২. কোসিযৰগ্গো

১. কোসিযসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৪২. পাল়িযং ‘‘কোসিযকারকে’’তি এত্থ কোসং করোন্তীতি কোসকারকাতি লদ্ধৰোহারানং পাণকানং কোসতো নিব্বত্তং কোসিযং, তং করোন্তীতি কোসিযকারকা, তন্তৰাযা. সংহননং সঙ্ঘাতো, ৰিনাসোতি অত্থো. কোসিযমিস্সকন্তি কোসিযতন্তুনা মিস্সং. ‘‘অৰাযিম’’ন্তি ৰুত্তত্তা ৰাযিত্ৰা চে করোন্তি, অনাপত্তি. অনাপত্তি ৰিতানং ৰাতিআদিনা ৰিতানাদীনং অত্থায করণেপি তেনাকারেন পরিভোগেপি অনাপত্তি ৰুত্তা.

এৰম্পি মিস্সেত্ৰা কতমেৰ হোতীতি ইমিনা ৰাতেন আহরিত্ৰা পাতিতেপি অচিত্তকত্তা আপত্তিযেৰাতি দস্সেতি. কোসিযমিস্সকতা, অত্তনো অত্থায সন্থতস্স করণং কারাপনং, পটিলাভো চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

কোসিযসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫৪৭. সুদ্ধকাল়কসিক্খাপদং উত্তানত্থমেৰ.

৩. দ্ৰেভাগসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৫২. দ্ৰেভাগসিক্খাপদে পন দ্ৰে ভাগাতি উক্কট্ঠপরিচ্ছেদো কাল়কানং অধিকগ্গহণস্স পটিক্খেপৰসেন সিক্খাপদস্স পঞ্ঞত্তত্তা. ততিযং ওদাতানং চতুত্থং গোচরিযানন্তি অযং হেট্ঠিমপরিচ্ছেদো তেসং অধিকগ্গহণে পটিক্খেপাভাৰতো, তস্মা কাল়কানং ভাগদ্ৰযতো অধিকং ন ৰট্টতি, সেসানং পন ৰুত্তপ্পমাণতো অধিকম্পি ৰট্টতি. ‘‘কাল়কানংযেৰ চ অধিকগ্গহণস্স পটিক্খিত্তত্তা কাল়কানং উপড্ঢং ওদাতানং ৰা গোচরিযানং ৰা উপড্ঢং গহেত্ৰাপি কাতুং ৰট্টতী’’তি ৰদন্তি, ‘‘অনাপত্তি বহুতরং ওদাতানং বহুতরং গোচরিযানং আদিযিত্ৰা করোতি, সুদ্ধং ওদাতানং সুদ্ধং গোচরিযানং আদিযিত্ৰা করোতী’’তি ইমিনা তং সমেতি. ‘‘কাল়কে ওদাতে চ ঠপেত্ৰা সেসা গোচরিযেসুযেৰ সঙ্গহং গচ্ছন্তী’’তি ৰদন্তি. দ্ৰে কোট্ঠাসা কাল়কানন্তি এত্থ পন ‘‘একস্সপি কাল়কলোমস্স অতিরেকভাৰে নিস্সগ্গিযং হোতী’’তি মাতিকাট্ঠকথাযং (কঙ্খা. অট্ঠ. দ্ৰেভাগসিক্খাপদৰণ্ণনা) ত্তং, তং ‘‘ধারযিত্ৰা দ্ৰে তুলা আদাতব্বা’’তি ৰচনতো তুলাধারণায ন সমেতি. ন হি লোমে গণেত্ৰা তুলাধারণা করীযতি, অথ গণেত্ৰাৰ ধারযিতব্বং সিযা, কিং তুলাধারণায, তস্মা এৰমেত্থ অধিপ্পাযো যুত্তো সিযা – অচিত্তকত্তা সিক্খাপদস্স পুব্বে তুলায ধারযিত্ৰা ঠপিতেসু একম্পি লোমং তত্থ পতেয্য, নিস্সগ্গিযন্তি. অঞ্ঞথা দুব্বিঞ্ঞেয্যভাৰতো দ্ৰে তুলা নাদাতব্বা, ঊনকতরাৰ আদাতব্বা সিযুং.

দ্ৰেভাগসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. ছব্বস্সসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৫৭. ছব্বস্সসিক্খাপদে পন ‘‘যেসং নো সন্থতে দারকা উহদন্তিপি উম্মিহন্তিপি, যেসং নো সন্থতা উন্দূরেহিপি খজ্জন্তী’’তি এৰং পাল়িপদানং সম্বন্ধো ৰেদিতব্বো. হদ করীসোস্সগ্গে, মিহ সেচনেতি পনিমস্সত্থং সন্ধাযাহ ‘‘ৰচ্চম্পি পস্সাৰম্পি করোন্তী’’তি. পৰারণাউপোসথপাটিপদদিৰসেসু সন্থতং করিত্ৰা পুন ছট্ঠে ৰস্সে পরিপুণ্ণে পৰারণাউপোসথপাটিপদদিৰসেসু করোন্তো ‘‘ছব্বস্সানি করোতী’’তি ৰুচ্চতি. দুতিযদিৰসতো পট্ঠায করোন্তো পন অতিরেকছব্বস্সানি করোতি নাম.

ছব্বস্সসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. নিসীদনসন্থতসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৬৫-৬. নিসীদনসন্থতসিক্খাপদে পন পঞ্ঞাযিস্সতীতি সচে সা কতিকা মনাপা ভৰিস্সতি, মনাপতায ভিক্খুসঙ্ঘো সন্দিস্সিস্সতি. সচে অমনাপা, অমনাপতায সন্দিস্সিস্সতীতি অধিপ্পাযো, আরঞ্ঞকঙ্গাদীনি তীণি পাল়িযং পধানঙ্গৰসেন ৰুত্তানি, সেসানিপি তে সমাদিযিংসুযেৰাতি ৰেদিতব্বং. তেনেৰাহ ‘‘সন্থতে চতুত্থচীৰরসঞ্ঞিতাযা’’তি. উজ্ঝিত্ৰাতি ৰিস্সজ্জেত্ৰা.

