ভেসজ্জক্খন্ধককথাৰণ্ণনা
২৬৬৫. গহপতিস্স ভূমি, সম্মুতিভূমি, উস্সাৰনন্তিকাভূমি, গোনিসাদিভূমীতি কপ্পিযভূমিযো চতস্সো হোন্তীতি ৰুত্তা ভগৰতাতি যোজনা.
২৬৬৬. কথং কপ্পিযং কত্তব্বন্তি ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, চতস্সো কপ্পিযভূমিযো উস্সাৰনন্তিকং গোনিসাদিকং গহপতিং সম্মুতি’’ন্তি (মহাৰ. ২৯৫) এৰং চতস্সো ভূমিযো উদ্ধরিত্ৰা তাসং সামঞ্ঞলক্খণং দস্সেতুমাহ ‘‘সঙ্ঘস্সা’’তিআদি. সঙ্ঘস্স সন্তকং ৰাসত্থায কতং গেহং ৰা ভিক্খুনো সন্তকং ৰাসত্থায কতং গেহং ৰাতি যোজনা. কপ্পিযং কত্তব্বন্তি কপ্পিযট্ঠানং কত্তব্বং. সহসেয্যপ্পহোনকন্তি সব্বচ্ছন্নপরিচ্ছন্নাদিলক্খণেন সহসেয্যারহং.
২৬৬৭. ইদানি চতস্সোপি ভূমিযো সরূপতো দস্সেতুমাহ ‘‘ঠপেত্ৰা’’তিআদি. ভিক্খুং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞেহি কপ্পিযভূমিযা অত্থায দিন্নং ৰা তেসং সন্তকং ৰা যং গেহং, ইদং এৰ গহপতিভূমি নামাতি যোজনা.
২৬৬৮. যা পন কুটি সঙ্ঘেন সম্মতা ঞত্তিদুতিযায কম্মৰাচায, সা সম্মুতিকা নাম. তস্সা সম্মন্ননকালে কম্মৰাচং অৰত্ৰা অপলোকনং ৰা কাতুং ৰট্টতেৰাতি যোজনা.
২৬৬৯-৭০. পঠমইট্ঠকায ৰা পঠমপাসাণস্স ৰা পঠমত্থম্ভস্স ৰা আদি-গ্গহণেন পঠমভিত্তিপাদস্স ৰা ঠপনে পরেসু মনুস্সেসু উক্খিপিত্ৰা ঠপেন্তেসু সমন্ততো পরিৰারেত্ৰা ‘‘কপ্পিযকুটিং করোম, কপ্পিযকুটিং করোমা’’তি অভিক্খণং ৰদন্তেহি আমসিত্ৰা ৰা সযমেৰ উক্খিপিত্ৰা ৰা ইট্ঠকা ঠপেয্য পাসাণো ৰা থম্ভো ৰা ভিত্তিপাদো ৰা ঠপেয্য ঠপেতব্বো, অযং উস্সাৰনন্তিকা কুটীতি যোজনা.
২৬৭১. ইট্ঠকাদিপতিট্ঠানন্তি পঠমিট্ঠকাদীনং ভূমিযং পতিট্ঠানং. ৰদতন্তি ‘‘কপ্পিযকুটিং করোম, কপ্পিযকুটিং করোমা’’তি ৰদন্তানং. সমকালং তু ৰট্টতীতি এককালং ৰট্টতি, ইমিনা ‘‘সচে হি অনিট্ঠিতে ৰচনে থম্ভো পতিট্ঠাতি, অপ্পতিট্ঠিতে ৰা তস্মিং ৰচনং নিট্ঠাতি, অকতা হোতি কপ্পিযকুটী’’তি (মহাৰ. অট্ঠ. ২৯৫) অট্ঠকথাৰিনিচ্ছযো সূচিতো.
২৬৭২. আরামো সকলো অপরিক্খিত্তো ৰা যেভুয্যতো অপরিক্খিত্তো ৰাতি দুৰিধোপি ৰিঞ্ঞূহি ৰিনযধরেহি ‘‘গোনিসাদী’’তি ৰুচ্চতি. পৰেসনিৰারণাভাৰেন পৰিট্ঠানং গুন্নং নিসজ্জাযোগতো তথা ৰুচ্চতীতি যোজনা.
