একুত্তরিকনযং

এককৰারৰণ্ণনা

৩২১. একুত্তরিকনযে পন অজানন্তেন ৰীতিক্কন্তাতি পণ্ণত্তিং ৰা ৰত্থুং ৰা অজানন্তেন ৰীতিক্কন্তা পথৰীখণনসহসেয্যাদিকা, সাপি পচ্ছা আপন্নভাৰং ঞত্ৰা পটিকম্মং অকরোন্তস্স অন্তরাযিকাৰ হোতি.

পারিৰাসিকাদীহি পচ্ছা আপন্নাতি ৰত্তভেদেসু দুক্কটানি সন্ধায ৰুত্তং. তস্মিং খণে আপজ্জিতব্বঅন্তরাপত্তিযো সন্ধাযাতি কেচি ৰদন্তি, তস্স পুব্বাপত্তীনংঅন্তরাপত্তি-পদেনেৰ ৰক্খমানত্তা পুরিমমেৰ যুত্ততরং. মূলৰিসুদ্ধিযা অন্তরাপত্তীতি মূলাযপটিকস্সনাদীনি অকত্ৰা সব্বপঠমং দিন্নপরিৰাসমানত্তৰিসুদ্ধিযা চরণকালে আপন্নঅন্তরাপত্তিসঙ্খাতসঙ্ঘাদিসেসো. অগ্ঘৰিসুদ্ধিযাতি অন্তরাপত্তিং আপন্নস্স মূলায পটিকস্সিত্ৰা ওধানসমোধানৰসেন ওধুনিত্ৰা পুরিমাপত্তিযা সমোধায তদগ্ঘৰসেন পুন দিন্নপরিৰাসাদিসুদ্ধিযা চরণকালে পুন আপন্না অন্তরাপত্তি.

সউস্সাহেনেৰাতি পুনপি তং আপত্তিং আপজ্জিতুকামতাচিত্তেন, এৰং দেসিতাপি আপত্তি ন ৰুট্ঠাতীতি অধিপ্পাযো. ধুরনিক্খেপং অকত্ৰা আপজ্জনে সিখাপ্পত্তদোসং দস্সেন্তো আহ ‘‘অট্ঠমে ৰত্থুস্মিং ভিক্খুনিযা পারাজিকমেৰা’’তি. ন কেৰলঞ্চ ভিক্খুনিযা এৰ, ভিক্খূনম্পি ধুরনিক্খেপং অকত্ৰা থোকং থোকং সপ্পিআদিকং থেয্যায গণ্হন্তানং পাদগ্ঘনকে পুণ্ণে পারাজিকমেৰ. কেচি পন ‘‘অট্ঠমে ৰত্থুস্মিং ভিক্খুনিযা পারাজিকমেৰ হোতীতি ৰুত্তত্তা অট্ঠৰত্থুকমেৰেতং সন্ধায ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি.

ধম্মিকস্স পটিস্সৰস্সাতি ‘‘ইধ ৰস্সং ৰসিস্সামী’’তিআদিনা গিহীনং সম্মুখা কতস্স ধম্মিকস্স পটিস্সৰস্স, অধম্মিকস্স পন ‘‘অসুকং পহরিস্সামী’’তিআদিকস্স পটিস্সৰস্স অসচ্চাপনেন আপত্তি নত্থি.

তথা চোদিতোতি অধম্মেন চোদিতো, সযং সচ্চে, অকুপ্পে চ অট্ঠত্ৰা পটিচ্ছাদেন্তোপি অধম্মচুদিতকো এৰ. পঞ্চানন্তরিযনিযতমিচ্ছাদিট্ঠিযেৰ মিচ্ছত্তনিযতা নাম. চত্তারো মগ্গা সম্মত্তনিযতা নাম.

এককৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দুকৰারৰণ্ণনা

৩২২. দুকেসু সযমেৰ সপুগ্গলোতি আহ ‘‘মুদুপিট্ঠিকস্সা’’তিআদি. আদি-সদ্দেন অঙ্গজাতচ্ছেদঅত্তঘাতাদিআপত্তিযো সঙ্গহিতা.

