ৰিভত্তিহারৰণ্ণনা

আঘাতানন্দাদযো অকুসলা ধম্মা, তেসং অযোনিসোমনসিকারাদি পদট্ঠানং. যেহি পন ধম্মেহি আঘাতানন্দাদীনং অকরণং অপ্পৰত্তি, তে অব্যাপাদাদযো কুসলা ধম্মা, তেসং যোনিসোমনসিকারাদি পদট্ঠানং. তেসু আঘাতাদযোকামাৰচরাৰ, অব্যাপাদাদযো চতুভূমকা, তথা পাণাতিপাতাদীহি পটিৰিরতি কুসলা ৰা অব্যাকতা ৰা, তস্সা হিরোত্তপ্পাদযো ধম্মা পদট্ঠানং. তত্থ কুসলা সিযা কামাৰচরা, সিযা লোকুত্তরা. অব্যাকতা লোকুত্তরাৰ. ‘‘অত্থি ভিক্খৰে, অঞ্ঞেৰ ধম্মা গম্ভীরা’’তি ৰুত্তধম্মা সিযা কুসলা, সিযা অব্যাকতা. তত্থ কুসলানং ৰুট্ঠানগামিনিৰিপস্সনা পদট্ঠানং. অব্যাকতানং মগ্গধম্মা, ৰিপস্সনা, আৰজ্জনা ৰা পদট্ঠানং. তেসু কুসলা লোকুত্তরাৰ, অব্যাকতা সিযা কামাৰচরা, সিযা লোকুত্তরা, সব্বাপি দিট্ঠিযো অকুসলাৰ কামাৰচরাৰ, তাসং অৰিসেসেন মিচ্ছাভিনিৰেসে অযোনিসোমনসিকারো পদট্ঠানং. ৰিসেসতো পন সন্ততিঘনৰিনিব্ভোগাভাৰতো একত্তনযস্স মিচ্ছাগাহো অতীতজাতিঅনুস্সরণতক্কসহিতো সস্সতদিট্ঠিযা পদট্ঠানং. হেতুফলভাৰেন সম্বন্ধভাৰস্স অগ্গহণতো নানত্তনযস্স মিচ্ছাগাহো তজ্জাসমন্নাহারসহিতো উচ্ছেদদিট্ঠিযা পদট্ঠানং. এৰং সেসদিট্ঠীনম্পি যথাসম্ভৰং ৰত্তব্বং.

‘‘ৰেদনান’’ন্তি এত্থ ৰেদনা সিযা কুসলা, সিযা অকুসলা, সিযা অব্যাকতা, সিযা কামাৰচরা, সিযা রূপাৰচরা, সিযা অরূপাৰচরা, তাসং ফস্সো পদট্ঠানং. ৰেদনানং যথাভূতং ৰেদনানং সমুদযাদিপটিৰেধনং মগ্গঞাণং, অনুপাদাৰিমুত্তি চ ফলঞাণং, তেসং ‘‘অঞ্ঞেৰ ধম্মা গম্ভীরা’’তি এত্থ ৰুত্তনযেন ধম্মাদিৰিভাগো নেতব্বো. ‘‘অজানতং অপস্সত’’ন্তিআদীসু অৰিজ্জাতণ্হা অকুসলা কামাৰচরা, তাসু অৰিজ্জায আসৰা, অযোনিসোমনসিকারো এৰ ৰা পদট্ঠানং. তণ্হায সংযোজনিযেসু ধম্মেসু অস্সাদদস্সনং পদট্ঠানং. ‘‘তদপি ফস্সপচ্চযা’’তি এত্থ ফস্সস্স ৰেদনায ৰিয ধম্মাদিৰিভাগো ৰেদিতব্বো. ইমিনা নযেন ফস্সাযতনাদীনম্পি যথারহং ধম্মাদিৰিভাগো নেতব্বোতি অযং সংকিলেসধম্মে, ৰোদানধম্মে চ সাধারণাসাধারণতো, পদট্ঠানতো, ভূমিতো চ ৰিভজনলক্খণো ৰিভত্তিহারো নাম. যথাহ ‘‘ধম্মঞ্চ পদট্ঠানং, ভূমিঞ্চ ৰিভজ্জতে অযং হারো’’তিআদি (নেত্তি. ৪.৮).