৪. ভোজনৰগ্গো
১. আৰসথপিণ্ডসিক্খাপদং
২০৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন সাৰত্থিযা অৰিদূরে অঞ্ঞতরস্স পূগস্স আৰসথপিণ্ডো পঞ্ঞত্তো হোতি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সাৰত্থিং পিণ্ডায পৰিসিত্ৰা পিণ্ডং অলভমানা আৰসথং অগমংসু. মনুস্সা – ‘‘চিরস্সম্পি ভদন্তা আগতা’’তি তে সক্কচ্চং পরিৰিসিংসু. অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ দুতিযম্পি দিৰসং…পে… ততিযম্পি দিৰসং পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সাৰত্থিং পিণ্ডায পৰিসিত্ৰা পিণ্ডং অলভমানা আৰসথং গন্ত্ৰা ভুঞ্জিংসু. অথ খো ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘কিং মযং করিস্সাম আরামং গন্ত্ৰা! হিয্যোপি ইধেৰ আগন্তব্বং ভৰিস্সতী’’তি, তত্থেৰ অনুৰসিত্ৰা অনুৰসিত্ৰা আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জন্তি. তিত্থিযা অপসক্কন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা অনুৰসিত্ৰা অনুৰসিত্ৰা আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জিস্সন্তি! নযিমেসঞ্ঞেৰ আৰসথপিণ্ডো পঞ্ঞত্তো; সব্বেসঞ্ঞেৰ আৰসথপিণ্ডো পঞ্ঞত্তো’’তি.
অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ অনুৰসিত্ৰা অনুৰসিত্ৰা আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জিস্সন্তীতি…পে… সচ্চং কির তুম্হে, ভিক্খৰে, অনুৰসিত্ৰা অনুৰসিত্ৰা আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুরিসা, অনুৰসিত্ৰা অনুৰসিত্ৰা আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জিস্সথ! নেতং, মোঘপুরিসা, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘একো আৰসথপিণ্ডো ভুঞ্জিতব্বো. ততো চে উত্তরিং ভুঞ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২০৪. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সারিপুত্তো কোসলেসু জনপদে সাৰত্থিং গচ্ছন্তো যেন অঞ্ঞতরো আৰসথো তেনুপসঙ্কমি. মনুস্সা – ‘‘চিরস্সম্পি থেরো আগতো’’তি সক্কচ্চং পরিৰিসিংসু. অথ খো আযস্মতো সারিপুত্তস্স ভুত্তাৰিস্স খরো আবাধো উপ্পজ্জি, নাসক্খি তম্হা আৰসথা পক্কমিতুং. অথ খো তে মনুস্সা দুতিযম্পি দিৰসং আযস্মন্তং সারিপুত্তং এতদৰোচুং – ‘‘ভুঞ্জথ, ভন্তে’’তি. অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো – ‘‘ভগৰতা পটিক্খিত্তং অনুৰসিত্ৰা অনুৰসিত্ৰা আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জিতু’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তো ন পটিগ্গহেসি; ছিন্নভত্তো অহোসি. অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো সাৰত্থিং গন্ত্ৰা ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসি. ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, গিলানেন ভিক্খুনা অনুৰসিত্ৰা অনুৰসিত্ৰা আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২০৫. ‘‘অগিলানেন ভিক্খুনা একো আৰসথপিণ্ডো ভুঞ্জিতব্বো. ততো চে উত্তরি ভুঞ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
২০৬. অগিলানো নাম সক্কোতি তম্হা আৰসথা পক্কমিতুং.
গিলানো নাম ন সক্কোতি তম্হা আৰসথা পক্কমিতুং.
আৰসথপিণ্ডো নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরং ভোজনং – সালায ৰা মণ্ডপে ৰা রুক্খমূলে ৰা অজ্ঝোকাসে ৰা অনোদিস্স যাৰদত্থো পঞ্ঞত্তো হোতি. অগিলানেন ভিক্খুনা সকিং ভুঞ্জিতব্বো. ততো চে উত্তরি ‘ভুঞ্জিস্সামী’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
২০৭. অগিলানো অগিলানসঞ্ঞী ততুত্তরি আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগিলানো ৰেমতিকো ততুত্তরি আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অগিলানো গিলানসঞ্ঞী ততুত্তরিং আৰসথপিণ্ডং ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
গিলানো অগিলানসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. গিলানো ৰেমতিকো আপত্তি দুক্কটস্স. গিলানো গিলানসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২০৮. অনাপত্তি গিলানস্স, অগিলানো সকিং ভুঞ্জতি, গচ্ছন্তো, ৰা আগচ্ছন্তো ৰা ভুঞ্জতি, সামিকা নিমন্তেত্ৰা ভোজেন্তি, ওদিস্স পঞ্ঞত্তো হোতি, ন যাৰদত্থো পঞ্ঞত্তো হোতি, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৰা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
আৰসথপিণ্ডসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঠমং.
