পসন্নাকারকথা

পসন্নাকারন্তি পসন্নেহি কাতব্বং সক্কারং. সরণং গচ্ছামীতি এত্থ ইতি-সদ্দো লুত্তনিদ্দিট্ঠোতি আহ ‘‘সরণন্তি গচ্ছামী’’তি. এত্থ হি নাযং গমিসদ্দো নীসদ্দাদযো ৰিয দ্ৰিকম্মকো, তস্মা যথা অজং গামং নেতীতি ৰুচ্চতি, এৰং ‘‘গোতমং সরণং গচ্ছামী’’তি ৰত্তুং ন সক্কা, ‘‘সরণন্তি গচ্ছামী’’তি পন ৰত্তব্বং, তস্মা এত্থ ইতি-সদ্দো লুত্তনিদ্দিট্ঠোতি ৰেদিতব্বং. সরণন্তি পটিসরণং. তেনাহ ‘‘পরাযণ’’ন্তি. পরাযণভাৰো চ অনত্থনিসেধনেন অত্থসম্পটিপাদনেন চ হোতীতি আহ ‘‘অঘস্স তাতা হিতস্স চ ৰিধাতা’’তি. অঘস্সাতি দুক্খতোতি ৰদন্তি, পাপতোতি পন অত্থো যুত্তো, নিস্সক্কে চেতং সামিৰচনং. সরণন্তি গমনঞ্চেত্থ তদধিপ্পাযেন ভজনং তথা জাননং ৰাতি দস্সেন্তো ‘‘ইতি ইমিনা অধিপ্পাযেনা’’তিআদিমাহ. তত্থ গচ্ছামীতিআদীসু পুরিমস্স পুরিমস্স পচ্ছিমং পচ্ছিমং অত্থৰচনং. ভজনং ৰা সরণাধিপ্পাযেন উপসঙ্কমনং, সেৰনা সন্তিকাৰচরতা, পযিরুপাসনং ৰত্তপ্পটিৰত্তকরণেন উপট্ঠানন্তি এৰং সব্বথাপি অনঞ্ঞসরণতংযেৰ দীপেতি. গচ্ছামীতি পদস্স কথং বুজ্ঝামীতি অযমত্থো লব্ভতীতি আহ ‘‘যেসং হী’’তিআদি.

অধিগতমগ্গে সচ্ছিকতনিরোধেতি পদদ্ৰযেনপি ফলট্ঠা এৰ দস্সিতা, ন মগ্গট্ঠাতি তে দস্সেন্তো ‘‘যথানুসিট্ঠং পটিপজ্জমানে চা’’তি আহ. ননু চ কল্যাণপুথুজ্জনোপি যথানুসিট্ঠং পটিপজ্জতীতি ৰুচ্চতীতি? কিঞ্চাপি ৰুচ্চতি, নিপ্পরিযাযেন পন মগ্গট্ঠা এৰ তথা ৰত্তব্বা, ন ইতরে নিযামোক্কমনাভাৰতো. তথা হি তে এৰ ‘‘অপাযেসু অপতমানে ধারেতী’’তি ৰুত্তা. সম্মত্তনিযামোক্কমনেন হি অপাযৰিনিমুত্তসম্ভৰো. অক্খাযতীতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদিঅত্থো, পকারত্থো ৰা. তেন ‘‘যাৰতা, ভিক্খৰে, ধম্মা সঙ্খতা ৰা অসঙ্খতা ৰা, ৰিরাগো তেসং অগ্গমক্খাযতী’’তি (ইতিৰু. ৯০; অ. নি. ৪.৩৪) সুত্তপদং সঙ্গণ্হাতি, ‘‘ৰিত্থারো’’তি ৰা ইমিনা. এত্থ চ অরিযমগ্গো নিয্যানিকতায, নিব্বানং তস্স তদত্থসিদ্ধিহেতুতাযাতি উভযমেৰ নিপ্পরিযাযেন ধম্মোতি ৰুত্তো. নিব্বানঞ্হি আরম্মণপচ্চযভূতং লভিত্ৰা অরিযমগ্গস্স তদত্থসিদ্ধি, তথাপি অরিযফলানং ‘‘যস্মা তায সদ্ধায অৰূপসন্তাযা’’তিআদিৰচনতো মগ্গেন সমুচ্ছিন্নানং কিলেসানং পটিপ্পস্সদ্ধিপ্পহানকিচ্চতায নিয্যানানুগুণতায নিয্যানপরিযোসানতায চ. পরিযত্তিধম্মস্স পন নিয্যানধম্মসমধিগমহেতুতাযাতি ইমিনা পরিযাযেন ৰুত্তনযেন ধম্মভাৰো লব্ভতি এৰ, স্ৰাযমত্থো পাঠারুল়্হো এৰাতি দস্সেন্তো ‘‘ন কেৰল’’ন্তিআদিমাহ.

