৯. সাসঙ্কসিক্খাপদৰণ্ণনা

৬৫২. নৰমে অন্তরঘরেতি অন্তরে ঘরানি এত্থ, এতস্সাতি ৰা অন্তরঘরন্তি লদ্ধৰোহারে গোচরগামে. তেনাহ ‘‘অন্তোগামে’’তি. পাল়িযং ৰিপ্পৰসন্তীতি ইদং যস্মিং ৰিহারে ৰসন্তা অন্তরঘরে চীৰরং নিক্খিপিংসু, ততো অঞ্ঞত্থ ৰসন্তে সন্ধায ৰুত্তং. তস্মিঞ্হি ৰিহারে অন্তরঘরে চীৰরং নিক্খিপিত্ৰা ৰসিতুং অনুঞ্ঞাতত্তা তত্থ ৰাসো ৰিপ্পৰাসো নাম ন হোতি. দুব্বলচোল়া দুচ্চোল়া ৰিরূপচোল়া ৰা, দুচ্চোল়ত্তা এৰ লূখচীৰরা.

৬৫৩. ‘‘পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতী’’তি ইমস্স ৰিভঙ্গে ‘‘উপসম্পজ্জা’’তি উদ্ধরিতব্বে ‘‘উপসম্পজ্জ’’ন্তি উদ্ধরিত্ৰা ‘‘যো পঠমস্স ঝানস্স লাভো পটিলাভো’’তিআদি ৰুত্তং, তং সন্ধাযাহ ‘‘উপসম্পজ্জন্তিআদীসু ৰিযা’’তি. আদি-সদ্দেন ‘‘অনাপুচ্ছং ৰা পক্কমেয্যা’’তিআদীনং সঙ্গহো দট্ঠব্বো. উপগন্ত্ৰাতি উপ-সদ্দস্স অত্থমাহ. ৰসিত্ৰাতি অখণ্ডং ৰসিত্ৰা. ‘‘যেন যস্স হি সম্বন্ধো, দূরট্ঠম্পি চ তস্স ত’’ন্তি ৰচনতো ‘‘ইমস্স…পে… ইমিনা সম্বন্ধো’’তি ৰুত্তং. তত্থ ইমস্সাতি ‘‘উপৰস্স’’ন্তি পদস্স. নিক্খিপেয্যাতি ঠপেয্য.

এত্তাৰতা চ পুরিমিকায উপগন্ত্ৰা অখণ্ডং কত্ৰা ৰুত্থৰস্সেন আরঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু ৰিহরন্তেন সকলং কত্তিকমাসং তিচীৰরেন ৰিপ্পৰসিতুং অনুঞ্ঞাতং হোতি. অনত্থতকথিনস্স হি চীৰরমাসে ৰিপ্পৰাসো ন ৰট্টতি অত্থতকথিনানংযেৰ অসমাদানচারস্স অনুঞ্ঞাতত্তা. কেচি পন ‘‘অনত্থতকথিনানং চীৰরমাসেপি অসমাদানচারো লব্ভতী’’তি ৰত্ৰা বহুধা পপঞ্চেন্তি, তং ন গহেতব্বং. ব্যঞ্জনৰিচারণন্তি ‘‘উপৰস্স উপৰস্সিত্ৰা’’তিআদিৰিচারণং. তস্সপীতি ‘‘ৰুত্থৰস্সান’’ন্তি ৰিভঙ্গপদস্স. ৰুত্থৰস্সানন্তি চ নিদ্ধারণে সামিৰচনং. তেনাহ – ‘‘এৰরূপানং ভিক্খূনং অব্ভন্তরে’’তি. সেনাসনেসূতি এত্থ তথারূপেসূতি সম্বন্ধিতব্বং.

পরিক্খেপারহট্ঠানতোতি এত্থ ‘‘পরিক্খেপারহট্ঠানং নাম দ্ৰে লেড্ডুপাতা’’তি ৰদন্তি, তং ন গহেতব্বং. অপরিক্খিত্তস্স পন গামস্স পরিযন্তে ঠিতঘরূপচারতো পট্ঠায একো লেড্ডুপাতো পরিক্খেপারহট্ঠানন্তি ইদমেত্থ সন্নিট্ঠানং. তেনেৰ ৰিসুদ্ধিমগ্গেপি (ৰিসুদ্ধি. ১.৩১) ৰুত্তং ‘‘অপরিক্খিত্তস্স পঠমলেড্ডুপাততো পট্ঠাযা’’তি. সব্বপঠমন্তি গামাভিমুখদিসাভাগতো সব্বপঠমং. তং পরিচ্ছেদং কত্ৰাতি তং পঠমসেনাসনাদিং পরিচ্ছেদং কত্ৰা. ইদঞ্চ ৰিনযধরানং মতেন ৰুত্তং, মজ্ঝিমভাণকানং মতেন পন ‘‘সেনাসনাদীনং উপচারে ঠিতস্স একলেড্ডুপাতং মুঞ্চিত্ৰা মিনিতব্ব’’ন্তি মজ্ঝিমভাণকা ৰদন্তি. তেনেৰ মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথাযং ‘‘ৰিহারস্সপি গামস্সেৰ উপচারং নীহরিত্ৰা উভিন্নং লেড্ডুপাতানং অন্তরা মিনিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. পঞ্চধনুসতিকন্তি আরোপিতেন আচরিযধনুনা পঞ্চধনুসতপ্পমাণং. ততো ততো মগ্গং পিদহতীতি তত্থ তত্থ খুদ্দকমগ্গং পিদহতি. ধুতঙ্গচোরোতি ইমিনা ইমস্সপি সিক্খাপদস্স অঙ্গসম্পত্তিযা অভাৰং দীপেতি.

