৬. আরামৰগ্গো
১. পঠমসিক্খাপদং
১০২১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ গামকাৰাসে একচীৰরা চীৰরকম্মং করোন্তি. ভিক্খুনিযো অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসিত্ৰা যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমিংসু. ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
‘‘যা পন ভিক্খুনী অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
১০২২. তেন খো পন সমযেন তে ভিক্খূ তম্হা আৰাসা পক্কমিংসু. ভিক্খুনিযো – ‘‘অয্যা পক্কন্তা’’তি, আরামং নাগমংসু. অথ খো তে ভিক্খূ পুনদেৰ তং আৰাসং পচ্চাগচ্ছিংসু. ভিক্খুনিযো – ‘‘অয্যা আগতা’’তি, আপুচ্ছা আরামং পৰিসিত্ৰা যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা তে ভিক্খূ অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো তা ভিক্খুনিযো তে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘কিস্স তুম্হে, ভগিনিযো, আরামং নেৰ সম্মজ্জিত্থ ন পানীযং পরিভোজনীযং উপট্ঠাপিত্থাতি? ভগৰতা, অয্যা, সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং [পঞ্ঞত্তং হোতি (ক.)] হোতি – ‘‘ন অনাপুচ্ছা আরামো পৰিসিতব্বো’’তি. তেন মযং ন আগমিম্হা’’তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা আরামং পৰিসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
‘‘যা পন ভিক্খুনী সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
১০২৩. তেন খো পন সমযেন তে ভিক্খূ তম্হা আৰাসা পক্কমিত্ৰা পুনদেৰ তং আৰাসং পচ্চাগচ্ছিংসু. ভিক্খুনিযো – ‘‘অয্যা পক্কন্তা’’তি অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসিংসু. তাসং কুক্কুচ্চং অহোসি – ‘‘ভগৰতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং – ‘ন সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা আরামো পৰিসিতব্বো’তি. মযঞ্চম্হা সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসিম্হা. কচ্চি নু খো মযং পাচিত্তিযং আপত্তিং আপন্না’’তি…পে… ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০২৪. ‘‘যা পন ভিক্খুনী জানং সভিক্খুকং আরামং অনাপুচ্ছা পৰিসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০২৫. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
জানাতি নাম সামং ৰা জানাতি, অঞ্ঞে ৰা তস্সা আরোচেন্তি, তে ৰা আরোচেন্তি.
সভিক্খুকো নাম আরামো যত্থ ভিক্খূ রুক্খমূলেপি ৰসন্তি.
অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসেয্যাতি ভিক্খুং ৰা সামণেরং ৰা আরামিকং ৰা অনাপুচ্ছা পরিক্খিত্তস্স আরামস্স পরিক্খেপং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অপরিক্খিত্তস্স আরামস্স উপচারং ওক্কমন্তিযা আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০২৬. সভিক্খুকে সভিক্খুকসঞ্ঞা সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সভিক্খুকে ৰেমতিকা সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সভিক্খুকে অভিক্খুকসঞ্ঞা সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসতি, অনাপত্তি.
অভিক্খুকে সভিক্খুকসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অভিক্খুকে ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অভিক্খুকে অভিক্খুকসঞ্ঞা, অনাপত্তি.
