মহামোগ্গল্লানস্স সীহনাদকথা

১৭. আযস্মাতি ৰা দেৰানংপিযাতি ৰা ভদ্রভৰন্তি ৰা পিযসমুদাচারো এসোতি আহ ‘‘আযস্মাতি পিযৰচনমেত’’ন্তি. ৰিঞ্ঞুজাতিকা হি পরং পিযেন সমুদাচরন্তা ‘‘ভৰ’’ন্তি ৰা ‘‘দেৰানংপিযা’’তি ৰা ‘‘আযস্মা’’তি ৰা সমুদাচরন্তি, তস্মা সম্মুখা সম্বোধনৰসেন আৰুসোতি, তিরোক্খং আযস্মাতি অযম্পি সমুদাচারো. তযিদং পিযৰচনং গরুগারৰসপ্পতিস্সৰসেন ৰুচ্চতীতি আহ ‘‘গরুগারৰসপ্পতিস্সাধিৰচনমেত’’ন্তি. গুণমহত্ততায মহামোগ্গল্লানো, ন চূল়মোগ্গল্লানস্স অত্থিতাযাতি আহ ‘‘মহা চ সো গুণমহন্ততাযা’’তি. পপ্পটকোজন্তি পথৰীসন্ধারকং উদকং আহচ্চ ঠিতে মহাপথৰিযা হেট্ঠিমতলে সমুট্ঠিতং উদকোঘেন অজ্ঝোত্থটে ভূমিপ্পদেসে সঞ্জাতকদ্দমপটলসদিসং অতিমধুরপথৰীমণ্ডং. ন মে তং অস্স পতিরূপন্তি তং অনাপুচ্ছা করণং ন মে অনুচ্ছৰিকং ভৰেয্যাতি অত্থো. অনাপুচ্ছা করোন্তেন চ যথা ভগৰা ইচ্ছিতিচ্ছিতং কিঞ্চি অনাপুচ্ছা করোতি, এৰমহম্পীতি ভগৰতা সমানং কত্ৰা অত্তানং মানেন কতং ৰিয ভৰিস্সতীতি আহ ‘‘যুগগ্গাহো ৰিয ভগৰতা সদ্ধিং কতো ভৰেয্যা’’তি. পরেন হি সদ্ধিং অত্তানং যুগং যুগল়ং সমানং কত্ৰা গাহো, তস্স মম ৰা কো ৰিসেসোতি গহণং যুগগ্গাহো.

সম্পন্নন্তি সম্পত্তিযুত্তং. সা পনেত্থ রসসম্পত্তি অধিপ্পেতা সামঞ্ঞজোতনায ৰিসেসে অৰট্ঠানতো. তেনাহ ‘‘সম্পন্নন্তি মধুরং সাদুরসন্তি অত্থো’’তি. তিৰিধঞ্হি সম্পন্নং পরিপুণ্ণসমঙ্গীমধুরৰসেন. তত্থ –

‘‘সম্পন্নং সালিকেদারং, সুৰা ভুঞ্জন্তি কোসিয;

পটিৰেদেমি তে ব্রহ্মে, ন নে ৰারেতুমুস্সহে’’তি. (জা. ১.১৪.১) –

ইদং পরিপুণ্ণসম্পন্নং নাম. পরিপুণ্ণম্পি হি সমন্ততো পন্নং পত্তন্তি সম্পন্নন্তি ৰুচ্চতি. ‘‘ইমিনা পাতিমোক্খসংৰরেন উপেতো হোতি সমুপেতো উপগতো সমুপগতো সম্পন্নো সমন্নাগতো’’তি (ৰিভ. ৫১১) ইদং সমঙ্গীসম্পন্নং নাম. সমঙ্গীপি হি সম্মদেৰ পন্নো গতো উপগতোতি সম্পন্নোতি ৰুচ্চতি. ‘‘তত্রস্স রুক্খো সম্পন্নফলো চ উপপন্নফলো চা’’তি (ম. নি. ২.৪৮) ইদং মধুরসম্পন্নং নাম. তত্থ মধুরসম্পন্নং ইধাধিপ্পেতন্তি ৰেদিতব্বং. উপপন্নফলোতি বহুফলো. অস্সাতি পথৰিযা হেট্ঠিমতলস্স. ওপম্মনিদস্সনত্থন্তি উপমায নিদস্সনত্থং. অনীল়কন্তি নিদ্দোসং. নিদ্দোসতা চেত্থ মক্খিকাদিরহিততাযাতি আহ ‘‘নিম্মক্খিক’’ন্তিআদি. নত্থি এত্থ মক্খিকাতি নিম্মক্খিকং. মক্খিকাসদ্দেন চেত্থ মক্খিকণ্ডকম্পি সামঞ্ঞতো গহিতন্তি ৰদন্তি. তেনেৰ তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং ‘‘নিম্মক্খিকন্তি ইমস্সেৰত্থং পকাসেতুং নিম্মক্খিকণ্ডকন্তি ৰুত্তং, মক্খিকাহি তাসং অণ্ডকেহি চ ৰিরহিতন্তি অত্থো’’তি. অযং পনেত্থ অম্হাকং খন্তি ‘‘মক্খিকানং অণ্ডানি মক্খিকণ্ডানি, নত্থি এত্থ মক্খিকণ্ডানীতি নিম্মক্খিকণ্ডন্তি. ইমিনা মক্খিকানং অণ্ডেহি রহিততা ৰুত্তা, ‘নিম্মক্খিক’ন্তি ইমিনা পন মক্খিকানংযেৰ অভাৰো ৰুত্তো’’তি. এতং কির মধূতি খুদ্দকমক্খিকাহি কতমধু. সব্বমধূহীতি মহামক্খিকভমরমক্খিকাদিকতেহি. অগ্গন্তি উত্তমং. সেট্ঠন্তি পসত্থতমং. সুরসন্তি সোভনরসং. ওজৰন্তন্তি অচ্চন্তমোজসম্পন্নং.