২. গণভোজনসিক্খাপদং
২০৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন দেৰদত্তো পরিহীনলাভসক্কারো সপরিসো কুলেসু ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জতি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা কুলেসু ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জিস্সন্তি! কস্স সম্পন্নং ন মনাপং, কস্স সাদুং ন রুচ্চতী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম দেৰদত্তো সপরিসো কুলেসু ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির ত্ৰং, দেৰদত্ত, সপরিসো কুলেসু ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৰং, মোঘপুরিস, সপরিসো কুলেসু ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জিস্সসি! নেতং, মোঘপুরিস, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘গণভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২১০. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা গিলানে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৰাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, গিলানেন ভিক্খুনা গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২১১. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৰরদানসমযে সচীৰরভত্তং পটিযাদেত্ৰা ভিক্খূ নিমন্তেন্তি – ‘‘ভোজেত্ৰা চীৰরেন অচ্ছাদেস্সামা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৰাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা গণভোজন’’ন্তি. চীৰরং পরিত্তং উপ্পজ্জতি. ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, চীৰরদানসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৰরদানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২১২. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৰরকারকে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৰাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, চীৰরকারসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৰরদানসমযো, চীৰরকারসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২১৩. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ মনুস্সেহি সদ্ধিং অদ্ধানং গচ্ছন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৰোচুং – ‘‘মুহুত্তং, আৰুসো, আগমেথ; পিণ্ডায চরিস্সামা’’তি. তে এৰমাহংসু – ‘‘ইধেৰ, ভন্তে, ভুঞ্জথা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন পটিগ্গণ্হন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, অদ্ধানগমনসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৰরদানসমযো, চীৰরকারসমযো, অদ্ধানগমনসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২১৪. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ মনুস্সেহি সদ্ধিং নাৰায গচ্ছন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৰোচুং – ‘‘মুহুত্তং, আৰুসো, তীরং উপনেথ; পিণ্ডায চরিস্সামা’’তি. তে এৰমাহংসু – ‘‘ইধেৰ, ভন্তে, ভুঞ্জথা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন পটিগ্গণ্হন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, নাৰাভিরুহনসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৰরদানসমযো, চীৰরকারসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৰাভিরুহনসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২১৫. তেন ০ খো পন সমযেন দিসাসু ৰস্সংৰুট্ঠা ভিক্খূ রাজগহং আগচ্ছন্তি ভগৰন্তং দস্সনায. মনুস্সা নানাৰেরজ্জকে ভিক্খূ পস্সিত্ৰা ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৰাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা গণভোজন’’ন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, মহাসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘গণভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৰরদানসমযো, চীৰরকারসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৰাভিরুহনসমযো, মহাসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২১৬. তেন খো পন সমযেন রঞ্ঞো মাগধস্স সেনিযস্স বিম্বিসারস্স ঞাতিসালোহিতো আজীৰকেসু পব্বজিতো হোতি. অথ খো সো আজীৰকো যেন রাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসারো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা রাজানং মাগধং সেনিযং বিম্বিসারং এতদৰোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, মহারাজ, সব্বপাসণ্ডিকভত্তং কাতু’’ন্তি. ‘‘সচে ত্ৰং, ভন্তে, বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পঠমং ভোজেয্যাসি’’. ‘‘এৰং করেয্যামী’’তি. অথ খো সো আজীৰকো ভিক্খূনং সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘অধিৰাসেন্তু মে ভিক্খূ স্ৰাতনায ভত্ত’’ন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৰাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা গণভোজন’’ন্তি. অথ খো সো আজীৰকো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদি, সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো সো আজীৰকো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ভৰম্পি গোতমো পব্বজিতো, অহম্পি পব্বজিতো; অরহতি পব্বজিতো পব্বজিতস্স পিণ্ডং পটিগ্গহেতুং. অধিৰাসেতু মে ভৰং গোতমো স্ৰাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৰাসেসি ভগৰা তুণ্হীভাৰেন. অথ খো সো আজীৰকো ভগৰতো অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা পক্কামি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সমণভত্তসমযে গণভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২১৭. গণভোজনে , অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৰরদানসমযো, চীৰরকারসমযো, অদ্ধানগমনসমযো, নাৰাভিরুহনসমযো, মহাসমযো, সমণভত্তসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
২১৮. গণভোজনং নাম যত্থ চত্তারো ভিক্খূ পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরেন ভোজনেন নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তি. এতং গণভোজনং নাম.
অঞ্ঞত্র সমযাতি ঠপেত্ৰা সমযং.
গিলানসমযো নাম অন্তমসো পাদাপি ফলিতা [ফালিতা (স্যা. ক.)] হোন্তি. ‘‘গিলানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
চীৰরদানসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৰস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চমাসা. ‘‘চীৰরদানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
চীৰরকারসমযো নাম চীৰরে কযিরমানে. ‘‘চীৰরকারসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
অদ্ধানগমনসমযো নাম ‘‘অদ্ধযোজনং গচ্ছিস্সামী’’তি ভুঞ্জিতব্বং, গচ্ছন্তেন ভুঞ্জিতব্বং, গতেন ভুঞ্জিতব্বং.