ভণ্ডাগারিকচিত্তকম্মানি ৰাতি গহট্ঠানং ভণ্ডপটিসামনং, ইত্থিপুরিসাদিপটিভানচিত্তকম্মানি ৰা. ‘‘চীৰরাদীনি অদেন্তো আপজ্জতী’’তি ইদং ‘‘উপজ্ঝাযেন, ভিক্খৰে, সদ্ধিৰিহারিকো সঙ্গহেতব্বো অনুগ্গহেতব্বো…পে… পত্তো দাতব্বো’’তিআদি (মহাৰ. ৬৭) ৰচনতো অনাদরিযেন আমিসসঙ্গহং অকরোন্তস্স দুক্কটং, ভিক্খুনিযা পাচিত্তিযঞ্চ সন্ধায ৰুত্তং. নিস্সট্ঠচীৰরাদীনং অদানআপত্তিপি এত্থেৰ সঙ্গহিতা.

পাল়িযং দেসেন্তোতি সভাগাপত্তিং, অদেসনাগামিনিআদিঞ্চ দেসেন্তো. নিদানুদ্দেসে আপত্তিং অনাৰিকরোন্তো, ন দেসেন্তো চ আপজ্জতি নাম. ওৰাদং অগণ্হন্তোতি ভিক্খূহি ভিক্খুনিওৰাদত্থায ৰুত্তং ৰচনং অগণ্হন্তো বালগিলানগমিযৰিৰজ্জিতো. অত্তনো পরিভোগত্থং দিন্নং অঞ্ঞস্স দানে, সঙ্ঘাটিং অপারুপিত্ৰা সন্তরুত্তরেন গামপ্পৰেসনাদীসু চ আপত্তিযোপি অপরিভোগেন আপজ্জিতব্বাপত্তিযোৰ. পমাণন্তি সঙ্ঘভেদানন্তরিযনিপ্ফত্তিযা লক্খণং. বালস্সাতি নিস্সযগ্গহণৰিধিং অজানন্তস্স লজ্জিবালস্সেৰ. লজ্জিস্সাতি ব্যত্তস্স নিস্সযদাযকসভাগতং পরিৰীমংসন্তস্স. ৰিনযে আগতা অত্থা ৰেনযিকাতি আহ ‘‘দ্ৰে অত্থা ৰিনযসিদ্ধা’’তি.

পাল়িযং অপ্পত্তো নিস্সারণন্তি এত্থ পব্বাজনীযকম্মং ৰিহারতো নিস্সারণত্তা নিস্সারণন্তি অধিপ্পেতং, তঞ্চ যস্মা কুলদূসকং অকরোন্তো পুগ্গলো আপত্তিবহুলোপি আৰেণিকলক্খণেন অপ্পত্তো নাম হোতি, তস্মা অপ্পত্তো নিস্সারণং. যস্মা পন আপত্তাদিবহুলস্সাপি ‘‘আকঙ্খমানো সঙ্ঘো পব্বাজনীযকম্মং করেয্যা’’তি (চূল়ৰ. ২৭) ৰুত্তং, তস্মা সুনিস্সারিতো, সব্বথা পন সুদ্ধো নিরাপত্তিকো দুন্নিস্সারিতোতি দট্ঠব্বো.

অপ্পত্তো ওসারণন্তিআদীসু উপসম্পদাকম্মং এত্থ ওসারণং অধিপ্পেতং, তঞ্চ হত্থচ্ছিন্নাদিকো একচ্চো পটিক্খিত্তত্তা অপ্পত্তোপি সোসারিতো, পণ্ডকাদিকো দোসারিতোতি অত্থো.

দুকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

তিকৰারৰণ্ণনা

৩২৩. তিকেসু লোহিতুপ্পাদাপত্তিন্তি পারাজিকাপত্তিং. আৰুসোৰাদেনাতি ‘‘আৰুসো’’তি আলপনেন. আপত্তিন্তি দুক্কটাপত্তিং. সেসা রত্তিঞ্চেৰ দিৰা চাতি এত্থ অরুণুগ্গমনে আপজ্জিতব্বা পঠমকথিনাদী (পারা. ৪৫৯) সব্বা আপত্তিযোপি রত্তিন্দিৰানং ৰেমজ্ঝেযেৰ আপজ্জিতব্বত্তা ততিযকোট্ঠাসঞ্ঞেৰ পৰিট্ঠাতি দট্ঠব্বা. অথ ৰা উদ্ধস্তে অরুণে আপজ্জিতব্বত্তা দিৰা আপজ্জিতব্বেসু এৰ পৰিট্ঠাতি দট্ঠব্বা, অত্থঙ্গতে সূরিযে ভিক্খুনিযো ওৰাদনাপত্তিযো, পন রত্তন্ধকারে পুরিসেন সদ্ধিং সন্তিট্ঠনাপত্তি চ রত্তিযঞ্ঞেৰ আপজ্জিতব্বা.

পুরেভত্তং কুলানি উপসঙ্কমনঅনতিরিত্তভোজনাদীনি দিৰা এৰ আপজ্জিতব্বানি. কেচি পন ‘‘ভোজনপটিসংযুত্তানি সেখিযানি, গণভোজনাদীনি চ দিৰা এৰ আপজ্জিতব্বানী’’তি ৰদন্তি. তস্মা ঈদিসা আপত্তিযো মুঞ্চিত্ৰা সেসাৰ ততিযকোট্ঠাসং ভজন্তীতি ৰেদিতব্বং.

ন ঊনদসৰস্সোতি দসৰস্সস্স বালস্সেৰ পঞ্ঞত্তসিক্খাপদত্তা ৰুত্তং. সদ্ধিৰিহারিকঅন্তেৰাসিকেসু অসম্মাৰত্তনাপত্তিং, অলজ্জীনং নিস্সযদানাদিম্পি দসৰস্সোৰ আপজ্জতি, ৰুট্ঠাপিনিং দ্ৰে ৰস্সানি অননুবন্ধাদিম্পি ঊনদসৰস্সা আপজ্জন্তি. অব্যাকতচিত্তোতি সুপন্তস্স ভৰঙ্গচিত্তং সন্ধায ৰুত্তং.

অপ্পৰারেন্তোতি অনাদরিযেন অপ্পৰারেন্তো কেনচি পচ্চযেন অপ্পৰারেত্ৰা কাল়পক্খচাতুদ্দসে সঙ্ঘে পৰারেন্তে তত্থ অনাদরিযেন অপ্পৰারেন্তো তমেৰ আপত্তিং কাল়েপি আপজ্জতীতি জুণ্হে এৰাতি নিযমো ন দিস্সতি, পচ্ছিমৰস্সংৰুত্থো পন পচ্ছিমকত্তিকপুণ্ণমিযমেৰ পৰারেতুং লব্ভতীতি তত্থ অপ্পৰারণাপচ্চযা আপত্তিং আপজ্জমানো এৰ জুণ্হে আপজ্জতীতি নিযমেতব্বোতি দট্ঠব্বং. জুণ্হে কপ্পতীতি এত্থাপি এসেৰ নযো.

‘‘অপচ্চুদ্ধরিত্ৰা হেমন্তে আপজ্জতী’’তি ইমিনা ‘‘ৰস্সানং চাতুমাসং অধিট্ঠাতু’’ন্তি নিযমৰচনেনেৰ অপচ্চুদ্ধরন্তস্স দুক্কটন্তি দস্সেতি. ৰস্সানুপগমনঅকরণীযেন পক্কমাদযোপি ৰস্সে এৰ আপজ্জতি. ৰত্থিকম্মাদিম্পি গিলানো এৰ. অধোতপাদেহি অক্কমনাদীনিপি অন্তো এৰ আপজ্জতি. ভিক্খুনিযা অনাপুচ্ছা আরামপ্পৰেসনাদি চ অন্তোসীমাযমেৰ. নিস্সযপটিপন্নস্স অনাপুচ্ছাদিসাপক্কমনাদি চ বহিসীমাযমেৰ. পাতিমোক্খুদ্দেসে সন্তিযা আপত্তিযা অনাৰিকরণাপত্তিসমনুভাসনঊনৰীসতিৰস্সূপসম্পাদনাদিসব্বঅধম্মকম্মাপত্তিযোপি সঙ্ঘে এৰ. অধম্মেন গণুপোসথাদীসুপি গণাদিমজ্ঝে এৰ. অলজ্জিস্স সন্তিকে নিস্সযগ্গহণাদিপি পুগ্গলস্স সন্তিকে এৰ আপজ্জতি.