১০২৭. অনাপত্তি সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা পৰিসতি, অসন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পৰিসতি, সীসানুলোকিকা গচ্ছতি, যত্থ ভিক্খুনিযো সন্নিপতিতা হোন্তি তত্থ গচ্ছতি, আরামেন মগ্গো হোতি, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
পঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
২. দুতিযসিক্খাপদং
১০২৮. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি মহাৰনে কূটাগারসালাযং. তেন খো পন সমযেন আযস্মতো উপালিস্স উপজ্ঝাযো আযস্মা কপ্পিতকো সুসানে ৰিহরতি. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযানং ভিক্খুনীনং মহত্তরা [মহন্ততরা (সী.)] ভিক্খুনী কালঙ্কতা হোতি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো তং ভিক্খুনিং নীহরিত্ৰা আযস্মতো কপ্পিতকস্স ৰিহারস্স অৰিদূরে ঝাপেত্ৰা থূপং কত্ৰা গন্ত্ৰা তস্মিং থূপে রোদন্তি. অথ খো আযস্মা কপ্পিতকো তেন সদ্দেন উব্বাল়্হো তং থূপং ভিন্দিত্ৰা পকিরেসি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো – ‘‘ইমিনা কপ্পিতকেন অম্হাকং অয্যায থূপো ভিন্নো, হন্দ নং ঘাতেমা’’তি, মন্তেসুং. অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী আযস্মতো উপালিস্স এতমত্থং আরোচেসি. আযস্মা উপালি আযস্মতো কপ্পিতকস্স এতমত্থং আরোচেসি. অথ খো আযস্মা কপ্পিতকো ৰিহারা নিক্খমিত্ৰা নিলীনো অচ্ছি. অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো যেনাযস্মতো কপ্পিতকস্স ৰিহারো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মতো কপ্পিতকস্স ৰিহারং পাসাণেহি চ লেড্ডূহি চ ওত্থরাপেত্ৰা, ‘‘মতো কপ্পিতকো’’তি পক্কমিংসু.
অথ খো আযস্মা কপ্পিতকো তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায ৰেসালিং পিণ্ডায পাৰিসি. অদ্দসংসু খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আযস্মন্তং কপ্পিতকং পিণ্ডায চরন্তং. দিস্ৰান এৰমাহংসু – ‘‘অযং কপ্পিতকো জীৰতি, কো নু খো অম্হাকং মন্তং সংহরী’’তি? অস্সোসুং খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো – ‘‘অয্যেন কির উপালিনা অম্হাকং মন্তো সংহটো’’তি. তা আযস্মন্তং উপালিং অক্কোসিংসু – ‘‘কথঞ্হি নাম অযং কাসাৰটো মলমজ্জনো নিহীনজচ্চো অম্হাকং মন্তং সংহরিস্সতী’’তি! যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো অয্যং উপালিং অক্কোসিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো উপালিং অক্কোসন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো উপালিং অক্কোসিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০২৯. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ভিক্খুং অক্কোসেয্য ৰা পরিভাসেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৩০. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ভিক্খুন্তি উপসম্পন্নং. অক্কোসেয্য ৰাতি দসহি ৰা অক্কোসৰত্থূহি অক্কোসতি এতেসং ৰা অঞ্ঞতরেন, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
পরিভাসেয্য ৰাতি ভযং উপদংসেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০৩১. উপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞা অক্কোসতি ৰা পরিভাসতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে ৰেমতিকা অক্কোসতি ৰা পরিভাসতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা অক্কোসতি ৰা পরিভাসতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অনুপসম্পন্নং অক্কোসতি ৰা পরিভাসতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.
১০৩২. অনাপত্তি অত্থপুরেক্খারায, ধম্মপুরেক্খারায, অনুসাসনিপুরেক্খারায, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
দুতিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৩. ততিযসিক্খাপদং
