পরিতস্সিতৰিপ্ফন্দিতৰারৰণ্ণনা

১০৫-১১৭. মরিযাদৰিভাগদস্সনত্থন্তি দিট্ঠিগতিকানং তণ্হাদিট্ঠিপরামাসস্স তথাগতানং জাননপস্সনেন, সস্সতাদিমিচ্ছাদস্সনস্স চ সম্মাদস্সনেন সঙ্করাভাৰ-ৰিভাগপ্পকাসনত্থং. তণ্হাদিট্ঠিপরামাসোযেৰ তেসং, ন তু তথাগতানমিৰ যথাভূতং জাননপস্সনং. তণ্হাদিট্ঠিৰিপ্ফন্দনমেৰেতং মিচ্ছাদস্সনৰেদযিতং, ন তু সোতাপন্নস্স সম্মাদস্সনৰেদযিতমিৰ নিচ্চলন্তি চ হি ইমায দেসনায মরিযাদৰিভাগং দস্সেতি. তেন ৰক্খতি ‘‘যেন দিট্ঠিঅস্সাদেন…পে… তং ৰেদযিত’’ন্তি, ‘‘দিট্ঠিসঙ্খাতেন চেৰ…পে… দস্সেতী’’তি চ. ‘‘তদপী’’তি ৰুত্তত্তা যেন সোমনস্সজাতা পঞ্ঞপেন্তীতি অত্থো লব্ভতীতি দস্সেতুং ‘‘যেনা’’তিআদি ৰুত্তং. সামত্থিযতো হি অৰগতত্থস্সেৰেত্থ ত-সদ্দেন পরামসনং. দিট্ঠিঅস্সাদেনাতি দিট্ঠিযা পচ্চযভূতেন অস্সাদেন. ‘‘দিট্ঠিসুখেনা’’তিআদি তস্সেৰ ৰেৰচনং. অজানন্তানং অপস্সন্তানং তেসং ভৰন্তানং সমণব্রাহ্মণানং তদপি ৰেদযিতং তণ্হাগতানং ৰেদযিতন্তি সম্বন্ধো.

‘‘যথাভূতধম্মানং সভাৰ’’ন্তি চ অৰিসেসেন ৰুত্তং. ন হি সঙ্খতধম্মসভাৰং অজাননমত্তেন মিচ্ছা অভিনিৰিসন্তি. সামঞ্ঞজোতনা চ ৰিসেসে অৰতিট্ঠতি. তস্মাযমেত্থ ৰিসেসযোজনা কাতব্বা – ‘‘সস্সতো অত্তা চ লোকো চা’’তি ইদং দিট্ঠিট্ঠানং এৰংগহিতং এৰংপরামট্ঠং এৰংগতিকং হোতি এৰংঅভিসম্পরাযন্তি যথাভূতমজানন্তানং অপস্সন্তানং অথ ৰা যস্মিং ৰেদযিতে অৰীততণ্হতায এৰংদিট্ঠিগতং উপাদীযতি, তং ৰেদযিতং সমুদযঅত্থঙ্গমাদিতো যথাভূতমজানন্তানং অপস্সন্তানন্তি. এৰং ৰিসেসযোজনায হি যথা অনাৰরণঞাণসমন্তচক্খূহি তথাগতানং যথাভূতমেত্থ জাননং, পস্সনঞ্চ হোতি, ন এৰং দিট্ঠিগতিকানং, অথ খো তেসং তণ্হাদিট্ঠিপরামাসোযেৰাতি ইমমত্থং ইমায দেসনায দস্সেতীতি পাকটং হোতি. এৰম্পি চাযং দেসনা মরিযাদৰিভাগদস্সনত্থং জাতা.