নাৰাভিরুহনসমযো নাম ‘‘নাৰং অভিরুহিস্সামী’’তি ভুঞ্জিতব্বং, আরুল়্হেন ভুঞ্জিতব্বং, ওরুল়্হেন ভুঞ্জিতব্বং.
মহাসমযো নাম যত্থ দ্ৰে তযো ভিক্খূ পিণ্ডায চরিত্ৰা যাপেন্তি, চতুত্থে আগতে ন যাপেন্তি. ‘‘মহাসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
সমণভত্তসমযো নাম যো কোচি পরিব্বাজকসমাপন্নো ভত্তং করোতি. ‘‘সমণভত্তসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
‘‘অঞ্ঞত্র সমযা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
২১৯. গণভোজনে গণভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্র সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. গণভোজনে ৰেমতিকো, অঞ্ঞত্র সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. গণভোজনে নগণভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্র সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
নগণভোজনে গণভোজনসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. নগণভোজনে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. নগণভোজনে নগণভোজনসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২২০. অনাপত্তি সমযে, দ্ৰে তযো একতো ভুঞ্জন্তি, পিণ্ডায চরিত্ৰা একতো সন্নিপতিত্ৰা ভুঞ্জন্তি, নিচ্চভত্তং, সলাকভত্তং, পক্খিকং, উপোসথিকং, পাটিপদিকং, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৰা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
গণভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দুতিযং.
৩. পরম্পরভোজনসিক্খাপদং
২২১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি মহাৰনে কূটাগারসালাযং. তেন খো পন সমযেন ৰেসালিযং পণীতানং ভত্তানং ভত্তপটিপাটি অধিট্ঠিতা হোতি. অথ খো অঞ্ঞতরস্স দলিদ্দস্স কম্মকারস্স [কম্মকরস্স (সী.)] এতদহোসি – ‘‘ন খো ইদং ওরকং ভৰিস্সতি যথযিমে মনুস্সা সক্কচ্চং ভত্তং করোন্তি; যংনূনাহম্পি ভত্তং করেয্য’’ন্তি. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকারো যেন কিরপতিকো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং কিরপতিকং এতদৰোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, অয্যপুত্ত, বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স ভত্তং কাতুং. দেহি মে ৰেতন’’ন্তি. সোপি খো কিরপতিকো সদ্ধো হোতি পসন্নো. অথ খো সো কিরপতিকো তস্স দলিদ্দস্স কম্মকারস্স অব্ভাতিরেকং [অতিরেকং (স্যা.)] ৰেতনং অদাসি. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকারো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো দলিদ্দো কম্মকারো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অধিৰাসেতু মে, ভন্তে, ভগৰা স্ৰাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. ‘‘মহা খো, আৰুসো, ভিক্খুসঙ্ঘো. জানাহী’’তি. ‘‘হোতু [হোতু মে (ক.)] ভন্তে, মহা ভিক্খুসঙ্ঘো. বহূ মে বদরা পটিযত্তা বদরমিস্সেন পেয্যা পরিপূরিস্সন্তী’’তি. অধিৰাসেসি ভগৰা তুণ্হীভাৰেন.
অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকারো ভগৰতো অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ – ‘‘দলিদ্দেন কির কম্মকারেন স্ৰাতনায বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো, বদরমিস্সেন পেয্যা পরিপূরিস্সন্তী’’তি. তে কালস্সেৰ পিণ্ডায চরিত্ৰা ভুঞ্জিংসু. অস্সোসুং খো মনুস্সা – ‘‘দলিদ্দেন কির কম্মকারেন বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো’’তি. তে দলিদ্দস্স কম্মকারস্স পহূতং খাদনীযং ভোজনীযং অভিহরিংসু. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকারো তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৰা ভগৰতো কালং আরোচাপেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি.
অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন তস্স দলিদ্দস্স কম্মকারস্স নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকারো ভত্তগ্গে ভিক্খূ পরিৰিসতি. ভিক্খূ এৰমাহংসু – ‘‘থোকং, আৰুসো, দেহি. থোকং, আৰুসো, দেহী’’তি. ‘‘মা খো তুম্হে, ভন্তে, ‘অযং দলিদ্দো কম্মকারো’তি থোকং থোকং পটিগ্গণ্হিত্থ. পহূতং মে খাদনীযং ভোজনীযং পটিযত্তং.
পটিগ্গণ্হথ, ভন্তে, যাৰদত্থ’’ন্তি. ‘‘ন খো মযং, আৰুসো, এতংকারণা থোকং থোকং পটিগ্গণ্হাম. অপিচ, মযং কালস্সেৰ পিণ্ডায চরিত্ৰা ভুঞ্জিম্হা; তেন মযং থোকং থোকং পটিগ্গণ্হামা’’তি.