রাগৰিরাগোতি মগ্গো কথিতোতি কামরাগো ভৰরাগোতি এৰমাদিভেদো সব্বোপি রাগো ৰিরজ্জতি পহীযতি এতেনাতি রাগৰিরাগোতি মগ্গো কথিতো. অনেজমসোকন্তি ফলন্তি এজাসঙ্খাতায তণ্হায অন্তোনিজ্ঝানলক্খণস্স সোকস্স চ তদুপ্পত্তিযং সব্বসো পরিক্খীণত্তা অনেজমসোকন্তি ফলং কথিতং. অপ্পটিকূলন্তি অৰিরোধদীপনতো কেনচি অৰিরুদ্ধং, ইট্ঠং পণীতন্তি ৰা অত্থো. পগুণরূপেন পৰত্তিতত্তা, পকট্ঠগুণৰিভাৰনতো ৰা পগুণং. যথাহ ‘‘ৰিহিংসসঞ্ঞী পগুণং নভাসিং, ধম্মং পণীতং মনুজেসু ব্রহ্মে’’তি (ম. নি. ১.২৮৩; মহাৰ. ৯). সব্বধম্মক্খন্ধা কথিতাতি যোজনা. দিট্ঠিসীলসঙ্ঘাতেনাতি ‘‘যাযং দিট্ঠি অরিযা নিয্যানিকা নিয্যাতি তক্করস্স সম্মা দুক্খক্খযায, তথারূপায দিট্ঠিযা দিট্ঠিসামঞ্ঞগতো ৰিহরতী’’তি (দী. নি. ৩.৩২৪, ৩৫৬; ম. নি. ১.৪৯২; ৩.৫৪) এৰং ৰুত্তায দিট্ঠিযা ‘‘যানি তানি সীলানি অখণ্ডানি অচ্ছিদ্দানি অসবলানি অকম্মাসানি ভুজিস্সানি ৰিঞ্ঞুপ্পসত্থানি অপরামট্ঠানি সমাধিসংৰত্তনিকানি, তথারূপেহি সীলেহি সীলসামঞ্ঞগতো ৰিহরতী’’তি (দী. নি. ৩.৩২৪, ৩৫৬; ম. নি. ১.৪৯২; ৩.৫৪; অ. নি. ৬.১২) এৰং ৰুত্তানং সীলানঞ্চ সংহতভাৰেন, দিট্ঠিসীলসামঞ্ঞেনাতি অত্থো. সংহতোতি ঘটিতো, সমেতোতি অত্থো. অরিযপুগ্গলা হি যত্থ কত্থচি দূরে ঠিতাপি অত্তনো গুণসামগ্গিযা সংহতা এৰ. অট্ঠ চ পুগ্গলা ধম্মদসা তেতি পুরিসযুগল়ৰসেন চত্তারোপি পুগ্গলৰসেন অট্ঠেৰ অরিযধম্মস্স পচ্চক্খদস্সাৰিতায ধম্মদসা. তীণি ৰত্থূনি সরণন্তি গমনেন তিক্খত্তুং গমনেন চ তীণি সরণগমনানি. পটিৰেদেসীতি অত্তনো হদযঙ্গতং ৰাচায পৰেদেসি.

পসন্নাকারকথা নিট্ঠিতা.