6. ат̣т̣хакана̄гарасуттам̣
16. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ а̄нандо веса̄лийам̣ вихарати белувага̄маке [вел̣увага̄маке (сйа̄. кам̣. ка.)]. тена кхо пана самайена дасамо гахапати ат̣т̣хакана̄гаро па̄т̣алипуттам̣ ануппатто хоти кеначидева каран̣ӣйена.
атха кхо дасамо гахапати ат̣т̣хакана̄гаро йена куккут̣а̄ра̄мо йена ан̃н̃атаро бхиккху тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ бхиккхум̣ етадавоча – ‘‘кахам̣ ну кхо, бханте, а̄йасма̄ а̄нандо етарахи вихарати? дассанака̄ма̄ хи майам̣, бханте, а̄йасмантам̣ а̄нанда’’нти. ‘‘есо, гахапати, а̄йасма̄ а̄нандо веса̄лийам̣ вихарати белувага̄маке’’ти.
атха кхо дасамо гахапати ат̣т̣хакана̄гаро па̄т̣алипутте там̣ каран̣ӣйам̣ тӣретва̄ йена веса̄лӣ белувага̄мако йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо дасамо гахапати ат̣т̣хакана̄гаро а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘аттхи ну кхо, бханте а̄нанда, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена екадхаммо саммадаккха̄то, йаттха бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато авимуттам̣ ва̄ читтам̣ вимуччати, апариккхӣн̣а̄ ва̄ а̄сава̄ париккхайам̣ гаччханти, анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄тӣ’’ти? ‘‘аттхи кхо, гахапати, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена екадхаммо саммадаккха̄то, йаттха бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато авимуттам̣ ва̄ читтам̣ вимуччати, апариккхӣн̣а̄ ва̄ а̄сава̄ париккхайам̣ гаччханти, анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄тӣ’’ти.
‘‘катамо пана, бханте а̄нанда, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена екадхаммо саммадаккха̄то, йаттха бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато авимуттам̣ ва̄ читтам̣ вимуччати, апариккхӣн̣а̄ ва̄ а̄сава̄ париккхайам̣ гаччханти, анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄тӣ’’ти? ‘‘идха, гахапати, бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со ити пат̣исан̃чиккхати – ‘идампи кхо пат̣хамам̣ джха̄нам̣ абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитам̣’. ‘йам̣ кхо пана кин̃чи абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитам̣, таданиччам̣ ниродхадхамма’нти паджа̄на̄ти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти; но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. айампи кхо, гахапати, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена екадхаммо саммадаккха̄то, йаттха бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато авимуттам̣ ва̄ читтам̣ вимуччати, апариккхӣн̣а̄ ва̄ а̄сава̄ париккхайам̣ гаччханти, анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄ти.
‘‘пуна чапарам̣, гахапати, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣…пе… татийам̣ джха̄нам̣…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со ити пат̣исан̃чиккхати – ‘идампи кхо чатуттхам̣ джха̄нам̣ абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитам̣’. ‘йам̣ кхо пана кин̃чи абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитам̣ таданиччам̣ ниродхадхамма’нти паджа̄на̄ти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти; но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. айампи кхо, гахапати, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена екадхаммо саммадаккха̄то, йаттха бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато авимуттам̣ ва̄ читтам̣ вимуччати апариккхӣн̣а̄ ва̄ а̄сава̄ париккхайам̣ гаччханти, анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄ти.
‘‘пуна чапарам̣, гахапати, бхиккху метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати татха̄ дутийам̣ татха̄ татийам̣ татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати. со ити пат̣исан̃чиккхати – ‘айампи кхо метта̄ четовимутти абхисан̇кхата̄ абхисан̃четайита̄’. ‘йам̣ кхо пана кин̃чи абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитам̣ таданиччам̣ ниродхадхамма’нти паджа̄на̄ти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти; но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. айампи кхо, гахапати, тена бхагавата̄ джа̄ната̄…пе. … анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄ти.