অথ খো সো দলিদ্দো কম্মকারো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা মযা নিমন্তিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তি! ন চাহং পটিবলো যাৰদত্থং দাতু’’ন্তি? অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স দলিদ্দস্স কম্মকারস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৰিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ অঞ্ঞত্র নিমন্তিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খূ অঞ্ঞত্র নিমন্তিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৰে, মোঘপুরিসা অঞ্ঞত্র নিমন্তিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘পরম্পরভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২২২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু পিণ্ডপাতং আদায যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ভুঞ্জাহি, আৰুসো’’তি. ‘‘অলং, আৰুসো, অত্থি মে ভত্তপচ্চাসা’’তি. তস্স ভিক্খুনো পিণ্ডপাতো উস্সূরে [উস্সূরেন (ক.)] আহরীযিত্থ. সো ভিক্খু ন চিত্তরূপং ভুঞ্জি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, গিলানেন ভিক্খুনা পরম্পরভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘পরম্পরভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২২৩. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৰরদানসমযে সচীৰরভত্তং পটিযাদেত্ৰা [পটিযাদাপেত্ৰা (ইতিপি)] ভিক্খূ নিমন্তেন্তি – ‘‘ভোজেত্ৰা চীৰরেন অচ্ছাদেস্সামা’’তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৰাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা পরম্পরভোজন’’ন্তি. চীৰরং পরিত্তং উপ্পজ্জতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, চীৰরদানসমযে পরম্পরভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘পরম্পরভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৰরদানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২২৪. তেন খো পন সমযেন মনুস্সা চীৰরকারকে ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৰাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৰতা পরম্পরভোজন’’ন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, চীৰরকারসমযে পরম্পরভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২২৫. ‘‘পরম্পরভোজনে, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. গিলানসমযো, চীৰরদানসমযো, চীৰরকারসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২২৬. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায আযস্মতা আনন্দেন পচ্ছাসমণেন যেন অঞ্ঞতরং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো তে মনুস্সা ভগৰতো চ আযস্মতো চ আনন্দস্স ভোজনং অদংসু. আযস্মা আনন্দো কুক্কুচ্চাযন্তো ন পটিগ্গণ্হাতি. ‘‘গণ্হাহি [পতিগণ্হাহি (সী.)], আনন্দা’’তি. ‘‘অলং, ভগৰা, অত্থি মে ভত্তপচ্চাসা’’তি. ‘‘তেনহানন্দ, ৰিকপ্পেত্ৰা গণ্হাহী’’তি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, ৰিকপ্পেত্ৰা [ভত্তপচ্চাসং ৰিকপ্পেত্ৰা (স্যা.)] পরম্পরভোজনং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ৰিকপ্পেতব্বং – ‘ময্হং ভত্তপচ্চাসং ইত্থন্নামস্স দম্মী’’’তি.
২২৭. পরম্পরভোজনং নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরেন ভোজনেন নিমন্তিতো, তং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরং ভোজনং ভুঞ্জতি, এতং পরম্পরভোজনং নাম.
অঞ্ঞত্র সমযাতি ঠপেত্ৰা সমযং.
গিলানসমযো নাম ন সক্কোতি একাসনে নিসিন্নো যাৰদত্থং ভুঞ্জিতুং. ‘‘গিলানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
চীৰরদানসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৰস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চ মাসা. ‘‘চীৰরদানসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
চীৰরকারসমযো নাম চীৰরে কযিরমানে. ‘‘চীৰরকারসমযো’’তি ভুঞ্জিতব্বং.
‘‘অঞ্ঞত্র সমযা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
২২৮. পরম্পরভোজনে পরম্পরভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্র সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পরম্পরভোজনে ৰেমতিকো, অঞ্ঞত্র সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পরম্পরভোজনে নপরম্পরভোজনসঞ্ঞী, অঞ্ঞত্র সমযা, ভুঞ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
নপরম্পরভোজনে পরম্পরভোজনসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. নপরম্পরভোজনে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. নপরম্পরভোজনে নপরম্পরভোজনসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২২৯. অনাপত্তি সমযে, ৰিকপ্পেত্ৰা ভুঞ্জতি, দ্ৰে তযো নিমন্তনে একতো ভুঞ্জতি, নিমন্তনপটিপাটিযা ভুঞ্জতি, সকলেন গামেন নিমন্তিতো তস্মিং গামে যত্থ কত্থচি ভুঞ্জতি, সকলেন পূগেন নিমন্তিতো তস্মিং পূগে যত্থ কত্থচি ভুঞ্জতি, নিমন্তিযমানো ভিক্খং গহেস্সামীতি ভণতি, নিচ্চভত্তে, সলাকভত্তে, পক্খিকে, উপোসথিকে, পাটিপদিকে, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৰা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
পরম্পরভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ততিযং.
