1. пат̣хамамаха̄на̄масуттам̣

11. екам̣ самайам̣ бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ нигродха̄ра̄ме. тена кхо пана самайена самбахула̄ бхиккхӯ бхагавато чӣваракаммам̣ каронти – ‘‘нит̣т̣хитачӣваро бхагава̄ тема̄саччайена ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’’ти. ассоси кхо маха̄на̄мо сакко – ‘‘самбахула̄ кира бхиккхӯ бхагавато чӣваракаммам̣ каронти – ‘нит̣т̣хитачӣваро бхагава̄ тема̄саччайена ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’’’ти.

атха кхо маха̄на̄мо сакко йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо маха̄на̄мо сакко бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ метам̣, бханте – ‘самбахула̄ кира бхиккхӯ бхагавато чӣваракаммам̣ каронти – нит̣т̣хитачӣваро бхагава̄ тема̄саччайена ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти. тесам̣ но, бханте, на̄на̄виха̄рехи вихаратам̣ кенасса [кена (сйа̄. кам̣.)] виха̄рена виха̄табба’’нти?

‘‘са̄дху са̄дху, маха̄на̄ма! етам̣ кхо, маха̄на̄ма, тумха̄кам̣ патирӯпам̣ кулапутта̄нам̣, йам̣ тумхе татха̄гатам̣ упасан̇камитва̄ пуччхеййа̄тха – ‘тесам̣ но, бханте, на̄на̄виха̄рехи вихаратам̣ кенасса виха̄рена виха̄табба’’’нти? саддхо кхо, маха̄на̄ма, а̄ра̄дхако хоти, но ассаддхо; а̄раддхавӣрийо а̄ра̄дхако хоти, но кусӣто; упат̣т̣хитассати а̄ра̄дхако хоти, но мут̣т̣хассати; сама̄хито а̄ра̄дхако хоти, но асама̄хито; пан̃н̃ава̄ а̄ра̄дхако хоти, но дуппан̃н̃о. имесу кхо твам̣, маха̄на̄ма, пан̃часу дхаммесу патит̣т̣ха̄йа чха дхамме уттари [уттарим̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] бха̄веййа̄си. [а. ни. 6.10] ‘‘идха твам̣, маха̄на̄ма, татха̄гатам̣ ануссареййа̄си – ‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’ти. йасмим̣, маха̄на̄ма, самайе арийаса̄вако татха̄гатам̣ ануссарати, невасса тасмим̣ самайе ра̄гапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на досапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на мохапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти; уджугатамевасса тасмим̣ самайе читтам̣ хоти татха̄гатам̣ а̄раббха. уджугатачитто кхо пана, маха̄на̄ма, арийаса̄вако лабхати аттхаведам̣, лабхати дхаммаведам̣, лабхати дхаммӯпасам̣хитам̣ па̄моджджам̣. памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведийати, сукхино читтам̣ сама̄дхийати. айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако висамагата̄йа паджа̄йа самаппатто вихарати, сабйа̄паджджа̄йа паджа̄йа абйа̄паджджо вихарати, дхаммасотасама̄панно буддха̄нуссатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣ твам̣, маха̄на̄ма, дхаммам̣ ануссареййа̄си – ‘сва̄ккха̄то бхагавата̄ дхаммо сандит̣т̣хико ака̄лико ехипассико опанеййико [опанайико (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] паччаттам̣ ведитаббо вин̃н̃ӯхӣ’ти. йасмим̣, маха̄на̄ма, самайе арийаса̄вако дхаммам̣ ануссарати, невасса тасмим̣ самайе ра̄гапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на досапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на мохапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти; уджугатамевасса тасмим̣ самайе читтам̣ хоти дхаммам̣ а̄раббха. уджугатачитто кхо пана, маха̄на̄ма, арийаса̄вако лабхати аттхаведам̣, лабхати дхаммаведам̣, лабхати дхаммӯпасам̣хитам̣ па̄моджджам̣. памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведийати, сукхино читтам̣ сама̄дхийати. айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако висамагата̄йа паджа̄йа самаппатто вихарати, сабйа̄паджджа̄йа паджа̄йа абйа̄паджджо вихарати, дхаммасотасама̄панно дхамма̄нуссатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣ твам̣, маха̄на̄ма, сан̇гхам̣ ануссареййа̄си – ‘суппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, уджуппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, н̃а̄йаппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, са̄мӣчиппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо, йадидам̣ чатта̄ри пурисайуга̄ни ат̣т̣ха пурисапуггала̄, еса бхагавато са̄вакасан̇гхо а̄хунеййо па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’ти. йасмим̣, маха̄на̄ма, самайе арийаса̄вако сан̇гхам̣ ануссарати, невасса тасмим̣ самайе ра̄гапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на досапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на мохапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти; уджугатамевасса тасмим̣ самайе