২৬৭৩. পযোজনং দস্সেতুমাহ ‘‘এত্থ পক্কঞ্চা’’তিআদি. আমিসন্তি পুরিমকালিকদ্ৰযং. ‘‘আমিস’’ন্তি ইমিনা নিরামিসং ইতরকালিকদ্ৰযং অকপ্পিযকুটিযং ৰুত্থম্পি পক্কম্পি কপ্পতীতি দীপেতি.
২৬৭৪-৫. ইমা কপ্পিযকুটিযো কদা জহিতৰত্থুকা হোন্তীতি আহ ‘‘উস্সাৰনন্তিকা যা সা’’তিআদি. যা উস্সাৰনন্তিকা যেসু থম্ভাদীসু অধিট্ঠিতা, সা তেসু থম্ভাদীসু অপনীতেসু তদঞ্ঞেসুপি থম্ভাদীসু তিট্ঠতীতি যোজনা.
সব্বেসু থম্ভাদীসু অপনীতেসু সা জহিতৰত্থুকা সিযাতি যোজনা. গোনিসাদিকুটি পরিক্খিত্তা ৰতিআদীহি জহিতৰত্থুকা সিযা. পরিক্খিত্তাতি চ ‘‘আরামো পন উপড্ঢপরিক্খিত্তোপি বহুতরং পরিক্খিত্তোপি পরিক্খিত্তোযেৰ নামা’’তি (মহাৰ. অট্ঠ. ২৯৫) কুরুন্দিমহাপচ্চরিযাদীসু ৰুত্তত্তা ন কেৰলং সব্বপরিক্খিত্তাৰ, উপড্ঢপরিক্খিত্তাপি যেভুয্যপরিক্খিত্তাপি গহেতব্বা.
সেসাতি গহপতিসম্মুতিকুটিযো. ছদননাসতো জহিতৰত্থুকা সিযুন্তি যোজনা. ছদননাসতোতি এত্থ ‘‘গোপানসিমত্তং ঠপেত্ৰা’’তি সেসো. সচে গোপানসীনং উপরি একম্পি পক্খপাসমণ্ডলং অত্থি, রক্খতি. যত্র পনিমা চতস্সোপি কপ্পিযভূমিযো নত্থি, তত্থ কিং কাতব্বং? অনুপসম্পন্নস্স দত্ৰা তস্স সন্তকং কত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং.
২৬৭৬. ভিক্খুং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞেসং হত্থতো পটিগ্গহো চ তেসং সন্নিধি চ তেসং অন্তোৰুত্থঞ্চ ভিক্খুস্স ৰট্টতীতি যোজনা.
২৬৭৭. ভিক্খুস্স সন্তকং সঙ্ঘিকম্পি ৰা অকপ্পিযভূমিযং সহসেয্যপ্পহোনকে গেহে অন্তোৰুত্থঞ্চ অন্তোপক্কঞ্চ ভিক্খুস্স ন ৰট্টতি. ভিক্খুনিযা সন্তকং সঙ্ঘিকম্পি ৰা অকপ্পিযভূমিযং সহসেয্যপ্পহোনকে গেহে অন্তোৰুত্থঞ্চ অন্তোপক্কঞ্চ ভিক্খুনিযা ন ৰট্টতীতি এৰং উভিন্নং ভিক্খুভিক্খুনীনং ন ৰট্টতীতি যোজনা.
২৬৭৮. অকপ্পকুটিযাতি অকপ্পিযকুটিযা, ‘‘অকপ্পিযভূমিযং সহসেয্যপ্পহোনকে গেহে’’তি অট্ঠকথাযং ৰুত্তায অকপ্পিযভূমিযাতি অত্থো. আদি-সদ্দেন নৰনীততেলমধুফাণিতানং গহণং.
২৬৭৯. তেহেৰ অন্তোৰুত্থেহি সপ্পিআদীহি সত্তাহকালিকেহি সহ ভিক্খুনা পক্কং তং যাৰজীৰিকং নিরামিসং সত্তাহং পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতেৰাতি যোজনা.
২৬৮০. পক্কং সামংপক্কং তং যাৰজীৰিকং সচে আমিসসংসট্ঠং পরিভুঞ্জতি, অন্তোৰুত্থঞ্চ ভুঞ্জতি, কিঞ্চ ভিয্যো সামংপক্কঞ্চ ভুঞ্জতীতি যোজনা. যাৰজীৰিকস্স আমিসসংসট্ঠস্স আমিসগতিকত্তা ‘‘অন্তোৰুত্থ’’ন্তি ৰুত্তং.
