৭. সঙ্ঘভেদকক্খন্ধকো
ছসক্যপব্বজ্জাকথাদিৰণ্ণনা
৩৩০. সঙ্ঘভেদকক্খন্ধকে পাল়িযং অনুপিযং নামাতি অনুপিযা নাম. হেট্ঠা পাসাদাতি পাসাদতো হেট্ঠা হেট্ঠিমতলং, ‘‘হেট্ঠাপাসাদ’’ন্তিপি পাঠো. অভিনেতব্বন্তি ৰপিতখেত্তেসু পৰেসেতব্বং. নিন্নেতব্বন্তি ততো নীহরিতব্বং. নিদ্ধাপেতব্বন্তি সস্সদূসকতিণাদীনি উদ্ধরিতব্বং. উজুং কারাপেতব্বন্তি পুঞ্জং কারাপেতব্বং, অযমেৰ ৰা পাঠো.
৩৩২. পরদত্তোতি পরেহি দিন্নপচ্চযেহি পৰত্তমানো. মিগভূতেন চেতসাতি কত্থচি অলগ্গতায মিগস্স ৰিয জাতেন চিত্তেন.
৩৩৩. মনোমযং কাযন্তি ঝানমনেন নিব্বত্তং ব্রহ্মকাযং, ‘‘কিং নু খো অহং পসাদেয্যং, যস্মিং মে পসন্নে বহুলাভসক্কারো উপ্পজ্জেয্যা’’তি পঠমং উপ্পন্নপরিৰিতক্কস্স মন্দপরিযুট্ঠানতায দেৰদত্তস্স তস্মিং খণে ঝানপরিহানি নাহোসি, পচ্ছা এৰ অহোসীতি দট্ঠব্বং. তেনাহ ‘‘সহ চিত্তুপ্পাদা’’তিআদি. দ্ৰে ৰা তীণি ৰা মাগধকানি গামখেত্তানীতি এত্থ মগধরট্ঠে খুদ্দকং গামখেত্তং গাৰুতমত্তং, মজ্ঝিমং পন দিযড্ঢগাৰুতমত্তং, মহন্তং অনেকযোজনম্পি হোতি. তেসু মজ্ঝিমেন গামখেত্তেন দ্ৰে ৰা খুদ্দকেন তীণি ৰা গামখেত্তানি, তস্স সরীরং তিগাৰুতপ্পমাণো অত্তভাৰোতি ৰুত্তং হোতি.
৩৩৪. সত্থারোতি গণসত্থারো. নাস্সস্সাতি ন এতস্স ভৰেয্য. তন্তি সত্থারং. তেনাতি অমনাপেন. সম্মন্নতীতি চীৰরাদিনা অম্হাকং সম্মানং করোতি, পরেহি ৰা অযং সত্থা সম্মানীযতীতি অত্থো.
৩৩৫. নাসায পিত্তং ভিন্দেয্যুন্তি অচ্ছপিত্তং ৰা মচ্ছপিত্তং ৰা নাসাপুটে পক্খিপেয্যুং. অস্সতরীতি ৰল়ৰায কুচ্ছিস্মিং গদ্রভস্স জাতা. তস্সা হি গহিতগব্ভায ৰিজাযিতুমসক্কোন্তিযা উদরং ফালেত্ৰা পোতকং নীহরন্তি. তেনাহ ‘‘অত্তৰধায গব্ভং গণ্হাতী’’তি.
৩৩৯. পোত্থনিকন্তি ছুরিকং, ‘‘খর’’ন্তিপি ৰুচ্চতি.
৩৪২. মা কুঞ্জর নাগমাসদোতি হে কুঞ্জর বুদ্ধনাগং ৰধকচিত্তেন মা উপগচ্ছ. দুক্খন্তি দুক্খকারণত্তা দুক্খং. ইতোতি ইতো জাতিতো. যতোতি যস্মা, যন্তস্স ৰা, গচ্ছন্তস্সাতি অত্থো. মা চ মদোতি মদো তযা ন কাতব্বোতি অত্থো.
