৪. তুৰট্টৰগ্গো

১. পঠমসিক্খাপদং

৯৩২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো দ্ৰে একমঞ্চে তুৰট্টেন্তি. মনুস্সা ৰিহারচারিকং আহিণ্ডন্তা পস্সিত্ৰা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো দ্ৰে একমঞ্চে তুৰট্টেস্সন্তি, সেয্যথাপি গিহিনিযো কামভোগিনিযো’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো দ্ৰে একমঞ্চে তুৰট্টেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো দ্ৰে একমঞ্চে তুৰট্টেন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো দ্ৰে একমঞ্চে তুৰট্টেস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৩৩. ‘‘যা পন ভিক্খুনিযো দ্ৰে একমঞ্চে তুৰট্টেয্যুং, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৩৪. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনিযোতি উপসম্পন্নাযো ৰুচ্চন্তি.

দ্ৰে একমঞ্চে তুৰট্টেয্যুন্তি একায নিপন্নায অপরা নিপজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উভো ৰা নিপজ্জন্তি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উট্ঠহিত্ৰা পুনপ্পুনং নিপজ্জন্তি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৩৫. অনাপত্তি একায নিপন্নায অপরা নিসীদতি, উভো ৰা নিসীদন্তি, উম্মত্তিকানং, আদিকম্মিকানন্তি.

পঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

২. দুতিযসিক্খাপদং

৯৩৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো দ্ৰে একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেন্তি. মনুস্সা ৰিহারচারিকং আহিণ্ডন্তা পস্সিত্ৰা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো দ্ৰে একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেস্সন্তি, সেয্যথাপি গিহিনিযো কামভোগিনিযো’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো দ্ৰে একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো দ্ৰে একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো দ্ৰে একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৩৭. ‘‘যা পন ভিক্খুনিযো দ্ৰে একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেয্যুং, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৩৮. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনিযোতি উপসম্পন্নাযো ৰুচ্চন্তি.

দ্ৰে একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেয্যুন্তি তঞ্ঞেৰ অত্থরিত্ৰা তঞ্ঞেৰ পারুপন্তি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৩৯. একত্থরণপাৰুরণে একত্থরণপাৰুরণসঞ্ঞা তুৰট্টেন্তি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. একত্থরণপাৰুরণে ৰেমতিকা তুৰট্টেন্তি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. একত্থরণপাৰুরণে নানত্থরণপাৰুরণসঞ্ঞা তুৰট্টেন্তি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

একত্থরণে নানাপাৰুরণে [নানাপাৰুরণসঞ্ঞা (ক.)], আপত্তি দুক্কটস্স. নানত্থরণে একপাৰুরণে [একপাৰুরণসঞ্ঞা (ক.)], আপত্তি দুক্কটস্স. নানত্থরণপাৰুরণে একত্থরণপাৰুরণসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. নানত্থরণপাৰুরণে ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. নানত্থরণপাৰুরণে নানত্থরণপাৰুরণসঞ্ঞা, অনাপত্তি.

৯৪০. অনাপত্তি ৰৰত্থানং দস্সেত্ৰা নিপজ্জন্তি, উম্মত্তিকানং, আদিকম্মিকানন্তি.

দুতিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৩. ততিযসিক্খাপদং

৯৪১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী বহুস্সুতা হোতি ভাণিকা ৰিসারদা পট্টা ধম্মিং কথং কাতুং. ভদ্দাপি কাপিলানী বহুস্সুতা হোতি ভাণিকা ৰিসারদা পট্টা ধম্মিং কথং কাতুং উল়ারসম্ভাৰিতা. মনুস্সা – ‘‘অয্যা ভদ্দা কাপিলানী বহুস্সুতা ভাণিকা ৰিসারদা পট্টা ধম্মিং কথং কাতুং উল়ারসম্ভাৰিতা’’তি ভদ্দং কাপিলানিং পঠমং পযিরুপাসিত্ৰা, পচ্ছা থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং পযিরুপাসন্তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ইস্সাপকতা – ‘‘ইমা কির অপ্পিচ্ছা সন্তুট্ঠা পৰিৰিত্তা অসংসট্ঠা যা ইমা সঞ্ঞত্তিবহুলা ৰিঞ্ঞত্তিবহুলা ৰিহরন্তী’’তি ভদ্দায কাপিলানিযা পুরতো চঙ্কমতিপি তিট্ঠতিপি নিসীদতিপি সেয্যম্পি কপ্পেতি উদ্দিসতিপি উদ্দিসাপেতিপি সজ্ঝাযম্পি করোতি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা অয্যায ভদ্দায কাপিলানিযা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভদ্দায কাপিলানিযা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করোতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভদ্দায কাপিলানিযা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৪২. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ভিক্খুনিযা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৪৩. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

ভিক্খুনিযাতি অঞ্ঞায ভিক্খুনিযা.

