সমুট্ঠানসীসকথাৰণ্ণনা
৩২৫-৬. মহেসিনা দ্ৰীসু ৰিভঙ্গেসু পঞ্ঞত্তানি যানি পারাজিকাদীনি সিক্খাপদানি উপোসথে উদ্দিসন্তি, তেসং সিক্খাপদানং সমুট্ঠানং ভিক্খূনং পাটৰত্থায ইতো পরং পৰক্খামি, তং সমাহিতা সুণাথাতি যোজনা.
৩২৭. কাযো চ ৰাচা চ কাযৰাচা চাতি অচিত্তকানি যানি তীণি সমুট্ঠানানি, তানেৰ চিত্তেন পচ্চেকং যোজিতানি সচিত্তকানি তীণি সমুট্ঠানানি হোন্তীতি এৰমেৰ সমুট্ঠানং পুরিমানং দ্ৰিন্নং ৰসেন একঙ্গিকং, ততিযচতুত্থপঞ্চমানং ৰসেন দ্ৰঙ্গিকং, ছট্ঠস্স ৰসেন তিৰঙ্গিকঞ্চাতি এৰং ছধা সমুট্ঠানৰিধিং ৰদন্তীতি যোজনা. কাযো, ৰাচাতি একঙ্গিকং দ্ৰযং, কাযৰাচা, কাযচিত্তং, ৰাচাচিত্তন্তি দুৰঙ্গিকত্তযং, কাযৰাচাচিত্তন্তি অঙ্গভেদেন তিৰিধম্পি অৰযৰভেদেন সমুট্ঠানভেদৰিধিং ছপ্পকারং ৰদন্তীতি অধিপ্পাযো.
৩২৮. তেসু ছসু সমুট্ঠানেসু একেন ৰা সমুট্ঠানেন দ্ৰীহি ৰা তীহি ৰা চতূহি ৰা ছহি ৰা সমুট্ঠানেহি নানা আপত্তিযো জাযরেতি সম্বন্ধো.
৩২৯. তত্থ তাসু নানাপত্তীসু. পঞ্চ সমুট্ঠানানি এতিস্সাতি পঞ্চসমুট্ঠানা, এৰরূপা কাচি আপত্তি ন ৰিজ্জতি. একমেকং সমুট্ঠানং যাসন্তি ৰিগ্গহো. পচ্ছিমেহেৰ তীহিপীতি সচিত্তকেহেৰ তীহি সমুট্ঠানেহি, যা আপত্তি একসমুট্ঠানা হোতি, সা সচিত্তকানং তিণ্ণমঞ্ঞতরেন হোতীতি অধিপ্পাযো.
৩৩০-১. ততিযচ্ছট্ঠতোপি চাতি কাযৰাচতো, কাযৰাচাচিত্ততো চ. চতুত্থচ্ছট্ঠতো চেৰাতি কাযচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো চ. পঞ্চমচ্ছট্ঠতোপি চাতি ৰাচাচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো চ. ‘‘কাযতো কাযচিত্ততো’’তি পঠমং দ্ৰিসমুট্ঠানং, ‘‘ৰাচতো ৰাচাচিত্ততো’’তি দুতিযং, ‘‘কাযৰাচতো কাযৰাচাচিত্ততো’’তি ততিযং, ‘‘কাযচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো’’তি চতুত্থং, ‘‘ৰাচাচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো’’তি পঞ্চমং দ্ৰিসমুট্ঠানন্তি এৰং পঞ্চধা এৰ ঠিতেহি দ্ৰীহি সমুট্ঠানেহি এসা দ্ৰিসমুট্ঠানাপত্তি জাযতে সমুট্ঠাতি. ন অঞ্ঞতোতি কাযতো ৰাচতোতি একং, ৰাচতো কাযৰাচতোতি একন্তি এৰং যথাৰুত্তক্কমৰিপরিযাযেন যোজিতেহি অঞ্ঞেহি সমুট্ঠানেহি ন সমুট্ঠাতি.
৩৩২. পঠমেহি চ তীহীতি ‘‘কাযতো, ৰাচতো, কাযৰাচতো’’তি পঠমং নিদ্দিট্ঠেহি তীহি অচিত্তকসমুট্ঠানেহি. পচ্ছিমেহি চাতি ‘‘কাযচিত্ততো, ৰাচাচিত্ততো, কাযৰাচাচিত্ততো’’তি এৰং পচ্ছা ৰুত্তেহি সচিত্তকেহি তীহি সমুট্ঠানেহি. ন অঞ্ঞতোতি ‘‘কাযতো, ৰাচতো, কাযচিত্ততো, ৰাচতো, কাযৰাচতো, কাযচিত্ততো’’তি এৰং ৰুত্তৰিপল্লাসতো অঞ্ঞেহি তীহি সমুট্ঠানেহি ন সমুট্ঠাতি.
৩৩৩-৪. পঠমা ততিযা চেৰ, চতুত্থচ্ছট্ঠতোপি চাতি কাযতো, কাযৰাচতো, কাযচিত্ততো, কাযৰাচাচিত্ততোতি এতেহি চতূহি সমুট্ঠানেহি চেৰ. দুতিযা…পে… চ্ছট্ঠতোপি চাতি ৰাচতো, কাযৰাচতো, ৰাচাচিত্ততো, কাযৰাচাচিত্ততোতি ইমেহি চতূহি চাতি চতুসমুট্ঠানেনাপত্তি.
সা এৰং দ্ৰিধা ঠিতেহি চতূহি সমুট্ঠানেহি জাযতে. ন পনঞ্ঞতোতি ‘‘কাযতো, ৰাচতো, কাযৰাচতো, কাযচিত্ততো’’তি এৰমাদিনা ৰিপল্লাসনযেন যোজিতেহি চতূহি সমুট্ঠানেহি ন সমুট্ঠাতি. ছ সমুট্ঠানানি যস্সা সা ছসমুট্ঠানা. সচিত্তকেহি তীহি, অচিত্তকেহি তীহীতি ছহি এৰ সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠাতীতি. পকারন্তরাভাৰা ইধ ‘‘ন অঞ্ঞতো’’তি ন ৰুত্তং.
আহ চ অট্ঠকথাচরিযো মাতিকট্ঠকথাযং.
৩৩৫. সমুট্ঠাতি এতস্মাতি সমুট্ঠানং, কাযাদি ছব্বিধং, একং সমুট্ঠানং কারণং যস্সা সা একসমুট্ঠানা. পকারন্তরাভাৰা তিধা. কথং? সচিত্তকানং তিণ্ণং সমুট্ঠানানং ৰসেন তিৰিধা. দ্ৰীহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠিতা দ্ৰিসমুট্ঠিতা, দ্ৰিসমুট্ঠানাপত্তীতি অত্থো. পঞ্চধাতি ৰুত্তনযেন পঞ্চপ্পকারা. তীণি সমুট্ঠানানি যস্সা সা তিসমুট্ঠানা, চত্তারি সমুট্ঠানানি যস্সা সা চতুরুট্ঠানা, তিসমুট্ঠানা চ চতুরুট্ঠানা চ তিচতুরুট্ঠানাতি একদেসসরূপেকসেসো, তিসমুট্ঠানা দ্ৰিধা ৰিভত্তা, চতুসমুট্ঠানা চ দ্ৰিধা এৰ ৰিভত্তাতি অত্থো. ছহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠিতা ছসমুট্ঠিতা, ছসমুট্ঠানাতি অত্থো. একধাতি পকারন্তরাভাৰা একধাৰ ঠিতাতি অধিপ্পাযো.