২৬৮২. উদকং ন হোতি কালিকং চতূসু কালিকেসু অসঙ্গহিতত্তা.
২৬৮৩. তিকালিকা যাৰকালিকা যামকালিকা সত্তাহকালিকাতি তযো কালিকা পটিগ্গহৰসেনেৰ অত্তনো অত্তনো কালং অতিক্কমিত্ৰা ভুত্তা দোসকরা হোন্তি, ততিযং সত্তাহাতিক্কমে নিস্সগ্গিযপাচিত্তিযৰত্থুত্তা অভুত্তম্পি দোসকরন্তি যোজনা.
‘‘ভুত্তা দোসকরা’’তি ইমিনা পুরিমকালিকদ্ৰযং পটিগ্গহেত্ৰা কালাতিক্কমনমত্তেন আপত্তিযা কারণং ন হোতি, ভুত্তমেৰ হোতি. সত্তাহকালিকং কালাতিক্কমেন অপরিভুত্তম্পি আপত্তিযা কারণং হোতীতি দীপেতি. তেসু সত্তাহকালিকেযেৰ ৰিসেসং দস্সেতুমাহ ‘‘অভুত্তং ততিযম্পি চা’’তি. চ-সদ্দো তু-সদ্দত্থে. যাৰজীৰিকং পন পটিগ্গহেত্ৰা যাৰজীৰং পরিভুঞ্জিযমানং ইতরকালিকসংসগ্গং ৰিনা দোসকরং ন হোতীতি ন গহিতং.
২৬৮৪. অম্বাদযো সদ্দা রুক্খানং নামভূতা তংতংফলেপি ৰত্তমানা ইধ উপচারৰসেন তজ্জে পানকে ৰুত্তা, তেনেৰাহ ‘‘পানকং মত’’ন্তি. চোচং অট্ঠিককদলিপানং. মোচং ইতরকদলিপানং. মধূতি মুদ্দিকফলানং রসং. মুদ্দিকাতি সীতোদকে মদ্দিতানং মুদ্দিকফলানং পানং. ‘‘সালূকপানন্তি রত্তুপ্পলনীলুপ্পলাদীনং সালূকে মদ্দিত্ৰা কতপান’’ন্তি পাল়িযং, অট্ঠকথায (মহাৰ. অট্ঠ. ৩০০) চ সালূক-সদ্দস্স দীঘৰসেন সংযোগদস্সনতো ‘‘সালু ফারুসকঞ্চা’’তি গাথাবন্ধৰসেন রস্সো কতো.
সালূকং কুমুদুপ্পলানং ফলরসং. খুদ্দসিক্খাৰণ্ণনাযং পন ‘‘সালূকপানং নাম রত্তুপ্পলনীলুপ্পলাদীনং কিঞ্জক্খরেণূহি কতপান’’ন্তি ৰুত্তং. ‘‘ফারুসক’ন্তিআদীসু একো রুক্খো’’তি গণ্ঠিপদে ৰুত্তং. তস্স ফলরসো ফারুসকং নাম. এতেসং অট্ঠন্নং ফলানং রসো উদকসম্ভিন্নো ৰট্টতি, সীতুদকে মদ্দিতো পসন্নো নিক্কসটোৰ ৰট্টতি, উদকেন পন অসম্ভিন্নো রসো যাৰকালিকো.
২৬৮৫. ফলন্তি অম্বাদিফলং. সৰত্থুকপটিগ্গহোতি পানৰত্থুকানং ফলানং পটিগ্গহো. ৰসতি এত্থ পানন্তি ৰত্থু, ফলং, ৰত্থুনা সহ ৰট্টতীতি সৰত্থুকং, পানং, সৰত্থুকস্স পটিগ্গহো সৰত্থুকপটিগ্গহো. সৰত্থুকস্স পটিগ্গহং নাম ৰত্থুপটিগ্গহণমেৰাতি কত্ৰা ৰুত্তং ‘‘পানৰত্থুকানং ফলানং পটিগ্গহো’’তি.