৩৪৩. তিকভোজনন্তি তীহি ভুঞ্জিতব্বং ভোজনং, ততো অধিকেহি একতো পটিগ্গহেত্ৰা ভুঞ্জিতুং ন ৰট্টনকং গণভোজনপটিপক্খং ভোজনন্তি অত্থো. কোকালিকোতিআদীনি দেৰদত্তপরিসায গণপামোক্খানং নামানি. কপ্পন্তি মহানিরযে আযুকপ্পং, তং অন্তরকপ্পন্তি কেচি. কেচি পন ‘‘অসঙ্খ্যেয্যকপ্প’’ন্তি.
ছসক্যপব্বজ্জাকথাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সঙ্ঘভেদককথাৰণ্ণনা
৩৪৫. পরস্স চিত্তং ঞত্ৰা কথনং আদেসনাপাটিহারিযং. কেৰলং ধম্মদেসনা অনুসাসনীপাটিহারিযং. তদুভযম্পি ধম্মী কথা নাম. তায থেরো ওৰদি. ইদ্ধিৰিধং ইদ্ধিপাটিহারিযং নাম. তেন সহিতা অনুসাসনী এৰ ধম্মী কথা. তায থেরো ওৰদি.
‘‘থুল্লচ্চযং দেসাপেহী’’তি ইদং ভেদপুরেক্খারস্স উপোসথাদিকরণে থুল্লচ্চযস্স উপোসথক্খন্ধকাদীসু পঠমমেৰ পঞ্ঞত্তত্তা ৰুত্তং, ইতরথা এতেসং আদিকম্মিকত্তা অনাপত্তিযেৰ সিযা.
৩৪৬. সরসীতি সরো. মহিং ৰিক্রুব্বতোতি মহিং দন্তেহি ৰিলিখন্তস্স. ইদঞ্চ হত্থীনং সভাৰদস্সনং. নদীসূতি সরেসু. ভিসং ঘসমানস্সাতি যোজনা. জগ্গতোতি যূথং পালেন্তস্স.
৩৪৭. দূতেয্যং গন্তুন্তি দূতকম্মং পত্তুং, দূতকম্মং কাতুন্তি অত্থো. সহিতাসহিতস্সাতি যুত্তাযুত্তস্স, যং ৰত্তুং, কাতুঞ্চ যুত্তং, তত্থ কুসলো. অথ ৰা অধিপ্পেতানাধিপ্পেতস্স ৰচনস্স কুসলো, ব্যঞ্জনমত্তে ন তিট্ঠতি, অধিপ্পেতত্থমেৰ আরোচেতীতি অত্থো.
৩৫০. গাথাসু জাতূতি একংসেন. মা উদপজ্জথ মা হোতূতি অত্থো. পাপিচ্ছানং যথাগতীতি পাপিচ্ছানং পুগ্গলানং যাদিসী গতি অভিসম্পরাযো. তং অত্থজাতং. ইমিনাপি কারণেন জানাথাতি দেৰদত্তস্স ‘‘পণ্ডিতো’’তিআদিনা উপরি ৰক্খমানাকারং দস্সেতি.
পমাদং অনুচিণ্ণোতি পমাদং আপন্নো. আসীসাযন্তি অৰস্সংভাৰীঅত্থসিদ্ধিযং. সা হি ইধ আসীসাতি অধিপ্পেতা, ন পত্থনা. ঈদিসে অনাগতত্থে অতীতৰচনং সদ্দৰিদূ ইচ্ছন্তি.
দুব্ভেতি দুব্ভেয্য. ৰিসকুম্ভেনাতি একেন ৰিসপুণ্ণকুম্ভেন. সোতি সো পুগ্গলো. ন পদূসেয্য ৰিসমিস্সং কাতুং ন সক্কোতীতি অত্থো. ভযানকোতি ৰিপুলগম্ভীরভাৰেন ভযানকো. তেনাপি দূসেতুং ন সক্কুণেয্যতং দস্সেতি. ৰাদেনাতি দোসকথনেন. উপহিংসতীতি বাধতি.
সঙ্ঘভেদককথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
উপালিপঞ্হাকথাৰণ্ণনা
৩৫১. ন পন এত্তাৰতা সঙ্ঘো ভিন্নো হোতীতি সলাকগ্গাহাপনমত্তেন সঙ্ঘভেদানিব্বত্তিতো ৰুত্তং. উপোসথাদিসঙ্ঘকম্মে কতে এৰ হি সঙ্ঘো ভিন্নো হোতি. তত্থ চ উপোসথপৰারণাসু ঞত্তিনিট্ঠানেন, সেসকম্মেসু অপলোকনাদিকম্মপরিযোসানেন সঙ্ঘভেদো সমত্থোতি দট্ঠব্বো.