৫৬৭. নিসীদনসন্থতত্তা নিৰাসনপারুপনকিচ্চং নত্থীতি আহ ‘‘সকিং নিসিন্নঞ্চেৰ নিপন্নঞ্চা’’তি. ৰিদত্থিমত্তন্তি সুগতৰিদত্থিং সন্ধায ৰদতি. ইদঞ্চ হেট্ঠিমপরিচ্ছেদদস্সনত্থং ৰুত্তং. ‘‘ৰিতানাদীনংযেৰ অত্থায করণে অনাপত্তিৰচনতো সচে নিপজ্জনত্থায করোন্তি, আপত্তিযেৰা’’তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং. অকপ্পিযত্তা পন ‘‘পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং. ইদঞ্চ নিসীদনসন্থতং নাম নিসীদনচীৰরমেৰ, নাঞ্ঞন্তি ৰদন্তি. নিসীদনসিক্খাপদেপি নিসীদনং নাম সদসং ৰুচ্চতীতি চ অট্ঠকথাযঞ্চস্স ‘‘সন্থতসদিসং সন্থরিত্ৰা একস্মিং অন্তে সুগতৰিদত্থিযা ৰিদত্থিমত্তে পদেসে দ্ৰীসু ঠানেসু ফালেত্ৰা তিস্সো দসা করীযন্তি, তাহি দসাহি সদসং নাম ৰুচ্চতী’’তি (পাচি. অট্ঠ. ৫৩১) ৰচনতো ইধাপি ‘‘নিসীদনং নাম সদসং ৰুচ্চতী’’তি চ ‘‘সন্থতে চতুত্থচীৰরসঞ্ঞিতাযা’’তি চ ৰচনতো তং যুত্তং ৰিয দিস্সতি. কেচি পন ‘‘নিসীদনসন্থতং এল়কলোমানি সন্থরিত্ৰা সন্থতং ৰিয করোন্তি, তং অৰাযিমং অনধিট্ঠানুপগং, নিসীদনচীৰরং পন ছন্নং চীৰরানং অঞ্ঞতরেন করোতি অধিট্ঠানুপগং, তং করোন্তা চ নন্তকানি সন্থরিত্ৰা সন্থতসদিসং করোন্তী’’তি ৰদন্তি, ৰীমংসিত্ৰা যুত্ততরং গহেতব্বং.

নিসীদনসন্থতসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. এল়কলোমসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৭১. এল়লোমসিক্খাপদে পন আসুম্ভীতি এত্থ ‘‘অসুম্ভী’’তি পঠন্তি. কিলন্তাতি ইমিনা কিলন্ততায তে ওনমিত্ৰা পাতেতুং ন সক্কোন্তীতি দস্সেতি. অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নস্সাতি ইদং ৰত্থুমত্তদীপনৰসেন পাল়িযং ৰুত্তং. যত্থ কত্থচি পন ধম্মেন লভিত্ৰা গণ্হিতুং ৰট্টতিযেৰ. তিযোজনপরমন্তি চ গহিতট্ঠানতো তিযোজনপ্পমাণং দেসন্তি এৰমত্থো গহেতব্বো.

৫৭২. সহত্থাতি করণত্থে নিস্সক্কৰচনন্তি আহ ‘‘সহত্থেনা’’তি. অসন্তে হারকেতি পাল়িযং ভিক্খুনো অনুরূপতাদস্সনত্থং ৰুত্তং, ন পন হারকে ৰিজ্জমানে তিযোজনব্ভন্তরে সহত্থা হরন্তস্স আপত্তিদস্সনত্থং. তিযোজনতো বহি বহিতিযোজনন্তি আহ ‘‘তিযোজনতো বহি পাতেতী’’তি. তেন হরিতেপি আপত্তিযেৰাতি সউস্সাহত্তা অনাণত্তিযা হটত্তা চ. সতিপি হি সউস্সাহভাৰে আণত্তিযা চে হরতি, অনাপত্তি ‘‘অঞ্ঞং হরাপেতী’’তি ৰচনতো. অঞ্ঞো হরিস্সতীতি অধিপ্পাযাভাৰতো ‘‘সুদ্ধচিত্তেন ঠপিত’’ন্তি ৰুত্তং. সউস্সাহত্তাতি তিযোজনাতিক্কমনে সউস্সাহত্তা. ইদঞ্চ ‘‘অঞ্ঞো হরিস্সতী’’তি অসুদ্ধচিত্তেন ঠপিতং সন্ধায ৰুত্তং, অচিত্তকত্তাতি ইদং পন সুদ্ধচিত্তেন ঠপিতং সন্ধায. অনাপত্তি পাল়িযা ন সমেতীতি ‘‘তিযোজনং হরতী’’তিআদিপাল়িযা, ৰিসেসতো ‘‘অঞ্ঞং হরাপেতী’’তি পাল়িযা চ ন সমেতি.

সচে সামিকং জানাপেত্ৰা ঠপেতি, আণত্তিযা হরাপেতি নামাতি আহ ‘‘সামিকস্স অজানন্তস্সেৰা’’তি. অগচ্ছন্তেপীতি গমনং উপচ্ছিন্দিত্ৰা ঠিতযানেপি. হেট্ঠা ৰা গচ্ছন্তোতি ভূমিযং গচ্ছন্তো. অঞ্ঞং হরাপেতীতি এত্থ অঞ্ঞ-গ্গহণেন সামঞ্ঞতো তিরচ্ছানগতাপি সঙ্গহিতাতি আহ – ‘‘অঞ্ঞং হরাপেতীতি ৰচনতো অনাপত্তী’’তি. সুঙ্কঘাতে আপত্তি হোতীতি অঞ্ঞং হরাপেন্তস্স আপত্তি. তত্থ অনাপত্তীতি অঞ্ঞৰিহিতস্স থেয্যচিত্তাভাৰতো অনাপত্তি.

৫৭৫. ‘‘তং হরন্তস্সাতি পুন তিযোজনং হরন্তস্সা’’তি মহাগণ্ঠিপদে ৰুত্তং. তং পন মাতিকাট্ঠকথাযং অঙ্গেসু ‘‘পঠমপ্পটিলাভো সতি ইমিনা ৰচনেন ন সমেতি. ‘‘পঠমপ্পটিলাভো’’তি হি ইদং দুতিযপ্পটিলাভো আপত্তিযা অঙ্গং ন হোতীতি দীপেতি, তস্মা পাল়িযং অট্ঠকথাযঞ্চ ৰিসেসাভাৰতো অচ্ছিন্নং পটিলভিত্ৰা হরন্তস্স পুন তিযোজনাতিক্কমেপি অনাপত্তি ৰুত্তাতি অম্হাকং খন্তি. অঞ্ঞথা অচ্ছিন্নং পটিলভিত্ৰা পুন তিযোজনং হরতীতি ৰদেয্য. ৰীমংসিত্ৰা যুত্ততরং গহেতব্বং. অনাপত্তি কতভণ্ডন্তি এত্থ ‘‘কম্বলকোজৰাদিকতভণ্ডম্পি. পকতিচীৰরে লগ্গলোমানি আপত্তিং জনেন্তিযেৰা’’তি ৰদন্তি. তনুকপত্তত্থৰিকন্তরে অঘট্টনত্থং পক্খিপন্তি. পক্খিত্তন্তি কণ্ণচ্ছিদ্দে পক্খিত্তং. নিধানমুখং নামাতি ইমিনা কতভণ্ডসঙ্খ্যং ন গচ্ছতীতি দস্সেতি. এল়কলোমানং অকতভণ্ডতা, পঠমপ্পটিলাভো, অত্তনা আদায ৰা অঞ্ঞস্স অজানন্তস্স যানে পক্খিপিত্ৰা ৰা তিযোজনাতিক্কমনং, আহরণপচ্চাহরণং, অৰাসাধিপ্পাযতাতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি.