তীণি অধম্মিকানি অমূল়্হৰিনযস্স দানানীতি যো উম্মত্তকোপি ৰীতিক্কমকালে, অনুম্মত্তো সঞ্চিচ্চেৰ আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা ভিক্খূহি পচ্ছা চোদিতো সরমানো এৰ ‘‘ন সরামী’’তি ৰদতি, যো চ ‘‘সুপিনং ৰিয সরামী’’তি ৰা মুসা ৰদতি, যো চ উম্মত্তককালে কতং সব্বম্পি সব্বেসং ৰট্টতীতি ৰদতি, ইমেসং তিণ্ণং দিন্নানি তীণি অমূল়্হৰিনযস্স দানানি অধম্মিকানি.

অপকতত্তোতি ৰিনযে অপকতঞ্ঞূ. তেনাহ ‘‘আপত্তানাপত্তিং ন জানাতী’’তি (পরি. ৩২৫). ‘‘দিট্ঠিঞ্চ অনিস্সজ্জন্তানংযেৰ কম্মং কাতব্ব’’ন্তি ইদং ভিক্খূহি ওৰদিযমানস্স দিট্ঠিযা অনিস্সজ্জনপচ্চযা দুক্কটং, পাচিত্তিযম্পি ৰা অৰস্সমেৰ সম্ভৰতীতি ৰুত্তং.

মুখালম্বরকরণাদিভেদোতি মুখভেরীৰাদনাদিপ্পভেদো. উপঘাতেতীতি ৰিনাসেতি. বীজনিগ্গাহাদিকেতি চিত্তং বীজনিং গাহেত্ৰা অনুমোদনাদিকরণেতি অত্থো.

তিকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

চতুক্কৰারৰণ্ণনা

৩২৪. চতুক্কেসু সোতি গিহিপরিক্খারো. অৰাপুরণং দাতুন্তি গব্ভং ৰিৰরিত্ৰা অন্তো পরিক্খারট্ঠপনত্থায ৰিৰরণকুঞ্চিকং দাতুং. সঙ্ঘত্থায উপনীতং সযমেৰ অন্তো পটিসামিতুম্পি ৰট্টতি. তেনাহ ‘‘অন্তো ঠপাপেতুঞ্চ ৰট্টতী’’তি.

আদিকম্মিকেসু পঠমং পুরিসলিঙ্গং উপ্পজ্জতীতি আহ ‘‘পঠমং উপ্পন্নৰসেনা’’তি. পাল়িযং অনাপত্তি ৰস্সচ্ছেদস্সাতি ৰস্সচ্ছেদসম্বন্ধিনিযা অনাপত্তিযা এৰমত্থো. মন্তভাসাতি মন্তায পঞ্ঞায কথনং. ‘‘নৰমভিক্খুনিতো পট্ঠাযা’’তি ইদং ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং যথাৰুড্ঢং অৰসেসানং যথাকতিক’’ন্তি (চূল়ৰ. ৪২৬) ৰচনতো আদিতো অট্ঠন্নং ভিক্খুনীনং পচ্চুট্ঠাতব্বত্তা ৰুত্তং.