১০৩৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী ভণ্ডনকারিকা হোতি কলহকারিকা ৰিৰাদকারিকা ভস্সকারিকা সঙ্ঘে অধিকরণকারিকা. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী তস্সা কম্মে করীযমানে পটিক্কোসতি. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী গামকং অগমাসি কেনচিদেৰ করণীযেন. অথ খো ভিক্খুনিসঙ্ঘো – ‘‘থুল্লনন্দা ভিক্খুনী পক্কন্তা’’তি চণ্ডকাল়িং ভিক্খুনিং আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী গামকে তং করণীযং তীরেত্ৰা পুনদেৰ সাৰত্থিং পচ্চাগচ্ছি. চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা আগচ্ছন্তিযা নেৰ আসনং পঞ্ঞপেসি ন পাদোদকং পাদপীঠং পাদকঠলিকং উপনিক্খিপি; ন পচ্চুগ্গন্ত্ৰা পত্তচীৰরং পটিগ্গহেসি ন পানীযেন আপুচ্ছি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী চণ্ডকাল়িং ভিক্খুনিং এতদৰোচ – ‘‘কিস্স ত্ৰং, অয্যে, মযি আগচ্ছন্তিযা নেৰ আসনং পঞ্ঞপেসি ন পাদোদকং পাদপীঠং পাদকঠলিকং উপনিক্খিপি; ন পচ্চুগ্গন্ত্ৰা পত্তচীৰরং পটিগ্গহেসি ন পানীযেন আপুচ্ছী’’তি? ‘‘এৰঞ্হেতং, অয্যে, হোতি যথা তং অনাথাযা’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৰং, অয্যে, অনাথা’’তি? ‘‘ইমা মং, অয্যে, ভিক্খুনিযো – ‘‘অযং অনাথা অপ্পঞ্ঞাতা, নত্থি ইমিস্সা কাচি পতিৰত্তা’’তি, আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিংসূ’’তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী – ‘‘বালা এতা অব্যত্তা এতা নেতা জানন্তি কম্মং ৰা কম্মদোসং ৰা কম্মৰিপত্তিং ৰা কম্মসম্পত্তিং ৰা’’তি, চণ্ডীকতা গণং পরিভাসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা চণ্ডীকতা গণং পরিভাসিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী চণ্ডীকতা গণং পরিভাসতীতি [পরিভাসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা …পে…কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী চণ্ডীকতা গণং পরিভাসিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০৩৪. ‘‘যা পন ভিক্খুনী চণ্ডীকতা গণং পরিভাসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৩৫. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
চণ্ডীকতা নাম কোধনা ৰুচ্চতি.
গণো নাম ভিক্খুনিসঙ্ঘো ৰুচ্চতি.
পরিভাসেয্যাতি ‘‘বালা এতা অব্যত্তা এতা নেতা জানন্তি কম্মং ৰা কম্মদোসং ৰা কম্মৰিপত্তিং ৰা কম্মসম্পত্তিং ৰা’’তি পরিভাসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সম্বহুলা ভিক্খুনিযো ৰা একং ভিক্খুনিং ৰা অনুপসম্পন্নং ৰা পরিভাসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.
১০৩৬. অনাপত্তি অত্থপুরেক্খারায, ধম্মপুরেক্খারায, অনুসাসনিপুরেক্খারায, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
ততিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৪. চতুত্থসিক্খাপদং
১০৩৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ব্রাহ্মণো ভিক্খুনিযো নিমন্তেত্ৰা ভোজেসি. ভিক্খুনিযো ভুত্তাৰী [ভুত্তাৰিনী (ক.)] পৰারিতা ঞাতিকুলানি গন্ত্ৰা একচ্চা ভুঞ্জিংসু একচ্চা পিণ্ডপাতং আদায অগমংসু. অথ খো সো ব্রাহ্মণো পটিৰিস্সকে এতদৰোচ – ‘‘ভিক্খুনিযো মযা অয্যা সন্তপ্পিতা, এথ তুম্হেপি সন্তপ্পেস্সামী’’তি. তে এৰমাহংসু – ‘‘কিং ত্ৰং, অয্যো, অম্হে সন্তপ্পেস্সসি! যাপি তযা নিমন্তিতা তাপি অম্হাকং ঘরানি আগন্ত্ৰা একচ্চা ভুঞ্জিংসু একচ্চা পিণ্ডপাতং আদায অগমংসূ’’তি. অথ খো সো ব্রাহ্মণো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো অম্হাকং ঘরে ভুঞ্জিত্ৰা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তি, ন চাহং পটিবলো যাৰদত্থং দাতু’’ন্তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তস্স ব্রাহ্মণস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৰিপাচেন্তস্স. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো ভুত্তাৰী [ভুত্তাৰিনী (ক.)] পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ভুত্তাৰী পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ভুত্তাৰী পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০৩৮. ‘‘যা পন ভিক্খুনী নিমন্তিতা ৰা পৰারিতা ৰা খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৩৯. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
নিমন্তিতা নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরেন ভোজনেন নিমন্তিতা.