‘‘অভব্বতা ন ৰুত্তা’’তি ইদং ‘‘ভিক্খৰে, দেৰদত্তেন পঠমং আনন্তরিযকম্মং উপচিত’’ন্তিআদিনা আনন্তরিযত্তং ৰদতা ভগৰতা তস্স অভব্বতাসঙ্খাতা পারাজিকতা ন পঞ্ঞত্তা. এতেন আপত্তি ৰিয অভব্বতাপি পঞ্ঞত্তিঅনন্তরমেৰ হোতি, ন ততো পুরেতি দস্সেতি. ইধ পন আদিকম্মিকস্সপি অনাপত্তিযা অৰুত্তত্তা দেৰদত্তাদযোপি ন মুত্তাতি দট্ঠব্বং.
তযো সতিপট্ঠানাতিআদীসু তযো এৰ সতিপট্ঠানা, ন ততো পরন্তি একস্স সতিপট্ঠানস্স পটিক্খেপোৰ ইধ অধম্মো, ন পন তিণ্ণং সতিপট্ঠানত্তৰিধানং তস্স ধম্মত্তা. এৰং সেসেসুপি হাপনকোট্ঠাসেসু. ৰড্ঢনেসু পন ছ ইন্দ্রিযানীতি অনিন্দ্রিযস্সপি একস্স ইন্দ্রিযত্তৰিধানমেৰ অধম্মো. এৰং সেসেসুপি. ন কেৰলঞ্চ এতেৰ, ‘‘চত্তারো খন্ধা, তেরসাযতনানী’’তিআদিনা যত্থ কত্থচি ৰিপরীততো পকাসনং সব্বং অধম্মো. যাথাৰতো পকাসনঞ্চ সব্বং ধম্মোতি দট্ঠব্বং. পকাসনন্তি চেত্থ তথা তথা কাযৰচীপযোগসমুট্ঠাপিকা অরূপক্খন্ধাৰ অধিপ্পেতা, এৰমেত্থ দসকুসলকম্মপথাদীসু অনৰজ্জট্ঠেন সরূপতো ধম্মেসু, অকুসলকম্মপথাদীসু সাৰজ্জট্ঠেন সরূপতো অধম্মেসু চ তদঞ্ঞেসু চ অব্যাকতেসু যস্স কস্সচি কোট্ঠাসস্স ভগৰতা পঞ্ঞত্তক্কমেনেৰ পকাসনং ‘‘ধম্মো’’তি চ ৰিপরীততো পকাসনং ‘‘অধম্মো’’তি চ দস্সিতন্তি দট্ঠব্বং. কামঞ্চেত্থ ৰিনযাদযোপি যথাভূততো, অযথাভূততো চ পকাসনৰসেন ধম্মাধম্মেসু এৰ পৰিসন্তি, ৰিনযাদিনামেন পন ৰিসেসেত্ৰা ৰিসুং গহিতত্তা তদৰসেসমেৰ ধম্মাধম্মকোট্ঠাসে পৰিসতীতি দট্ঠব্বং.
ইমং অধম্মং ধম্মোতি করিস্সামাতিআদি ধম্মঞ্চ অধম্মঞ্চ যাথাৰতো ঞত্ৰাৰ পাপিচ্ছং নিস্সায ৰিপরীততো পকাসেন্তস্সেৰ সঙ্ঘভেদো হোতি, ন পন তথাসঞ্ঞায পকাসেন্তস্সাতি দস্সনত্থং ৰুত্তং. এস নযো ‘‘অৰিনযং ৰিনযোতি দীপেন্তী’’তিআদীসুপি. তত্থ নিয্যানিকন্তি উক্কট্ঠন্তি অত্থো. ‘‘তথেৰা’’তি ইমিনা ‘‘এৰং অম্হাকং আচরিযকুল’’ন্তিআদিনা ৰুত্তমত্থং আকড্ঢতি.