৩৩৬. সব্বা আপত্তিযো সমুট্ঠানৰিসেসতো এৰং তেরসধা ঠিতানং সমুট্ঠানভেদানং নানত্ততো তেহি সমুট্ঠিতানং পঠমং পঞ্ঞত্তত্তা সীসভূতানং সিক্খাপদানং ৰসেন তেরসেৰ নামানি লভন্তি, তানি ইতো পরং ৰক্খামীতি যোজনা.
৩৩৭. পঠমন্তিমৰত্থুঞ্চাতি পঠমপারাজিকসমুট্ঠানং. দুতিযন্তি অদিন্নাদানসমুট্ঠানং. সঞ্চরিত্তকন্তি সঞ্চরিত্তসমুট্ঠানং. সমনুভাসনন্তি সমনুভাসনসমুট্ঠানং. ‘‘কথিনং এল়কলোমক’’ন্তি পদচ্ছেদো, কথিনসমুট্ঠানং এল়কলোমসমুট্ঠানঞ্চ.
৩৩৮. পদসোধম্মন্তি পদসোধম্মসমুট্ঠানং. অদ্ধানং থেয্যসত্থন্তি অদ্ধানসমুট্ঠানং থেয্যসত্থসমুট্ঠানং. দেসনাতি ধম্মদেসনাসমুট্ঠানং. ভূতারোচনকন্তি ভূতারোচনসমুট্ঠানং. চোরিৰুট্ঠাপনন্তি চোরিৰুট্ঠাপনসমুট্ঠানং.
৩৩৯. অননুঞ্ঞাতকঞ্চাতি অননুঞ্ঞাতকসমুট্ঠানঞ্চাতি এতানি তেরস তেহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠিতানং তেসং সিক্খাপদানং পঠমং পঠমং নিদ্দিট্ঠানং পঠমপারাজিকাদিসিক্খাপদসমুট্ঠানানং ইতরেসং পুব্বঙ্গমভাৰতো ‘‘সীসানী’’তি ৰুত্তানি. যথাহ পরিৰারট্ঠকথাযং ‘‘পঠমপারাজিকং নাম একং সমুট্ঠানসীসং, সেসানি তেন সদিসানী’’তিআদি (পরি. অট্ঠ. ২৫৮). তেরসেতে সমুট্ঠাননযাতি এতে সীসৰসেন দস্সিতা তেরস সমুট্ঠাননযা. ৰিঞ্ঞূহি উপালিত্থেরাদীহি.
৩৪০. তত্থ তেরসসু সমুট্ঠানসীসেসু. যাতি যা পন আপত্তি. আদিপারাজিকুট্ঠানাতি পঠমপারাজিকসমুট্ঠানা.
৩৪১. অদিন্নাদান-সদ্দো পুব্বকো পঠমো এতিস্সা তংসমুট্ঠানাপত্তিযাতি অদিন্নাদানপুব্বকা, অদিন্নাদানসমুট্ঠানাতি উদ্দিট্ঠাতি যোজনা.
৩৪২. জাতূতি একংসেন.
৩৪৩. অযং সমুট্ঠানৰসেন ‘‘সমনুভাসনাসমুট্ঠানা’’তি ৰুত্তাতি যোজনা.
৩৪৪. কথিন-সদ্দো উপপদো যস্সা তংসমুট্ঠানায আপত্তিযা সা কথিনুপপদা, কথিনসমুট্ঠানাতি মতা ঞাতা, অযং সমুট্ঠানৰসেন ‘‘কথিনসমুট্ঠানা’’তি ঞাতাতি অত্থো.
৩৪৫. এল়কলোম-সদ্দো আদি যস্সা তংসমুট্ঠানাপত্তিযা সা এল়কলোমাদিসমুট্ঠানাতি অত্থো.
৩৪৯. এত্থ সমুট্ঠানেসু.
৩৫০. ভূতারোচন-সদ্দো পুব্বভাগো এতিস্সা তংসমুট্ঠানায আপত্তিযাতি ভূতারোচনপুব্বকা, ভূতারোচনসমুট্ঠানাতি অত্থো.
৩৫১. সমুট্ঠানং সমুট্ঠিতং, চোরিৰুট্ঠাপনং সমুট্ঠিতং যস্সা সা চোরিৰুট্ঠাপনসমুট্ঠিতা, চোরিৰুট্ঠাপনসমুট্ঠানাতি অত্থো.
৩৫৩. তত্থাতি তেরসসমুট্ঠানসীসেসু, ‘‘সমুট্ঠানং সচিত্তক’’ন্তি ইদং ‘‘পঠম’’ন্তিআদীহি পচ্চেকং যোজেতব্বং. পঠমং সমুট্ঠানন্তি পঠমপারাজিকসমুট্ঠানং. দুতিযং সমুট্ঠানন্তি অদিন্নাদানসমুট্ঠানং. চতুত্থং সমুট্ঠানন্তি সমনুভাসনসমুট্ঠানং. নৰমং সমুট্ঠানন্তি থেয্যসত্থসমুট্ঠানং. দসমং সমুট্ঠানন্তি ধম্মদেসনাসমুট্ঠানং. দ্ৰাদসমং সমুট্ঠানন্তি চোরিৰুট্ঠাপনসমুট্ঠানং.
৩৫৪. সমুট্ঠানেতি সমুট্ঠানসীসে. সদিসাতি তেন তেন সমুট্ঠানসীসেন সমুট্ঠানা আপত্তিযো. ইধাতি ইমস্মিং সমুট্ঠানৰিনিচ্ছযে. দিস্সরেতি দিস্সন্তে, দিস্সন্তীতি অত্থো. অথ ৰা ইধ দিস্সরেতি ইধ উভতোৰিভঙ্গে এতেসু তেরসসমুট্ঠানেসু একেকস্মিং অঞ্ঞানিপি সদিসানি সমুট্ঠানানি দিস্সন্তীতি অত্থো. ইদানি তানি সরূপতো নিদস্সেতুমাহ ‘‘সুক্কঞ্চা’’তিআদি. তত্থ সুক্কন্তি সুক্কৰিস্সট্ঠিসিক্খাপদং. এস নযো ‘‘কাযসংসগ্গো’’তিআদীসুপি. যদেত্থ দুৰিঞ্ঞেয্যং, তং ৰক্খাম.
৩৫৫. পুব্বুপপরিপাকো চাতি ‘‘জানং পুব্বুপগতং ভিক্খু’’ন্তি (পাচি. ১২০) সিক্খাপদঞ্চ ‘‘ভিক্খুনিপরিপাচিত’’ন্তি (পাচি. ১৯২, ১৯৪) পিণ্ডপাতসিক্খাপদঞ্চ. রহো ভিক্খুনিযাসহাতি ভিক্খুনিযা সদ্ধিং রহো নিসজ্জসিক্খাপদঞ্চ. সভোজনে, রহো দ্ৰে চাতি সভোজনে কুলে অনুপখজ্জসিক্খাপদঞ্চ দ্ৰে রহোনিসজ্জসিক্খাপদানি চ. অঙ্গুলী উদকে হসন্তি অঙ্গুলিপতোদঞ্চ উদকহসধম্মসিক্খাপদঞ্চ.
