সমথভেদং
অধিকরণপরিযাযৰারৰণ্ণনা
২৯৩. ছট্ঠে পরিযাযৰারে অলোভো পুব্বঙ্গমোতিআদি সাসনট্ঠিতিযা অৰিপরীততো ধম্মৰাদিস্স ৰিৰাদং সন্ধায ৰুত্তং. অট্ঠারস ভেদকরৰত্থূনি ঠানানীতি ধম্মাদীসু অধম্মোতিআদিনা গহেত্ৰা দীপনানি ইধেৰ ভেদকরৰত্থূনি, তানি এৰ কাযকলহাদিৰিৰাদস্স কারণত্তা ঠানানি, ওকাসত্তা ৰত্থূনি, আধারত্তা ভূমিযোতি চ ৰুত্তানি. অব্যাকতহেতূতি অসেক্খানং ৰিৰাদং সন্ধায ৰুত্তং. দ্ৰাদস মূলানীতি কোধো উপনাহো, মক্খো পলাসো, ইস্সা মচ্ছরিযং, মাযা সাঠেয্যং, পাপিচ্ছতা মহিচ্ছতা, সন্দিট্ঠিপরামাসিতা আধানগ্গাহীদুপ্পটিনিস্সজ্জিতানীতি ইমেসং ছন্নং যুগল়ানং ৰসেন ছ ধম্মা চেৰ লোভাদযো ছ হেতূ চাতি দ্ৰাদস ধম্মা ৰিৰাদাধিকরণস্স মূলানি.
২৯৪. চুদ্দস মূলানীতি তানেৰ দ্ৰাদস কাযৰাচাহি সদ্ধিং চুদ্দস অনুৰাদাধিকরণস্স মূলানি.
২৯৫. পথৰীখণনাদীসু পণ্ণত্তিৰজ্জেসু কুসলাব্যাকতচিত্তমূলিকা আপত্তি হোতীতি দস্সেতুং ‘‘অলোভো পুব্বঙ্গমো’’তিআদি ৰুত্তং. সত্ত আপত্তিক্খন্ধা ঠানানীতিআদি সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং পটিচ্ছাদনপচ্চযা আপত্তিসম্ভৰতো ৰুত্তং. ‘‘আপত্তাধিকরণপচ্চযা চতস্সো আপত্তিযো আপজ্জতী’’তি (পরি. ২৯০) হি ৰুত্তং. ‘‘ছ হেতূ’’তি ইদং কুসলানং আপত্তিহেতুৰোহারস্স অযুত্ততায ৰুত্তং, ন পন কুসলহেতূনং অভাৰতো. ‘‘অলোভো পুব্বঙ্গমো’’তি হি আদি ৰুত্তং. আপত্তিহেতৰো এৰ হি পুব্বঙ্গমনামেন ৰুত্তা.
২৯৬. চত্তারি কম্মানি ঠানানীতিআদীসু অপলোকনৰাচা, ঞত্তিআদিৰাচাযো চ কম্মানীতি ৰুত্তং. তা এৰ হি একসীমাযং সামগ্গিমুপগতানং কম্মপ্পত্তানং অনুমতিযা সাৰনকিরিযানিপ্ফত্তিসঙ্খাতস্স সঙ্ঘগণকিচ্চসভাৰস্স কিচ্চাধিকরণস্স অধিট্ঠানাভাৰেন ‘‘ঠানৰত্থুভূমিযো’’তি ৰুচ্চন্তি. একং মূলং সঙ্ঘোতি যেভুয্যৰসেন ৰুত্তং. গণঞত্তিঅপলোকনানঞ্হি গণোপি মূলন্তি. ঞত্তিতো ৰাতি ঞত্তিঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মৰাচানং ঞত্তিরূপত্তা, ঞত্তিপুব্বকত্তা চ ৰুত্তং. কম্মঞত্তিকম্মৰাচাঞত্তিৰসেন হি দুৰিধাসু ঞত্তীসু অনুস্সাৰনাপি কম্মমূলকন্ত্ৰেৰ সঙ্গয্হন্তি. ঞত্তিৰিভাগো চাযং উপরি আৰি ভৰিস্সতি.
‘‘ইমে সত্ত সমথা…পে… পরিযাযেনা’’তি ইদং পুচ্ছাৰচনং. ‘‘সিযা’’তি ইদং ৰিসজ্জনং. ‘‘কথঞ্চ সিযা’’তি ইদং পুন পুচ্ছা. ৰিৰাদাধিকরণস্স দ্ৰে সমথাতিআদি পুন ৰিসজ্জনং. তত্থ ‘‘ৰত্থুৰসেনা’’তি ইদং ‘‘সত্ত সমথা দস সমথা হোন্তী’’তি ইমস্স কারণৰচনং. ‘‘পরিযাযেনা’’তি ইদং ‘‘দস সমথা সত্ত সমথা হোন্তী’’তি ইমস্স কারণৰচনং. চতুব্বিধাধিকরণসঙ্খাতৰত্থুৰসেন চ দেসনাক্কমসঙ্খাতপরিযাযৰসেন চাতি অত্থো.
অধিকরণপরিযাযৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সাধারণৰারাদিৰণ্ণনা
২৯৭. সত্তমে সাধারণৰারে সাধারণাতি ৰিৰাদাধিকরণস্স ৰূপসমনকিচ্চসাধারণা. এৰং সব্বত্থ.
২৯৮. অট্ঠমে তব্ভাগিযৰারে তব্ভাগিযাতি ৰিৰাদাধিকরণস্স ৰূপসমনতো তপ্পক্খিকা.
সাধারণৰারাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সমথাসমথস্সসাধারণৰারৰণ্ণনা
২৯৯. নৰমে সমথাসমথসাধারণৰারে ‘‘সব্বে সমথা একতোৰ অধিকরণং সমেন্তি উদাহু নানা’’তি পুচ্ছন্তেন ‘‘সমথা সমথস্স সাধারণা, সমথা সমথস্স অসাধারণা’’তি ৰুত্তং. ৰিৰাদাদিঅধিকরণক্কমেন তব্বূপসমহেতুভূতে সমথে উদ্ধরন্তো ‘‘যেভুয্যসিকা’’তিআদিমাহ. সম্মুখাৰিনযং ৰিনা কস্সচি সমথস্স অসম্ভৰা সেসা ছপি সমথা সম্মুখাৰিনযস্স সাধারণা ৰুত্তা, তেসং পন ছন্নং অঞ্ঞমঞ্ঞাপেক্খাভাৰতো তে অঞ্ঞমঞ্ঞং অসাধারণা ৰুত্তা. তব্ভাগিযৰারেপি এসেৰ নযো.
সমথাসমথস্সসাধারণৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সমথসম্মুখাৰিনযৰারাদিৰণ্ণনা
৩০১-৩. একাদসমৰারেপি সম্মুখাৰিনযোতিআদি পুচ্ছা. যেভুয্যসিকা সতিৰিনযোতিআদি ৰিসজ্জনং. এৰং ৰিনযৰারে কুসল-ৰারে ততো পরেসুপি পুচ্ছাৰিসজ্জনপরিচ্ছেদো ৰেদিতব্বো.
তত্থ সম্মুখাৰিনযো সিযা কুসলোতিআদীসু তস্মিং তস্মিং ৰিনযকম্মে, ৰিৰাদাদিম্হি চ নিযুত্তপুগ্গলানং সমুপ্পজ্জনককুসলাদীনং ৰসেন সম্মুখাৰিনযাদীনং, ৰিৰাদাদীনঞ্চ কুসলাদিভাৰো তেন তেন উপচারেন ৰুত্তো. যস্মা পনেতস্স সম্মুখাৰিনযো নাম সঙ্ঘসম্মুখতাদযো হোন্তি, তেসঞ্চ অনৰজ্জসভাৰত্তা অকুসলে ৰিজ্জমানেপি অকুসলত্তূপচারো ন যুত্তো আপত্তাধিকরণস্স অকুসলত্তূপচারো ৰিয, তস্মা নত্থি সম্মুখাৰিনযো অকুসলোতি অত্থো.
৩০৪. ততো পরেসু যত্থ যেভুয্যসিকা লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৰিনযো লব্ভতীতিআদি সম্মুখাৰিনযস্স ইতরেহি সমথেহি নিযমেন সংসট্ঠতং, ইতরেসং পন ছন্নং অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসগ্গাভাৰঞ্চ দস্সেতুং ৰুত্তং.
সমথসম্মুখাৰিনযৰারাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সংসট্ঠৰারাদিৰণ্ণনা
৩০৬. অধিকরণন্তি ৰা সমথাতি ৰা ইমে ধম্মা সংসট্ঠাতিআদি সমথানং অধিকরণেসু এৰ যথারহং পৰত্তিং, অধিকরণানি ৰিনা তেসং ৰিসুং অট্ঠানঞ্চ দস্সেতুং ৰুত্তং. ৰিনিব্ভুজিত্ৰা নানাকরণং পঞ্ঞাপেতুন্তি অধিকরণতো সমথেহি ৰিযোজেত্ৰা অসংসট্ঠে কত্ৰা নানাকরণং অঞ্ঞমঞ্ঞং অসংসট্ঠতায ঠিতভাৰসঙ্খাতং নানত্তং পঞ্ঞাপেতুং অধিকরণৰূপসমক্খণে এৰ তেসং অসংসগ্গং পঞ্ঞাপেতুং কিং সক্কাতি পুচ্ছতি.
অধিকরণন্তিআদি গারয্হৰাদদস্সনং. সো মা হেৰন্তি যো এৰং ৰদতি, সো ‘‘মা এৰং ৰদা’’তি ৰচনীযো অস্স, ন চ লব্ভতি সমথানং অঞ্ঞত্র অধিকরণা ৰূপসমলক্খণন্তি পহানাৰত্থানসঙ্খাতং নানাকরণং পটিক্খিপতি. লক্খণতো পন অধিকরণেহি সমথানং নানাকরণং অত্থেৰাতি দট্ঠব্বং. সমথা অধিকরণেহি সম্মন্তীতি অপলোকনাদীহি চতূহি কিচ্চাধিকরণেহি সব্বেপি সমথা নিট্ঠানং গচ্ছন্তি, নাঞ্ঞেহীতি ইমমত্থং সন্ধায ৰুত্তং. তেনেৰ ৰক্খতি ‘‘সম্মুখাৰিনযো ৰিৰাদাধিকরণেন ন সম্মতি. অনুৰাদ…পে… আপত্তাধিকরণেন ন সম্মতি, কিচ্চাধিকরণেন সম্মতী’’তিআদি (পরি. ৩১১).