সঞ্চিচ্চাতি জানন্তী সঞ্জানন্তী চেচ্চ অভিৰিতরিত্ৰা ৰীতিক্কমো.

অফাসুং করেয্যাতি – ‘‘ইমিনা ইমিস্সা অফাসু ভৰিস্সতী’’তি অনাপুচ্ছা পুরতো চঙ্কমতি ৰা তিট্ঠতি ৰা নিসীদতি ৰা সেয্যং ৰা কপ্পেতি উদ্দিসতি ৰা উদ্দিসাপেতি ৰা সজ্ঝাযং ৰা করোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৪৪. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায ৰেমতিকা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করোতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অনুপসম্পন্নায সঞ্চিচ্চ অফাসুং করোতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৯৪৫. অনাপত্তি ন অফাসুং কত্তুকামা আপুচ্ছা পুরতো চঙ্কমতি ৰা তিট্ঠতি ৰা নিসীদতি ৰা সেয্যং ৰা কপ্পেতি উদ্দিসতি ৰা উদ্দিসাপেতি ৰা সজ্ঝাযং ৰা করোতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

ততিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৪. চতুত্থসিক্খাপদং

৯৪৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী দুক্খিতং সহজীৰিনিং নেৰ উপট্ঠেতি ন উপট্ঠাপনায উস্সুক্কং করোতি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা দুক্খিতং সহজীৰিনিং নেৰ উপট্ঠেস্সতি ন উপট্ঠাপনায উস্সুক্কং করিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী দুক্খিতং সহজীৰিনিং নেৰ উপট্ঠেতি ন উপট্ঠাপনায উস্সুক্কং করোতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী দুক্খিতং সহজীৰিনিং নেৰ উপট্ঠেস্সতি ন উপট্ঠাপনায উস্সুক্কং করিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৪৭. ‘‘যা পন ভিক্খুনী দুক্খিতং সহজীৰিনিং নেৰ উপট্ঠেয্য ন উপট্ঠাপনায উস্সুক্কং করেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৪৮. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

দুক্খিতা নাম গিলানা ৰুচ্চতি.

সহজীৰিনী নাম সদ্ধিৰিহারিনী ৰুচ্চতি.

নেৰ উপট্ঠেয্যাতি ন সযং উপট্ঠেয্য.

ন উপট্ঠাপনায উস্সুক্কং করেয্যাতি ন অঞ্ঞং আণাপেয্য.

‘‘নেৰ উপট্ঠেস্সামি, ন উপট্ঠাপনায উস্সুক্কং করিস্সামী’’তি ধুরং নিক্খিত্তমত্তে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অন্তেৰাসিনিং ৰা অনুপসম্পন্নং ৰা নেৰ উপট্ঠেতি, ন উপট্ঠাপনায উস্সুক্কং করোতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৯৪৯. অনাপত্তি সতি অন্তরাযে, পরিযেসিত্ৰা ন লভতি, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