৩৫৬. পহারে উগ্গিরে চেৰাতি পহারদানসিক্খাপদঞ্চ তলসত্তিউগ্গিরণসিক্খাপদঞ্চ. তেপঞ্ঞাসা চ সেখিযাতি পঞ্চসত্ততিসেখিযাসু ৰক্খমানানি উজ্জগ্ঘিকাদীনি সমনুভাসনসমুট্ঠানানি দস, ছত্তপাণিআদীনি ধম্মদেসনাসমুট্ঠানানি একাদস, থেয্যসত্থসমুট্ঠানং, সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদঞ্চাতি বাৰীসতি সিক্খাপদানি ঠপেত্ৰা পরিমণ্ডলনিৰাসনাদীনি ইতরানি তেপঞ্ঞাস সেখিযসিক্খাপদানি চ. অধক্খকুব্ভজাণুঞ্চাতি ভিক্খুনীনং অধক্খকউব্ভজাণুসিক্খাপদঞ্চ. গামন্তরমৰস্সুতাতি গামন্তরগমনং, অৰস্সুতস্স হত্থতো খাদনীযগ্গহণসিক্খাপদঞ্চ.
৩৫৭-৮. তলমট্ঠুদসুদ্ধি চাতি তলঘাতং, জতুমট্ঠং, উদকসুদ্ধিকাদিযনঞ্চ. ৰস্সংৰুত্থাতি ‘‘ৰস্সংৰুত্থা…পে… ছপ্পঞ্চযোজনানী’’তি (পাচি. ৯৭৪) সিক্খাপদঞ্চ. ওৰাদায ন গচ্ছন্তীতি ওৰাদায অগমনসিক্খাপদঞ্চ. নানুবন্ধে পৰত্তিনিন্তি ‘‘ৰুট্ঠাপিতং পৰত্তিনিং দ্ৰে ৰস্সানি নানুবন্ধেয্যা’’তি (পাচি. ১১১২) সিক্খাপদঞ্চাতি উভতোৰিভঙ্গে নিদ্দিট্ঠা ইমে পঞ্চসত্ততি ধম্মা কাযচিত্তসমুট্ঠিতা মেথুনেন সমা একসমুট্ঠানা মতাতি যোজনা.
এত্থ চ পাল়িযং ‘‘ছসত্ততী’’তি গণনপরিচ্ছেদো সমুট্ঠানসিক্খাপদেন সহ দস্সিতো. ইধ পন তং ৰিনা তংসদিসানমেৰ গণনা দস্সিতা. তেনেৰ পঠমং সমুট্ঠানসীসং পাল়িযং গণনাযপি দস্সিতং, ইধেৰ ন দস্সিতং. উপরি কত্থচি সমুট্ঠানসীসস্স দস্সনং পনেত্থ ৰক্খমানানং তংসদিসভাৰদস্সনত্থং, গণনায ৰক্খমানায অন্তোগধভাৰদস্সনত্থং. তেনেৰ তত্থপি তং ৰিনা গণনং ৰক্খতি.
পঠমপারাজিকসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৩৫৯. ৰিগ্গহন্তি মনুস্সৰিগ্গহসিক্খাপদং. উত্তরি চেৰাতি উত্তরিমনুস্সধম্মসিক্খাপদঞ্চ. দুট্ঠুল্লন্তি দুট্ঠুল্লৰাচাসিক্খাপদং. অত্তকামতাতি অত্তকামপারিচরিযসিক্খাপদঞ্চ. দুট্ঠদোসা দুৰে চেৰাতি দ্ৰে দুট্ঠদোসসিক্খাপদানি চ. দুতিযানিযতোপি চাতি দুতিযঅনিযতসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬০. অচ্ছিন্দনঞ্চাতি সামং চীৰরং দত্ৰা অচ্ছিন্দনঞ্চ. পরিণামোতি সঙ্ঘিকলাভস্স অত্তনো পরিণামনঞ্চ. মুসাওমসপেসুণাতি মুসাৰাদো চ ওমসৰাদো চ ভিক্খুপেসুঞ্ঞঞ্চ. দুট্ঠুল্লারোচনঞ্চেৰাতি দুট্ঠুল্লাপত্তিআরোচনসিক্খাপদঞ্চ. পথৰীখণনম্পি চাতি পথৰীখণনসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬১. ভূতগামঞ্চ ৰাদো চাতি ভূতগামসিক্খাপদং, অঞ্ঞৰাদকসিক্খাপদঞ্চ. উজ্ঝাপনকমেৰ চাতি উজ্ঝাপনকসিক্খাপদঞ্চ. নিক্কড্ঢো সিঞ্চনঞ্চেৰাতি ৰিহারতো নিক্কড্ঢনঞ্চ উদকে তিণাদিসিঞ্চনঞ্চ. আমিসহেতু চাতি আমিসহেতু ভিক্খুনিযো ওৰাদসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬২. ভুত্তাৰিন্তি ভুত্তাৰিং অনতিরিত্তেন খাদনীযাদিনা পৰারণসিক্খাপদঞ্চ. এহনাদরিন্তি ‘‘এহাৰুসো, গামং ৰা’’তি (পাচি. ২৭৫) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ অনাদরিযসিক্খাপদঞ্চ. ভিংসাপনমেৰ চাতি ভিক্খুভিংসনকঞ্চ. অপনিধেয্যাতি পত্তাদিঅপনিধানসিক্খাপদঞ্চ. সঞ্চিচ্চ পাণন্তি সঞ্চিচ্চ পাণং জীৰিতাৰোরোপনঞ্চ. সপ্পাণকম্পি চাতি জানং সপ্পাণকউদকসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬৩. উক্কোটনঞ্চাতি পুনকম্মায উক্কোটনঞ্চ. ঊনোতি ঊনৰীসতিৰস্সসিক্খাপদঞ্চ. সংৰাসোতি উক্খিত্তকেন সদ্ধিং সংৰাসসিক্খাপদঞ্চ. নাসনে চাতি নাসিতকসামণেরসম্ভোগসিক্খাপদঞ্চ. সহধম্মিকন্তি সহধম্মিকং ৰুচ্চমানসিক্খাপদঞ্চ. ৰিলেখা চাতি ‘‘ৰিলেখায সংৰত্তন্তী’’তি (পাচি. ৪৩৯) আগতসিক্খাপদঞ্চ. মোহনাতি মোহনসিক্খাপদঞ্চ. অমূলকেন চাতি অমূলকেন সঙ্ঘাদিসেসেন অনুদ্ধংসনসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬৪. কুক্কুচ্চং খীযনং দত্ৰাতি কুক্কুচ্চউপ্পাদনঞ্চ ধম্মিকানং কম্মানং ছন্দং দত্ৰা খীযনঞ্চ চীৰরং দত্ৰা খীযনঞ্চ. পরিণামেয্য পুগ্গলেতি সঙ্ঘিকং লাভং পুগ্গলস্স পরিণামনসিক্খাপদঞ্চ. কিং তে, অকালং, অচ্ছিন্দেতি ‘‘কিং তে, অয্যে, এসো পুরিসপুগ্গলো করিস্সতী’’তি (পাচি. ৭০৫) আগতসিক্খাপদঞ্চ অকালচীৰরং ‘‘কালচীৰর’’ন্তি অধিট্ঠহিত্ৰা ভাজনসিক্খাপদঞ্চ ভিক্খুনিযা সদ্ধিং চীৰরং পরিৰত্তেত্ৰা অচ্ছিন্দনসিক্খাপদঞ্চ. দুগ্গহনিরযেন চাতি দুগ্গহিতেন দুপধারিতেন পরং উজ্ঝাপনসিক্খাপদঞ্চ নিরযেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা অভিসপনসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬৫. গণস্স চাতি ‘‘গণস্স চীৰরলাভং অন্তরাযং করেয্যা’’তি (পাচি. ৯০৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ৰিভঙ্গঞ্চাতি ‘‘ধম্মিকং চীৰরৰিভঙ্গং পটিবাহেয্যা’’তি (পাচি. ৯১২) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. দুব্বলাসা তথেৰ চাতি ‘‘দুব্বলচীৰরপচ্চাসায চীৰরকালসমযং অতিক্কামেয্যা’’তি (পাচি. ৯২১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ধম্মিকং কথিনুদ্ধারন্তি ‘‘ধম্মিকং কথিনুদ্ধারং পটিবাহেয্যা’’তি (পাচি. ৯২৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সঞ্চিচ্চাফাসুমেৰ চাতি ‘‘ভিক্খুনিযা সঞ্চিচ্চ অফাসুং করেয্যা’’তি (পাচি. ৯৪২) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬৬. সযং উপস্সযং দত্ৰাতি ‘‘ভিক্খুনিযা উপস্সযং দত্ৰা কুপিতা অনত্তমনা নিক্কড্ঢেয্যা’’তি (পাচি. ৯৫১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অক্কোসেয্য চাতি ‘‘ভিক্খুং অক্কোসেয্য ৰা পরিভাসেয্য ৰা’’তি (পাচি. ১০২৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. চণ্ডিকাতি ‘‘চণ্ডীকতা গণং পরিভাসেয্যা’’তি (পাচি. ১০৩৪) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. কুলমচ্ছরিনী অস্সাতি ‘‘কুলমচ্ছরিনী অস্সা’’তি (পাচি. ১০৪৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. গব্ভিনিং ৰুট্ঠাপেয্য চাতি ‘‘গব্ভিনিং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি (পাচি. ১০৬৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬৭. পাযন্তিন্তি ‘‘পাযন্তিং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি (পাচি. ১০৭৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. দ্ৰে চ ৰস্সানীতি ‘‘দ্ৰে ৰস্সানি ছসু ধম্মেসু অসিক্খিতসিক্খং সিক্খমানং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি (পাচি. ১০৮০) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সঙ্ঘেনাসম্মতন্তি ‘‘সিক্খিতসিক্খং সিক্খমানং সঙ্ঘেন অসম্মতং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি (পাচি. ১০৮৬) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তিস্সো গিহিগতা ৰুত্তাতি ‘‘ঊনদ্ৰাদসৰস্সং গিহিগতং (পাচি. ১০৯১), পরিপুণ্ণদ্ৰাদসৰস্সং গিহিগতং দ্ৰে ৰস্সানি ছসু ধম্মেসু অসিক্খিতসিক্খং (পাচি. ১০৯৭), দ্ৰেৰস্সানি সিক্খিতসিক্খং সঙ্ঘেন অসম্মত’’ন্তি (পাচি. ১১০৩) ৰুত্তসিক্খাপদানি চ. তিস্সোযেৰ কুমারিকাতি ‘‘ঊনৰীসতিৰস্সং কুমারিভূত’’ন্তিআদিনা (পাচি. ১১২০) নযেন ৰুত্তা তিস্সো চ.
৩৬৮. ঊনদ্ৰাদসৰস্সা দ্ৰেতি ‘‘ঊনদ্ৰাদসৰস্সা ৰুট্ঠাপেয্য (পাচি. ১১৩৭), পরিপুণ্ণদ্ৰাদসৰস্সা সঙ্ঘেন অসম্মতা ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি (পাচি. ১১৪২) ৰুত্তানি দ্ৰে সিক্খাপদানি চ. অলং তাৰ তেতি ‘‘অলং তাৰ তে, অয্যে, ৰুট্ঠাপিতেনা’’তি (পাচি. ১১৪৭) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সোকাৰস্সাতি ‘‘চণ্ডিং সোকাৰাসং সিক্খমানং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি (পাচি. ১১৫৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পারিৰাসিকচ্ছন্দদানতোতি ‘‘পারিৰাসিকছন্দদানেন সিক্খমানং ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি (পাচি. ১১৬৭) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৬৯. অনুৰস্সং দুৰে চাতি ‘‘অনুৰস্সং ৰুট্ঠাপেয্য (পাচি. ১১৭১), একং ৰস্সং দ্ৰে ৰুট্ঠাপেয্যা’’তি (পাচি. ১১৭৫) ৰুত্তসিক্খাপদানি চাতি একূনসত্ততি সিক্খাপদানি. অদিন্নাদানতুল্যত্তাতি অদিন্নাদানেন সমানসমুট্ঠানত্তা. তিসমুট্ঠানিকা কতাতি সচিত্তকেহি তীহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠহন্তীতি ৰুত্তা.
দুতিযপারাজিকসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৩৭০. সঞ্চরিকুটিমহল্লকন্তি সঞ্চরিত্তং, সঞ্ঞাচিকায কুটিকরণং, মহল্লকৰিহারকরণঞ্চ. ধোৰাপনঞ্চ পটিগ্গহোতি অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা পুরাণচীৰরধোৰাপনঞ্চ চীৰরপটিগ্গহণঞ্চ. চীৰরস্স চ ৰিঞ্ঞত্তিন্তি অঞ্ঞাতকং গহপতিং ৰা গহপতানিং ৰা চীৰরৰিঞ্ঞাপনসিক্খাপদঞ্চ. গহণঞ্চ তদুত্তরিন্তি তদুত্তরিসাদিযনসিক্খাপদঞ্চ.
৩৭১. উপক্খটদ্ৰযঞ্চেৰাতি ‘‘চীৰরচেতাপন্নং উপক্খটং হোতী’’তি (পারা. ৫২৮) আগতসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. তথা দূতেন চীৰরন্তি দূতেনচীৰরচেতাপন্নপহিতসিক্খাপদঞ্চ. কোসিযন্তি কোসিযমিস্সকসিক্খাপদঞ্চ. সুদ্ধকাল়ানন্তি ‘‘সুদ্ধকাল়কান’’ন্তিআদিসিক্খাপদঞ্চ (পারা. ৫৪৮). দ্ৰে ভাগাদানমেৰ চাতি ‘‘দ্ৰে ভাগা আদাতব্বা’’তি (পারা. ৫৫৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৭২. ছব্বস্সানীতি ছব্বস্সানি ধারণসিক্খাপদঞ্চ. পুরাণস্সাতি ‘‘পুরাণসন্থতস্সা’’তি (পারা. ৫৬৭) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. লোমধোৰাপনম্পি চাতি এল়কলোমধোৰাপনসিক্খাপদঞ্চ. রূপিযস্স পটিগ্গাহোতি রূপিযপটিগ্গহণসিক্খাপদঞ্চ. উভো নানপ্পকারকাতি রূপিযসংৰোহারকযৰিক্কযসিক্খাপদানি চ.
