১২. পরিণামনসিক্খাপদং
৪৮৯. [ইদং ৰত্থু পারা. ৬৫৭] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরস্স পূগস্স সঙ্ঘস্স সচীৰরভত্তং পটিযত্তং হোতি – ‘‘ভোজেত্ৰা চীৰরেন অচ্ছাদেস্সামা’’তি. অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ যেন সো পূগো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা তং পূগং এতদৰোচুং – ‘‘দেথাৰুসো, ইমানি চীৰরানি ইমেসং ভিক্খূন’’ন্তি. ‘‘ন মযং, ভন্তে, দস্সাম. অম্হাকং সঙ্ঘস্স অনুৰস্সং সচীৰরভিক্খা পঞ্ঞত্তা’’তি. ‘‘বহূ, আৰুসো, সঙ্ঘস্স দাযকা, বহূ সঙ্ঘস্স ভত্তা [ভদ্দা (ক.)]. ইমে তুম্হে নিস্সায তুম্হে সম্পস্সন্তা ইধ ৰিহরন্তি. তুম্হে চে ইমেসং ন দস্সথ, অথ কো চরহি ইমেসং দস্সতি? দেথাৰুসো, ইমানি চীৰরানি ইমেসং ভিক্খূন’’ন্তি. অথ খো সো পূগো ছব্বগ্গিযেহি ভিক্খূহি নিপ্পীল়িযমানো যথাপটিযত্তং চীৰরং ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং দত্ৰা সঙ্ঘং ভত্তেন পরিৰিসি. যে তে ভিক্খূ জানন্তি সঙ্ঘস্স সচীৰরভত্তং পটিযত্তং ‘‘ন চ জানন্তি ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং দিন্ন’’ন্তি তে এৰমাহংসু – ‘‘ওণোজেথাৰুসো, সঙ্ঘস্স চীৰর’’ন্তি. ‘‘নত্থি, ভন্তে. যথাপটিযত্তং চীৰরং অয্যা ছব্বগ্গিযা অয্যানং ছব্বগ্গিযানং পরিণামেসু’’ন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ জানং সঙ্ঘিকং লাভং পরিণতং পুগ্গলস্স পরিণামেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির তুম্হে, ভিক্খৰে, জানং সঙ্ঘিকং লাভং পরিণতং পুগ্গলস্স পরিণামেথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুরিসা, জানং সঙ্ঘিকং লাভং পরিণতং পুগ্গলস্স পরিণামেস্সথ! নেতং, মোঘপুরিসা, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৪৯০. ‘‘যো পন ভিক্খু জানং সঙ্ঘিকং লাভং পরিণতং পুগ্গলস্স পরিণামেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৪৯১. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
জানাতি নাম সামং ৰা জানাতি, অঞ্ঞে ৰা তস্স আরোচেন্তি, সো ৰা আরোচেতি.
সঙ্ঘিকং নাম সঙ্ঘস্স দিন্নং হোতি পরিচ্চত্তং.
লাভো নাম চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারা, অন্তমসো চুণ্ণপিণ্ডোপি, দন্তকট্ঠম্পি, দসিকসুত্তম্পি.
পরিণতং নাম ‘‘দস্সাম করিস্সামা’’তি ৰাচা ভিন্না হোতি, তং পুগ্গলস্স পরিণামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৪৯২. পরিণতে পরিণতসঞ্ঞী পুগ্গলস্স পরিণামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পরিণতে ৰেমতিকো পুগ্গলস্স পরিণামেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. পরিণতে অপরিণতসঞ্ঞী পুগ্গলস্স পরিণামেতি, অনাপত্তি. সঙ্ঘস্স পরিণতং অঞ্ঞসঙ্ঘস্স ৰা চেতিযস্স ৰা পরিণামেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. চেতিযস্স পরিণতং অঞ্ঞচেতিযস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা পুগ্গলস্স ৰা পরিণামেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলস্স পরিণতং অঞ্ঞপুগ্গলস্স ৰা সঙ্ঘস্স ৰা চেতিযস্স ৰা পরিণামেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অপরিণতে পরিণতসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অপরিণতে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অপরিণতে অপরিণতসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
৪৯৩. অনাপত্তি – ‘‘কত্থ দেমা’’তি পুচ্ছীযমানো – ‘‘যত্থ তুম্হাকং দেয্যধম্মো পরিভোগং ৰা লভেয্য পটিসঙ্খারং ৰা লভেয্য চিরট্ঠিতিকো ৰা অস্স যত্থ ৰা পন তুম্হাকং চিত্তং পসীদতি তত্থ দেথা’’তি ভণতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
পরিণামনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দ্ৰাদসমং.
সহধম্মিকৰগ্গো অট্ঠমো.
তস্সুদ্দানং –
সহধম্ম-ৰিৰণ্ণঞ্চ, মোহাপনং পহারকং;
তলসত্তি অমূলঞ্চ, সঞ্চিচ্চ চ উপস্সুতি;
পটিবাহনছন্দঞ্চ, দব্বঞ্চ পরিণামনন্তি.