄та̄путтика̄нам̣ бхайа̄нам̣ паха̄на̄йа саматиккама̄йа сам̣ваттатӣ’’ти. дутийам̣.