৩৭৩. ঊনবন্ধনপত্তো চাতি ঊনপঞ্চবন্ধনপত্তসিক্খাপদঞ্চ. ৰস্সসাটিকসুত্তকন্তি ৰস্সিকসাটিকসিক্খাপদঞ্চ সুত্তং ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা চীৰরকারাপনসিক্খাপদঞ্চ. ৰিকপ্পাপজ্জনন্তি তন্তৰাযে উপসঙ্কমিত্ৰা চীৰরে ৰিকপ্পাপজ্জনঞ্চ. যাৰ দ্ৰারদানঞ্চ সিব্বনন্তি ‘‘যাৰ দ্ৰারকোসা অগ্গল়ট্ঠপনাযা’’তি (পাচি. ১৩৫) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ ‘‘অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৰরং দদেয্য (পাচি. ১৭১), চীৰরং সিব্বেয্যা’’তি (পাচি. ১৭৬) ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ.
৩৭৪. পূৰেহীতি পূৰেহি ৰা মন্থেহি ৰা অভিহট্ঠুং পৰারণসিক্খাপদঞ্চ. পচ্চযোতি চতুমাসপচ্চযপৰারণসিক্খাপদঞ্চ. জোতীতি জোতিযা সমাদহনসিক্খাপদঞ্চ. রতনন্তি রতনসিক্খাপদঞ্চ. সূচি…পে… সুগতস্স চাতি সূচিঘরসিক্খাপদাদীনি সত্ত সিক্খাপদানি চ.
৩৭৫. অঞ্ঞৰিঞ্ঞত্তিসিক্খা চাতি ‘‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাপেয্যা’’তি (পাচি. ৭৪৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অঞ্ঞং চেতাপনম্পি চাতি ‘‘অঞ্ঞং চেতাপেত্ৰা অঞ্ঞং চেতাপেয্যা’’তি (পাচি. ৭৪৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সঙ্ঘিকেন দুৰে ৰুত্তাতি ‘‘সঙ্ঘিকেন অঞ্ঞং চেতাপেয্য (পাচি. ৭৫৯), সঙ্ঘিকেন সঞ্ঞাচিকেন অঞ্ঞং চেতাপেয্যা’’তি (পাচি. ৭৬৪) ৰুত্তানি দ্ৰে সিক্খাপদানি চ. দ্ৰে মহাজনিকেনাতি ‘‘মহাজনিকেন অঞ্ঞং চেতাপেয্য (পাচি. ৭৬৯), মহাজনিকেন সঞ্ঞাচিকেন অঞ্ঞং চেতাপেয্যা’’তি (পাচি. ৭৭৪) ৰুত্তানি দ্ৰে সিক্খাপদানি চ.
৩৭৬. তথা পুগ্গলিকেনেকন্তি ‘‘পুগ্গলিকেন সঞ্ঞাচিকেন অঞ্ঞং চেতাপেয্যা’’তি (পাচি. ৭৭৯) ৰুত্তমেকসিক্খাপদঞ্চ. গরুপাৰুরণন্তি গরুপাৰুরণচেতাপনসিক্খাপদঞ্চ. লহুন্তি লহুপাৰুরণচেতাপনসিক্খাপদং. ‘‘ৰিঘাসা উদসাটি চা’’তি পদচ্ছেদো. দ্ৰে ৰিঘাসাতি ‘‘উচ্চারং ৰা পস্সাৰং ৰা সঙ্কারং ৰা ৰিঘাসং ৰা তিরোকুট্টে ৰা তিরোপাকারে ৰা ছড্ডেয্য ৰা ছড্ডাপেয্য ৰা (পাচি. ৮২৫), হরিতে ছড্ডেয্য ৰা ছড্ডাপেয্য ৰা’’তি (পাচি. ৮২৯) এৰং ৰুত্তানি দ্ৰে ৰিঘাসসিক্খাপদানি চ. উদসাটি চাতি উদকসাটিকসিক্খাপদঞ্চ. তথা সমণচীৰরন্তি তথা ‘‘সমণচীৰরং দদেয্যা’’তি (পাচি. ৯১৭) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চাতি.
৩৭৭. ইতি এতে একূনপণ্ণাস ধম্মা দুক্খন্তদস্সিনা ভগৰতা ছসমুট্ঠানিকা তেযেৰ সঞ্চরিত্তসমা সঞ্চরিত্তসিক্খাপদেন সমা কতা অনুমতা পঞ্ঞত্তাতি যোজনা.
সঞ্চরিত্তসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৩৭৮. সঙ্ঘভেদোতি সঙ্ঘভেদসিক্খাপদঞ্চ. ভেদানুৰত্তদুব্বচদূসকাতি ভেদানুৰত্তকদুব্বচকুলদূসকসিক্খাপদানি চ. দুট্ঠুল্লচ্ছাদনন্তি দুট্ঠুল্লপটিচ্ছাদনসিক্খাপদঞ্চ. দিট্ঠীতি দিট্ঠিঅপ্পটিনিস্সজ্জনসিক্খাপদঞ্চ. ছন্দউজ্জগ্ঘিকা দুৰেতি ছন্দংঅদত্ৰাগমনসিক্খাপদঞ্চ উজ্জগ্ঘিকায অন্তরঘরে গমননিসীদনসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ.
৩৭৯. অপ্পসদ্দা দুৰে ৰুত্তাতি ‘‘অপ্পসদ্দো অন্তরঘরে গমিস্সামি, নিসীদিস্সামী’’তি (পাচি. ৫৮৮, ৫৮৯) ৰুত্তানি দ্ৰে সিক্খাপদানি চ. ন ব্যাহরেতি ‘‘ন সকবল়েন মুখেন ব্যাহরিস্সামী’’তি (পাচি. ৬১৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ছমা, নীচাসনে, ঠানন্তি ‘‘ছমাযং নিসীদিত্ৰা (পাচি. ৬৪৫), নীচে আসনে নিসীদিত্ৰা (পাচি. ৬৪৭), ঠিতো নিসিন্নস্সা’’তি (পাচি. ৬৪৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পচ্ছতো উপ্পথেন চাতি ‘‘পচ্ছতো গচ্ছন্তো পুরতো গচ্ছন্তস্স (পাচি. ৬৪৯), উপ্পথেন গচ্ছন্তো পথেন গচ্ছন্তস্সা’’তি (পাচি. ৬৫০) ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ.
