২. অন্ধকারৰগ্গো

১. পঠমসিক্খাপদং

৮৩৮. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৰাসিনিযা ভিক্খুনিযা ঞাতকো পুরিসো গামকা সাৰত্থিং অগমাসি কেনচিদেৰ করণীযেন. অথ খো সা ভিক্খুনী তেন পুরিসেন সদ্ধিং রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৩৯. ‘‘যা পন ভিক্খুনী রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৰা সল্লপেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৪০. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

রত্তন্ধকারেতি ওগ্গতে সূরিযে. অপ্পদীপেতি অনালোকে.

পুরিসো নাম মনুস্সপুরিসো ন যক্খো ন পেতো ন তিরচ্ছানগতো ৰিঞ্ঞূ পটিবলো সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুং.

সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুরিসো চেৰ হোতি ভিক্খুনী চ.

সন্তিট্ঠেয্য ৰাতি পুরিসস্স হত্থপাসে তিট্ঠতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

সল্লপেয্য ৰাতি পুরিসস্স হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. যক্খেন ৰা পেতেন ৰা পণ্ডকেন ৰা তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহেন ৰা সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৮৪১. অনাপত্তি যো কোচি ৰিঞ্ঞূ দুতিযো [যা কাচি ৰিঞ্ঞূ দুতিযা (স্যা.)] হোতি, অরহোপেক্খা, অঞ্ঞৰিহিতা সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

পঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

২. দুতিযসিক্খাপদং

৮৪২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৰাসিনিযা ভিক্খুনিযা ঞাতকো পুরিসো গামকা সাৰত্থিং অগমাসি কেনচিদেৰ করণীযেন. অথ খো সা ভিক্খুনী – ‘‘ভগৰতা পটিক্খিত্তং রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতু’’ন্তি তেনেৰ পুরিসেন সদ্ধিং পটিচ্ছন্নে ওকাসে একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৪৩. ‘‘যা পন ভিক্খুনী পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৰা সল্লপেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৪৪. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

পটিচ্ছন্নো নাম ওকাসো কুট্টেন ৰা কৰাটেন ৰা কিলঞ্জেন ৰা সাণিপাকারেন ৰা রুক্খেন ৰা থম্ভেন ৰা কোত্থল়িযা ৰা যেন কেনচি পটিচ্ছন্নো হোতি.

পুরিসো নাম মনুস্সপুরিসো ন যক্খো ন পেতো ন তিরচ্ছানগতো ৰিঞ্ঞূ পটিবলো সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুং.

সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুরিসো চেৰ হোতি ভিক্খুনী চ.

সন্তিট্ঠেয্য ৰাতি পুরিসস্স হত্থপাসে তিট্ঠতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

সল্লপেয্য ৰাতি পুরিসস্স হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. যক্খেন ৰা পেতেন ৰা পণ্ডকেন ৰা তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহেন ৰা সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৮৪৫. অনাপত্তি যো কোচি ৰিঞ্ঞূ দুতিযো হোতি, অরহোপেক্খা, অঞ্ঞৰিহিতা সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

দুতিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৩. ততিযসিক্খাপদং

৮৪৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৰাসিনিযা ভিক্খুনিযা ঞাতকো পুরিসো গামকা সাৰত্থিং অগমাসি কেনচিদেৰ করণীযেন. অথ খো সা ভিক্খুনী – ‘‘ভগৰতা পটিক্খিত্তং পটিচ্ছন্নে ওকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতু’’ন্তি তেনেৰ পুরিসেন সদ্ধিং অজ্ঝোকাসে একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী অজ্ঝোকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী অজ্ঝোকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী অজ্ঝোকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৪৭. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অজ্ঝোকাসে পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৰা সল্লপেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৪৮. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

অজ্ঝোকাসো নাম অপ্পটিচ্ছন্নো হোতি কুট্টেন ৰা কৰাটেন ৰা কিলঞ্জেন ৰা সাণিপাকারেন ৰা রুক্খেন ৰা থম্ভেন ৰা কোত্থল়িযা ৰা, যেন কেনচি অপ্পটিচ্ছন্নো হোতি.