পৰারিতা নাম অসনং পঞ্ঞাযতি, ভোজনং পঞ্ঞাযতি, হত্থপাসে ঠিতা অভিহরতি, পটিক্খেপো পঞ্ঞাযতি.
খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যাগুং যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং ঠপেত্ৰা অৰসেসং খাদনীযং নাম.
ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.
‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০৪০. নিমন্তিতে নিমন্তিতসঞ্ঞা খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. নিমন্তিতে ৰেমতিকা খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. নিমন্তিতে অনিমন্তিতসঞ্ঞা খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং আহারত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি দুক্কটস্স…পে….
১০৪১. অনাপত্তি নিমন্তিতা অপ্পৰারিতা, যাগুং পিৰতি, সামিকে অপলোকেত্ৰা ভুঞ্জতি, যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং সতি পচ্চযে পরিভুঞ্জতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
চতুত্থসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৫. পঞ্চমসিক্খাপদং
১০৪২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরিস্সা ৰিসিখায পিণ্ডায চরমানা যেন অঞ্ঞতরং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো তে মনুস্সা তং ভিক্খুনিং ভোজেত্ৰা এতদৰোচুং – ‘‘অঞ্ঞাপি, অয্যে, ভিক্খুনিযো আগচ্ছন্তূ’’তি. অথ খো সা ভিক্খুনী, ‘‘কথঞ্হি নাম [কথং অঞ্ঞা (স্যা.)] ভিক্খুনিযো নাগচ্ছেয্যু’’ন্তি, ভিক্খুনিযো উপসঙ্কমিত্ৰা এতদৰোচ – ‘‘অমুকস্মিং, অয্যে, ওকাসে ৰাল়া সুনখা চণ্ডো বলিবদ্দো চিক্খল্লো ওকাসো. মা খো তত্থ অগমিত্থা’’তি. অঞ্ঞতরাপি ভিক্খুনী তস্সা ৰিসিখায পিণ্ডায চরমানা যেন তং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো তে মনুস্সা তং ভিক্খুনিং ভোজেত্ৰা এতদৰোচুং – ‘‘কিস্স, অয্যে, ভিক্খুনিযো ন আগচ্ছন্তী’’তি? অথ খো সা ভিক্খুনী তেসং মনুস্সানং এতমত্থং আরোচেসি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী কুলং মচ্ছরাযিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী কুলং মচ্ছরাযতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী কুলং মচ্ছরাযিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০৪৩. ‘‘যা পন ভিক্খুনী কুলমচ্ছরিনী অস্স, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৪৪. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
কুলং নাম চত্তারি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্রাহ্মণকুলং, ৰেস্সকুলং, সুদ্দকুলং.
মচ্ছরিনী অস্সাতি ‘‘কথং ভিক্খুনিযো নাগচ্ছেয্যু’’ন্তি ভিক্খুনীনং সন্তিকে কুলস্স অৰণ্ণং ভাসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. কুলস্স ৰা সন্তিকে ভিক্খুনীনং অৰণ্ণং ভাসতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০৪৫. অনাপত্তি কুলং ন মচ্ছরাযন্তী সন্তংযেৰ আদীনৰং আচিক্খতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
পঞ্চমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৬. ছট্ঠসিক্খাপদং
১০৪৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খুনিযো গামকাৰাসে ৰস্সংৰুট্ঠা সাৰত্থিং অগমংসু. ভিক্খুনিযো তা ভিক্খুনিযো এতদৰোচুং – ‘‘কত্থায্যাযো ৰস্সংৰুট্ঠা? কচ্চি ওৰাদো ইদ্ধো অহোসী’’তি? ‘‘নত্থয্যে, তত্থ ভিক্খূ; কুতো ওৰাদো ইদ্ধো ভৰিস্সতী’’তি! যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো অভিক্খুকে আৰাসে ৰস্সং ৰসিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো অভিক্খুকে আৰাসে ৰস্সং ৰসন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো অভিক্খুকে আৰাসে ৰস্সং ৰসিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০৪৭. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অভিক্খুকে আৰাসে ৰস্সং ৰসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৪৮. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