৩৮০. ৰজ্জচ্ছাদাতি ৰজ্জতো পটিচ্ছাদনসিক্খাপদঞ্চ. অনুৰত্তা চাতি উক্খিত্তানুৰত্তনসিক্খাপদঞ্চ. গহণন্তি ‘‘হত্থগ্গহণং ৰা সাদিযেয্যা’’তি (পাচি. ৬৭৫) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ওসারেয্য চাতি ‘‘অনপলোকেত্ৰা কারকসঙ্ঘং অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দং ওসারেয্যা’’তি (পাচি. ৬৯৫) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পচ্চক্খামীতি সিক্খা চাতি ‘‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামী’’তি (পাচি. ৭১০) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তথা কিস্মিঞ্চিদেৰ চাতি ‘‘কিস্মিঞ্চিদেৰ অধিকরণে পচ্চাকতা’’তি (পাচি. ৭১৬) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৮১. সংসট্ঠা দ্ৰে চাতি ‘‘ভিক্খুনিযো পনেৰ সংসট্ঠা ৰিহরন্তী’’তি (পাচি. ৭২২) চ ‘‘যা পন ভিক্খুনী এৰং ৰদেয্য সংসট্ঠাৰ, অয্যে, তুম্হে ৰিহরথা’’তিআদিৰচনং (পাচি. ৭২৮) পটিচ্চ ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. ৰধিত্ৰা চাতি ‘‘অত্তানং ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা রোদেয্যা’’তি (পাচি. ৮৮০) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ৰিসিব্বেত্ৰা চাতি ‘‘ভিক্খুনিযা চীৰরং ৰিসিব্বেত্ৰা ৰা ৰিসিব্বাপেত্ৰা ৰা’’তি (পাচি. ৮৯৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. দুক্খিতন্তি ‘‘দুক্খিতং সহজীৰিনি’’ন্তি (পাচি. ৯৪৭) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পুনদেৰ চ সংসট্ঠাতি ‘‘সংসট্ঠা ৰিহরেয্য গহপতিনা ৰা গহপতিপুত্তেন ৰা’’তি (পাচি. ৯৫৬) এৰং পুন ৰুত্তসংসট্ঠসিক্খাপদঞ্চ. নেৰ ৰূপসমেয্য চাতি ‘‘‘এহায্যে, ইমং অধিকরণং ৰূপসমেহী’তি (পাচি. ৯৯৫) ৰুচ্চমানা ‘সাধূ’তি পটিস্সুণিত্ৰা সা পচ্ছা অনন্তরাযিকিনী নেৰ ৰূপসমেয্যা’’তি ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৮২. জানং সভিক্খুকারামন্তি ‘‘জানং সভিক্খুকং আরামং অনাপুচ্ছা পৰিসেয্যা’’তি (পাচি. ১০২৪) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তথেৰ ন পৰারযেতি ‘‘উভতোসঙ্ঘে তীহি ঠানেহি ন পৰারেয্যা’’তি (পাচি. ১০৫১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তথা অন্ৰদ্ধমাসঞ্চাতি ‘‘অন্ৰদ্ধমাসং ভিক্খুনিযা ভিক্খুসঙ্ঘতো দ্ৰে ধম্মা পচ্চাসীসিতব্বা’’তি (পাচি. ১০৫৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সহজীৰিনিযো দুৰেতি ‘‘সহজীৰিনিং ৰুট্ঠাপেত্ৰা দ্ৰে ৰস্সানি নেৰ অনুগ্গণ্হেয্য (পাচি. ১১০৮), সহজীৰিনিং ৰুট্ঠাপেত্ৰা নেৰ ৰূপকাসেয্যা’’তি (পাচি. ১১১৬) ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ.
৩৮৩-৪. সচে মে চীৰরং অয্যেতি ‘‘সচে মে ত্ৰং, অয্যে, চীৰরং দস্সসি, এৰাহং তং ৰুট্ঠাপেস্সামী’’তি (পাচি. ১১৫১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অনুবন্ধিস্সসীতি ‘‘সচে মং ত্ৰং, অয্যে, দ্ৰে ৰস্সানি অনুবন্ধিস্সসি, এৰাহং তং ৰুট্ঠাপেস্সামী’’তি (পাচি. ১১৫৫) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অসমেন সম্বুদ্ধেন পকাসিতা ইমে সত্ততিংস ধম্মা সব্বে কাযৰাচাদিতো কাযৰাচাচিত্ততো একসমুট্ঠানা কতা সমনুভাসনা সিযুং সমুট্ঠানতো সমনুভাসনসিক্খাপদেন সদিসা সিযুন্তি যোজনা.
সমনুভাসনসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৩৮৫. কথিনানি চ তীণীতি ‘‘নিট্ঠিতচীৰরস্মিং ভিক্খুনা উব্ভতস্মিং কথিনে’’তি (পারা. ৪৬২) ৰুত্তানি আদিতো তীণি সিক্খাপদানি. পত্তোতি ‘‘দসাহপরমং অতিরেকপত্তো’’তি (পারা. ৬০১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ভেসজ্জমেৰ চাতি ‘‘পটিসাযনীযানি ভেসজ্জানী’’তি (পারা. ৬২২) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অচ্চেকম্পি চাতি অচ্চেকসিক্খাপদঞ্চ. সাসঙ্কন্তি তদনন্তরমেৰ সাসঙ্কসিক্খাপদঞ্চ. পক্কমন্তদ্ৰযম্পি চাতি ‘‘তং পক্কমন্তো নেৰ উদ্ধরেয্যা’’তি (পাচি. ১০৯, ১১৫) ভূতগামৰগ্গে ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ.
৩৮৬. তথা উপস্সযং গন্ত্ৰাতি ‘‘ভিক্খুনুপস্সযং উপসঙ্কমিত্ৰা ভিক্খুনিযো ওৰদেয্যা’’তি (পাচি. ১৫৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পরম্পরং ভোজনন্তি ‘‘পরম্পরভোজনে পাচিত্তিয’’ন্তি (পাচি. ২২১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অনতিরিত্তন্তি ‘‘অনতিরিত্তং খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা’’তি (পাচি. ২৩৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সভত্তোতি ‘‘নিমন্তিতো সভত্তো সমানো’’তি (পাচি. ২৯৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ৰিকপ্পেত্ৰা তথেৰ চাতি ‘‘চীৰরং ৰিকপ্পেত্ৰা’’তি (পাচি. ৩৭৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৮৭. রঞ্ঞোতি ‘‘রঞ্ঞো খত্তিযস্সা’’তি (পাচি. ৪৯৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ৰিকালেতি ‘‘ৰিকালে গামং পৰিসেয্যা’’তি (পাচি. ৫০৯-৫১২) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ৰোসাসাতি ‘‘ৰোসাসমানরূপা ঠিতা’’তি (পাচি. ৫৫৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ‘‘আরঞ্ঞকে উস্সযৰাদিকা’’তি পদচ্ছেদো. আরঞ্ঞকেতি ‘‘তথারূপেসু আরঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু পুব্বে অপ্পটিসংৰিদিত’’ন্তি (পাচি. ৫৭০) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. উস্সযৰাদিকাতি ‘‘উস্সযৰাদিকা ৰিহরেয্যা’’তি (পাচি. ৬৭৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পত্তসন্নিচযঞ্চেৰাতি ‘‘পত্তসন্নিচযং করেয্যা’’তি (পাচি. ৭৩৪) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পুরে, পচ্ছা, ৰিকালকেতি ‘‘যা পন ভিক্খুনী পুরেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা’’তি (পাচি. ৮৫৫) চ ‘‘পচ্ছাভত্তং কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা’’তি (পাচি. ৮৬০) চ ‘‘ৰিকালে কুলানি উপসঙ্কমিত্ৰা’’তি (পাচি. ৮৬৫) চ ৰুত্তসিক্খাপদত্তযঞ্চ.