সংৰরো পহানং পটিসঙ্খাতি সংৰরৰিনযো, পহানৰিনযো, পটিসঙ্খাৰিনযো চ ৰুত্তো. তেনাহ ‘‘অযং ৰিনযো’’তি. ‘‘পঞ্ঞত্তং অপঞ্ঞত্ত’’ন্তি দুকং ‘‘ভাসিতং অভাসিত’’ন্তি দুকেন অত্থতো সমানমেৰ, তথা দুট্ঠুল্লদুকং গরুকদুকেন. তেনেৰ তেসং ‘‘চত্তারো সতিপট্ঠানা…পে… ইদং অপঞ্ঞত্তং নামা’’তিআদিনা সদিসনিদ্দেসো কতো. সাৰসেসাপত্তিন্তি অৰসেসসীলেহি সহিতাপত্তিং. নত্থি এতিস্সং আপন্নাযং সীলাৰসেসাতি অনৰসেসাপত্তি.
৩৫৪. পাল়িযং সমগ্গানঞ্চ অনুগ্গহোতি যথা সমগ্গানং সামগ্গী ন ভিজ্জতি, এৰং অনুগ্গহণং অনুবলপ্পদানং.
৩৫৫. সিযা নু খোতি সম্ভৰেয্য নু খো. তস্মিং অধম্মদিট্ঠীতি অত্তনো ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তি এতস্মিং দীপনে অযুত্তদিট্ঠি. ভেদে অধম্মদিট্ঠীতি ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তি দীপেত্ৰা অনুস্সাৰনসলাকগ্গাহাপনাদিনা অত্তানং মুঞ্চিত্ৰা চতুৰগ্গাদিকং সঙ্ঘং একসীমাযমেৰ ঠিততো চতুৰগ্গাদিসঙ্ঘতো ৰিযোজেত্ৰা এককম্মাদিনিপ্ফাদনৰসেন সঙ্ঘভেদকরণে অধম্মদিট্ঠিকো হুত্ৰাতি অত্থো. ৰিনিধায দিট্ঠিন্তি যা তস্মিং ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তি দীপনে অত্তনো অধম্মদিট্ঠি উপ্পজ্জতি, তং ৰিনিধায পটিচ্ছাদেত্ৰা ‘‘ধম্মো এৰায’’ন্তি ৰিপরীততো পকাসেত্ৰাতি অত্থো. এৰং সব্বত্থ অত্থো ৰেদিতব্বো.
ভেদে ধম্মদিট্ঠীতি যথাৰুত্তনযেন সঙ্ঘভেদনে দোসো নত্থীতি লদ্ধিকো. অযং পন ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তি দীপনে অধম্মদিট্ঠিকো হুত্ৰাপি তং দিট্ঠিং ৰিনিধায করণেন সঙ্ঘভেদকো অতেকিচ্ছো জাতো. এৰং ভেদে ৰেমতিকোতি ইমস্স পন ভেদে ৰেমতিকদিট্ঠিযা ৰিনিধানম্পি অত্থি. সেসং সমমেৰ. তস্মিং ধম্মদিট্ঠিভেদে অধম্মদিট্ঠীতি অযং পন ভেদে অধম্মদিট্ঠিং ৰিনিধায কতত্তা সঙ্ঘভেদকো অতেকিচ্ছো জাতো. সুক্কপক্খে পন সব্বত্থ ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তিআদিদীপনে ৰা ভেদে ৰা ধম্মদিট্ঠিতায দিট্ঠিং অৰিনিধাযেৰ কতত্তা সঙ্ঘভেদকোপি সতেকিচ্ছো জাতো. তস্মা ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তিআদিদীপনে ৰা সঙ্ঘভেদে ৰা উভোসুপি ৰা অধম্মদিট্ঠি ৰা ৰেমতিকো ৰা হুত্ৰা তং দিট্ঠিং, ৰিমতিঞ্চ ৰিনিধায ‘‘ধম্মো’’তি পকাসেত্ৰা ৰুত্তনযেন সঙ্ঘভেদং করোন্তস্সেৰ আনন্তরিযং হোতীতি ৰেদিতব্বং.
উপালিপঞ্হাকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সঙ্ঘভেদকক্খন্ধকৰণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.