অভিক্খুকো নাম আৰাসো ন সক্কা হোতি ওৰাদায ৰা সংৰাসায ৰা গন্তুং. ‘‘ৰস্সং ৰসিস্সামী’’তি সেনাসনং পঞ্ঞপেতি পানীযং পরিভোজনীযং উপট্ঠপেতি পরিৰেণং সম্মজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সহ অরুণুগ্গমনা আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০৪৯. অনাপত্তি ৰস্সুপগতা ভিক্খূ পক্কন্তা ৰা হোন্তি ৰিব্ভন্তা ৰা কালঙ্কতা ৰা পক্খসঙ্কন্তা ৰা, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
ছট্ঠসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৭. সত্তমসিক্খাপদং
১০৫০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খুনিযো গামকাৰাসে ৰস্সংৰুট্ঠা সাৰত্থিং অগমংসু. ভিক্খুনিযো তা ভিক্খুনিযো এতদৰোচুং – ‘‘কত্থায্যাযো ৰস্সংৰুট্ঠা; কত্থ [কচ্চি (স্যা.)] ভিক্খুসঙ্ঘো পৰারিতো’’তি? ‘‘ন মযং, অয্যে, ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেমা’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো ৰস্সংৰুট্ঠা ভিক্খুসঙ্ঘং ন পৰারেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ৰস্সংৰুট্ঠা ভিক্খুসঙ্ঘং ন পৰারেন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ৰস্সংৰুট্ঠা ভিক্খুসঙ্ঘং ন পৰারেস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০৫১. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ৰস্সংৰুট্ঠা উভতোসঙ্ঘে তীহি ঠানেহি ন পৰারেয্য দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৫২. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ৰস্সংৰুট্ঠা নাম পুরিমং ৰা তেমাসং পচ্ছিমং ৰা তেমাসং ৰুট্ঠা. উভতোসঙ্ঘে তীহি ঠানেহি ন পৰারেস্সামি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা’’তি ধুরং নিক্খিত্তমত্তে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০৫৩. অনাপত্তি সতি অন্তরাযে, পরিযেসিত্ৰা ন লভতি, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
সত্তমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৮. অট্ঠমসিক্খাপদং
১০৫৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি কপিলৰত্থুস্মিং নিগ্রোধারামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খুনুপস্সযং উপসঙ্কমিত্ৰা ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো ওৰদন্তি. ভিক্খুনিযো ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো এতদৰোচুং – ‘‘এথায্যে ওৰাদং গমিস্সামা’’তি. ‘‘যম্পি মযং, অয্যে, গচ্ছেয্যাম ওৰাদস্স কারণা, অয্যা ছব্বগ্গিযা ইধেৰ আগন্ত্ৰা অম্হে ওৰদন্তী’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো ওৰাদং ন গচ্ছিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো ওৰাদং ন গচ্ছন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো ওৰাদং ন গচ্ছিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০৫৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ওৰাদায ৰা সংৰাসায ৰা ন গচ্ছেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৫৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
ওৰাদো নাম অট্ঠ গরুধম্মা.
সংৰাসো নাম এককম্মং একুদ্দেসো সমসিক্খতা. ওৰাদায ৰা সংৰাসায ৰা ন গচ্ছিস্সামীতি ধুরং নিক্খিত্তমত্তে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০৫৭. অনাপত্তি সতি অন্তরাযে, পরিযেসিত্ৰা দুতিযিকং ভিক্খুনিং ন লভতি, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
অট্ঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
৯. নৰমসিক্খাপদং
১০৫৮. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো উপোসথম্পি ন পুচ্ছন্তি ওৰাদম্পি ন যাচন্তি. ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো উপোসথম্পি ন পুচ্ছিস্সন্তি ওৰাদম্পি ন যাচিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ‘‘উপোসথম্পি ন পুচ্ছন্তি ওৰাদম্পি ন যাচন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো উপোসথম্পি ন পুচ্ছিস্সন্তি ওৰাদম্পি ন যাচিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০৫৯. ‘‘অন্ৰদ্ধমাসং ভিক্খুনিযা ভিক্খুসঙ্ঘতো দ্ৰে ধম্মা পচ্চাসীসিতব্বা – উপোসথপুচ্ছকঞ্চ ওৰাদূপসঙ্কমনঞ্চ. তং অতিক্কামেন্তিযা পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৬০. অন্ৰদ্ধমাসন্তি অনুপোসথিকং. উপোসথো নাম দ্ৰে উপোসথা – চাতুদ্দসিকো চ পন্নরসিকো চ.
