৬. সেনাসনক্খন্ধকো
ৰিহারানুজাননকথাৰণ্ণনা
২৯৫. সেনাসনক্খন্ধকে সিসিরেতি সিসিরকালে হিমপাতৰসেন সত্তাহৰদ্দলিকাদিৰস্সপাতৰস্সেন চ উপ্পন্নো খরো সীতসম্ফস্সো অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘সম্ফুসিতকো’’তি. ‘‘ততো’’তি ইদং কত্তুঅত্থে নিস্সক্কৰচনং, তেন চ ৰিহারেন ৰাতাতপো পটিহঞ্ঞতীতি অত্থোতি আহ ‘‘ৰিহারেন পটিহঞ্ঞতী’’তি.
২৯৬. আৰিঞ্ছনছিদ্দন্তি যত্থ অঙ্গুলিং ৰা রজ্জুসঙ্খলিকাদিং ৰা পৰেসেত্ৰা কৰাটং আকড্ঢন্তা দ্ৰারবাহং ফুসাপেন্তি, তস্সেতং অধিৰচনং. সেনাসনপরিভোগে অকপ্পিযং নাম নত্থীতি দস্সনত্থং ‘‘সচেপি দীপিনঙ্গুট্ঠেনা’’তিআদি ৰুত্তং. চেতিযে ৰেদিকাসদিসন্তি ৰাতপানদারুং ৰা জালং ৰা অট্ঠপেত্ৰা দারুট্ঠানে চেতিযে ৰেদিকায পট্টাদীনি ৰিয ইট্ঠকাদীহি উদ্ধং, তিরিযঞ্চ পট্টিকাদযো দস্সেত্ৰা চতুছিদ্দযুত্তং কতং. থম্ভকৰাতপানং নাম তিরিযং দারূনি অদত্ৰা উদ্ধং ঠপিতদারূহি এৰ কতং. চোল়কপাদপুঞ্ছনং বন্ধিতুন্তি ৰাতপানপ্পমাণেন পাদপুঞ্ছনসদিসং চোল়কাদিনা বন্ধিত্ৰা ৰগ্গুলিআদিপ্পৰেসননিৰারণত্থং, কথেতুন্তি অত্থো. মিড্ঢকন্তি মঞ্চাকারেন কট্ঠমত্তিকাদীহি কতৰেদিকাকারং.
২৯৭. চতুরস্সপীঠন্তি সমচতুরস্সং. অট্ঠঙ্গুলপাদকং ৰট্টতীতি অট্ঠঙ্গুলপাদকমেৰ ৰট্টতি. পমাণাতিক্কন্তোপি ৰট্টতীতি সমচতুরস্সমেৰ সন্ধায ৰুত্তং. আযতচতুরস্সা পন সত্তঙ্গপঞ্চঙ্গাপি উচ্চপাদা ন ৰট্টন্তি. ৰেত্তেহেৰ চতুরস্সাদিআকারেন কতং ভদ্দপীঠন্তি আহ ‘‘ৰেত্তমযং পীঠ’’ন্তি. দারুপট্টিকায উপরীতি অটনিআকারেন ঠিতদারুপটলস্স হেট্ঠা উদ্ধং পাদং কত্ৰা. পৰেসনকালঞ্হি সন্ধায ‘‘উপরী’’তি ৰুত্তং. এল়কস্স পচ্ছিমপাদদ্ৰযং ৰিয ৰঙ্কাকারেন ঠিতত্তা পনেতং ‘‘এল়কপাদপীঠ’’ন্তি ৰুত্তং. পলোঠেন্তীতি সহ মঞ্চেহি পৰট্টেন্তি. রুক্খে, লতা চ মুঞ্চিত্ৰা অৰসেসং গচ্ছাদিকং সব্বম্পি তিণজাতি এৰাতি আহ ‘‘যেসং কেসঞ্চি তিণজাতিকান’’ন্তিআদি.
উপদহন্তীতি ঠপেন্তি. সীসপ্পমাণং নাম যত্থ গীৰায সহ সকলং সীসং ঠপেতুং সক্কা, তস্স চ মুট্ঠিরতনং ৰিত্থারপ্পমাণন্তি দস্সেন্তো ‘‘ৰিত্থারতো’’তিআদিমাহ. ইদঞ্চ বিম্বোহনস্স উভোসু অন্তেসু ঠপেতব্বচোল়প্পমাণদস্সনং. তস্স ৰসেন বিম্বোহনস্স ৰিত্থারপ্পমাণং পরিচ্ছিজ্জতি, তং ৰট্টং ৰা চতুরস্সং ৰা কত্ৰা সিব্বিতং যথা কোটিতো কোটি ৰিত্থারতো পুথুলট্ঠানং মুট্ঠিরতনপ্পমাণং হোতি, এৰং সিব্বিতব্বং. ইতো অধিকং ন ৰট্টতি, তং পন অন্তেসু ঠপিতচোল়ং কোটিযা কোটিং আহচ্চ দিগুণং কতং তিকণ্ণং হোতি. তেসু তীসু কণ্ণেসু দ্ৰিন্নং কণ্ণানমন্তরং ৰিদত্থিচতুরঙ্গুলং হোতি, মজ্ঝট্ঠানং কোটিতো কোটিং আহচ্চ মুট্ঠিরতনং হোতি, ইদমস্স উক্কট্ঠপ্পমাণং. তেনাহ ‘‘তীসু কণ্ণেসূ’’তিআদি.