চতুত্থসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৫. পঞ্চমসিক্খাপদং

৯৫০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দা কাপিলানী সাকেতে ৰস্সং উপগতা হোতি. সা কেনচিদেৰ করণীযেন উব্বাল়্হা থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘সচে মে অয্যা থুল্লনন্দা উপস্সযং দদেয্য আগচ্ছেয্যামহং সাৰত্থি’’ন্তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী এৰমাহ – ‘‘আগচ্ছতু, দস্সামী’’তি. অথ খো ভদ্দা কাপিলানী সাকেতা সাৰত্থিং অগমাসি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভদ্দায কাপিলানিযা উপস্সযং অদাসি. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী বহুস্সুতা হোতি ভাণিকা ৰিসারদা পট্টা ধম্মিং কথং কাতুং. ভদ্দাপি কাপিলানী বহুস্সুতা [বহুস্সুতাযেৰ (ক.)] হোতি ভাণিকা ৰিসারদা পট্টা ধম্মিং কথং কাতুং উল়ারসম্ভাৰিতা. মনুস্সা – ‘‘অয্যা ভদ্দা কাপিলানী বহুস্সুতা ভাণিকা ৰিসারদা পট্টা ধম্মিং কথং কাতুং উল়ারসম্ভাৰিতা’’তি ভদ্দং কাপিলানিং পঠমং পযিরুপাসিত্ৰা পচ্ছা থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং পযিরুপাসন্তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ইস্সাপকতা – ‘‘ইমা কির অপ্পিচ্ছা সন্তুট্ঠা পৰিৰিত্তা অসংসট্ঠা যা ইমা সঞ্ঞত্তিবহুলা ৰিঞ্ঞত্তিবহুলা ৰিহরন্তী’’তি কুপিতা অনত্তমনা ভদ্দং কাপিলানিং উপস্সযা নিক্কড্ঢি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা অয্যায ভদ্দায কাপিলানিযা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভদ্দায কাপিলানিযা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢতীতি [নিক্কড্ঢীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভদ্দায কাপিলানিযা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৫১. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ভিক্খুনিযা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢেয্য ৰা নিক্কড্ঢাপেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৫২. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

ভিক্খুনিযাতি অঞ্ঞায ভিক্খুনিযা. উপস্সযো নাম কৰাটবদ্ধো ৰুচ্চতি. দত্ৰাতি সযং দত্ৰা. কুপিতা অনত্তমনাতি অনভিরদ্ধা আহতচিত্তা খিলজাতা.

নিক্কড্ঢেয্যাতি গব্ভে গহেত্ৰা পমুখং নিক্কড্ঢতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পমুখে গহেত্ৰা বহি নিক্কড্ঢতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. একেন পযোগেন বহুকেপি দ্ৰারে অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

নিক্কড্ঢাপেয্যাতি অঞ্ঞং আণাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স [এত্থ ‘‘আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি সব্বত্থ দিস্সতি, ভিক্খুৰিভঙ্গে পন ইদিসেসু আণত্তিসহগতসিক্খাপদেসু ‘‘অঞ্ঞং আণাপেতি আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি আগতত্তা তমনুৰত্তিত্ৰা ৰিসোধিতমিদং]. সকিং আণত্তা বহুকেপি দ্ৰারে অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৫৩. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায ৰেমতিকা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

তস্সা পরিক্খারং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. অকৰাটবদ্ধা নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্সা পরিক্খারং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নং কৰাটবদ্ধা ৰা অকৰাটবদ্ধা ৰা নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্সা পরিক্খারং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৯৫৪. অনাপত্তি অলজ্জিনিং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, তস্সা পরিক্খারং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, উম্মত্তিকং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, তস্সা পরিক্খারং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, ভণ্ডনকারিকং কলহকারিকং ৰিৰাদকারিকং ভস্সকারিকং সঙ্ঘে অধিকরণকারিকং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, তস্সা পরিক্খারং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, অন্তেৰাসিনিং ৰা সদ্ধিৰিহারিনিং ৰা ন সম্মা ৰত্তন্তিং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, তস্সা পরিক্খারং নিক্কড্ঢতি ৰা নিক্কড্ঢাপেতি ৰা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

পঞ্চমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৬. ছট্ঠসিক্খাপদং

৯৫৫. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী সংসট্ঠা ৰিহরতি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা চণ্ডকাল়ী সংসট্ঠা ৰিহরিস্সতি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী সংসট্ঠা ৰিহরতি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী সংসট্ঠা ৰিহরিস্সতি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৫৬. ‘‘যা পন ভিক্খুনী সংসট্ঠা ৰিহরেয্য গহপতিনা ৰা গহপতিপুত্তেন ৰা সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি এৰমস্স ৰচনীযা – ‘মায্যে, সংসট্ঠা ৰিহরি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপি. ৰিৰিচ্চায্যে; ৰিৰেকঞ্ঞেৰ ভগিনিযা সঙ্ঘো ৰণ্ণেতী’তি. এৰঞ্চ [এৰঞ্চ পন (ক.)] সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি ৰুচ্চমানা তথেৰ পগ্গণ্হেয্য, সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি যাৰততিযং সমনুভাসিতব্বা তস্স পটিনিস্সগ্গায. যাৰততিযঞ্চে সমনুভাসীযমানা তং পটিনিস্সজ্জেয্য, ইচ্চেতং কুসলং; নো চে পটিনিস্সজ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৫৭. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

সংসট্ঠা নাম অননুলোমিকেন কাযিকৰাচসিকেন সংসট্ঠা.