ওৰাদো নাম অট্ঠ গরুধম্মা. ‘‘উপোসথম্পি ন পুচ্ছিস্সামি ওৰাদম্পি ন যাচিস্সামী’’তি ধুরং নিক্খিত্তমত্তে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০৬১. অনাপত্তি সতি অন্তরাযে, পরিযেসিত্ৰা দুতিযিকং ভিক্খুনিং ন লভতি, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
নৰমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
১০. দসমসিক্খাপদং
১০৬২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী পসাখে জাতং গণ্ডং পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা ভেদাপেসি. অথ খো সো পুরিসো তং ভিক্খুনিং দূসেতুং উপক্কমি. সা ৰিস্সরমকাসি. ভিক্খুনিযো উপধাৰিত্ৰা তং ভিক্খুনিং এতদৰোচুং – ‘‘কিস্স ত্ৰং, অয্যে, ৰিস্সরমকাসী’’তি? অথ খো সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীনং এতমত্থং আরোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী পসাখে জাতং গণ্ডং পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা ভেদাপেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী পসাখে জাতং গণ্ডং পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা ভেদাপেতীতি [ভেদাপেসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী পসাখে জাতং গণ্ডং পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা ভেদাপেস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
১০৬৩. ‘‘যা পন ভিক্খুনী পসাখে জাতং গণ্ডং ৰা রুধিতং ৰা অনপলোকেত্ৰা সঙ্ঘং ৰা গণং ৰা পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা ভেদাপেয্য ৰা ফালাপেয্য ৰা ধোৰাপেয্য ৰা আলিম্পাপেয্য ৰা বন্ধাপেয্য ৰা মোচাপেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
১০৬৪. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
পসাখং নাম অধোনাভি উব্ভজাণুমণ্ডলং. জাতন্তি তত্থ জাতং. গণ্ডো নাম যো কোচি গণ্ডো. রুধিতং নাম যং কিঞ্চি ৰণং. অনপলোকেত্ৰাতি অনাপুচ্ছা. সঙ্ঘো নাম ভিক্খুনিসঙ্ঘো ৰুচ্চতি. গণো নাম সম্বহুলা ভিক্খুনিযো ৰুচ্চন্তি. পুরিসো নাম মনুস্সপুরিসো, ন যক্খো, ন পেতো, ন তিরচ্ছানগতো, ৰিঞ্ঞূ পটিবলো দূসেতুং. সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুরিসো চেৰ হোতি ভিক্খুনী চ.
১০৬৫. ‘‘ভিন্দা’’তি আণাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ভিন্নে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ‘‘ফালেহী’’তি আণাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ফালিতে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ‘‘ধোৰা’’তি আণাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ধোৰিতে [ধোতে (স্যা.)] আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ‘‘আলিম্পা’’তি আণাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. লিত্তে [আলিত্তে (স্যা.)] আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ‘‘বন্ধাহী’’তি আণাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. বদ্ধে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ‘‘মোচেহী’’তি আণাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. মুত্তে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১০৬৬. অনাপত্তি অপলোকেত্ৰা ভেদাপেতি ৰা ফালাপেতি ৰা ধোৰাপেতি ৰা আলিম্পাপেতি ৰা বন্ধাপেতি ৰা মোচাপেতি ৰা, যা কাচি ৰিঞ্ঞূ দুতিযিকা [যা কাচি ৰিঞ্ঞূ দুতিযা (স্যা.), যো কোচি ৰিঞ্ঞূ দুতিযো (ক.)] হোতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
দসমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.
আরামৰগ্গো ছট্ঠো.