পুরিসো নাম মনুস্সপুরিসো, ন যক্খো ন পেতো ন তিরচ্ছানগতো, ৰিঞ্ঞূ পটিবলো সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুং.

সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুরিসো চেৰ হোতি ভিক্খুনী চ.

সন্তিট্ঠেয্য ৰাতি পুরিসস্স হত্থপাসে তিট্ঠতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

সল্লপেয্য ৰাতি পুরিসস্স হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স. যক্খেন ৰা পেতেন ৰা পণ্ডকেন ৰা তিরচ্ছাগতমনুস্সৰিগ্গহেন ৰা সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৮৪৯. অনাপত্তি যো কোচি ৰিঞ্ঞূ দুতিযো হোতি, অরহোপেক্খা, অঞ্ঞৰিহিতা সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

ততিযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৪. চতুত্থসিক্খাপদং

৮৫০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী রথিকাযপি ব্যূহেপি সিঙ্ঘাটকেপি পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি নিকণ্ণিকম্পি জপ্পেতি দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেতি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা রথিকাযপি ব্যূহেপি সিঙ্ঘাটকেপি পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি নিকণ্ণিকম্পি জপ্পিস্সতি দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী রথিকাযপি ব্যূহেপি সিঙ্ঘাটকেপি পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠতিপি সল্লপতিপি নিকণ্ণিকম্পি জপ্পেতি দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী রথিকাযপি ব্যূহেপি সিঙ্ঘাটকেপি পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠিস্সতিপি সল্লপিস্সতিপি নিকণ্ণিকম্পি জপ্পিস্সতি দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৫১. ‘‘যা পন ভিক্খুনী রথিকায ৰা ব্যূহে ৰা সিঙ্ঘাটকে ৰা পুরিসেন সদ্ধিং একেনেকা সন্তিট্ঠেয্য ৰা সল্লপেয্য ৰা নিকণ্ণিকং ৰা জপ্পেয্য দুতিযিকং ৰা ভিক্খুনিং উয্যোজেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৫২. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

রথিকা নাম রচ্ছা ৰুচ্চতি. ব্যূহং নাম যেনেৰ পৰিসন্তি তেনেৰ নিক্খমন্তি. সিঙ্ঘাটকো নাম চচ্চরং ৰুচ্চতি.

পুরিসো নাম মনুস্সপুরিসো ন যক্খো ন পেতো ন তিরচ্ছানগতো ৰিঞ্ঞূ পটিবলো সন্তিট্ঠিতুং সল্লপিতুং.

সদ্ধিন্তি একতো. একেনেকাতি পুরিসো চেৰ হোতি ভিক্খুনী চ.

সন্তিট্ঠেয্য ৰাতি পুরিসস্স হত্থপাসে তিট্ঠতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

সল্লপেয্য ৰাতি পুরিসস্স হত্থপাসে ঠিতা সল্লপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

নিকণ্ণিকং ৰা জপ্পেয্যাতি পুরিসস্স উপকণ্ণকে আরোচেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

দুতিযিকং ৰা ভিক্খুনিং উয্যোজেয্যাতি অনাচারং আচরিতুকামা দুতিযিকম্পি ভিক্খুনিং উয্যোজেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দস্সনূপচারং ৰা সৰনূপচারং ৰা ৰিজহন্তিযা আপত্তি দুক্কটস্স. ৰিজহিতে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা আপত্তি দুক্কটস্স. যক্খেন ৰা পেতেন ৰা পণ্ডকেন ৰা তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহেন ৰা সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৮৫৩. অনাপত্তি যো কোচি ৰিঞ্ঞূ দুতিযো হোতি, অরহোপেক্খা, অঞ্ঞৰিহিতা সন্তিট্ঠতি ৰা সল্লপতি ৰা, ন অনাচারং আচরিতুকামা, সতি করণীযে দুতিযিকং ভিক্খুনিং উয্যোজেতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

