দেসনাহারৰণ্ণনা
ইদানি নেত্তিযা, পেটকোপদেসে চ ৰুত্তনযৰসেন হারাদীনং নিদ্ধারণং. তত্থ ‘‘অত্তা, লোকো’’তি চ দিট্ঠিযা অধিট্ঠানভাৰেন, ৰেদনাফস্সাযতনাদিমুখেন চ গহিতেসু পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু তণ্হাৰজ্জিতা পঞ্চুপাদানক্খন্ধা দুক্খসচ্চং. তণ্হা সমুদযসচ্চং. তং পন ‘‘পরিতস্সনাগহণেন তণ্হাগতান’’ন্তি, ‘‘ৰেদনাপচ্চযা তণ্হা’’তি চ পদেহি সমুদযগ্গহণেনঞ্চ পাল়িযং সরূপেন গহিতমেৰ. অযং তাৰ সুত্তন্তনযো.
অভিধম্মে পন ৰিভঙ্গপ্পকরণে আগতনযেন আঘাতানন্দাদিৰচনেহি, ‘‘আতপ্পমন্ৰাযা’’তিআদিপদেহি, চিত্তপদোসৰচনেন, সব্বদিট্ঠিগতিকপদেহি, কুসলাকুসলগ্গহণেন, ভৰগ্গহণেন, সোকাদিগ্গহণেন, দিট্ঠিগ্গহণেন, তত্থ তত্থ সমুদযগ্গহণেন চাতি সঙ্খেপতো সব্বলোকিযকুসলাকুসলধম্মৰিভাৰনপদেহি গহিতা ধম্মকিলেসা সমুদযসচ্চং. তদুভযেসমপ্পৰত্তি নিরোধসচ্চং. তস্স পন তত্থ তত্থ ৰেদনানং অত্থঙ্গমনিস্সরণপরিযাযেহি পচ্চত্তং নিব্বুতিৰচনেন, অনুপাদাৰিমুত্তিৰচনেন চ পাল়িযং গহণং ৰেদিতব্বং. নিরোধপজাননা পটিপদা মগ্গসচ্চং. তস্সপি তত্থ তত্থ ৰেদনানং সমুদযাদীনি যথাভূতপটিৰেধনাপদেসেন ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযাদীনি যথাভূতপজাননপরিযাযেন, ভৰনেত্তিযা উচ্ছেদৰচনেন চ গহণং ৰেদিতব্বং.
তত্থ সমুদযেন অস্সাদো, দুক্খেন আদীনৰো, মগ্গনিরোধেহি নিস্সরণন্তি এৰং চতুসচ্চৰসেন, যানি পাল়িযং সরূপেনেৰ আগতানি অস্সাদাদীনৰনিস্সরণানি, তেসঞ্চ ৰসেন ইধ অস্সাদাদযো ৰেদিতব্বা. ৰেনেয্যানং তাদিভাৰাপত্তিআদি ফলং. যঞ্হি দেসনায সাধেতব্বং হেট্ঠা ৰুত্তং পযোজনং. তদেৰ ফলন্তি ৰুত্তোৰাযমত্থো. তদত্থঞ্হি ইদং সুত্তং ভগৰতা দেসিতং. আঘাতাদীনমকরণীযতা, আঘাতাদিফলস্স চ অনঞ্ঞসন্তানভাৰিতা নিন্দাপসংসাসু যথাসভাৰং পটিজানননিব্বেঠনানীতি এৰং তংতংপযোজনাধিগমহেতু উপাযো. আঘাতাদীনং করণপটিসেধনাদিঅপদেসেন অত্থকামেহি ততো চিত্তং সাধুকং রক্খিতব্বন্তি অযং আণারহস্স ধম্মরাজস্স আণত্তীতি. অযং অস্সাদাদীনৰনিস্সরণফলূপাযাণত্তিৰসেন ছব্বিধধম্মসন্দস্সনলক্খণো দেসনাহারো নাম. ৰুত্তঞ্চ –
‘‘অস্সাদাদীনৰতা, নিস্সরণম্পি চ ফলং উপাযো চ;
আণত্তী চ ভগৰতো, যোগীনং দেসনাহারো’’তি.