গহপতি নাম যো কোচি অগারং অজ্ঝাৰসতি.

গহপতিপুত্তো নাম যে কেচি [যো কোচি (ক.)] পুত্তভাতরো.

সা ভিক্খুনীতি যা সা সংসট্ঠা ভিক্খুনী.

ভিক্খুনীহীতি অঞ্ঞাহি ভিক্খুনীহি. যা পস্সন্তি যা সুণন্তি তাহি ৰত্তব্বা – ‘‘মায্যে, সংসট্ঠা ৰিহরি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপি. ৰিৰিচ্চায্যে; ৰিৰেকঞ্ঞেৰ ভগিনিযা সঙ্ঘো ৰণ্ণেতী’’তি. দুতিযম্পি ৰত্তব্বা. ততিযম্পি ৰত্তব্বা. সচে পটিনিস্সজ্জতি, ইচ্চেতং কুসলং; নো চে পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সুত্ৰা ন ৰদন্তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সা ভিক্খুনী সঙ্ঘমজ্ঝম্পি আকড্ঢিত্ৰা ৰত্তব্বা – ‘‘মায্যে, সংসট্ঠা ৰিহরি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপি. ৰিৰিচ্চায্যে; ৰিৰেকঞ্ঞেৰভগিনিযা সঙ্ঘো ৰণ্ণেতী’’তি. দুতিযম্পি ৰত্তব্বা. ততিযম্পি ৰত্তব্বা. সচে পটিনিস্সজ্জতি, ইচ্চেতং কুসলং; নো চে পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সা ভিক্খুনী সমনুভাসিতব্বা. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, সমনুভাসিতব্বা. ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

৯৫৮. ‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ভিক্খুনী সংসট্ঠা ৰিহরতি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপি. সা তং ৰত্থুং ন পটিনিস্সজ্জতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সমনুভাসেয্য তস্স ৰত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ভিক্খুনী সংসট্ঠা ৰিহরতি গহপতিনাপি গহপতিপুত্তেনপি. সা তং ৰত্থুং ন পটিনিস্সজ্জতি. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সমনুভাসতি তস্স ৰত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা সমনুভাসনা তস্স ৰত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি, সা ভাসেয্য.

‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে….

‘‘সমনুভট্ঠা সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ভিক্খুনী তস্স ৰত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায; খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.

ঞত্তিযা দুক্কটং. দ্ৰীহি কম্মৰাচাহি দুক্কটা. কম্মৰাচাপরিযোসানে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৫৯. ধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞা ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মকম্মে ৰেমতিকা ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞা ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৯৬০. অনাপত্তি অসমনুভাসন্তিযা, পটিনিস্সজ্জন্তিযা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

ছট্ঠসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৭. সত্তমসিক্খাপদং

৯৬১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অন্তোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরন্তি. ধুত্তা দূসেন্তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো অন্তোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো অন্তোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো অন্তোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৬২. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অন্তোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৬৩. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

অন্তোরট্ঠেতি যস্স ৰিজিতে ৰিহরতি, তস্স রট্ঠে.

সাসঙ্কং নাম তস্মিং মগ্গে চোরানং নিৰিট্ঠোকাসো দিস্সতি, ভুত্তোকাসো দিস্সতি, ঠিতোকাসো দিস্সতি, নিসিন্নোকাসো দিস্সতি, নিপন্নোকাসো দিস্সতি.

সপ্পটিভযং নাম তস্মিং মগ্গে চোরেহি মনুস্সা হতা দিস্সন্তি, ৰিলুত্তা দিস্সন্তি, আকোটিতা দিস্সন্তি.

অসত্থিকা নাম ৰিনা সত্থেন.