চতুত্থসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৫. পঞ্চমসিক্খাপদং

৮৫৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী অঞ্ঞতরস্স কুলস্স কুলূপিকা হোতি নিচ্চভত্তিকা. অথ খো সা ভিক্খুনী পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন তং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আসনে নিসীদিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কামি. তস্স কুলস্স দাসী ঘরং সম্মজ্জন্তী তং আসনং ভাজনন্তরিকায পক্খিপি. মনুস্সা তং আসনং অপস্সন্তা তং ভিক্খুনিং এতদৰোচুং – ‘‘কহং তং, অয্যে, আসন’’ন্তি? ‘‘নাহং তং, আৰুসো, আসনং পস্সামী’’তি. ‘‘দেথায্যে, তং আসন’’ন্তি পরিভাসিত্ৰা নিচ্চভত্তং পচ্ছিন্দিংসু. অথ খো তে মনুস্সা ঘরং সোধেন্তা তং আসনং ভাজনন্তরিকায পস্সিত্ৰা তং ভিক্খুনিং খমাপেত্ৰা নিচ্চভত্তং পট্ঠপেসুং. অথ খো সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীনং এতমত্থং আরোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী পুরেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা আসনে নিসীদিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী পুরেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা আসনে নিসীদিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমতীতি [পক্কমীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে ভিক্খুনী পুরেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা আসনে নিসীদিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৫৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী পুরেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা আসনে নিসীদিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৫৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

পুরেভত্তং নাম অরুণুগ্গমনং উপাদায যাৰ মজ্ঝন্হিকা.

কুলং নাম চত্তারি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্রাহ্মণকুলং, ৰেস্সকুলং, সুদ্দকুলং. উপসঙ্কমিত্ৰাতি তত্থ গন্ত্ৰা.

আসনং নাম পল্লঙ্কস্স ওকাসো ৰুচ্চতি. নিসীদিত্ৰাতি তস্মিং নিসীদিত্ৰা.

সামিকে অনাপুচ্ছা পক্কমেয্যাতি যো তস্মিং কুলে মনুস্সো ৰিঞ্ঞূ তং অনাপুচ্ছা অনোৰস্সকং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অজ্ঝোকাসে উপচারং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৮৫৭. অনাপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা পক্কমতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে ৰেমতিকা পক্কমতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা পক্কমতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

পল্লঙ্কস্স অনোকাসে আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা, অনাপত্তি.

৮৫৮. অনাপত্তি আপুচ্ছা গচ্ছতি, অসংহারিমে, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

পঞ্চমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৬. ছট্ঠসিক্খাপদং

৮৫৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদতিপি অভিনিপজ্জতিপি. মনুস্সা থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং হিরীযমানা আসনে নেৰ অভিনিসীদন্তি ন অভিনিপজ্জন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদিস্সতিপি অভিনিপজ্জিস্সতিপী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদিস্সতিপি অভিনিপজ্জিস্সতিপী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদতিপি অভিনিপজ্জতিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদিস্সতিপি অভিনিপজ্জিস্সতিপি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৬০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদেয্য ৰা অভিনিপজ্জেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৬১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

পচ্ছাভত্তং নাম মজ্ঝন্হিকে ৰীতিৰত্তে যাৰ অত্থঙ্গতে সূরিযে.

কুলং নাম চত্তারি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্রাহ্মণকুলং, ৰেস্সকুলং, সুদ্দকুলং. উপসঙ্কমিত্ৰাতি তত্থ গন্ত্ৰা.

সামিকে অনাপুচ্ছাতি যো তস্মিং কুলে মনুস্সো সামিকো দাতুং, তং অনাপুচ্ছা.

আসনং নাম পল্লঙ্কস্স ওকাসো ৰুচ্চতি.

অভিনিসীদেয্যাতি তস্মিং অভিনিসীদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অভিনিপজ্জেয্যাতি তস্মিং অভিনিপজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৮৬২. অনাপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা আসনে অভিনিসীদতি ৰা অভিনিপজ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে ৰেমতিকা আসনে অভিনিসীদতি ৰা অভিনিপজ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা আসনে অভিনিসীদতি ৰা অভিনিপজ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

পল্লঙ্কস্স অনোকাসে আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা, অনাপত্তি.