২৬৮৬. ‘‘সুকোট্টেত্ৰা’’তি ৰুচ্চমানত্তা ‘‘অম্বপক্ক’’ন্তি আমকমেৰ অম্বফলং ৰুচ্চতি. উদকেতি সীতোদকে. পরিস্সৰং পরিস্সাৰিতং. কত্ৰাতি মধুআদীহি অভিসঙ্খরিত্ৰা. যথাহ – ‘‘তদহুপটিগ্গহিতেহি মধুসক্করকপ্পূরাদীহি যোজেত্ৰা কাতব্ব’’ন্তি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩০০). পাতুং ৰট্টতীতি এত্থ ৰিনিচ্ছযো ‘‘এৰং কতং পুরেভত্তমেৰ কপ্পতি, অনুপসম্পন্নেহি কতং লভিত্ৰা পন পুরেভত্তং পটিগ্গহিতং পুরেভত্তং সামিসপরিভোগেনাপি ৰট্টতি, পচ্ছাভত্তং নিরামিসপরিভোগেন যাৰ অরুণুগ্গমনা ৰট্টতিযেৰ. এস নযো সব্বপানেসূ’’তি অট্ঠকথাযং ৰুত্তো.
২৬৮৭. সেসপানকেসুপীতি জম্বুপানকাদীসুপি.
২৬৮৮. উচ্ছুরসো অন্তোগধত্তা ইধ ৰুত্তো, ন পন যামকালিকত্তা, সো পন সত্তাহকালিকোযেৰ.
২৬৮৯. মধুকস্স রসন্তি মধুকপুপ্ফস্স রসং. এত্থ মধুকপুপ্ফরসো অগ্গিপাকো ৰা হোতু আদিচ্চপাকো ৰা, পচ্ছাভত্তং ন ৰট্টতি. পুরেভত্তম্পি যং পানং গহেত্ৰা মজ্জং করোন্তি, সো আদিতো পট্ঠায ন ৰট্টতি. মধুকপুপ্ফং পন অল্লং ৰা সুক্খং ৰা ভজ্জিতং ৰা তেন কতফাণিতং ৰা যতো পট্ঠায মজ্জং ন করোন্তি, তং সব্বং পুরেভত্তং ৰট্টতি.
পক্কডাকরসন্তি পক্কস্স যাৰকালিকস্স রসং. সব্বো পত্তরসো যামকালিকো ৰুত্তোতি যোজনা. অট্ঠকথাযং ‘‘যাৰকালিকপত্তানঞ্হি পুরেভত্তংযেৰ রসো কপ্পতী’’তি (মহাৰ. অট্ঠ. ৩০০) ইমমেৰ সন্ধায ৰুত্তং.
২৬৯০. সানুলোমানং সত্তন্নং ধঞ্ঞানং ফলজং রসং ঠপেত্ৰা সব্বো ফলজো রসো ৰিকালে যামসঞ্ঞিতে অনুলোমতো পরিভুঞ্জিতুং অনুঞ্ঞাতোতি যোজনা.
২৬৯১. যাৰকালিকপত্তানং সীতুদকে মদ্দিত্ৰা কতো রসোপি অপক্কো, আদিচ্চপাকোপি ৰিকালে পন ৰট্টতীতি যোজনা.
২৬৯২-৩. সত্তধঞ্ঞানুলোমানি সরূপতো দস্সেতুমাহ ‘‘তালঞ্চনাল়িকেরঞ্চা’’তিআদি. অপরণ্ণং মুগ্গাদি. ‘‘সত্তধঞ্ঞানুলোমিক’’ন্তি ইমিনা এতেসং রসো যাৰকালিকো যামকালসঙ্খাতে ৰিকালে পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টতীতি দস্সেতি.
২৬৯৫. এৰমাদীনং খুদ্দকানং ফলানং রসো পন অট্ঠপানানুলোমত্তা অনুলোমিকে যামকালিকানুলোমিকে নিদ্দিট্ঠো কথিতোতি যোজনা.
২৬৯৬. ইধ ইমস্মিং লোকে সানুলোমস্স ধঞ্ঞস্স ফলজং রসং ঠপেত্ৰা অযামকালিকো অঞ্ঞো ফলরসো নত্থীতি যোজনা, সব্বো যামকালিকোযেৰাতি দীপেতি.
ভেসজ্জক্খন্ধককথাৰণ্ণনা.