এল়কলোমসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫৭৬. এল়কলোমধোৰাপনসিক্খাপদং উত্তানত্থমেৰ.

৮. রূপিযসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৮৩-৫৮৪. রূপিযসিক্খাপদে পন সত্থুৰণ্ণোতি সত্থুনা সমানৰণ্ণো. সত্থুনো ৰণ্ণো সত্থুৰণ্ণো, সত্থুৰণ্ণো ৰিয ৰণ্ণো অস্সাতি সত্থুৰণ্ণোতি মজ্ঝপদলোপীসমাসো দট্ঠব্বো. পাকতিকো নাম এতরহি পকতিকহাপণো. রুক্খফলবীজমযোতি তিন্তিণিকাদিরুক্খানং ফলবীজেন কতো. ইচ্চেতং সব্বম্পীতি যথাৰুত্তভেদং সব্বম্পি চতুব্বিধং নিস্সগ্গিযৰত্থু হোতীতি সম্বন্ধো. জাতরূপমাসকোতি সুৰণ্ণকহাপণো.

গণ্হেয্যাতি অত্তনো অত্থায দীযমানং ৰা কত্থচি ঠিতং ৰা নিপ্পরিগ্গহং দিস্ৰা সযং গণ্হেয্য. ‘‘ইদং অয্যস্স হোতূ’’তি এৰং সম্মুখা ৰা ‘‘অসুকস্মিং নাম ঠানে মম হিরঞ্ঞসুৰণ্ণং অত্থি, তং তুয্হং হোতূ’’তি এৰং পরম্মুখা ঠিতং ৰা কেৰলং ৰাচায ৰা হত্থমুদ্দায ৰা ‘‘তুয্হ’’ন্তি ৰত্ৰা পরিচ্চত্তস্স কাযৰাচাহি অপ্পটিক্খিপিত্ৰা চিত্তেন সাদিযনং উপনিক্খিত্তসাদিযনং নাম. ‘‘সাদিযতী’’তি ৰুত্তমেৰত্থং ৰিভাৰেতি ‘‘গণ্হিতুকামো হোতী’’তি. ‘‘ইদং গুত্তট্ঠান’’ন্তি আচিক্খিতব্বন্তি পচ্চযপরিভোগংযেৰ সন্ধায আচিক্খিতব্বং. ‘‘ইধ নিক্খিপাহী’’তি ৰুত্তে ‘‘উগ্গণ্হাপেয্য ৰা’’তি ৰুত্তলক্খণেন নিস্সগ্গিযং হোতীতি আহ – ‘‘ইধ নিক্খিপাহীতি ন ৰত্তব্ব’’ন্তি. পরতো ‘‘ইমং গণ্হা’’তি ন ৰত্তব্বন্তি এত্থাপি এসেৰ নযো. কপ্পিযঞ্চ অকপ্পিযঞ্চ নিস্সায ঠিতমেৰ হোতীতি যস্মা ততো উপ্পন্নপচ্চযপরিভোগো কপ্পতি, তস্মা কপ্পিযং নিস্সায ঠিতং. যস্মা পন দুব্বিচারণায ততো উপ্পন্নপচ্চযপরিভোগোপি ন কপ্পতি, তস্মা অকপ্পিযং নিস্সায ঠিতন্তি ৰেদিতব্বং.

ন তেন কিঞ্চি কপ্পিযভণ্ডং চেতাপিতন্তি এত্থ চেতাপিতং চে, নত্থি পরিভোগুপাযো, তস্মা এৰং ৰুত্তং. অকপ্পিযঞ্হি নিস্সগ্গিযং ৰত্থুং উগ্গণ্হিত্ৰা তং অনিস্সজ্জিত্ৰাৰ চেতাপিতং কপ্পিযভণ্ডং সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠম্পি সব্বেসং ন কপ্পতি. কেচি পন ‘‘যস্মা নিস্সগ্গিযং ৰত্থুং পটিগ্গহেত্ৰা চেতাপিতং কপ্পিযভণ্ডং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামীতি নিস্সট্ঠং ৰিনাৰ উপাযং পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি, তস্মা ‘ন তেন কিঞ্চি কপ্পিযভণ্ডং চেতাপিত’ন্তি ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি. ‘‘আরামিকানং ৰা পত্তভাগন্তি ইদং গিহীনং হত্থগতোপি সোযেৰ ভাগোতি কত্ৰা ৰুত্তং. সচে পন তেন অঞ্ঞং পরিৰত্তেত্ৰা আরামিকা দেন্তি, পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতী’’তি মজ্ঝিমগণ্ঠিপদে চূল়গণ্ঠিপদে চ ৰুত্তং. ততো হরিত্ৰাতি অঞ্ঞেসং পত্তভাগতো হরিত্ৰা. কসিণপরিকম্মন্তি আলোককসিণপরিকম্মং. মঞ্চপীঠাদীনি ৰাতি এত্থ ‘‘ততো গহিতমঞ্চপীঠাদীনি পরিৰত্তেত্ৰা অঞ্ঞং চে গহিতং, ৰট্টতী’’তি ৰদন্তি. ছাযাপীতি ভোজনসালাদীনং ছাযাপি. পরিচ্ছেদাতিক্কন্তাতি গেহপরিচ্ছেদং অতিক্কন্তা, ছাযায গতগতট্ঠানং গেহং নাম ন হোতীতি অধিপ্পাযো. মগ্গেনপীতি এত্থ ‘‘সচে অঞ্ঞো মগ্গো নত্থি, মগ্গং অধিট্ঠহিত্ৰা গন্তুং ৰট্টতী’’তি ৰদন্তি. কীতাযাতি তেন ৰত্থুনা কীতায. উপনিক্খেপং ঠপেত্ৰা সঙ্ঘো পচ্চযে পরিভুঞ্জতীতি সচে উপাসকো ‘‘অতিবহু এতং হিরঞ্ঞং, ইদং, ভন্তে, অজ্জেৰ ন ৰিনাসেতব্ব’’ন্তি ৰত্ৰা সযং উপনিক্খেপং ঠপেতি, অঞ্ঞেন ৰা ঠপাপেতি, এতং উপনিক্খেপং ঠপেত্ৰা ততো উদযং পরিভুঞ্জন্তো সঙ্ঘো পচ্চযে পরিভুঞ্জতি, তেন ৰত্থুনা গহিতত্তা ‘‘অকপ্পিয’’ন্তি ৰুত্তং.