читтам̣ хоти сан̇гхам̣ а̄раббха. уджугатачитто кхо пана, маха̄на̄ма, арийаса̄вако лабхати аттхаведам̣, лабхати дхаммаведам̣, лабхати дхаммӯпасам̣хитам̣ па̄моджджам̣. памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведийати, сукхино читтам̣ сама̄дхийати. айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако висамагата̄йа паджа̄йа самаппатто вихарати, сабйа̄паджджа̄йа паджа̄йа абйа̄паджджо вихарати, дхаммасотасама̄панно сан̇гха̄нуссатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣ твам̣, маха̄на̄ма, аттано сӣла̄ни ануссареййа̄си акхан̣д̣а̄ни аччхидда̄ни асабала̄ни акамма̄са̄ни бхуджисса̄ни вин̃н̃уппасаттха̄ни апара̄мат̣т̣ха̄ни сама̄дхисам̣ваттаника̄ни. йасмим̣, маха̄на̄ма, самайе арийаса̄вако сӣлам̣ ануссарати, невасса тасмим̣ самайе ра̄гапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на досапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на мохапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти; уджугатамевасса тасмим̣ самайе читтам̣ хоти сӣлам̣ а̄раббха. уджугатачитто кхо пана, маха̄на̄ма, арийаса̄вако лабхати аттхаведам̣, лабхати дхаммаведам̣, лабхати дхаммӯпасам̣хитам̣ па̄моджджам̣. памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведийати, сукхино читтам̣ сама̄дхийати. айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако висамагата̄йа паджа̄йа самаппатто вихарати, сабйа̄паджджа̄йа паджа̄йа абйа̄паджджо вихарати, дхаммасотасама̄панно сӣла̄нуссатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣ твам̣, маха̄на̄ма, аттано ча̄гам̣ ануссареййа̄си – ‘ла̄бха̄ вата ме, суладдхам̣ вата ме, йохам̣ маччхерамалапарийут̣т̣хита̄йа паджа̄йа вигатамаламаччхерена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васа̄ми муттача̄го пайатапа̄н̣и воссаггарато йа̄чайого да̄насам̣вибха̄гарато’ти. йасмим̣, маха̄на̄ма, самайе арийаса̄вако ча̄гам̣ ануссарати, невасса тасмим̣ самайе ра̄гапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на досапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на мохапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти; уджугатамевасса тасмим̣ самайе читтам̣ хоти ча̄гам̣ а̄раббха. уджугатачитто кхо пана, маха̄на̄ма, арийаса̄вако лабхати аттхаведам̣, лабхати дхаммаведам̣, лабхати дхаммӯпасам̣хитам̣ па̄моджджам̣. памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведийати, сукхино читтам̣ сама̄дхийати. айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако висамагата̄йа паджа̄йа самаппатто вихарати, сабйа̄паджджа̄йа паджа̄йа абйа̄паджджо вихарати, дхаммасотасама̄панно ча̄га̄нуссатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣ твам̣, маха̄на̄ма, девата̄ ануссареййа̄си – ‘санти дева̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄, санти дева̄ та̄ватим̣са̄, санти дева̄ йа̄ма̄, санти дева̄ тусита̄, санти дева̄ нимма̄наратино, санти дева̄ параниммитавасаваттино, санти дева̄ брахмака̄йика̄, санти дева̄ татуттари. йатха̄рӯпа̄йа саддха̄йа саманна̄гата̄ та̄ девата̄ ито чута̄ таттхӯпапанна̄, майхампи татха̄рӯпа̄ саддха̄ сам̣виджджати. йатха̄рӯпена сӣлена саманна̄гата̄ та̄ девата̄ ито чута̄ таттхӯпапанна̄, майхампи татха̄рӯпам̣ сӣлам̣ сам̣виджджати. йатха̄рӯпена сутена саманна̄гата̄ та̄ девата̄ ито чута̄ таттхӯпапанна̄, майхампи татха̄рӯпам̣ сутам̣ сам̣виджджати. йатха̄рӯпена ча̄гена саманна̄гата̄ та̄ девата̄ ито чута̄ таттхӯпапанна̄, майхампи татха̄рӯпо ча̄го сам̣виджджати. йатха̄рӯпа̄йа пан̃н̃а̄йа саманна̄гата̄ та̄ девата̄ ито чута̄ таттхӯпапанна̄, майхампи татха̄рӯпа̄ пан̃н̃а̄ сам̣виджджатӣ’ти. йасмим̣, маха̄на̄ма, самайе арийаса̄вако аттано ча та̄сан̃ча девата̄нам̣ саддхан̃ча сӣлан̃ча сутан̃ча ча̄ган̃ча пан̃н̃ан̃ча ануссарати, невасса тасмим̣ самайе ра̄гапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на досапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти, на мохапарийут̣т̣хитам̣ читтам̣ хоти; уджугатамевасса тасмим̣ самайе читтам̣ хоти девата̄ а̄раббха. уджугатачитто кхо пана, маха̄на̄ма, арийаса̄вако лабхати аттхаведам̣, лабхати дхаммаведам̣, лабхати дхаммӯпасам̣хитам̣ па̄моджджам̣. памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведийати, сукхино читтам̣ сама̄дхийати. айам̣ вуччати, маха̄на̄ма, арийаса̄вако висамагата̄йа паджа̄йа самаппатто вихарати, сабйа̄паджджа̄йа паджа̄йа абйа̄паджджо вихарати, дхаммасотасама̄панно девата̄нуссатим̣ бха̄ветӣ’’ти. пат̣хамам̣.