৩৮৮-৯. পঞ্চাহিকন্তি ‘‘পঞ্চাহিকং সঙ্ঘাটিচারং অতিক্কমেয্যা’’তি (পাচি. ৮৯৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সঙ্কমনিন্তি ‘‘চীৰরসঙ্কমনীযং ধারেয্যা’’তি (পাচি. ৯০৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তথা আৰসথদ্ৰযন্তি ‘‘আৰসথচীৰরং অনিস্সজ্জিত্ৰা পরিভুঞ্জেয্য (পাচি. ১০০৪), আৰসথং অনিস্সজ্জিত্ৰা চারিকং পক্কমেয্যা’’তি (পাচি. ১০০৯) এৰং আৰসথেন সদ্ধিং ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. পসাখেতি ‘‘পসাখে জাতং গণ্ডং ৰা’’তি (পাচি. ১০৬৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. আসনে চাতি ‘‘ভিক্খুস্স পুরতো অনাপুচ্ছা আসনে নিসীদেয্যা’’তি (পাচি. ১২১৫) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চাতি ইমে পন একূনতিংস ধম্মা কাযৰাচতো, কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠানতো সব্বে দ্ৰিসমুট্ঠানিকা, ততোযেৰ কথিনসম্ভৰা কথিনসমুট্ঠানা হোন্তীতি যোজনা.
কথিনসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৩৯০. দ্ৰে সেয্যাতি দ্ৰে সহসেয্যসিক্খাপদানি চ. আহচ্চপাদো চাতি আহচ্চপাদকসিক্খাপদঞ্চ. পিণ্ডঞ্চাতি আৰসথপিণ্ডভোজনসিক্খাপদঞ্চ. গণভোজনন্তি গণভোজনসিক্খাপদঞ্চ. ৰিকালেতি ৰিকালভোজনসিক্খাপদঞ্চ. সন্নিধিঞ্চেৰাতি সন্নিধিকারকসিক্খাপদঞ্চ. দন্তপোনন্তি দন্তপোনসিক্খাপদঞ্চ. অচেলকন্তি অচেলকসিক্খাপদঞ্চ.
৩৯১. উয্যুত্তঞ্চাতি ‘‘উয্যুত্তং সেনং দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি (পাচি. ৩১১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ‘‘ৰসে উয্যোধি’’ন্তি পদচ্ছেদো. ৰসেতি ‘‘সেনায ৰসেয্যা’’তি (পাচি. ৩১৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. উয্যোধিন্তি ‘‘উয্যোধিকং ৰা…পে… অনীকদস্সনং ৰা গচ্ছেয্যা’’তি (পাচি. ৩২৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সুরাতি সুরাপানসিক্খাপদঞ্চ. ওরেন ন্হাযনন্তি ওরেনদ্ধমাসনহাযনসিক্খাপদঞ্চ. দুব্বণ্ণকরণঞ্চেৰাতি ‘‘তিণ্ণং দুব্বণ্ণকরণান’’ন্তি (পাচি. ৩৬৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পাটিদেসনীযদ্ৰযন্তি ৰুত্তাৰসেসং পাটিদেসনীযদ্ৰযঞ্চ.
৩৯২. লসুণন্তি লসুণসিক্খাপদঞ্চ. উপতিট্ঠেয্যাতি ‘‘ভিক্খুস্স ভুঞ্জন্তস্স পানীযেন ৰা ৰিধূপনেন ৰা উপতিট্ঠেয্যা’’তি (পাচি. ৮১৬) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. নচ্চদস্সনমেৰ চাতি ‘‘নচ্চং ৰা গীতং ৰা ৰাদিতং ৰা দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি (পাচি. ৮৩৪) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. নগ্গন্তি ‘‘নগ্গা নহাযেয্যা’’তি (পাচি. ৮৮৪) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অত্থরণন্তি ‘‘একত্থরণপাৰুরণা তুৰট্টেয্যু’’ন্তি (পাচি. ৯৩৭) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. মঞ্চেতি ‘‘একমঞ্চে তুৰট্টেয্যু’’ন্তি (পাচি. ৯৩৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অন্তোরট্ঠেতি ‘‘অন্তোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে’’তি (পাচি. ৯৬২) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তথা বহীতি ‘‘তিরোরট্ঠে সাসঙ্কসম্মতে’’তি (পাচি. ৯৬৬) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৯৩. অন্তোৰস্সন্তি ‘‘অন্তোৰস্সং চারিকং চরেয্যা’’তি (পাচি. ৯৭০) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অগারঞ্চাতি ‘‘রাজাগারং ৰা চিত্তাগারং ৰা…পে… পোক্খরণিং ৰা দস্সনায গচ্ছেয্যা’’তি (পাচি. ৯৭৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. আসন্দিন্তি ‘‘আসন্দিং ৰা পল্লঙ্কং ৰা পরিভুঞ্জেয্যা’’তি (পাচি. ৯৮৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সুত্তকন্তনন্তি ‘‘সুত্তং কন্তেয্যা’’তি (পাচি. ৯৮৭) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ৰেয্যাৰচ্চন্তি ‘‘গিহিৰেয্যাৰচ্চং করেয্যা’’তি (পাচি. ৯৯১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সহত্থা চাতি ‘‘অগারিকস্স ৰা পরিব্বাজকস্স ৰা পরিব্বাজিকায ৰা সহত্থা খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা দদেয্যা’’তি (পাচি. ১০০০) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. আৰাসে চ অভিক্খুকেতি ‘‘অভিক্খুকে আৰাসে ৰস্সং ৰসেয্যা’’তি (পাচি. ১০৪৭) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ.
৩৯৪. ছত্তন্তি ‘‘ছত্তুপাহনং ধারেয্যা’’তি (পাচি. ১১৭৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. যানঞ্চাতি ‘‘যানেন যাযেয্যা’’তি (পাচি. ১১৮৬) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সঙ্ঘাণিন্তি ‘‘সঙ্ঘাণিং ধারেয্যা’’তি (পাচি. ১১৯১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অলঙ্কারন্তি ‘‘ইত্থালঙ্কারং ধারেয্যা’’তি (পাচি. ১১৯৫) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. গন্ধৰাসিতন্তি ‘‘গন্ধৰণ্ণকেন নহাযেয্য (পাচি. ১১৯৯), ৰাসিতকেন পিঞ্ঞাকেন নহাযেয্যা’’তি (পাচি. ১২০৩) ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. ‘‘ভিক্খুনী…পে… গিহিনিযা’’তি এতেন ‘‘ভিক্খুনিযা উম্মদ্দাপেয্যা’’তিআদীনি (পাচি. ১২০৭) চত্তারি সিক্খাপদানি ৰুত্তানি.
৩৯৫. তথাসংকচ্চিকাতি ‘‘অসংকচ্চিকা গামং পৰিসেয্যা’’তি (পাচি. ১২২৫) এৰং ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ইমে পন তেচত্তালীস ধম্মা সব্বে কাযচিত্তৰসেন দ্ৰিসমুট্ঠানিকা. এল়কলোমেন সমুট্ঠানতো সমা হোন্তীতি যোজনা.
