ততিযজ্ঝানকথাৰণ্ণনা
২৩১. ‘‘উপ্পলিনী’’তিআদি গচ্ছস্সপি ৰনস্সপি অধিৰচনং. ইধ পন ‘‘যাৰ অগ্গা, যাৰ চ মূলা’’তি ৰচনযোগেন ‘‘অপ্পেকচ্চানী’’তিআদিনা উপ্পলগচ্ছাদীনমেৰ গহেতব্বতায ৰনমেৰাধিপ্পেতং, তস্মা ‘‘উপ্পলানীতি উপ্পলগচ্ছানি. এত্থাতি উপ্পলৰনে’’তিআদিনা অত্থো ৰেদিতব্বো. অৰযৰেন হি সমুদাযস্স নিব্বচনং কতং. একঞ্হি উপ্পলগচ্ছাদি উপ্পলাদিযেৰ, চতুপঞ্চমত্তম্পি পন উপ্পলাদিৰনন্তি ৰোহরীযতি, সারত্থদীপনিযং পন জলাসযোপি উপ্পলিনিআদিভাৰেন ৰুত্তো. এত্থ চাতি এতস্মিং পদত্তযে, এতেসু ৰা তীসু উপ্পলপদুমপুণ্ডরীকসঙ্খাতেসু অত্থেসু. ‘‘সেতরত্তনীলেসূ’’তি উপ্পলমেৰ ৰুত্তং, সেতুপ্পলরত্তুপ্পলনীলুপ্পলেসূতি অত্থো. যং কিঞ্চি উপ্পলং উপ্পলমেৰ উপ্পলসদ্দস্স সামঞ্ঞনামৰসেন তেসু সব্বেসুপি পৰত্তনতো. সতপত্তন্তি এত্থ সতসদ্দো বহুপরিযাযো ‘‘সতগ্ঘী সতরংসি সূরিযো’’তিআদীসু ৰিয অনেকসঙ্খ্যাভাৰতো. এৰঞ্চ কত্ৰা অনেকপত্তস্সাপি পদুমভাৰে সঙ্গহো সিদ্ধো হোতি. পত্তন্তি চ পুপ্ফদলমধিপ্পেতং. ৰণ্ণনিযমেন সেতং পদুমং,রত্তং পুণ্ডরীকন্তি সাসনৰোহারো, লোকে পন ‘‘রত্তং পদুমং, সেতং পুণ্ডরীক’’ন্তি ৰদন্তি. ৰুত্তঞ্হি ‘‘পুণ্ডরীকং সিতং রত্তং, কোকনদং কোকাসকো’’তি. রত্তৰণ্ণতায হি কোকনামকানং সুনখানং নাদযতো সদ্দাপযতো, তেহি চ অসিতব্বতো ‘‘কোকনদং, কোকাসকো’’তি চ পদুমং ৰুচ্চতি. যথাহ ‘‘পদ্মং যথা কোকনদং সুগন্ধ’’ন্তি. অযং পনেত্থ ৰচনত্থো উদকং পাতি, উদকে ৰা প্লৰতীতি উপ্পলং. পঙ্কে দৰতি গচ্ছতি, পকারেন ৰা দৰতি ৰিরুহতীতি পদুমং. পণ্ডরং ৰণ্ণমস্স, মহন্ততায ৰা মুডিতব্বংখণ্ডেতব্বন্তি পুণ্ডরীকং ম-কারস্স প-কারাদিৰসেন. মুডিসদ্দঞ্হি মুডরিসদ্দং ৰা খণ্ডনত্থমিচ্ছন্তি সদ্দৰিদূ, সদ্দসত্থতো চেত্থ পদসিদ্ধি. যাৰ অগ্গা, যাৰ চ মূলা উদকেন অভিসন্দনাদিভাৰদস্সনত্থং পাল়িযং ‘‘উদকানুগ্গতানী’’তি ৰচনং, তস্মা উদকতো ন উগ্গতানিচ্চেৰ অত্থো, ন তু উদকে অনুরূপগতানীতি আহ ‘‘উদকা…পে… গতানী’’তি. ইধ পন উপ্পলাদীনি ৰিয করজকাযো, উদকং ৰিয ততিযজ্ঝানসুখং দট্ঠব্বং.