‘‘ইধ ন কপ্পন্তীতি ৰদন্তোপি পচ্চন্তিমেসু আপজ্জতী’’তিআদিনা সঞ্চিচ্চ কপ্পিযং অকপ্পিযন্তি ৰা অকপ্পিযং কপ্পিযন্তি ৰা কথেন্তস্স সব্বত্থ দুক্কটন্তি দস্সেতি.

পুব্বকরণন্তি ৰুচ্চতীতি অট্ঠকথাসু ৰুত্তং, তানি ইধ পরিৰারে উদ্ধটানীতি অধিপ্পাযো. ইধাধিপ্পেতানি পন দস্সেন্তো ‘‘ছন্দপারিসুদ্ধী’’তিআদিমাহ.

চতুক্কৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পঞ্চকৰারৰণ্ণনা

৩২৫. পঞ্চকেসু আপুচ্ছিত্ৰা চারস্স অভাৰোতি পিণ্ডপাতিকস্স ‘‘নিমন্তিতো সভত্তো’’তি ইমস্স অঙ্গস্স অভাৰা তেন সিক্খাপদেন তস্স সব্বথা অনাপত্তীতি অধিপ্পাযো. সুসানং নেত্ৰা পুন আনীতকন্তি সুসানে পেতকিচ্চং কত্ৰা নিক্খন্তেহি ন্হত্ৰা ছড্ডিতানি নিৰত্থপারুতৰত্থানি এৰং ৰুচ্চন্তি.

পাল়িযং পঞ্চহাকারেহীতি পঞ্চহি অৰহারঙ্গেহি. ৰত্থুতো পন গরুকলহুকভেদেন পারাজিকথুল্লচ্চযদুক্কটানি ৰুত্তানি. ইত্থিপুরিসসংযোগাদিকং কিলেসসমুদাচারহেতুকং পটিভানচিত্তকম্মং নাম. পঞ্হাসহস্সং পুচ্ছীতি সমথৰিপস্সনাকম্মট্ঠানেসু পঞ্হাসহস্সং সম্মজ্জিত্ৰা ঠিতং দহরং পুচ্ছি. ইতরোপি দহরো অত্তনো গতমগ্গত্তা সব্বং ৰিস্সজ্জেসি, তেন থেরো পসীদি. ৰত্তং পরিচ্ছিন্দীতি ৰত্তং নিট্ঠাপেসি. কিং ত্ৰং আৰুসোতিআদিকং থেরো খীণাসৰো সম্মজ্জনানিসংসং সব্বেসং পাকটং কাতুং অৰোচাতি দট্ঠব্বং.

‘‘জণ্ণুকেহি পতিট্ঠায পদচেতিয’’ন্তি পাঠসেসো. চোদনং কারেস্সামীতি ভগৰতা অত্তানং চোদাপেস্সামি, অত্তানং নিগ্গণ্হাপেস্সামীতি অত্থো.

এত্তকং গয্হূপগন্তি এত্তকং অধিকরণৰূপসমত্থায গহেতব্বৰচনন্তি যথা সুত্ৰা ৰিঞ্ঞাতুং সক্কোতি, এৰং অনুগ্গণ্হন্তোতি যোজনা. এত্থ চ ‘‘অত্তনো ভাসপরিযন্তং অনুগ্গহেত্ৰা পরস্স ভাসপরিযন্তং অনুগ্গহেত্ৰা’’তি একং, ‘‘অধম্মেন করোতী’’তি একং, ‘‘অপ্পটিঞ্ঞাযা’’তি একঞ্চ কত্ৰা পুরিমেহি দ্ৰীহি পঞ্চঙ্গানি ৰেদিতব্বানি. ৰত্থুন্তি মেথুনাদিৰীতিক্কমং. কথানুসন্ধিৰিনিচ্ছযানুলোমসন্ধিৰসেন ৰত্থুং ন জানাতীতি চোদকেন ৰা চুদিতকেন ৰা ৰুত্তকথানুসন্ধিনা তেসং ৰচনপটিৰচনানুরূপেন ৰদন্তো কথানুসন্ধিনা ৰত্থুং ন জানাতি নাম, তঞ্চ সুত্তৰিভঙ্গে ৰিনীতৰত্থুসঙ্খাতেন ৰিনিচ্ছযানুলোমেনেৰ ৰদন্তো ৰিনিচ্ছযানুলোমসন্ধিৰসেন ৰত্থুং ন জানাতি নাম. ঞত্তিকম্মং নাম হোতীতি ঞত্তিকম্মং নিট্ঠিতং নাম হোতীতি ন জানাতীতি সম্বন্ধো. ঞত্তিযা কম্মপ্পত্তোতি ঞত্তিযা নিট্ঠিতাযপি কম্মপ্পত্তো এৰ হোতি. অনুস্সাৰনট্ঠানে এৰ কম্মং নিট্ঠিতং হোতীতি ঞত্তিকম্মং নিট্ঠিতং নাম হোতি, তং ঞত্তিযা কারণং ন জানাতীতি অত্থো.