৮৬৩. অনাপত্তি আপুচ্ছা আসনে অভিনিসীদতি ৰা অভিনিপজ্জতি ৰা, ধুৰপঞ্ঞত্তে, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

ছট্ঠসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৭. সত্তমসিক্খাপদং

৮৬৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খুনিযো কোসলেসু জনপদে সাৰত্থিং গচ্ছন্তিযো সাযং অঞ্ঞতরং গামং উপগন্ত্ৰা অঞ্ঞতরং ব্রাহ্মণকুলং উপসঙ্কমিত্ৰা ওকাসং যাচিংসু. অথ খো সা ব্রাহ্মণী তা ভিক্খুনিযো এতদৰোচ – ‘‘আগমেথ, অয্যে, যাৰ ব্রাহ্মণো আগচ্ছতী’’তি. ভিক্খুনিযো – ‘‘যাৰ ব্রাহ্মণো আগচ্ছতী’’তি সেয্যং সন্থরিত্ৰা একচ্চা নিসীদিংসু একচ্চা নিপজ্জিংসু. অথ খো সো ব্রাহ্মণো রত্তিং আগন্ত্ৰা তং ব্রাহ্মণিং এতদৰোচ – ‘‘কা ইমা’’তি? ‘‘ভিক্খুনিযো, অয্যা’’তি. ‘‘নিক্কড্ঢথ ইমা মুণ্ডা বন্ধকিনিযো’’তি, ঘরতো নিক্কড্ঢাপেসি. অথ খো তা ভিক্খুনিযো সাৰত্থিং গন্ত্ৰা ভিক্খুনীনং এতমত্থং আরোচেসুং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো ৰিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা সেয্যং সন্থরিত্ৰা অভিনিসীদিস্সন্তিপি অভিনিপজ্জিস্সন্তিপী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ৰিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা সেয্যং সন্থরিত্ৰা অভিনিসীদন্তিপি অভিনিপজ্জন্তিপীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ৰিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা সেয্যং সন্থরিত্ৰা অভিনিসীদিস্সন্তিপি অভিনিপজ্জিস্সন্তিপি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৬৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী ৰিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা সামিকে অনাপুচ্ছা সেয্যং সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা অভিনিসীদেয্য ৰা অভিনিপজ্জেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৬৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

ৰিকালো নাম অত্থঙ্গতে সূরিযে যাৰ অরুণুগ্গমনা.

কুলং নাম চত্তারি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্রাহ্মণকুলং, ৰেস্সকুলং সুদ্দকুলং. উপসঙ্কমিত্ৰাতি তত্থ গন্ত্ৰা.

সামিকে অনাপুচ্ছাতি যো তস্মিং কুলে মনুস্সো সামিকো দাতুং, তং অনাপুচ্ছা.

সেয্যং নাম অন্তমসো পণ্ণসন্থারোপি. সন্থরিত্ৰাতি সযং সন্থরিত্ৰা. সন্থরাপেত্ৰাতি অঞ্ঞং সন্থরাপেত্ৰা. অভিনিসীদেয্যাতি তস্মিং অভিনিসীদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অভিনিপজ্জেয্যাতি তস্মিং অভিনিপজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৮৬৭. অনাপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা সেয্যং সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা অভিনিসীদতি ৰা অভিনিপজ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে ৰেমতিকা সেয্যং সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা অভিনিসীদতি ৰা অভিনিপজ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনাপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা সেয্যং সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা অভিনিসীদতি ৰা অভিনিপজ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আপুচ্ছিতে অনাপুচ্ছিতসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. আপুচ্ছিতে আপুচ্ছিতসঞ্ঞা, অনাপত্তি.

৮৬৮. অনাপত্তি আপুচ্ছা সেয্যং সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা অভিনিসীদতি ৰা অভিনিপজ্জতি ৰা, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