৫৮৫. পতিতোকাসং অসমন্নাহরন্তেন পাতেতব্বন্তি ইদং নিরপেক্খভাৰদস্সনপরন্তি ৰেদিতব্বং, তস্মা পতিতট্ঠানে ঞাতেপিস্স গূথং ছড্ডেন্তস্স ৰিয নিরপেক্খভাৰোযেৰেত্থ পমাণন্তি ৰেদিতব্বং. অসন্তসম্ভাৰনাযাতি অত্তনি অৰিজ্জমানউত্তরিমনুস্সধম্মারোচনং সন্ধায ৰুত্তং. থেয্যপরিভোগো নাম অনরহস্স পরিভোগো. ভগৰতা হি অত্তনো সাসনে সীলৰতো পচ্চযা অনুঞ্ঞাতা, ন দুস্সীলস্স. দাযকানম্পি সীলৰতো এৰ পরিচ্চাগো, ন দুস্সীলস্স অত্তনো কারানং মহপ্ফলভাৰস্স পচ্চাসীসনতো. ইতি সত্থারা অননুঞ্ঞাতত্তা দাযকেহি চ অপরিচ্চত্তত্তা দুস্সীলস্স পরিভোগো থেয্যপরিভোগো. ইণৰসেন পরিভোগো ইণপরিভোগো, পটিগ্গাহকতো দক্খিণাৰিসুদ্ধিযা অভাৰতো ইণং গহেত্ৰা পরিভোগো ৰিযাতি অত্থো. তস্মাতি ‘‘সীলৰতো’’তিআদিনা ৰুত্তমেৰত্থং কারণভাৰেন পচ্চামসতি. চীৰরং পরিভোগে পরিভোগেতি কাযতো মোচেত্ৰা মোচেত্ৰা পরিভোগে. পুরেভত্ত…পে… পচ্ছিমযামেসু পচ্চৰেক্খিতব্বন্তি সম্বন্ধো. তথা অসক্কোন্তেন যথাৰুত্তকালৰিসেসৰসেন একস্মিং দিৰসে চতুক্খত্তুং তিক্খত্তুং দ্ৰিক্খত্তুং সকিংযেৰ ৰা পচ্চৰেক্খিতব্বং.

সচস্স অপচ্চৰেক্খতোৰ অরুণো উগ্গচ্ছতি, ইণপরিভোগট্ঠানে তিট্ঠতীতি এত্থ ‘‘হিয্যো যং মযা চীৰরং পরিভুত্তং, তং যাৰদেৰ সীতস্স পটিঘাতায…পে… হিরিকোপীনপ্পটিচ্ছাদনত্থং, হিয্যো যো মযা পিণ্ডপাতো পরিভুত্তো, সো নেৰ দৰাযাতিআদিনা সচে অতীতপরিভোগপচ্চৰেক্খণং ন করেয্য, ইণপরিভোগট্ঠানে তিট্ঠতী’’তি ৰদন্তি, ৰীমংসিতব্বং. সেনাসনম্পি পরিভোগে পরিভোগেতি পৰেসে পৰেসে. এৰং পন অসক্কোন্তেন পুরেভত্তাদীসু পচ্চৰেক্খিতব্বং. তং হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ সক্কা ৰিঞ্ঞাতুন্তি ইধ ৰিসুং ন ৰুত্তং. সতিপচ্চযতাতি সতিযা পচ্চযভাৰো, পটিগ্গহণস্স পরিভোগস্স চ পচ্চৰেক্খণসতিযা পচ্চযভাৰো যুজ্জতি, পচ্চৰেক্খিত্ৰাৰ পটিগ্গহেতব্বং পরিভুঞ্জিতব্বঞ্চাতি অত্থো. তেনেৰাহ ‘‘সতিং কত্ৰা’’তিআদি. এৰং সন্তেপীতি যদিপি দ্ৰীসুপি ঠানেসু পচ্চৰেক্খণা যুত্তা, এৰং সন্তেপি. অপরে পনাহু ‘‘সতিপচ্চযতাতি সতিভেসজ্জপরিভোগস্স পচ্চযভাৰে পচ্চযেতি অত্থো. এৰং সন্তেপীতি পচ্চযে সতিপী’’তি, তং তেসং মতিমত্তং. তথা হি পচ্চযসন্নিস্সিতসীলং পচ্চৰেক্খণায ৰিসুজ্ঝতি, ন পচ্চযসব্ভাৰমত্তেন.

ননু চ ‘‘পরিভোগে করোন্তস্স অনাপত্তী’’তি ইমিনা পাতিমোক্খসংৰরসীলং ৰুত্তং, তস্মা পচ্চযসন্নিস্সিতসীলস্স পাতিমোক্খসংৰরসীলস্স চ কো ৰিসেসোতি? ৰুচ্চতে – পুরিমেসু তাৰ তীসু পচ্চযেসু ৰিসেসো পাকটোযেৰ, গিলানপচ্চযে পন যথা ৰতিং কত্ৰা রুক্খমূলে গোপিতে তস্স ফলানিপি রক্খিতানিযেৰ হোন্তি, এৰমেৰ পচ্চৰেক্খণায পচ্চযসন্নিস্সিতসীলে রক্খিতে তপ্পটিবদ্ধং পাতিমোক্খসংৰরসীলম্পি নিপ্ফন্নং নাম হোতি. গিলানপচ্চযং অপচ্চৰেক্খিত্ৰা পরিভুঞ্জন্তস্স সীলং ভিজ্জমানং পাতিমোক্খসংৰরসীলমেৰ ভিজ্জতি, পচ্চযসন্নিস্সিতসীলং পন পচ্ছাভত্তপুরিমযামাদীসু যাৰ অরুণুগ্গমনা অপচ্চৰেক্খন্তস্সেৰ ভিজ্জতি. পুরেভত্তঞ্হি অপচ্চৰেক্খিত্ৰাপি গিলানপচ্চযং পরিভুঞ্জন্তস্স অনাপত্তি, ইদমেতেসং নানাকরণং.

