৪. কাণমাতুসিক্খাপদং
২৩০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন কাণমাতা উপাসিকা সদ্ধা হোতি পসন্না. কাণা গামকে অঞ্ঞতরস্স পুরিসস্স দিন্না হোতি. অথ খো কাণা মাতুঘরং অগমাসি কেনচিদেৰ করণীযেন. অথ খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগত’’ন্তি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা ‘‘কিস্মিং ৰিয রিত্তহত্থং গন্তু’’ন্তি পূৰং [পূপং (ণ্ৰাদি)] পচি. পক্কে পূৰে অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৰেসনং পাৰিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৰং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৰং পরিক্খযং অগমাসি. দুতিযম্পি খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগত’’ন্তি. দুতিযম্পি খো কাণমাতা উপাসিকা ‘‘কিস্মিং ৰিয রিত্তহত্তং গন্তু’’ন্তি পূৰং পচি. পক্কে পূৰে অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৰেসনং পাৰিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৰং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৰং পরিক্খযং অগমাসি. ততিযম্পি খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগতং. সচে কাণা নাগচ্ছিস্সতি, অহং অঞ্ঞং পজাপতিং আনেস্সামী’’তি. ততিযম্পি খো কাণমাতা উপাসিকা কিস্মিং ৰিয রিত্তহত্থং গন্তুন্তি পূৰং পচি. পক্কে পূৰে অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৰেসনং পাৰিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৰং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৰং পরিক্খযং অগমাসি. অথ খো কাণায সামিকো অঞ্ঞং পজাপতিং আনেসি.
অস্সোসি খো কাণা – ‘‘তেন কির পুরিসেন অঞ্ঞা পজাপতি আনীতা’’তি. সা রোদন্তী অট্ঠাসি. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন কাণমাতায উপাসিকায নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো কাণমাতরং উপাসিকং ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘কিস্সাযং কাণা রোদতী’’তি? অথ খো কাণমাতা উপাসিকা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. অথ খো ভগৰা কাণমাতরং উপাসিকং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৰা সমাদপেত্ৰা সমুত্তেজেত্ৰা সম্পহংসেত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি.
২৩১. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো সত্থো রাজগহা পটিযালোকং গন্তুকামো হোতি. অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু তং সত্থং পিণ্ডায পাৰিসি. অঞ্ঞতরো উপাসকো তস্স ভিক্খুনো সত্তুং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি সত্তুং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি সত্তুং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পাথেয্যং পরিক্খযং অগমাসি. অথ খো সো উপাসকো তে মনুস্সে এতদৰোচ – ‘‘অজ্জণ্হো, অয্যা, আগমেথ, যথাপটিযত্তং পাথেয্যং অয্যানং দিন্নং. পাথেয্যং পটিযাদেস্সামী’’তি. ‘‘নায্যো [নায্য (স্যা.)] সক্কা আগমেতুং, পযাতো সত্থো’’তি অগমংসু. অথ খো তস্স উপাসকস্স পাথেয্যং পটিযাদেত্ৰা পচ্ছা গচ্ছন্তস্স চোরা অচ্ছিন্দিংসু. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা ন মত্তং জানিত্ৰা পটিগ্গহেস্সন্তি! অযং ইমেসং দত্ৰা পচ্ছা গচ্ছন্তো চোরেহি অচ্ছিন্নো’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৰসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায…পে… ৰিনযানুগ্গহায. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২৩২. ‘‘ভিক্খুং পনেৰ কুলং উপগতং পূৰেহি ৰা মন্থেহি ৰা অভিহট্ঠুং পৰারেয্য, আকঙ্খমানেন ভিক্খুনা দ্ৰত্তিপত্তপূরা পটিগ্গহেতব্বা ততো চে উত্তরি পটিগ্গণ্হেয্য পাচিত্তিযং. দ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গহেত্ৰা ততো নীহরিত্ৰা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰিভজিতব্বং. অযং তত্থ সামীচী’’তি.
২৩৩. ভিক্খুং পনেৰ কুলং উপগতন্তি কুলং নাম চত্তারি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্রাহ্মণকুলং, ৰেস্সকুলং, সুদ্দকুলং.
উপগতন্তি তত্থ গতং.
পূৰং নাম যংকিঞ্চি পহেণকত্থায পটিযত্তং.
মন্থং নাম যংকিঞ্চি পাথেয্যত্থায পটিযত্তং.
অভিহট্ঠুং পৰারেয্যাতি যাৰতকং ইচ্ছসি তাৰতকং গণ্হাহীতি.
আকঙ্খমানেনাতি ইচ্ছমানেন.
দ্ৰত্তিপত্তপূরা পটিগ্গহেতব্বাতি দ্ৰেতযো পত্তপূরা পটিগ্গহেতব্বা.
ততো চে উত্তরি পটিগণ্হেয্যাতি ততুত্তরি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
দ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গহেত্ৰা ততো নিক্খমন্তেন ভিক্খুং পস্সিত্ৰা আচিক্খিতব্বং – ‘‘অমুত্র মযা দ্ৰত্তিপত্তপূরা পটিগ্গহিতা, মা খো তত্থ পটিগ্গণ্হী’’তি. সচে পস্সিত্ৰা ন আচিক্খতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সচে আচিক্খিতে পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স.
ততো নীহরিত্ৰা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰিভজিতব্বন্তি পটিক্কমনং নীহরিত্ৰা সংৰিভজিতব্বং.
অযং তত্থ সামীচীতি অযং তত্থ অনুধম্মতা.
২৩৪. অতিরেকদ্ৰত্তিপত্তপূরে অতিরেকসঞ্ঞী পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিরেকদ্ৰত্তিপত্তপূরে ৰেমতিকো পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিরেকদ্ৰত্তিপত্তপূরে ঊনকসঞ্ঞী পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
ঊনকদ্ৰত্তিপত্তপূরে অতিরেকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকদ্ৰত্তিপত্তপূরে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকদ্ৰত্তিপত্তপূরে ঊনকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২৩৫. অনাপত্তি দ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গণ্হাতি, ঊনকদ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গণ্হাতি, ন পহেণকত্থায ন পাথেয্যত্থায পটিযত্তং দেন্তি, পহেণকত্থায ৰা পাথেয্যত্থায ৰা পটিযত্তসেসকং দেন্তি, গমনে পটিপ্পস্সদ্ধে দেন্তি, ঞাতকানং পৰারিতানং, অঞ্ঞস্সত্থায, অত্তনো ধনেন, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
কাণমাতুসিক্খাপদং নিট্ঠিতং চতুত্থং.