সত্তমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৮. অট্ঠমসিক্খাপদং

৮৬৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৰাসিনী ভিক্খুনী ভদ্দং কাপিলানিং সক্কচ্চং উপট্ঠেতি. ভদ্দা কাপিলানী ভিক্খুনিযো এতদৰোচ – ‘‘অযং মং, অয্যে, ভিক্খুনী সক্কচং উপট্ঠেতি, ইমিস্সাহং চীৰরং দস্সামী’’তি. অথ খো সা ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধারিতেন পরং উজ্ঝাপেসি – ‘‘অহং কিরায্যে, অয্যং ন সক্কচ্চং উপট্ঠেমি, ন কির মে অয্যা চীৰরং দস্সতী’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধারিতেন পরং উজ্ঝাপেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধারিতেন পরং উজ্ঝাপেতীতি [উজ্ঝাপেসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধারিতেন পরং উজ্ঝাপেস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৭০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী দুগ্গহিতেন দূপধারিতেন পরং উজ্ঝাপেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৭১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

দুগ্গহিতেনাতি অঞ্ঞথা গহিতেন [উগ্গহিতেন (ক.)].

দূপধারিতেনাতি অঞ্ঞথা উপধারিতেন.

পরন্তি উপসম্পন্নং উজ্ঝাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৮৭২. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা উজ্ঝাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায ৰেমতিকা উজ্ঝাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা উজ্ঝাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অনুপসম্পন্নং উজ্ঝাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৮৭৩. অনাপত্তি উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

অট্ঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৯. নৰমসিক্খাপদং

৮৭৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খুনিযো অত্তনো ভণ্ডকং অপস্সন্তিযো চণ্ডকাল়িং ভিক্খুনিং এতদৰোচুং – ‘‘অপায্যে, অম্হাকং, ভণ্ডকং পস্সেয্যাসী’’তি? চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘অহমেৰ নূন চোরী, অহমেৰ নূন অলজ্জিনী, যা অয্যাযো অত্তনো ভণ্ডকং অপস্সন্তিযো তা মং এৰমাহংসু – ‘অপায্যে, অম্হাকং ভণ্ডকং পস্সেয্যাসী’তি? সচাহং, অয্যে, তুম্হাকং ভণ্ডকং গণ্হামি, অস্সমণী হোমি, ব্রহ্মচরিযা চৰামি, নিরযং উপপজ্জামি; যা পন মং অভূতেন এৰমাহ সাপি অস্সমণী হোতু, ব্রহ্মচরিযা চৰতু, নিরযং উপপজ্জতূ’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা চণ্ডকাল়ী অত্তানম্পি পরম্পি নিরযেনপি ব্রহ্মচরিযেনপি অভিসপিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী অত্তানম্পি পরম্পি নিরযেনপি ব্রহ্মচরিযেনপি অভিসপতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী অত্তানম্পি পরম্পি নিরযেনপি ব্রহ্মচরিযেনপি অভিসপিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৭৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অত্তানং ৰা পরং ৰা নিরযেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা অভিসপেয্য, পাচিত্তিয্য’’ন্তি.

৮৭৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

অত্তানন্তি পচ্চত্তং. পরন্তি উপসম্পন্নং. নিরযেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা অভিসপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৮৭৭. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা নিরযেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা অভিসপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায ৰেমতিকা নিরযেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা অভিসপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা নিরযেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা অভিসপতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

তিরচ্ছানযোনিযা ৰা পেত্তিৰিসযেন ৰা মনুস্সদোভগ্গেন ৰা অভিসপতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নং অভিসপতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৰেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৮৭৮. অনাপত্তি অত্থপুরেক্খারায, ধম্মপুরেক্খারায, অনুসাসনিপুরেক্খারায, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

নৰমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

১০. দসমসিক্খাপদং

৮৭৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি সদ্ধিং ভণ্ডিত্ৰা অত্তানং ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা রোদতি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা চণ্ডকাল়ী অত্তানং ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা রোদিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী অত্তানং ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা রোদতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, চণ্ডকাল়ী ভিক্খুনী অত্তানং ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা রোদিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৮৮০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অত্তানং ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা রোদেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৮৮১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

অত্তানন্তি পচ্চত্তং. ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা রোদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৰধতি ন রোদতি, আপত্তি দুক্কটস্স. রোদতি ন ৰধতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৮৮২. অনাপত্তি ঞাতিব্যসনেন ৰা ভোগব্যসনেন ৰা রোগব্যসনেন ৰা ফুট্ঠা রোদতি ন ৰধতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

দসমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

অন্ধকারৰগ্গো দুতিযো.