এৰং পচ্চযসন্নিস্সিতসীলস্স ৰিসুদ্ধিং দস্সেত্ৰা তেনেৰ পসঙ্গেন সব্বাপি সুদ্ধিযো দস্সেতুং ‘‘চতুব্বিধা হি সুদ্ধী’’তিআদিমাহ. তত্থ সুজ্ঝতি এতাযাতি সুদ্ধি, যথাধম্মং দেসনাৰ সুদ্ধি দেসনাসুদ্ধি. ৰুট্ঠানস্সপি চেত্থ দেসনায এৰ সঙ্গহো দট্ঠব্বো. ছিন্নমূলাপত্তীনং পন অভিক্খুতাপটিঞ্ঞাৰ দেসনা. অধিট্ঠানৰিসিট্ঠো সংৰরোৰ সুদ্ধি সংৰরসুদ্ধি. ধম্মেন সমেন পচ্চযানং পরিযেট্ঠি এৰ সুদ্ধি পরিযেট্ঠিসুদ্ধি. চতূসু পচ্চযেসু ৰুত্তৰিধিনা পচ্চৰেক্খণাৰ সুদ্ধি পচ্চৰেক্খণসুদ্ধি. এস তাৰ সুদ্ধীসু সমাসনযো. সুদ্ধিমন্তেসু সীলেসু দেসনা সুদ্ধি এতস্সাতি দেসনাসুদ্ধি. সেসেসুপি এসেৰ নযো. ন পুন এৰং করিস্সামীতি এত্থ এৰন্তি সংৰরভেদং সন্ধাযাহ. পহাযাতি ৰজ্জেত্ৰা, অকত্ৰাতি অত্থো. দাতব্বট্ঠেন দাযং, তং আদিযন্তীতি দাযাদা, অননুঞ্ঞাতেসু সব্বেন সব্বং পরিভোগাভাৰতো অনুঞ্ঞাতেসুযেৰ চ পরিভোগসব্ভাৰভাৰতো ভিক্খূহি পরিভুঞ্জিতব্বপচ্চযা ভগৰতো সন্তকা. ধম্মদাযাদসুত্তঞ্চেত্থ সাধকন্তি –

‘‘ধম্মদাযাদা মে, ভিক্খৰে, ভৰথ, মা আমিসদাযাদা. অত্থি মে তুম্হেসু অনুকম্পা, ‘কিন্তি মে সাৰকা ধম্মদাযাদা ভৰেয্যুং, নো আমিসদাযাদা’’’তি (ম. নি. ১.২৯) –

এৰং পৰত্তং ধম্মদাযাদসুত্তঞ্চ এত্থ এতস্মিং অত্থে সাধকং.

অৰীতরাগানং তণ্হাপরৰসতায পচ্চযপরিভোগে সামিভাৰো নত্থি, তদভাৰেন ৰীতরাগানং তত্থ সামিভাৰো যথারুচি পরিভোগসব্ভাৰতো. তথা হি তে পটিকূলম্পি অপ্পটিকূলাকারেন অপ্পটিকূলম্পি পটিকূলাকারেন তদুভযম্পি ৰজ্জেত্ৰা অজ্ঝুপেক্খনাকারেন পচ্চযে পরিভুঞ্জন্তি, দাযকানঞ্চ মনোরথং পরিপূরেন্তি. তেনাহ – ‘‘তে হি তণ্হায দাসব্যং অতীতত্তা সামিনো হুত্ৰা পরিভুঞ্জন্তী’’তি. যো পনাযং সীলৰতো পচ্চৰেক্খিতপরিভোগো, সো ইণপরিভোগস্স পচ্চনীকত্তা আণণ্যপরিভোগো নাম হোতি. যথা হি ইণাযিকো অত্তনো রুচিযা ইচ্ছিতদেসং গন্তুং ন লভতি, এৰং ইণপরিভোগযুত্তো লোকতো নিস্সরিতুং ন লভতীতি তপ্পটিপক্খত্তা সীলৰতো পচ্চৰেক্খিতপরিভোগো আণণ্যপরিভোগোতি ৰুচ্চতি, তস্মা নিপ্পরিযাযতো চতুপরিভোগৰিনিমুত্তো ৰিসুংযেৰাযং পরিভোগোতি ৰেদিতব্বো. সো ইধ ৰিসুং ন ৰুত্তো, দাযজ্জপরিভোগেযেৰ ৰা সঙ্গহং গচ্ছতীতি. সীলৰাপি হি ইমায সিক্খায সমন্নাগতত্তা সেক্খোত্ৰেৰ ৰুচ্চতি. সব্বেসন্তি অরিযানং পুথুজ্জনানঞ্চ.

কথং পুথুজ্জনানং ইমে পরিভোগা সম্ভৰন্তীতি? উপচারৰসেন. যো হি পুথুজ্জনস্সপি সল্লেখপ্পটিপত্তিযং ঠিতস্স পচ্চযগেধং পহায তত্থ অনুপলিত্তেন চিত্তেন পরিভোগো, সো সামিপরিভোগো ৰিয হোতি. সীলৰতো পন পচ্চৰেক্খিতপরিভোগো দাযজ্জপরিভোগো ৰিয হোতি দাযকানং মনোরথস্স অৰিরাধনতো. তেনেৰ ৰুত্তং ‘‘দাযজ্জপরিভোগেযেৰ ৰা সঙ্গহং গচ্ছতী’’তি. কল্যাণপুথুজ্জনস্স পরিভোগে ৰত্তব্বমেৰ নত্থি তস্স সেক্খসঙ্গহতো. সেক্খসুত্তঞ্হেতস্স অত্থস্স সাধকং.

লজ্জিনা সদ্ধিং পরিভোগো নাম লজ্জিস্স সন্তকং গহেত্ৰা পরিভোগো. অলজ্জিনা সদ্ধিন্তি এত্থাপি এসেৰ নযো. আদিতো পট্ঠায হি অলজ্জী নাম নত্থীতি ইমিনা দিট্ঠদিট্ঠেসুযেৰ আসঙ্কা ন কাতব্বাতি দস্সেতি. অত্তনো ভারভূতা সদ্ধিৰিহারিকাদযো. সোপি নিৰারেতব্বোতি যো পস্সতি, তেন নিৰারেতব্বো. যস্মা অলজ্জীপরিভোগো নাম লজ্জিনো ৰুচ্চতি, তস্মা আপত্তি নাম নত্থি উভিন্নম্পি অলজ্জীভাৰতো, ‘‘অলজ্জীপরিভোগো’’তি ইদং নামমত্তমেৰ ন লব্ভতীতি ৰুত্তং হোতি. ‘‘আপত্তি পন অত্থিযেৰাতি ৰদন্তী’’তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং.