৩০৭-৩১৩. ৰিৰাদাধিকরণং কতিহি সমথেহি সম্মতীতিআদিকো সম্মতিৰারো. তদনন্তরো সম্মতিনসম্মতিৰারো চ অধিকরণেহি সমথানং সংসট্ঠতং, ৰিসংসট্ঠতঞ্চ দস্সেতুং ৰুত্তো. সমথা সমথেহি সম্মন্তীতিআদিকো সমথাধিকরণৰারো সমথানং অঞ্ঞমঞ্ঞং, অধিকরণেহি চ অধিকরণানঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং, সমথেহি চ ৰূপসমাৰূপসমং দস্সেতুং ৰুত্তো.
৩১৪. সমুট্ঠাপেতিৰারো পন অধিকরণেহি অধিকরণানং উপ্পত্তিপ্পকারদস্সনত্থং ৰুত্তো. ন কতমং অধিকরণন্তি অত্তনো সম্ভৰমত্তেন একম্পি অধিকরণং ন সমুট্ঠাপেতীতি অত্থো. কথঞ্চরহি সমুট্ঠাপেতীতি আহ ‘‘অপি চা’’তিআদি. তত্থ জাযন্তীতি অনন্তরমেৰ অনুপ্পজ্জিত্ৰা পরম্পরপচ্চযা জাযন্তীতি অধিপ্পাযো. ‘‘ধম্মো অধম্মো’’তিআদিনা উভিন্নং পুগ্গলানং ৰিৰাদপচ্চযা অঞ্ঞমঞ্ঞখেমভঙ্গা হোন্তি, তপ্পচ্চযা তেসং পক্খং পরিযেসনেন কলহং ৰড্ঢন্তানং ৰিৰাদো কঞ্চি মহাপরিসং সঙ্ঘপরিণাযকং লজ্জিং আগম্ম ৰূপসমং গচ্ছতি. তথা অৰূপসমন্তে পন ৰিৰাদো কমেন ৰড্ঢিত্ৰা সকলেপি সঙ্ঘে ৰিৰাদং সমুট্ঠাপেতি, ততো অনুৰাদাদীনীতি এৰং পরম্পরক্কমেন ৰূপসমকারণাভাৰে চত্তারি অধিকরণানি জাযন্তি. তং সন্ধাযাহ ‘‘সঙ্ঘো ৰিৰদতি ৰিৰাদাধিকরণ’’ন্তি. সঙ্ঘস্স ৰিৰদতো যো ৰিৰাদো, তং ৰিৰাদাধিকরণং হোতীতি অত্থো. এস নযো সেসেসুপি.
সংসট্ঠৰারাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ভজতিৰারৰণ্ণনা
৩১৮. তদনন্তরৰারে পন ৰিৰাদাধিকরণং চতুন্নং অধিকরণানন্তিআদি অধিকরণানং ৰুত্তনযেন অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযত্তেপি সংসগ্গভাৰদস্সনত্থং ৰুত্তং. ৰিৰাদাধিকরণং চতুন্নং অধিকরণানং ৰিৰাদাধিকরণং ভজতীতিআদীসু ৰিৰাদাধিকরণং চতূসু অধিকরণেসু ৰিৰাদাধিকরণভাৰমেৰ ভজতি, নাঞ্ঞাধিকরণভাৰং, চতূসু অধিকরণেসু ৰিৰাদাধিকরণত্তমেৰ নিস্সিতং ৰিৰাদাধিকরণমেৰ পরিযাপন্নং ৰিৰাদাধিকরণভাৰেনেৰ সঙ্গহিতন্তি এৰমত্থো গহেতব্বো.
৩১৯. ৰিৰাদাধিকরণং সত্তন্নং সমথানং কতি সমথে ভজতীতিআদি পন চতুন্নং অধিকরণানং ৰূপসমনে সতি নিযতসমথে দস্সেতুং ৰুত্তং. তত্থ কতি সমথে ভজতীতি অত্তনো উপসমত্থায কিত্তকে সমথে উপগচ্ছতি, কিত্তকে সমথে আগম্ম ৰূপসমং গচ্ছতীতি অত্থো. কতি সমথপরিযাপন্নন্তি অত্তানং ৰূপসমেতুং কতিসু সমথেসু তেহি সমানৰসেন পৰিট্ঠং. কতিহি সমথেহি সঙ্গহিতন্তি ৰূপসমং করোন্তেহি কতিহি সমথেহি ৰূপসমকরণত্থং সঙ্গহিতং.
ভজতিৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.