চারিকং চরেয্যাতি কুক্কুটসম্পাতে গামে গামন্তরে গামন্তরে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগামকে অরঞ্ঞে অদ্ধযোজনে অদ্ধযোজনে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৬৪. অনাপত্তি সত্থেন সহ গচ্ছতি, খেমে অপ্পটিভযে গচ্ছতি, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

সত্তমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৮. অট্ঠমসিক্খাপদং

৯৬৫. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো তিরোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরন্তি. ধুত্তা দূসেন্তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো তিরোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো তিরোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো তিরোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৬৬. ‘‘যা পন ভিক্খুনী তিরোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে সপ্পটিভযে অসত্থিকা চারিকং চরেয্য, পাচত্তিয’’ন্তি.

৯৬৭. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

তিরোরট্ঠেতি যস্স ৰিজিতে ৰিহরতি, তং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞস্স রট্ঠে.

সাসঙ্কং নাম তস্মিং মগ্গে চোরানং নিৰিট্ঠোকাসো দিস্সতি, ভুত্তোকাসো দিস্সতি, ঠিতোকাসো দিস্সতি, নিসিন্নোকাসো দিস্সতি, নিপন্নোকাসো দিস্সতি.

সপ্পটিভযং নাম তস্মিং মগ্গে চোরেহি মনুস্সা হতা দিস্সন্তি, ৰিলুত্তা দিস্সন্তি, আকোটিতা দিস্সন্তি.

অসত্থিকা নাম ৰিনা সত্থেন.

চারিকং চরেয্যাতি কুক্কুটসম্পাতে গামে গামন্তরে গামন্তরে, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগামকে অরঞ্ঞে অদ্ধযোজনে অদ্ধযোজনে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৬৮. অনাপত্তি সত্থেন সহ গচ্ছতি, খেমে অপ্পটিভযে গচ্ছতি, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

অট্ঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৯. নৰমসিক্খাপদং

৯৬৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অন্তোৰস্সং চারিকং চরন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো অন্তোৰস্সং চারিকং চরিস্সন্তি হরিতানি তিণানি চ সম্মদ্দন্তা, একিন্দ্রিযং জীৰং ৰিহেঠেন্তা, বহূ খুদ্দকে পাণে সঙ্ঘাতং আপাদেন্তা’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো অন্তোৰস্সং চারিকং চরিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো অন্তোৰস্সং চারিকং চরন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো অন্তোৰস্সং চারিকং চরিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৭০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অন্তোৰস্সং চারিকং চরেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৭১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

অন্তোৰস্সন্তি পুরিমং ৰা তেমাসং পচ্ছিমং ৰা তেমাসং অৰসিত্ৰা.

চারিকং চরেয্যাতি কুক্কুটসম্পাতে গামে গামন্তরে গামন্তরে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগামকে অরঞ্ঞে অদ্ধযোজনে অদ্ধযোজনে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৭২. অনাপত্তি সত্তাহকরণীযেন গচ্ছতি, কেনচি উব্বাল়্হা গচ্ছতি, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

নৰমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

১০. দসমসিক্খাপদং

৯৭৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো তত্থেৰ রাজগহে ৰস্সং ৰসন্তি, তত্থ হেমন্তং, তত্থ গিম্হং. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘আহুন্দরিকা ভিক্খুনীনং দিসা অন্ধকারা, ন ইমাসং দিসা পক্খাযন্তী’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. অথ খো তা ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসুং. ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৰসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায…পে… সদ্ধম্মট্ঠিতিযা ৰিনযানুগ্গহায. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৯৭৪. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ৰস্সংৰুট্ঠা চারিকং ন পক্কমেয্য অন্তমসো ছপ্পঞ্চযোজনানিপি, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৭৫. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

ৰস্সংৰুট্ঠা নাম পুরিমং ৰা তেমাসং পচ্ছিমং ৰা তেমাসং ৰুট্ঠা.

‘‘চারিকং ন পক্কমিস্সামি অন্তমসো ছপ্পঞ্চযোজনানিপী’’তি ধুরং নিক্খিত্তমত্তে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৯৭৬. অনাপত্তি সতি অন্তরাযে, পরিযেসিত্ৰা দুতিযিকং ভিক্খুনিং ন লভতি, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

দসমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

তুৰট্টৰগ্গো চতুত্থো.