‘‘пуна чапарам̣, гахапати, бхиккху карун̣а̄сахагатена четаса̄…пе… мудита̄сахагатена четаса̄…пе… упеккха̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати татха̄ дутийам̣ татха̄ татийам̣ татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ упеккха̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати. со ити пат̣исан̃чиккхати – ‘айампи кхо упеккха̄четовимутти абхисан̇кхата̄ абхисан̃четайита̄’. ‘йам̣ кхо пана кин̃чи абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитам̣ таданиччам̣ ниродхадхамма’нти паджа̄на̄ти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти; но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. айампи кхо, гахапати, тена бхагавата̄ джа̄ната̄…пе… анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄ти.
‘‘пуна чапарам̣, гахапати, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со ити пат̣исан̃чиккхати – ‘айампи кхо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄патти абхисан̇кхата̄ абхисан̃четайита̄’. ‘йам̣ кхо пана кин̃чи абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитам̣ таданиччам̣ ниродхадхамма’нти паджа̄на̄ти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти; но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. айампи кхо, гахапати, тена бхагавата̄ джа̄ната̄…пе… анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄ти.
‘‘пуна чапарам̣, гахапати, бхиккху саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати…пе… саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со ити пат̣исан̃чиккхати – ‘айампи кхо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄патти абхисан̇кхата̄ абхисан̃четайита̄’. ‘йам̣ кхо пана кин̃чи абхисан̇кхатам̣ абхисан̃четайитам̣ таданиччам̣ ниродхадхамма’нти паджа̄на̄ти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти; но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. айампи кхо, гахапати, тена бхагавата̄ джа̄ната̄…пе… анануппаттам̣ ва̄ ануттарам̣ йогаккхемам̣ анупа̄пун̣а̄тӣ’’ти.
евам̣ вутте дасамо гахапати ат̣т̣хакана̄гаро а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘сеййатха̄пи, бханте а̄нанда, пурисо екам̣ нидхимукхам̣ гавесанто сакидева [саббаттхапи евамева диссати] ека̄даса нидхимукха̄ни адхигаччхеййа; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, екам̣ аматадва̄рам̣ гавесанто сакидева ека̄даса аматадва̄ра̄ни [ека̄дасаннам̣ аматадва̄ра̄нам̣ (саббаттха) ма. ни. 2.21 пасситаббам̣] алаттхам̣ севана̄йа [савана̄йа (сйа̄.) сӣ. пӣ. маджджхимапан̣н̣а̄сакадутийасуттепи, бха̄вана̄йа (ма. ни. 2.21)]. сеййатха̄пи, бханте, пурисасса ага̄рам̣ ека̄даса два̄рам̣. со тасмим̣ ага̄ре а̄дитте екамекенапи два̄рена саккун̣еййа атта̄нам̣ соттхим̣ ка̄тум̣; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, имесам̣ ека̄дасаннам̣ аматадва̄ра̄нам̣ екамекенапи аматадва̄рена саккун̣исса̄ми атта̄нам̣ соттхим̣ ка̄тум̣. име хи на̄ма, бханте, ан̃н̃атиттхийа̄ а̄чарийасса а̄чарийадханам̣ парийесиссанти. ким̣ [киман̇гам̣ (ма. ни. 2.21)] пана̄хам̣ а̄йасмато а̄нандасса пӯджам̣ на карисса̄мӣ’’ти!
атха кхо дасамо гахапати ат̣т̣хакана̄гаро веса̄ликан̃ча па̄т̣алипуттакан̃ча бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄та̄петва̄ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппеси сампава̄реси. екамекан̃ча бхиккхум̣ паччекам̣ дуссайугена аччха̄деси, а̄йасмантан̃ча а̄нандам̣ тичӣварена. а̄йасмато а̄нандасса пан̃часатам̣ виха̄рам̣ ка̄ра̄песӣти. чхат̣т̣хам̣.