৪. কাণমাতুসিক্খাপদং
২৩০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন কাণমাতা উপাসিকা সদ্ধা হোতি পসন্না. কাণা গামকে অঞ্ঞতরস্স পুরিসস্স দিন্না হোতি. অথ খো কাণা মাতুঘরং অগমাসি কেনচিদেৰ করণীযেন. অথ খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগত’’ন্তি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা ‘‘কিস্মিং ৰিয রিত্তহত্থং গন্তু’’ন্তি পূৰং [পূপং (ণ্ৰাদি)] পচি. পক্কে পূৰে অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৰেসনং পাৰিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৰং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৰং পরিক্খযং অগমাসি. দুতিযম্পি খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগত’’ন্তি. দুতিযম্পি খো কাণমাতা উপাসিকা ‘‘কিস্মিং ৰিয রিত্তহত্তং গন্তু’’ন্তি পূৰং পচি. পক্কে পূৰে অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৰেসনং পাৰিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৰং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৰং পরিক্খযং অগমাসি. ততিযম্পি খো কাণায সামিকো কাণায সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘‘আগচ্ছতু কাণা, ইচ্ছামি কাণায আগতং. সচে কাণা নাগচ্ছিস্সতি, অহং অঞ্ঞং পজাপতিং আনেস্সামী’’তি. ততিযম্পি খো কাণমাতা উপাসিকা কিস্মিং ৰিয রিত্তহত্থং গন্তুন্তি পূৰং পচি. পক্কে পূৰে অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু কাণমাতায উপাসিকায নিৰেসনং পাৰিসি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা তস্স ভিক্খুনো পূৰং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. সোপি নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি পূৰং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পূৰং পরিক্খযং অগমাসি. অথ খো কাণায সামিকো অঞ্ঞং পজাপতিং আনেসি.
অস্সোসি খো কাণা – ‘‘তেন কির পুরিসেন অঞ্ঞা পজাপতি আনীতা’’তি. সা রোদন্তী অট্ঠাসি. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন কাণমাতায উপাসিকায নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো কাণমাতা উপাসিকা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো কাণমাতরং উপাসিকং ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘কিস্সাযং কাণা রোদতী’’তি? অথ খো কাণমাতা উপাসিকা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. অথ খো ভগৰা কাণমাতরং উপাসিকং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৰা সমাদপেত্ৰা সমুত্তেজেত্ৰা সম্পহংসেত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি.
২৩১. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো সত্থো রাজগহা পটিযালোকং গন্তুকামো হোতি. অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু তং সত্থং পিণ্ডায পাৰিসি. অঞ্ঞতরো উপাসকো তস্স ভিক্খুনো সত্তুং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি সত্তুং দাপেসি. সো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞস্স আচিক্খি. তস্সপি সত্তুং দাপেসি. যথাপটিযত্তং পাথেয্যং পরিক্খযং অগমাসি. অথ খো সো উপাসকো তে মনুস্সে এতদৰোচ – ‘‘অজ্জণ্হো, অয্যা, আগমেথ, যথাপটিযত্তং পাথেয্যং অয্যানং দিন্নং. পাথেয্যং পটিযাদেস্সামী’’তি. ‘‘নায্যো [নায্য (স্যা.)] সক্কা আগমেতুং, পযাতো সত্থো’’তি অগমংসু. অথ খো তস্স উপাসকস্স পাথেয্যং পটিযাদেত্ৰা পচ্ছা গচ্ছন্তস্স চোরা অচ্ছিন্দিংসু. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা ন মত্তং জানিত্ৰা পটিগ্গহেস্সন্তি! অযং ইমেসং দত্ৰা পচ্ছা গচ্ছন্তো চোরেহি অচ্ছিন্নো’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৰসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায…পে… ৰিনযানুগ্গহায. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২৩২. ‘‘ভিক্খুং পনেৰ কুলং উপগতং পূৰেহি ৰা মন্থেহি ৰা অভিহট্ঠুং পৰারেয্য, আকঙ্খমানেন ভিক্খুনা দ্ৰত্তিপত্তপূরা পটিগ্গহেতব্বা ততো চে উত্তরি পটিগ্গণ্হেয্য পাচিত্তিযং. দ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গহেত্ৰা ততো নীহরিত্ৰা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰিভজিতব্বং. অযং তত্থ সামীচী’’তি.
২৩৩. ভিক্খুং পনেৰ কুলং উপগতন্তি কুলং নাম চত্তারি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্রাহ্মণকুলং, ৰেস্সকুলং, সুদ্দকুলং.
উপগতন্তি তত্থ গতং.
পূৰং নাম যংকিঞ্চি পহেণকত্থায পটিযত্তং.
মন্থং নাম যংকিঞ্চি পাথেয্যত্থায পটিযত্তং.
অভিহট্ঠুং পৰারেয্যাতি যাৰতকং ইচ্ছসি তাৰতকং গণ্হাহীতি.
আকঙ্খমানেনাতি ইচ্ছমানেন.
দ্ৰত্তিপত্তপূরা পটিগ্গহেতব্বাতি দ্ৰেতযো পত্তপূরা পটিগ্গহেতব্বা.