ৰেদযিতন্তি ‘‘সস্সতো অত্তা চ লোকো চা’’তি (দী. নি. ১.৩১) দিট্ঠিপঞ্ঞাপনৰসেন পৰত্তং দিট্ঠিস্সাদসুখপরিযাযেন ৰুত্তং, তদপি অনুভৰনং. তণ্হাগতানন্তি তণ্হায উপগতানং, পৰত্তানং ৰা তদেৰ ৰুত্তিনযেন ৰিৰরতি ‘‘কেৰলং…পে… ৰেদযিত’’ন্তি. তঞ্চ খো পনেতন্তি চ যথাৰুত্তং ৰেদযিতমেৰ পচ্চামসতি, তেনেতং দীপেতি – ‘‘তদপি ৰেদযিতং তণ্হাগতানং ৰেদযিতমেৰা’’তি ৰচ্ছিন্দিত্ৰা ‘‘তদপি ৰেদযিতং পরিতস্সিতৰিপ্ফন্দিতমেৰা’’তি পুন সম্বন্ধো কাতব্বোতি. তদপি তাৰ ন সম্পাপুণাতীতি হেট্ঠিমপরিচ্ছেদেন মরিযাদৰিভাগং দস্সেতুং ‘‘ন সোতাপন্নস্স দস্সনমিৰ নিচ্চল’’ন্তি ৰুত্তং. দস্সনন্তি চ সম্মাদস্সনসুখং, মগ্গফলসুখন্তি ৰুত্তং হোতি. কুতো চাযমত্থো লব্ভতীতি এৰ-সদ্দসামত্থিযতো. ‘‘পরিতস্সিতৰিপ্ফন্দিতমেৰা’’তি হি ৰুত্তেন মগ্গফলসুখং ৰিয অৰিপ্ফন্দিতং হুত্ৰা একরূপে অৰতিট্ঠতি, অথ খো তং ৰট্টামিসভূতং দিট্ঠিতণ্হাসল্লানুৰিদ্ধতায সউপ্পীল়ত্তা ৰিপ্ফন্দিতমেৰাতি অত্থো আপন্নো হোতি, তেনেৰাহ ‘‘পরিতস্সিতেনা’’তিআদি. অযমেত্থ অট্ঠকথামুত্তকো সসম্বন্ধনযো.

এৰং ৰিসেসকারণতো দ্ৰাসট্ঠি দিট্ঠিগতানি ৰিভজিত্ৰা ইদানি অৰিসেসকারণতো তানি দস্সেতুং ‘‘তত্র ভিক্খৰে’’তিআদিকা দেসনা আরদ্ধা. সব্বেসঞ্হি দিট্ঠিগতানং ৰেদনা, অৰিজ্জা, তণ্হা চ অৰিসিট্ঠকারণং. তত্থ তদপীতি ‘‘সস্সতং অত্তানঞ্চ লোকঞ্চ পঞ্ঞপেন্তী’’তি এত্থ যদেতং ‘‘সস্সতো অত্তা চ লোকো চা’’তি পঞ্ঞাপনহেতুভূতং সুখাদিভেদং তিৰিধম্পি ৰেদযিতং, তদপি যথাক্কমং দুক্খসল্লানিচ্চতো, অৰিসেসেন সমুদযত্থঙ্গমস্সাদাদীনৰনিস্সরণতো ৰা যথাভূতমজানন্তানং অপস্সন্তানং হোতি, ততো এৰ চ সুখাদিপত্থনাসম্ভৰতো, তণ্হায চ উপগতত্তা তণ্হাগতানং তণ্হাপরিতস্সিতেন দিট্ঠিৰিপ্ফন্দিতমেৰ দিট্ঠিচলনমেৰ. ‘‘অসতি অত্তনি কো ৰেদনং অনুভৰতী’’তি কাযৰচীদ্ৰারেসু দিট্ঠিযা চোপনপ্পত্তিমত্তমেৰ, ন পন দিট্ঠিযা পঞ্ঞপেতব্বো কোচি ধম্মো সস্সতো অত্থীতি অধিপ্পাযোতি. একচ্চসস্সতাদীসুপি এস নযো.