অধম্মিযোতি অনেসনাদীহি উপ্পন্নো. ধম্মিযোতি ভিক্খাচরিযাদীহি উপ্পন্নো. সঙ্ঘস্সেৰ দেতীতি ভত্তং অগ্গহেত্ৰা অত্তনা লদ্ধসলাকংযেৰ দেতি. সচে পন লজ্জী অলজ্জিং পগ্গণ্হাতি…পে… অন্তরধাপেতীতি এত্থ কেৰলং পগ্গণ্হিতুকামতায এৰং কাতুং ন ৰট্টতি, ধম্মস্স পন সাসনস্স সোতূনঞ্চ অনুগ্গহত্থায ৰট্টতীতি ৰেদিতব্বং. পুরিমনযেন ‘‘সো আপত্তিযা কারেতব্বো’’তি ৰুত্তত্তা ইমস্স আপত্তিযেৰাতি ৰদন্তি. উদ্দেসগ্গহণাদিনা ধম্মস্স পরিভোগো ধম্মপরিভোগো. ধম্মানুগ্গহেন গণ্হন্তস্স আপত্তিযা অভাৰেপি থেরো তস্স অলজ্জিভাৰংযেৰ সন্ধায ‘‘পাপো কিরায’’ন্তিআদিমাহ. তস্স পন সন্তিকেতি মহারক্খিতত্থেরস্স সন্তিকে.

৫৮৬. রাজোরোধাদযোতিআদি ‘‘ইদং গণ্হিস্সামী’’তি চেতনামত্তসম্ভৰতো ৰুত্তং. অস্সতিযা দিন্নন্তি এত্থ অস্সতিযা দিন্নং নাম অপরিচ্চত্তং হোতি, তস্মা দসন্তে বদ্ধকহাপণাদি অস্সতিযা দিন্নং ভিক্খুনা ৰত্থসঞ্ঞায পটিগ্গহিতঞ্চ, ততো নেৰ রূপিযং দিন্নং, নাপি পটিগ্গহিতঞ্চ হোতীতি এত্থ আপত্তিদেসনাকিচ্চং নত্থি, তং পন দাযকানমেৰ পটিদাতব্বং. তেন অকপ্পিযৰত্থুনা তে চে দাযকা সপ্পিআদীনি কিণিত্ৰান সঙ্ঘস্স তস্স চ ভিক্খুনো দেন্তি, সব্বেসং কপ্পতি দাযকানংযেৰ সন্তকত্তা. অট্ঠকথাযং পন পুঞ্ঞকামেহি পরিচ্চজিত্ৰা দিন্নমেৰ সন্ধায ‘‘পুঞ্ঞকামা…পে… রূপিযে অরূপিযসঞ্ঞী রূপিযং পটিগ্গণ্হাতীতি ৰেদিতব্বো’’তি ৰুত্তং, তস্মা পরিচ্চজিত্ৰা দিন্নং ৰত্থসঞ্ঞায গণ্হতোপি নিস্সগ্গিযমেৰ. তেন যদি তে দাযকা নো আগন্ত্ৰা গণ্হন্তি, দাযকে পুচ্ছিত্ৰা অত্তনো অত্থায চে পরিচ্চত্তং, সঙ্ঘে নিস্সজ্জিত্ৰা আপত্তি দেসেতব্বা. তৰ চোল়কং পস্সাহীহি ইমিনা গিহিসন্তকেপি ‘‘ইদং গণ্হথা’’তিআদিঅকপ্পিযৰোহারেন ৰিধানং ভিক্খুনো ন কপ্পতীতি দীপেতি. একপরিচ্ছেদানীতি কিরিযাকিরিযভাৰতো একপরিচ্ছেদানি. জাতরূপরজতভাৰো, অত্তুদ্দেসিকতা, কহাপণাদীসু অঞ্ঞতরভাৰোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

রূপিযসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. রূপিযসংৰোহারসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৮৭. রূপিযসংৰোহারসিক্খাপদে জাতরূপাদিচতুব্বিধম্পি নিস্সগ্গিযৰত্থু ইধ রূপিযগ্গহণেনেৰ গহিতন্তি আহ ‘‘জাতরূপরজতপরিৰত্তন’’ন্তি. পটিগ্গহিতপরিৰত্তনেতি সাদিতরূপিযস্স পরিৰত্তনে, অসাদিযিত্ৰা ৰা কপ্পিযেন গাহেন পটিগ্গহিতরূপিযপরিৰত্তনে.

৫৮৯. গ-কারস্স ক-কারং কত্ৰা ‘‘সীসূপক’’ন্তি লিখিতং, পদভাজনে ঘনকতন্তি পিণ্ডং কতং. সত্থুৰণ্ণোতিআদীসু ‘‘সত্থুৰণ্ণো চ কহাপণো চ…পে… যে চ ৰোহারং গচ্ছন্তী’’তি এৰং সব্বত্থ সমুচ্চযো ৰেদিতব্বো. রূপিযে রূপিযসঞ্ঞীতি সকসন্তকং ৰদতি. রূপিযং চেতাপেতীতি পরসন্তকং ৰদতি. ‘‘নিস্সগ্গিযৰত্থুনা দুক্কটৰত্থুং ৰা কপ্পিযৰত্থুং ৰা চেতাপেন্তস্সপি এসেৰ নযো’’তি ইদং কস্মা ৰুত্তং. ন হি ‘‘রূপিযে রূপিযসঞ্ঞী অরূপিযং চেতাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তিআদিত্তিকো পাল়িযং ৰুত্তোতি আহ ‘‘যো হী’’তিআদি. তস্সানুলোমত্তাতি এত্থাযমধিপ্পাযো – রূপিযসংৰোহারো নাম ন কেৰলং রূপিযেন রূপিযপরিৰত্তনমেৰ, অথ খো ‘‘অরূপিযে রূপিযসঞ্ঞী রূপিযং চেতাপেতী’’তি ৰুত্তত্তা অরূপিযেন রূপিযচেতাপনম্পি রূপিযসংৰোহারো নাম হোতীতি এতস্মিং পক্খেপি রূপিযে সতি রূপিযসংৰোহারোযেৰ হোতীতি অযমত্থো অৰুত্তোপি ৰিঞ্ঞাযতীতি. অরূপিযং নাম দুক্কটৰত্থুকপ্পিযৰত্থূনি. একন্তেন রূপিযপক্খেতি একেন অন্তেন রূপিযপক্খেতি অযং অত্থো গহেতব্বো. ‘‘একতো রূপিযপক্খে’’তি ৰা পাঠো ৰেদিতব্বো. ‘‘একরূপিযপক্খে’’তিপি পঠন্তি, তত্থাপি একতো রূপিযপক্খেতি অযমেৰত্থো গহেতব্বো.