‘‘সাসঙ্কানী’’তি সম্মতানীতি চোরানং নিৰিট্ঠোকাসাদিদস্সনেন ‘‘সাসঙ্কানী’’তি সম্মতানি. সন্নিহিতবলৰভযানীতি চোরেহি মনুস্সানং হতৰিলুত্তাকোটিতভাৰদস্সনতো সন্নিহিতবলৰভযানীতি অত্থো. সচে পচ্ছিমিকাযাতিআদিনা ৰুত্তমেৰত্থং ব্যতিরেকমুখেন ৰিভাৰেতি. যত্র হি পিণ্ডাযাতিআদিনা ৰুত্তপ্পমাণমেৰ ৰিসেসেত্ৰা দস্সেতি. সাসঙ্কসপ্পটিভযমেৰাতি এত্থ সাসঙ্কং ৰা সপ্পটিভযং ৰা হোতু, ৰট্টতিযেৰ.

পাল়িযং ‘‘সিযা চ তস্স ভিক্খুনো কোচিদেৰ পচ্চযো তেন চীৰরেন ৰিপ্পৰাসায, ছারত্তপরমং তেন ভিক্খুনা তেন চীৰরেন ৰিপ্পৰসিতব্ব’’ন্তি ইমিনা অন্তরঘরে চীৰরং নিক্খিপিত্ৰা তস্মিং ৰিহারে ৰসন্তস্স অঞ্ঞত্থ গমনকিচ্চে সতি ৰিহারতো বহি ছারত্তং ৰিপ্পৰাসো অনুঞ্ঞাতো. ৰসনট্ঠানতো হি অঞ্ঞত্থ ছারত্তং ৰিপ্পৰাসো ৰুত্তো, ন তস্মিং ৰিহারে ৰসন্তস্স. তেন চ ‘‘পুন গামসীমং ওক্কমিত্ৰাতি এত্থ সচে গোচরগামতো পুরত্থিমায দিসায সেনাসনং, অযঞ্চ পচ্ছিমদিসং গতো হোতী’’তিআদি ৰুত্তং. ততোযেৰ চ মাতিকাট্ঠকথাযম্পি (কঙ্খা. অট্ঠ. সাসঙ্কসিক্খাপদৰণ্ণনা) ‘‘ততো চে উত্তরি ৰিপ্পৰসেয্যা’’তি এত্থ ‘‘ছারত্ততো উত্তরি তস্মিং সেনাসনে সত্তমং অরুণং উট্ঠাপেয্যা’’তি অত্থো ৰুত্তো. ভদন্তবুদ্ধদত্তাচরিযেন পন পাকটতরং কত্ৰা অযমেৰত্থো ৰুত্তো. ৰুত্তঞ্হি তেন –

‘‘যং গামং গোচরং কত্ৰা, ভিক্খু আরঞ্ঞকে ৰসে;

তস্মিং গামে ঠপেতুং তং, মাসমেকন্তু ৰট্টতি.

‘‘অঞ্ঞত্থেৰ ৰসন্তস্স, ছারত্তপরমং মতং;

অযমস্স অধিপ্পাযো, পটিচ্ছন্নো পকাসিতো’’তি.

‘‘কোসম্বিযং অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতী’’তি আগতত্তা ‘‘কোসম্বকসম্মুতি অনুঞ্ঞাতা’’তি ৰুত্তং. কোসম্বকস্স ভিক্খুনো সম্মুতি কোসম্বকসম্মুতি. সেনাসনং আগন্ত্ৰাতি ৰুসিতৰিহারস্সেৰ সন্ধায ৰুত্তত্তা তস্মিং গামূপচারেপি অঞ্ঞস্মিং ৰিহারে অরুণং উট্ঠাপেতুং ন ৰট্টতি. ৰসিত্ৰাতি অরুণং উট্ঠাপেত্ৰা. গতট্ঠানস্স অতিদূরত্তা ‘‘এৰং অসক্কোন্তেনা’’তি ৰুত্তং. তত্থেৰাতি তস্মিংযেৰ গতট্ঠানে.

সাসঙ্কসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.