পাল়িযং পঞ্চ ৰিসুদ্ধিযোতি আপত্তিতো ৰিসুদ্ধিহেতুত্তা, ৰিসুদ্ধেহি কত্তব্বতো চ পাতিমোক্খুদ্দেসা ৰুত্তা.

পঞ্চকৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ছক্কৰারাদিৰণ্ণনা

৩২৬. ছক্কাদীসু পাল়িযং ছ অগারৰাতি বুদ্ধধম্মসঙ্ঘসিক্খাসু, অপ্পমাদে, পটিসন্থারে চ ছ অগারৰা, তেসু এৰ চ ছ গারৰা ৰেদিতব্বা. ‘‘ছব্বস্সপরমতা ধারেতব্ব’’ন্তি ইদং ৰিভঙ্গে আগতস্স পরমস্স দস্সনং.

৩২৮. পাল়িযং আগতেহি সত্তহীতি ‘‘পুব্বেৰস্স হোতি মুসা ভণিস্স’’ন্তিআদিনা মুসাৰাদসিক্খাপদে (পাচি. ৪) আগতেহি সত্তহি.

৩২৯. তং কুতেত্থ লব্ভাতি তং অনত্থস্স অচরণং এত্থ এতস্মিং পুগ্গলে, লোকসন্নিৰাসে ৰা কুতো কেন কারণেন সক্কা লদ্ধুন্তি আঘাতং পটিৰিনেতি.

৩৩০. সস্সতো লোকোতিআদিনা ৰসেনাতি ‘‘সস্সতো লোকো, অসস্সতো লোকো. অন্তৰা লোকো, অনন্তৰা লোকো. তং জীৰং তং সরীরন্তি ৰা, অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি ৰা. হোতি তথাগতো পরম্মরণা, ন হোতি তথাগতো পরম্মরণা. হোতি চ ন হোতি চ তথাগতো পরম্মরণা, নেৰ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পরম্মরণা’’তি (ম. নি. ১.২৬৯) এৰং আগতা দস অন্তগ্গাহিকা দিট্ঠিযো সন্ধায ৰুত্তং. মিচ্ছাদিট্ঠিআদযোতি মিচ্ছাদিট্ঠিমিচ্ছাসঙ্কপ্পাদযো অট্ঠমিচ্ছাঞাণমিচ্ছাৰিমুত্তীহি সদ্ধিং দস মিচ্ছত্তা. তত্থ মিচ্ছাঞাণন্তি মিচ্ছাদিট্ঠিসম্পযুত্তো মোহো. অৰিমুত্তস্সেৰ ৰিমুত্তসঞ্ঞিতা মিচ্ছাৰিমুত্তি নাম.

ৰিপরীতাতি সম্মাদিট্ঠিআদযো সম্মাঞাণসম্মাৰিমুত্তিপরিযোসানা দস. তত্থ সম্মাৰিমুত্তি অরহত্তফলং, তংসম্পযুত্তং পন ঞাণং ৰা পচ্চৰেক্খণঞাণং ৰা সম্মাঞাণন্তি ৰেদিতব্বং.

একুত্তরিকনযো নিট্ঠিতো.