কপ্পিযৰত্থুনা কপ্পিযৰত্থুনো কযৰিক্কযেপি তাৰ নিস্সগ্গিযং হোতি, দুক্কটৰত্থুনা দুক্কটৰত্থুনো কযৰিক্কযে কস্মা ন হোতীতি অন্ধকট্ঠকথায অধিপ্পাযো. ইদং সিক্খাপদং…পে… অরূপিযেন চ রূপিযচেতাপনং সন্ধায ৰুত্তন্তি সম্বন্ধো. ইধাতি ইমস্মিং রূপিযসংৰোহারসিক্খাপদে. তত্থাতি কযৰিক্কযসিক্খাপদে. তেনেৰাতি কপ্পিযৰত্থুনাযেৰ.

পুন কপ্পিযভাৰং নেতুং অসক্কুণেয্যত্তা ‘‘মহাঅকপ্পিযো নামা’’তি ৰুত্তং. ‘‘ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতুন্তি ইদং পঞ্চন্নংযেৰ সহধম্মিকানং অন্তরে পরিৰত্তনং সন্ধায ৰুত্তং, গিহীহি পন গহেত্ৰা অত্তনো সন্তকং কত্ৰা দিন্নং সব্বেসং কপ্পতী’’তি ৰদন্তি. ‘‘ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতু’’ন্তি পন ইমিনাৰ পটিগ্গহিতরূপিযং অনিস্সজ্জিত্ৰাৰ তেন চেতাপিতং কপ্পিযভণ্ডম্পি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টতীতি সিদ্ধং.

যে পন ‘‘পটিগ্গহিতরূপিযং অনিস্সজ্জিত্ৰাপি তেন পরিৰত্তিতং কপ্পিযভণ্ডং সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতী’’তি ৰদন্তি, তেসং ‘‘ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতু’’ন্তি ইদং ন যুজ্জতি. তে পনেত্থ এৰং ৰদন্তি ‘‘যস্মা নিস্সজ্জিতব্বৰত্থুং অনিস্সজ্জিত্ৰাৰ উপরূপরি অঞ্ঞং অঞ্ঞংযেৰ কতং, তস্মা পরিচ্ছেদাভাৰতো ইধ নিস্সজ্জিতুং অৰত্ৰা ‘ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতু’ন্তি ৰুত্তং, পরিচ্ছেদাভাৰতোযেৰ ‘মূলে মূলসামিকানং, পত্তে চ পত্তসামিকানং দিন্নে কপ্পিযো হোতী’তি চ ন ৰুত্ত’’ন্তি. যদি পটিগ্গহিতরূপিযং অনিস্সজ্জিত্ৰা চেতাপিতং কপ্পিযভণ্ডম্পি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি, এৰং সন্তে ইধাপি অৰসানৰত্থুং গহেত্ৰা সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং কস্মা ন ৰট্টতি, ‘‘যো পন রূপিযং উগ্গণ্হিত্ৰা…পে… পত্তে চ পত্তসামিকানং দিন্নে কপ্পিযো হোতী’’তি ইমিনাপি পটিগ্গহিতরূপিযং অনিস্সজ্জিত্ৰা চেতাপিতং কপ্পিযভণ্ডম্পি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টতীতি সিদ্ধং. যদি তং নিস্সট্ঠং পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টেয্য, ‘‘মূলে মূলসামিকানং, পত্তে চ পত্তসামিকানং দিন্নে কপ্পিযো হোতী’’তি ন ৰদেয্য. অপরে পনেত্থ এৰং ৰদন্তি ‘‘যদি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং হোতি, রূপিযপটিগ্গাহকস্স ন ৰট্টতি, তস্মা তস্সপি যথা ৰট্টতি, তথা দস্সনত্থং ‘মূলে মূলসামিকান’ন্তিআদি ৰুত্ত’’ন্তি.

দুতিযপত্তসদিসোযেৰাতি ইমিনা পঞ্চন্নম্পি সহধম্মিকানং ন কপ্পতীতি দস্সেতি. তত্থ কারণমাহ ‘‘মূলস্স সম্পটিচ্ছিতত্তা’’তি. অথ মূলস্স সম্পটিচ্ছিতত্তা রূপিযপটিগ্গাহকস্স তাৰ অকপ্পিযো হোতু, সেসানং পন কস্মা ন কপ্পতীতি মঞ্ঞমানো পুচ্ছতি ‘‘কস্মা সেসানং ন কপ্পতী’’তি. কারণমাহ ‘‘মূলস্স অনিস্সট্ঠত্তা’’তি. পত্তস্স কপ্পিযভাৰেপি সম্পটিচ্ছিতমূলস্স নিস্সজ্জিতব্বস্স অনিস্সট্ঠত্তা তেন গহিতপত্তো সেসানম্পি ন কপ্পতি. যদি হি তেন সম্পটিচ্ছিতমূলং সঙ্ঘমজ্ঝে নিস্সট্ঠং সিযা, তেন কপ্পিযেন কম্মেন আরামিকাদীহি গহেত্ৰা দিন্নপত্তো রূপিযপটিগ্গাহকং ঠপেত্ৰা সেসানং ৰট্টতি. অপরে পন ‘‘মূলং সম্পটিচ্ছিত্ৰা গহিতপত্তোপি যদি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠো, সেসানং কপ্পতী’’তি ৰদন্তি. এৰং সন্তে ‘‘মূলস্স অনিস্সট্ঠত্তা’’তি ন ৰত্তব্বং, ‘‘সঙ্ঘস্স অনিস্সট্ঠত্তা’’তি এৰমেৰ ৰত্তব্বং.

দুব্বিচারিতত্তাতি ইমিনা রূপিযসংৰোহারো অনেন কতোতি দস্সেতি. অঞ্ঞেসং পন ৰট্টতীতি যস্মানেন রূপিযসংৰোহারমত্তমেৰ কতং, ন মূলং সম্পটিচ্ছিতং, তস্মা ৰিনযকম্মৰসেন সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠকালতো পট্ঠায অঞ্ঞেসং ৰট্টতি. ইমস্মিংযেৰ চ অত্থে পমাণং দস্সেন্তো ‘‘মহাসুমত্থেরস্স কিরা’’তিআদিমাহ. অপরে পন ‘‘দুব্বিচারিতত্তাতি ইমিনা কেৰলং গিহিসন্তকভাৰেন ঠিতে দুব্বিচারিতমত্তং ৰুত্তং, ন রূপিযসংৰোহারাপজ্জনং, তস্মা রূপিযসংৰোহারাভাৰতো সো পত্তো নিস্সজ্জিতুং ন সক্কাতি তস্স ন কপ্পতি, অনিস্সট্ঠোপি অঞ্ঞেসং কপ্পতি. অনিস্সট্ঠস্সেৰ চ অঞ্ঞেসং কপ্পিযভাৰদস্সনত্থং ‘মহাসুমত্থেরস্স কিরা’তিআদিৰত্থূনি উদাহটানি. সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জীতি ইদঞ্চ অঞ্ঞেসং কপ্পিযত্তা কেৰলং সঙ্ঘস্স পরিচ্চত্তভাৰং সন্ধায ৰুত্তং, ন পন ৰিনযকম্মৰসেন সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠভাৰং. ইমস্স চ অত্থস্স সপ্পিস্স পূরেত্ৰাতি ইদং ৰচনং সাধক’’ন্তি ৰদন্তি.