এল়কলোমসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৩৯৬-৭. অঞ্ঞত্রাতি ‘‘মাতুগামস্স উত্তরিছপ্পঞ্চৰাচাহি ধম্মং দেসেয্য অঞ্ঞত্র ৰিঞ্ঞুনা পুরিসৰিগ্গহেনা’’তি (পাচি. ৬৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. অসম্মতো চেৰাতি ‘‘অসম্মতো ভিক্খুনিযো ওৰদেয্যা’’তি (পাচি. ১৪৬) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তথা অত্থঙ্গতেন চাতি ‘‘অত্থঙ্গতে সূরিযে ভিক্খুনিযো ওৰদেয্যা’’তি (পাচি. ১৫৪) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তিরচ্ছানৰিজ্জা দ্ৰে ৰুত্তাতি ‘‘তিরচ্ছানৰিজ্জং পরিযাপুণেয্য, ৰাচেয্যা’’তি (পাচি. ১০১৪, ১০১৮) এৰং ৰুত্তানি দ্ৰে সিক্খাপদানি চ. অনোকাসকতম্পি চাতি ‘‘অনোকাসকতং ভিক্খুং পঞ্হং পুচ্ছেয্যা’’তি (পাচি. ১২২০) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চাতি ইমে পন সব্বে ছ ধম্মা ৰাচতো, ৰাচাচিত্ততো চাতি ইমেহি দ্ৰীহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠানিকা হোন্তি. পদসোধম্মতুল্যতা অযমেতেসং পদসোধম্মেন সদিসভাৰোতি যোজনা.
পদসোধম্মসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৩৯৮-৯. একন্তি ‘‘ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৰিধায একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জেয্যা’’তি (পাচি. ১৮০) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. নাৰন্তি ‘‘একনাৰং অভিরুহেয্যা’’তি (পাচি. ১৮৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পণীতঞ্চাতি ‘‘পণীতভোজনানি অগিলানো অত্তনো অত্থায ৰিঞ্ঞাপেত্ৰাভুঞ্জেয্যা’’তি (পাচি. ২৫৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. সংৰিধানঞ্চাতি মাতুগামেন সদ্ধিং সংৰিধায গমনসিক্খাপদঞ্চ. সংহরেতি ‘‘সম্বাধে লোমং সংহরাপেয্যা’’তি (পাচি. ৭৯৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ধঞ্ঞন্তি ‘‘আমকধঞ্ঞং ৰিঞ্ঞত্ৰা ৰা’’তি (পাচি. ৮২১) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. নিমন্তিতা চেৰাতি ‘‘নিমন্তিতা ৰা পৰারিতা ৰা খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা’’তি (পাচি. ১০৩৮) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. পাটিদেসনিযট্ঠকন্তি ভিক্খুনীনং ৰুত্তা অট্ঠ পাটিদেসনীযা চেতি বুদ্ধসেট্ঠেন পঞ্ঞত্তা এতা চুদ্দস সিক্খা চতুসমুট্ঠানা কাযতো, কাযৰাচতো, কাযচিত্ততো, ৰাচাচিত্ততো চাতি চতূহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠহন্তি. সমুট্ঠানতো অদ্ধানেন অদ্ধানসিক্খাপদেন সমা হোন্তীতি মতাতি যোজনা.
অদ্ধানসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৪০০-১. সুতিন্তি উপস্সুতিতিট্ঠনসিক্খাপদঞ্চ. সূপাদিৰিঞ্ঞত্তিন্তি সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদঞ্চ. অন্ধকারেতি ‘‘রত্তন্ধকারে অপ্পদীপে’’তি (পাচি. ৮৩৯) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. তথেৰ চ পটিচ্ছন্নেতি ‘‘পটিচ্ছন্নে ওকাসে’’তি (পাচি. ৮৪৩) ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ওকাসেতি ‘‘অজ্ঝোকাসে পুরিসেন সদ্ধি’’ন্তি (পাচি. ৮৪৭) এৰং ৰুত্তসিক্খাপদঞ্চ. ব্যূহে চাতি তদনন্তরমেৰ ‘‘রথিকায ৰা ব্যূহে ৰা সিঙ্ঘাটকে ৰা পুরিসেন সদ্ধি’’ন্তি (পাচি. ৮৫১) আগতসিক্খাপদঞ্চাতি ইমে সব্বেপি আদিচ্চবন্ধুনা দেসিতা ছ ধম্মা চতুত্থচ্ছট্ঠতো কাযচিত্ততো, কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠহন্তা থেয্যসত্থসমুট্ঠানা থেয্যসত্থসিক্খাপদেন সমানসমুট্ঠানা সিযুন্তি যোজনা.
থেয্যসত্থসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৪০২. ছত্ত, দণ্ডকরস্সাপীতি ‘‘ন ছত্তপাণিস্স দণ্ডপাণিস্সা’’তি (পাচি. ৬৩৫) ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. সত্থাৰুধকরস্সাপীতি ‘‘ন সত্থপাণিস্স (পাচি. ৬৩৬), ন আৰুধপাণিস্সা’’তি (পাচি. ৬৩৭) ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ. পাদুকূপাহনা, যানন্তি ‘‘ন পাদুকারুল়্হস্স (পাচি. ৬৩৮), ন উপাহনারুল়্হস্স (পাচি. ৬৩৯), ন যানগতস্সা’’তি (পাচি. ৬৪০) ৰুত্তসিক্খাপদত্তযঞ্চ. সেয্যা, পল্লত্থিকায চাতি ‘‘ন সযনগতস্স (পাচি. ৬৪১), ন পল্লত্থিকায নিসিন্নস্সা’’তি (পাচি. ৬৪২) ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চ.
৪০৩. ৰেঠিতোগুণ্ঠিতো চাতি ‘‘ন ৰেঠিতসীসস্স (পাচি. ৬৪৩), ন ওগুণ্ঠিতসীসস্সা’’তি (পাচি. ৬৪৪) ৰুত্তসিক্খাপদদ্ৰযঞ্চাতি নিদস্সিতা সব্বে একাদস ধম্মা ৰাচাচিত্তসঙ্খাতেন একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠিতা ধম্মদেসনসমুট্ঠানাতি সঞ্ঞিতা সল্লক্খিতাতি যোজনা.
ধম্মদেসনসমুট্ঠানৰণ্ণনা.
৪০৪. এৰং তাৰ সম্ভিন্নসমুট্ঠানং ৰেদিতব্বং, নিযতসমুট্ঠানং তিৰিধং, তং একস্সেৰ সিক্খাপদস্স হোতীতি ৰিসুংযেৰ দস্সেতুমাহ ‘‘ভূতারোচনকঞ্চেৰা’’তিআদি. ভূতারোচনকঞ্চেৰাতি তীহি অচিত্তকসমুট্ঠানেহি সমুট্ঠিতং ভূতারোচনসিক্খাপদঞ্চ. চোরিৰুট্ঠাপনম্পি চাতি ৰাচাচিত্ততো, কাযৰাচাচিত্ততো চাতি দ্ৰীহি সমুট্ঠিতং চোরিৰুট্ঠাপনসিক্খাপদঞ্চ. অননুঞ্ঞাতমেৰ অননুঞ্ঞাতমত্তং. অননুঞ্ঞাতমত্তন্তি ৰাচতো, কাযৰাচতো, ৰাচাচিত্ততো, কাযৰাচাচিত্ততো চাতি চতূহি সমুট্ঠিতং অননুঞ্ঞাতসিক্খাপদঞ্চাতি. ইদং তযন্তি ইদং সিক্খাপদত্তযং. অসম্ভিন্নন্তি কেনচি অঞ্ঞেন সিক্খাপদেন অসম্মিস্সসমুট্ঠানং.
ইতি উত্তরে লীনত্থপকাসনিযা
সমুট্ঠানসীসকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.