৫. পঠমপৰারণাসিক্খাপদং
২৩৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ব্রাহ্মণো ভিক্খূ নিমন্তেত্ৰা ভোজেসি. ভিক্খূ ভুত্তাৰী পৰারিতা ঞাতিকুলানি গন্ত্ৰা একচ্চে ভুঞ্জিংসু একচ্চে পিণ্ডপাতং আদায অগমংসু. অথ খো সো ব্রাহ্মণো পটিৰিস্সকে [পটিৰিসকে (যোজনা)] এতদৰোচ – ‘‘ভিক্খূ মযা অয্যা সন্তপ্পিতা. এথ, তুম্হেপি সন্তপ্পেস্সামী’’তি. তে এৰমাহংসু – ‘‘কিং ত্ৰং, অয্যো [অয্য (স্যা.)], অম্হে সন্তপ্পেস্সসি? যেপি তযা নিমন্তিতা তেপি অম্হাকং ঘরানি আগন্ত্ৰা একচ্চে ভুঞ্জিংসু একচ্চে পিণ্ডপাতং আদায অগমংসূ’’তি!
অথ খো সো ব্রাহ্মণো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা অম্হাকং ঘরে ভুঞ্জিত্ৰা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তি! ন চাহং পটিবলো যাৰদত্থং দাতু’’ন্তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স ব্রাহ্মণস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৰিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ ভুত্তাৰী পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খূ ভুত্তাৰী পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জন্তীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৰে, মোঘপুরিসা ভুত্তাৰী পৰারিতা অঞ্ঞত্র ভুঞ্জিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু ভুত্তাৰী পৰারিতো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২৩৭. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ গিলানানং ভিক্খূনং পণীতে পিণ্ডপাতে নীহরন্তি. গিলানা ন চিত্তরূপং ভুঞ্জন্তি. তানি ভিক্খূ ছট্টেন্তি. অস্সোসি খো ভগৰা উচ্চাসদ্দং মহাসদ্দং কাকোরৰসদ্দং. সুত্ৰান আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো সো, আনন্দ, উচ্চাসদ্দো মহাসদ্দো কাকোরৰসদ্দো’’তি? অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. ‘‘ভুঞ্জেয্যুং পনানন্দ, ভিক্খূ গিলানাতিরিত্ত’’ন্তি. ‘‘ন ভুঞ্জেয্যুং, ভগৰা’’তি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি ভিক্খৰে, গিলানস্স চ অগিলানস্স চ অতিরিত্তং ভুঞ্জিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, অতিরিত্তং কাতব্বং – ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২৩৮. ‘‘যো পন ভিক্খু ভুত্তাৰী পৰারিতো অনতিরিত্তং খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
২৩৯. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
ভুত্তাৰী নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরং ভোজনং অন্তমসো কুসগ্গেনপি ভুত্তং হোতি.
পৰারিতো নাম অসনং পঞ্ঞাযতি, ভোজনং পঞ্ঞাযতি, হত্থপাসে ঠিতো অভিহরতি, পটিক্খেপো পঞ্ঞাযতি.
অনতিরিত্তং নাম অকপ্পিযকতং হোতি, অপ্পটিগ্গহিতকতং হোতি, অনুচ্চারিতকতং হোতি, অহত্থপাসে কতং হোতি, অভুত্তাৰিনা কতং হোতি, ভুত্তাৰিনা পৰারিতেন আসনা ৰুট্ঠিতেন কতং হোতি, ‘‘অলমেতং সব্বন্তি অৰুত্তং হোতি, ন গিলানাতিরিত্তং হোতি’’ – এতং অনতিরিত্তং নাম.
অতিরিত্তং নাম কপ্পিযকতং হোতি, পটিগ্গহিতকতং হোতি, উচ্চারিতকতং হোতি, হত্থপাসে কতং হোতি, ভুত্তাৰিনা কতং হোতি, ভুত্তাৰিনা পৰারিতেন আসনা অৰুট্ঠিতেন কতং হোতি, ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি ৰুত্তং হোতি, গিলানাতিরিত্তং হোতি – এতং অতিরিত্তং নাম.
খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং ঠপেত্ৰা অৰসেসং খাদনীযং নাম.
ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.
‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
২৪০. অনতিরিত্তে অনতিরিত্তসঞ্ঞী খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনতিরিত্তে ৰেমতিকো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনতিরিত্তে অতিরিত্তসঞ্ঞী খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং আহারত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি দুক্কটস্স. অতিরিত্তে অনতিরিত্তসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিরিত্তে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অতিরিত্তে অতিরিত্তসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
২৪১. অনাপত্তি অতিরিত্তং কারাপেত্ৰা ভুঞ্জতি, ‘‘অতিরিত্তং কারাপেত্ৰা ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, অঞ্ঞস্সত্থায হরন্তো গচ্ছতি, গিলানস্স সেসকং ভুঞ্জতি, যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং সতি পচ্চযে পরিভুঞ্জতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
পঠমপৰারণাসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঞ্চমং.