আযাচনৰচনমেতন্তি ইমিনা সম্পটিচ্ছনসম্পহংসনাদিঅত্থং নিৰত্তেতি. একং হত্থন্তি একং পাণিতলং. ‘‘অভিনিম্মিনিস্সামী’’তি ৰুত্তমত্থং পকাসেতুং ‘‘পথৰীসদিসং করিস্সামী’’তি ৰুত্তং. অযং নু খো পথৰী, উদাহু ন অযন্তি ইমিনা নিম্মিতপথৰিযা পকতিপথৰিযা চ সন্দিস্সমানত্তা ‘‘এসা নু খো অম্হাকং পথৰী, উদাহু অঞ্ঞা’’তি উপ্পজ্জমানকুক্কুচ্চং দস্সেতি. নিবদ্ধৰিপুলাগমো গামো নিগমো, পৰত্তিতমহাআযো মহাগামোতি ৰুত্তং হোতি. ন ৰা এস ৰিপল্লাসোতি পুব্বপক্খং নিদস্সেতি. কস্মা পনেস ৰিপল্লাসো ন হোতীতি আহ ‘‘অচিন্তেয্যো হি ইদ্ধিমতো ইদ্ধিৰিসযো’’তি. ইদ্ধিবলেনেৰ তেসং সত্তানং তাদিসো ৰিপল্লাসো ন ভৰিস্সতীতি অধিপ্পাযো. ইদানি অঞ্ঞথা ৰিপল্লাসপ্পটিলাভং দস্সেন্তো আহ ‘‘এৰং পনা’’তিআদি. গরহন্তাতি সম্মুখা গরহন্তা. উপৰদন্তাতি পরম্মুখা অক্কোসন্তা.

ননু চ উত্তরকুরুং পিণ্ডায গমনং পটিসেধেত্ৰা ৰিপল্লাসম্পি সত্তা পটিলভেয্যুন্তি কারণং ন ৰুত্তং, তস্মা কিমেত্থ কারণন্তি আহ ‘‘তত্থ কিঞ্চাপী’’তিআদি. যদিপি ন ৰুত্তং, তথাপি ‘‘ৰিপল্লাসম্পি সত্তা পটিলভেয্যু’’ন্তি পুব্বে অধিকতত্তা তেনেৰ কারণেন পিণ্ডায উত্তরকুরুগমনম্পি ভগৰতা পটিসিদ্ধন্তি ৰিঞ্ঞাযতি, তস্মা তদেৰ কারণং ইধাপি গহেতব্বন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ গহেতব্ব’’ন্তি. ৰিপল্লাসম্পি সত্তা পটিলভেয্যুন্তি ইদং ইধ অৰুত্তম্পি আনেত্ৰা সম্বন্ধিতব্বন্তি অধিপ্পাযো. অত্থোপি চস্স ৰুত্তসদিসমেৰ ৰেদিতব্বোতি. ‘‘এৰং পন ৰিপল্লাসং পটিলভেয্যু’’ন্তিআদিনা পচ্ছা ৰুত্তমেৰ অত্থৰিকপ্পং সন্ধায ৰদতি. যং পন তত্থ ৰুত্তং ‘‘তে গুণে নিব্বত্তেত্ৰা দুব্ভিক্খকালে পথৰিং পরিৰত্তেত্ৰা পপ্পটকোজং পরিভুঞ্জিংসূ’’তি, তং অপনেত্ৰা তে গুণে নিব্বত্তেত্ৰা দুব্ভিক্খকালে উত্তরকুরুং গন্ত্ৰা পিণ্ডায চরিত্ৰা পরিভুঞ্জিংসূতি এৰমেত্থ যোজনা কাতব্বা. একেন পদৰীতিহারেনাতি এত্থ পদস্স ৰীতিহরণং নিক্খিপনং পদৰীতিহারো, পদনিক্খেপো, তস্মা একেন পদনিক্খেপেনাতি ৰুত্তং হোতি. একেন পদৰীতিহারেন অতিক্কমিতব্বট্ঠানঞ্চ সমগমনেন দ্ৰিন্নং পদানং অন্তরে মুট্ঠিরতনমত্তং, তস্মা. মাতিকামত্তং অধিট্ঠহিত্ৰাতি মুট্ঠিরতনপ্পমাণং মাতিকামত্তং অধিট্ঠাযাতি অত্থো.

নিট্ঠিতা মহামোগ্গল্লানস্স সীহনাদকথা.