ততো চে উত্তরি পটিগণ্হেয্যাতি ততুত্তরি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
দ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গহেত্ৰা ততো নিক্খমন্তেন ভিক্খুং পস্সিত্ৰা আচিক্খিতব্বং – ‘‘অমুত্র মযা দ্ৰত্তিপত্তপূরা পটিগ্গহিতা, মা খো তত্থ পটিগ্গণ্হী’’তি. সচে পস্সিত্ৰা ন আচিক্খতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সচে আচিক্খিতে পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স.
ততো নীহরিত্ৰা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰিভজিতব্বন্তি পটিক্কমনং নীহরিত্ৰা সংৰিভজিতব্বং.
অযং তত্থ সামীচীতি অযং তত্থ অনুধম্মতা.
২৩৪. অতিরেকদ্ৰত্তিপত্তপূরে অতিরেকসঞ্ঞী পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিরেকদ্ৰত্তিপত্তপূরে ৰেমতিকো পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিরেকদ্ৰত্তিপত্তপূরে ঊনকসঞ্ঞী পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
ঊনকদ্ৰত্তিপত্তপূরে অতিরেকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকদ্ৰত্তিপত্তপূরে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকদ্ৰত্তিপত্তপূরে ঊনকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২৩৫. অনাপত্তি দ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গণ্হাতি, ঊনকদ্ৰত্তিপত্তপূরে পটিগ্গণ্হাতি, ন পহেণকত্থায ন পাথেয্যত্থায পটিযত্তং দেন্তি, পহেণকত্থায ৰা পাথেয্যত্থায ৰা পটিযত্তসেসকং দেন্তি, গমনে পটিপ্পস্সদ্ধে দেন্তি, ঞাতকানং পৰারিতানং, অঞ্ঞস্সত্থায, অত্তনো ধনেন, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
কাণমাতুসিক্খাপদং নিট্ঠিতং চতুত্থং.
৫. পঠমপৰারণাসিক্খাপদং
২৩৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ব্রাহ্মণো ভিক্খূ নিমন্তেত্ৰা ভোজেসি. ভিক্খূ ভুত্তাৰী পৰারিতা ঞাতিকুলানি গন্ত্ৰা একচ্চে ভুঞ্জিংসু একচ্চে পিণ্ডপাতং আদায অগমংসু. অথ খো সো ব্রাহ্মণো পটিৰিস্সকে [পটিৰিসকে (যোজনা)] এতদৰোচ – ‘‘ভিক্খূ মযা অয্যা সন্তপ্পিতা. এথ, তুম্হেপি সন্তপ্পেস্সামী’’তি. তে এৰমাহংসু – ‘‘কিং ত্ৰং, অয্যো [অয্য (স্যা.)], অম্হে সন্তপ্পেস্সসি? যেপি তযা নিমন্তিতা তেপি অম্হাকং ঘরানি আগন্ত্ৰা একচ্চে ভুঞ্জিংসু একচ্চে পিণ্ডপাতং আদায অগমংসূ’’তি!
অথ খো সো ব্রাহ্মণো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা অম্হাকং ঘরে ভুঞ্জিত্ৰা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তি! ন চাহং পটিবলো যাৰদত্থং দাতু’’ন্তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স ব্রাহ্মণস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৰিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ ভুত্তাৰী পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খূ ভুত্তাৰী পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৰে, মোঘপুরিসা ভুত্তাৰী পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু ভুত্তাৰী পৰারিতো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২৩৭. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ গিলানানং ভিক্খূনং পণীতে পিণ্ডপাতে নীহরন্তি. গিলানা ন চিত্তরূপং ভুঞ্জন্তি. তানি ভিক্খূ ছট্টেন্তি. অস্সোসি খো ভগৰা উচ্চাসদ্দং মহাসদ্দং কাকোরৰসদ্দং. সুত্ৰান আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো সো, আনন্দ, উচ্চাসদ্দো মহাসদ্দো কাকোরৰসদ্দো’’তি? অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. ‘‘ভুঞ্জেয্যুং পনানন্দ, ভিক্খূ গিলানাতিরিত্ত’’ন্তি. ‘‘ন ভুঞ্জেয্যুং, ভগৰা’’তি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি ভিক্খৰে, গিলানস্স চ অগিলানস্স চ অতিরিত্তং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, অতিরিত্তং কাতব্বং – ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২৩৮. ‘‘যো পন ভিক্খু ভুত্তাৰী পৰারিতো অনতিরিত্তং খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
২৩৯. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
ভুত্তাৰী নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরং ভোজনং অন্তমসো কুসগ্গেনপি ভুত্তং হোতি.
পৰারিতো নাম অসনং পঞ্ঞাযতি, ভোজনং পঞ্ঞাযতি, হত্থপাসে ঠিতো অভিহরতি, পটিক্খেপো পঞ্ঞাযতি.
