5. хаттхакасуттам̣

35. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ а̄л̣авийам̣ вихарати гомагге сим̣сапа̄ване пан̣н̣асантхаре. атха кхо хаттхако а̄л̣авако джан̇гха̄виха̄рам̣ анучан̇камама̄но анувичарама̄но аддаса бхагавантам̣ гомагге сим̣сапа̄ване пан̣н̣асантхаре нисиннам̣. дисва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо хаттхако а̄л̣авако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘каччи, бханте, бхагава̄ сукхамасайиттха̄’’ти? ‘‘евам̣, кума̄ра, сукхамасайиттхам̣. йе ча пана локе сукхам̣ сенти, ахам̣ тесам̣ ан̃н̃атаро’’ти.

‘‘сӣта̄, бханте, хемантика̄ ратти, антарат̣т̣хако химапа̄тасамайо, кхара̄ гокан̣т̣акахата̄ бхӯми, тануко пан̣н̣асантхаро, вирал̣а̄ни руккхасса патта̄ни, сӣта̄ни ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни, сӣто ча верамбхо ва̄то ва̄йати. атха ча пана бхагава̄ евама̄ха – ‘евам̣, кума̄ра, сукхамасайиттхам̣. йе ча пана локе сукхам̣ сенти, ахам̣ тесам̣ ан̃н̃атаро’’’ти.

‘‘тена хи, кума̄ра, тан̃н̃еветтха пат̣ипуччхисса̄ми. йатха̄ те кхамеййа татха̄ нам̣ бйа̄кареййа̄си. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, кума̄ра, идхасса гахапатисса ва̄ гахапатипуттасса ва̄ кӯт̣а̄га̄рам̣ уллитта̄валиттам̣ нива̄там̣ пхуситаггал̣ам̣ пихитава̄тапа̄нам̣. татрасса паллан̇ко гонакаттхато пат̣икаттхато пат̣аликаттхато кадалимигапаварапаччаттхаран̣о [ка̄далимигапаварапаччаттхаран̣о (сӣ.)] сауттараччхадо убхато лохитакӯпадха̄но; телаппадӣпо четтха джха̄йеййа [джа̄леййа (ка.)]; чатассо ча [тассева (ка.)] паджа̄патийо мана̄па̄мана̄пена паччупат̣т̣хита̄ ассу. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, кума̄ра, сукхам̣ ва̄ со сайеййа но ва̄? катхам̣ ва̄ те еттха хотӣ’’ти? ‘‘сукхам̣ со, бханте, сайеййа. йе ча пана локе сукхам̣ сенти, со тесам̣ ан̃н̃атаро’’ти.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, кума̄ра, апи ну тасса гахапатисса ва̄ гахапатипуттасса ва̄ уппаджджеййум̣ ра̄гаджа̄ парил̣а̄ха̄ ка̄йика̄ ва̄ четасика̄ ва̄ йехи со ра̄гаджехи парил̣а̄хехи парид̣айхама̄но дуккхам̣ сайеййа̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’ти.

‘‘йехи кхо со, кума̄ра, гахапати ва̄ гахапатипутто ва̄ ра̄гаджехи парил̣а̄хехи парид̣айхама̄но дуккхам̣ сайеййа, со ра̄го татха̄гатасса пахӣно уччхиннамӯло та̄ла̄ваттхукато анабха̄ван̇като а̄йатим̣ ануппа̄дадхаммо. тасма̄хам̣ сукхамасайиттхам̣.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, кума̄ра, апи ну тасса гахапатисса ва̄ гахапатипуттасса ва̄ уппаджджеййум̣ досаджа̄ парил̣а̄ха̄…пе… мохаджа̄ парил̣а̄ха̄ ка̄йика̄ ва̄ четасика̄ ва̄ йехи со мохаджехи парил̣а̄хехи парид̣айхама̄но дуккхам̣ сайеййа̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’ти.

‘‘йе хи кхо со, кума̄ра, гахапати ва̄ гахапатипутто ва̄ мохаджехи парил̣а̄хехи парид̣айхама̄но дуккхам̣ сайеййа, со мохо татха̄гатасса пахӣно уччхиннамӯло та̄ла̄ваттхукато анабха̄ван̇като а̄йатим̣ ануппа̄дадхаммо. тасма̄хам̣ сукхамасайиттха’’нти.

[чӯл̣ава. 305; сам̣. ни. 1.242] ‘‘саббада̄ ве сукхам̣ сети, бра̄хман̣о париниббуто;

йо на лимпати [липпати (сӣ. сйа̄. кам̣. ка.)] ка̄месу, сӣтибхӯто нирӯпадхи.

‘‘сабба̄ а̄саттийо чхетва̄, винеййа хадайе дарам̣;

упасанто сукхам̣ сети, сантим̣ паппуййа четасо’’ти. пан̃чамам̣;