দুতিযজ্ঝানকথাৰণ্ণনা
২২৯. তাহি তাহি উদকসিরাহি উব্ভিজ্জতি উদ্ধং নিক্খমতীতি উব্ভিদং, তাদিসং উদকং যস্সাতি উব্ভিদোদকো, দ-কারস্স পন ত-কারে কতে উব্ভিতোদকো, ইমমত্থং দস্সেতুং ‘‘উব্ভিন্নউদকো’’তি ৰুত্তং, নদীতীরে খতকূপকো ৰিয উব্ভিজ্জনকউদকোতি অত্থো. উব্ভিজ্জনকম্পি উদকং কত্থচি হেট্ঠা উব্ভিজ্জিত্ৰা ধারাৰসেন উট্ঠহিত্ৰা বহি গচ্ছতি, ন তং কোচি অন্তোযেৰ পতিট্ঠিতং কাতুং সক্কোতি ধারাৰসেন উট্ঠহনতো, ইধ পন ৰালিকাতটে ৰিয উদকরহদস্স অন্তোযেৰ উব্ভিজ্জিত্ৰা তত্থেৰ তিট্ঠতি, ন ধারাৰসেন উট্ঠহিত্ৰা বহি গচ্ছতীতি ৰিঞ্ঞাযতি অখোভকস্স সন্নিসিন্নস্সেৰ উদকস্স অধিপ্পেতত্তাতি ইমমত্থং সন্ধাযাহ ‘‘ন হেট্ঠা’’তিআদি. হেট্ঠাতি উদকরহদস্স হেট্ঠা মহাউদকসিরা, লোহিতানুগতা লোহিতসিরা ৰিয উদকানুগতো পথৰিপদেসো ‘‘উদকসিরা’’তি ৰুচ্চতি. উগ্গচ্ছনকউদকোতি ধারাৰসেন উট্ঠহনকউদকো. অন্তোযেৰাতি উদকরহদস্স অন্তো সমতলপদেসে এৰ. উব্ভিজ্জনকউদকোতি উব্ভিজ্জিত্ৰা তত্থেৰ তিট্ঠনকউদকো. আগমনমগ্গোতি বাহিরতো উদকরহদাভিমুখং আগমনমগ্গো. কালেন কালন্তি রুল়্হীপদং ‘‘একো একাযা’’তিআদি (পারা. ৪৪৩, ৪৪৪, ৪৫২) ৰিযাতি ৰুত্তং ‘‘কালে কালে’’তি. অন্ৰদ্ধমাসন্তি এত্থ অনুসদ্দো ব্যাপনে. ৰস্সানস্স অদ্ধমাসং অদ্ধমাসন্তি অত্থো. এৰং অনুদসাহন্তি এত্থাপি. ৰুট্ঠিন্তি ৰস্সনং. অনুপ্পৰচ্ছেয্যাতি ন উপৰচ্ছেয্য. ৰস্সসদ্দতো চস্স সিদ্ধীতি দস্সেতি ‘‘ন ৰস্সেয্যা’’তি ইমিনা.
‘‘সীতা ৰারিধারা’’তি ইত্থিলিঙ্গপদস্স ‘‘সীতং ধার’’ন্তি নপুংসকলিঙ্গেন অত্থৰচনং ধারসদ্দস্স দ্ৰিলিঙ্গিকভাৰৰিঞ্ঞাপনত্থং. সীতন্তি খোভনাভাৰেন সীতলং, পুরাণপণ্ণতিণকট্ঠাদিসংকিণ্ণাভাৰেন ৰা সেতং পরিসুদ্ধং. সেতং সীতন্তি হি পরিযাযো. কস্মা পনেত্থ উব্ভিদোদকোযেৰ রহদো গহিতো, ন ইতরেতি অনুযোগমপনেতি ‘‘হেট্ঠা উগ্গচ্ছনউদকঞ্হী’’তিআদিনা. উগ্গন্ত্ৰা উগ্গন্ত্ৰা ভিজ্জন্তন্তি উট্ঠহিত্ৰা উট্ঠহিত্ৰা ধারাকিরণৰসেন উব্ভিজ্জন্তং, ৰিনস্সন্তং ৰা. খোভেতীতি আলোল়েতি. ৰুট্ঠীতি ৰস্সনং. ধারানিপাতপুব্বুল়কেহীতি উদকধারানিপাতেহি চ ততোযেৰ উট্ঠিতউদকপুব্বুল়কসঙ্খাতেহি ফেণপটলেহি চ. এৰং যথাক্কমং তিণ্ণম্পি রহদানমগহেতব্বতং ৰত্ৰা উব্ভিদোদকস্সেৰ গহেতব্বতং ৰদতি ‘‘সন্নিসিন্নমেৰা’’তিআদিনা. তত্থ সন্নিসিন্নমেৰাতি সম্মা, সমং ৰা নিসিন্নমেৰ, অপরিক্খোভতায নিচ্চলমেৰ, সুপ্পসন্নমেৰাতি অধিপ্পাযো. ইদ্ধিনিম্মিতমিৰাতি ইদ্ধিমতা ইদ্ধিযা তথা নিম্মিতং ইৰ. তত্থাতি তস্মিং উপমোপমেয্যৰচনে. সেসন্তি ‘‘অভিসন্দেতী’’তিআদিকং.