অনতিরিত্তং নাম অকপ্পিযকতং হোতি, অপ্পটিগ্গহিতকতং হোতি, অনুচ্চারিতকতং হোতি, অহত্থপাসে কতং হোতি, অভুত্তাৰিনা কতং হোতি, ভুত্তাৰিনা পৰারিতেন আসনা ৰুট্ঠিতেন কতং হোতি, ‘‘অলমেতং সব্বন্তি অৰুত্তং হোতি, ন গিলানাতিরিত্তং হোতি’’ – এতং অনতিরিত্তং নাম.
অতিরিত্তং নাম কপ্পিযকতং হোতি, পটিগ্গহিতকতং হোতি, উচ্চারিতকতং হোতি, হত্থপাসে কতং হোতি, ভুত্তাৰিনা কতং হোতি, ভুত্তাৰিনা পৰারিতেন আসনা অৰুট্ঠিতেন কতং হোতি, ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি ৰুত্তং হোতি, গিলানাতিরিত্তং হোতি – এতং অতিরিত্তং নাম.
খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং ঠপেত্ৰা অৰসেসং খাদনীযং নাম.
ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.
‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
২৪০. অনতিরিত্তে অনতিরিত্তসঞ্ঞী খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনতিরিত্তে ৰেমতিকো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনতিরিত্তে অতিরিত্তসঞ্ঞী খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং আহারত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি দুক্কটস্স. অতিরিত্তে অনতিরিত্তসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিরিত্তে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিরিত্তে অতিরিত্তসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২৪১. অনাপত্তি অতিরিত্তং কারাপেত্ৰা ভুঞ্জতি, ‘‘অতিরিত্তং কারাপেত্ৰা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, অঞ্ঞস্সত্থায হরন্তো গচ্ছতি, গিলানস্স সেসকং ভুঞ্জতি, যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং সতি পচ্চযে পরিভুঞ্জতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
পঠমপৰারণাসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঞ্চমং.
৬. দুতিযপৰারণাসিক্খাপদং
২৪২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন দ্ৰে ভিক্খূ কোসলেসু জনপদে সাৰত্থিং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্না হোন্তি. একো ভিক্খু অনাচারং আচরতি. দুতিযো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘মাৰুসো, এৰরূপমকাসি, নেতং কপ্পতী’’তি. সো তস্মিং উপনন্ধি. অথ খো তে ভিক্খূ সাৰত্থিং অগমংসু. তেন খো পন সমযেন সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরস্স পূগস্স সঙ্ঘভত্তং হোতি. দুতিযো ভিক্খু ভুত্তাৰী পৰারিতো হোতি. উপনদ্ধো [উপনন্ধো (ক.)] ভিক্খু ঞাতিকুলং গন্ত্ৰা পিণ্ডপাতং আদায যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ভুঞ্জাহি, আৰুসো’’তি. ‘‘অলং, আৰুসো, পরিপুণ্ণোম্হী’’তি. ‘‘সুন্দরো, আৰুসো, পিণ্ডপাতো, ভুঞ্জাহী’’তি. অথ খো সো ভিক্খু তেন ভিক্খুনা নিপ্পীল়িযমানো তং পিণ্ডপাতং ভুঞ্জি. উপনদ্ধো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ত্ৰম্পি [ত্ৰং হি (স্যা.)] নাম, আৰুসো, মং ৰত্তব্বং মঞ্ঞসি যং ত্ৰং ভুত্তাৰী পৰারিতো অনতিরিত্তং ভোজনং ভুঞ্জসী’’তি. ‘‘ননু, আৰুসো, আচিক্খিতব্ব’’ন্তি. ‘‘ননু, আৰুসো, পুচ্ছিতব্ব’’ন্তি.
অথ খো সো ভিক্খু ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খু ভিক্খুং ভুত্তাৰিং পৰারিতং অনতিরিত্তেন ভোজনেন অভিহট্ঠুং পৰারেস্সতী’’ তি…পে… সচ্চং কির ত্ৰং, ভিক্খু, ভিক্খুং ভুত্তাৰিং পৰারিতং অনতিরিত্তেন ভোজনেন অভিহট্ঠুং পৰারেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৰং, মোঘপুরিস, ভিক্খুং ভুত্তাৰিং পৰারিতং অনতিরিত্তেন ভোজনেন অভিহট্ঠুং পৰারেস্সসি! নেতং, মোঘপুরিস, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন ভিক্খৰে ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২৪৩. ‘‘যো পন ভিক্খু ভিক্খুং ভুত্তাৰিং পৰারিতং অনতিরিত্তেন খাদনীযেন ৰা ভোজনীযেন ৰা অভিহট্ঠুং পৰারেয্য – ‘হন্দ, ভিক্খু, খাদ ৰা ভুঞ্জ ৰা’তি, জানং আসাদনাপেক্খো, ভুত্তস্মিং, পাচিত্তিয’’ন্তি.
২৪৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
ভিক্খুন্তি অঞ্ঞং ভিক্খুং.
ভুত্তাৰী নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরং ভোজনং, অন্তমসো কুসগ্গেনপি ভুত্তং হোতি.