৫৯১. রূপিযপটিগ্গহণরূপিযসংৰোহারেসু যেন একেকমেৰ কতং, তেন তত্থ তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ নিস্সজ্জিতব্বং. যেন পন পটিগ্গহিতরূপিযেনেৰ সংৰোহারো কতো, তেন কথং নিস্সজ্জিতব্বন্তি? নযিদং দুক্করং, ‘‘অহং, ভন্তে, নানপ্পকারকং রূপিযসংৰোহারং সমাপজ্জি’’ন্তি এৰমেৰ নিস্সজ্জিতব্বং. ‘‘ইমস্মিং সিক্খাপদেপি ‘অরূপিযে রূপিযসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্সা’তিআদিত্তিকস্স অৰসানপদে অনাপত্তিযা ৰুত্তত্তা কপ্পিযৰত্থুৰসেনেৰ ইদং তিকং ৰুত্ত’’ন্তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং. কেচি পন ‘‘অরূপিযগ্গহণেন কপ্পিযৰত্থুদুক্কটৰত্থূনং সঙ্গহোতি পুরিমপদদ্ৰযং কপ্পিযৰত্থুদুক্কটৰত্থূনং ৰসেন ৰুত্তং, অৰসানপদমেৰ কপ্পিযৰত্থুৰসেন ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি, তং ন যুজ্জতি অনাপত্তিমিস্সিতে অৰসানত্তিকে সঞ্ঞানানত্তং ঠপেত্ৰা ৰত্থুনানত্তস্স অভাৰতো. দুক্কটৰত্থুনা পন দুক্কটৰত্থুনো চেতাপনং নেৰ ইধ, ন তত্থ পাল়িযং ৰুত্তন্তি ৰচনমেত্থ সাধকং. যং অত্তনো ধনেন পরিৰত্ততি, তস্স ৰা ধনস্স ৰা রূপিযভাৰো চেৰ, পরিৰত্তনঞ্চাতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি.

রূপিযসংৰোহারসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. কযৰিক্কযসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৯৩. কযৰিক্কযসিক্খাপদে পাল়িযং জানাহীতি এত্থ উপধারেহীতি অত্থো, সুট্ঠু উপধারেত্ৰা গণ্হ, ইদং ন মনাপন্তি পুন দাতুং ন সক্খিস্সসীতি অধিপ্পাযো.

৫৯৪-৫৯৫. কযন্তি পরভণ্ডস্স গহণং. ৰিক্কযন্তি অত্তনো ভণ্ডস্স দানং. তেনাহ ‘‘ইমিনা ইমং দেহী’’তিআদি. যস্মা কযিতং নাম পরস্স হত্থতো গহিতং ৰুচ্চতি, ৰিক্কীতঞ্চ পরস্স হত্থে দিন্নং, তস্মা ‘‘কযিতঞ্চ হোতি পরভণ্ডং অত্তনো হত্থগতং করোন্তেন, ৰিক্কীতঞ্চ অত্তনো ভণ্ডং পরহত্থগতং করোন্তেনা’’তি ৰুত্তং. যদি এৰং পাল়িযং পরতো ‘‘কযিতঞ্চ হোতি ৰিক্কযিতঞ্চা’’তি ৰত্ৰা ‘‘অত্তনো ভণ্ডং পরহত্থগতং পরভণ্ডং অত্তনো হত্থগত’’ন্তি কস্মা ৰুত্তন্তি আহ ‘‘ইমিনা ইমন্তিআদিৰচনানুরূপতো পনা’’তিআদি. ইমিনাতি হি সকসন্তকং ৰুত্তং. তদনুরূপতো পাল়িযং পঠমং অত্তনো ভণ্ডং দস্সিতং, ন কযৰিক্কযপদানুরূপতো. তঞ্হি ৰিপরীততো পরসন্তকগ্গহণং পুরক্খত্ৰা ঠিতং.

কামং সেসঞাতকেপি ‘‘ইমং দেহী’’তি ৰদতো ৰিঞ্ঞত্তি ন হোতি, সদ্ধাদেয্যৰিনিপাতনস্সপি পন অভাৰং দস্সেতুকামো ‘‘মাতরং পন পিতরং ৰা’’তি আহ. ৰিঞ্ঞত্তি ন হোতীতি ইদং ৰিসুং ৰিঞ্ঞাপনং সন্ধায ৰুত্তং. অঞ্ঞং কিঞ্চি অৰত্ৰা এৰং ৰদন্তো অঞ্ঞাতকং ৰিঞ্ঞাপেতি নামাতি আহ – ‘‘অঞ্ঞাতকং ‘ইমং দেহী’তি ৰদতো ৰিঞ্ঞত্তী’’তি. অঞ্ঞং কিঞ্চি অৰত্ৰা ‘‘ইমং গণ্হাহী’’তি দিন্নং অঞ্ঞাতকস্স দিন্নং নাম হোতীতি ৰুত্তং ‘‘সদ্ধাদেয্যৰিনিপাতন’’ন্তি. তিস্সো আপত্তিযোতি অঞ্ঞাতকৰিঞ্ঞত্তিসদ্ধাদেয্যৰিনিপাতনকযৰিক্কযাপত্তিসঙ্খাতা তিস্সো আপত্তিযো.

ইমং নাম করোহীতি ৰদতি, ৰট্টতীতি এত্থ ভুত্তোসি, ইদানি কস্মা ন করোসীতি ৰত্থুম্পি ৰট্টতি. ‘‘নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি কিঞ্চাপি সতিযেৰ নিস্সগ্গিযৰত্থুম্হি পাচিত্তিযং ৰুত্তং, অসতিপি পন তস্মিং পাচিত্তিযন্তি ইদং অট্ঠকথাপমাণেন গহেতব্বন্তি দস্সেতুং ‘‘কিঞ্চাপী’’তিআদি ৰুত্তং. পরিভুত্তেতি সপ্পিআদিং সন্ধায ৰুত্তং. যং অত্তনো ধনেন পরিৰত্তেতি, যেন চ পরিৰত্তেতি, তেসং কপ্পিযৰত্থুতা, অসহধম্মিকতা, কযৰিক্কযাপজ্জনঞ্চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

কযৰিক্কযসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিট্ঠিতো কোসিযৰগ্গো দুতিযো.