পৰারিতো নাম অসনং পঞ্ঞাযতি, ভোজনং পঞ্ঞাযতি, হত্থপাসে ঠিতো অভিহরতি, পটিক্খেপো পঞ্ঞাযতি.
অনতিরিত্তং নাম অকপ্পিযকতং হোতি, অপ্পটিগ্গহিতকতং হোতি, অনুচ্চারিতকতং হোতি, অহত্থপাসে কতং হোতি, অভুত্তাৰিনা কতং হোতি, ভুত্তাৰিনা পৰারিতেন আসনা ৰুট্ঠিতেন কতং হোতি, ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি অৰুত্তং হোতি, ন গিলানাতিরিত্তং হোতি – এতং অনতিরিত্তং নাম.
খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং ঠপেত্ৰা অৰসেসং খাদনীযং নাম.
ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.
অভিহট্ঠুং পৰারেয্যাতি যাৰতকং ইচ্ছসি তাৰতকং গণ্হাহীতি.
জানাতি নাম সামং ৰা জানাতি, অঞ্ঞে ৰা তস্স আরোচেন্তি, সো ৰা আরোচেতি.
আসাদনাপেক্খোতি ‘‘ইমিনা ইমং চোদেস্সামি সারেস্সামি পটিচোদেস্সামি পটিসারেস্সামি মঙ্কু করিস্সামী’’তি অভিহরতি, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্স ৰচনেন ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি দুক্কটস্স. ভোজনপরিযোসানে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
২৪৫. পৰারিতে পৰারিতসঞ্ঞী অনতিরিত্তেন খাদনীযেন ৰা ভোজনীযেন ৰা অভিহট্ঠুং পৰারেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পৰারিতে ৰেমতিকো অনতিরিত্তেন খাদনীযেন ৰা ভোজনীযেন ৰা অভিহট্ঠুং পৰারেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. পৰারিতে অপ্পৰারিতসঞ্ঞী অনতিরিত্তেন খাদনীযেন ৰা ভোজনীযেন ৰা অভিহট্ঠুং পৰারেতি, অনাপত্তি. যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং আহারত্থায অভিহরতি, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্স ৰচনেন ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি দুক্কটস্স. অপ্পৰারিতে পৰারিতসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অপ্পৰারিতে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অপ্পৰারিতে অপ্পৰারিতসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২৪৬. অনাপত্তি অতিরিত্তং কারাপেত্ৰা দেতি, ‘‘অতিরিত্তং কারাপেত্ৰা ভুঞ্জাহী’’তি দেতি, অঞ্ঞস্সত্থায হরন্তো গচ্ছাহীতি দেতি, গিলানস্স সেসকং দেতি, ‘‘যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং সতি পচ্চযে পরিভুঞ্জা’’তি দেতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
দুতিযপৰারণাসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.
৭. ৰিকালভোজনসিক্খাপদং
২৪৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন রাজগহে গিরগ্গসমজ্জো হোতি. সত্তরসৰগ্গিযা ভিক্খূ গিরগ্গসমজ্জং দস্সনায অগমংসু. মনুস্সা সত্তরসৰগ্গিযে ভিক্খূ পস্সিত্ৰা নহাপেত্ৰা ৰিলিম্পেত্ৰা ভোজেত্ৰা খাদনীযং অদংসু. সত্তরসৰগ্গিযা ভিক্খূ খাদনীযং আদায আরামং গন্ত্ৰা ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘গণ্হাথাৰুসো, খাদনীযং খাদথা’’তি. ‘‘কুতো তুম্হেহি, আৰুসো, খাদনীযং লদ্ধ’’ন্তি? সত্তরসৰগ্গিযা ভিক্খূ ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘কিং পন তুম্হে, আৰুসো, ৰিকালে ভোজনং ভুঞ্জথা’’তি? ‘‘এৰমাৰুসো’’তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সত্তরসৰগ্গিযা ভিক্খূ ৰিকালে ভোজনং ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি! অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসুং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সত্তরসৰগ্গিযা ভিক্খূ ৰিকালে ভোজনং ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির তুম্হে, ভিক্খৰে, ৰিকালে ভোজনং ভুঞ্জথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুরিসা, ৰিকালে ভোজনং ভুঞ্জিস্সথ! নেতং, মোঘপুরিসা, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২৪৮. যো পন ভিক্খু ৰিকালে খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
২৪৯. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
ৰিকালো নাম মজ্ঝন্হিকে ৰীতিৰত্তে যাৰ অরুণুগ্গমনা.
খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং ঠপেত্ৰা অৰসেসং খাদনীযং নাম.
ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.
‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
২৫০. ৰিকালে ৰিকালসঞ্ঞী খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৰিকালে ৰেমতিকো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৰিকালে কালসঞ্ঞী খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং আহারত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি দুক্কটস্স. কালে ৰিকালসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. কালে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. কালে কালসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২৫১. অনাপত্তি যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং সতি পচ্চযে পরিভুঞ্জতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
ৰিকালভোজনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং সত্তমং.