‘‘কম্বলমেৰ…পে… উণ্ণভিসিসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতী’’তি সামঞ্ঞতো ৰুত্তত্তা গোনকাদিঅকপ্পিযম্পি উণ্ণমযত্থরণং ভিসিযং পক্খিপিত্ৰা সযিতুং ৰট্টতীতি দট্ঠব্বং.
মসূরকেতি চম্মমযভিসিযং. চম্মমযং পন বিম্বোহনং তূলপুণ্ণম্পি ন ৰট্টতি. পাল়িযং সেনাসনপরিক্খারদুস্সন্তি সেনাসনপরিক্খারকরণত্থায দুস্সং. ভিসিং ওনন্ধিতুন্তি ভিসিত্থৰিকায পক্খিপিত্ৰা বন্ধিতুং. পরিভিজ্জতীতি মঞ্চাদিতো সারিযমানা পীঠকোটিআদীসু নিসীদন্তেহি ঘংসিযমানা ভিসি পরিভিজ্জতি. ওনদ্ধমঞ্চন্তি ভিসিং একাবদ্ধং কত্ৰা বদ্ধমঞ্চং. পাল়িযং ছৰিং উপ্পাটেত্ৰা হরন্তীতি ভিসিচ্ছৰিং চোরা হরন্তি. ফোসিতুন্তি চোরেহি হরিতস্স পচ্ছা হরিতসঞ্ঞাণফুসিতবিন্দূনি দাতুং. ভিত্তিকম্মন্তি নানাৰণ্ণেহি ৰিভিত্তিরাজিকরণং. হত্থকম্মন্তি হত্থেন যং কিঞ্চি সঞ্ঞাকরণং.
২৯৮. পাল়িযং ন নিপততীতি ন অল্লীযতি. পটিবাহেত্ৰাতি ঘংসিত্ৰা. ন নিবন্ধতীতি অনিবন্ধনীযো, ন লগ্গনকোতি অত্থো.
২৯৯. ‘‘করোহী’’তি ৰত্তুম্পি ন লব্ভতীতি আণত্তিযা এৰ পটিক্খিত্তত্তা দ্ৰারপালং ‘‘কিং ন করোসী’’তিআদিনা পরিযাযেন ৰত্তুং ৰট্টতি. জাতকপকরণন্তি জাতকপটিসংযুত্তং ইত্থিপুরিসাদি যং কিঞ্চি রূপং অধিপ্পেতং. ‘‘পরেহি কারাপেতু’’ন্তি ৰুত্তত্তা বুদ্ধরূপম্পি সযং কাতুং ন লভতি. পাল়িযং পঞ্চপটিকন্তি জাতিআদিপঞ্চপ্পকারৰণ্ণমট্ঠং.
৩০০. উপচারো ন হোতীতি গব্ভস্স বহি সমন্তা অনুপরিগমনস্স ওকাসো নপ্পহোতি. রুক্খং ৰিজ্ঝিত্ৰাতি তচ্ছিতসারদারুং অগ্গসমীপে ৰিজ্ঝিত্ৰা. কত্ৰাতি ছিদ্দে কত্ৰা. কপ্পকতং ৰিয সারখাণুকে আকোটেত্ৰা এৰং কতমেৰ ‘‘আহরিমং ভিত্তিপাদ’’ন্তি ৰুত্তং. উপত্থম্ভনত্থং ভূমিযং পতিট্ঠাপেতুন্তি জিণ্ণভিত্তিপাদেন বহি সমানভারং খাণুকপ্পসীসেন উস্সাপেত্ৰা মূলেন ভূমিযং পতিট্ঠাপেতুং. পরিত্তাণত্থন্তি উল্লিত্তাৰলিত্তকুটিযা ওৰস্সনট্ঠানস্স পরিত্তাণত্থং. কিটিকন্তি তালপণ্ণাদীহি কতপদলং. মদ্দিতমত্তিকন্তি ওৰস্সনছিদ্দস্স পিদহনত্থং ৰুত্তং.
উভতোকুট্টং নীহরিত্ৰা কতপদেসস্সাতি যথা বহি ঠিতা উজুকং অন্তো নিসিন্নে ন পস্সন্তি, এৰং দ্ৰারাভিমুখং পিদহনৰসেন ভিত্তিঞ্চ অঞ্ঞতো দ্ৰারঞ্চ যোজেত্ৰা কতট্ঠানং ৰদতি. সমন্তা পরিযাগারোতি সমন্ততো আৰিদ্ধপমুখং. ৰংসং দত্ৰাতি পুরিসপ্পমাণে পাদে নিখণিত্ৰা তেসং উপরি পিট্ঠিৰংসসদিসং পস্সৰংসং ঠপেত্ৰা ওসারেত্ৰা. একং দণ্ডকোটিং অতিউচ্চায ৰিহারভিত্তিকোটিযা একং কোটিং নীচে ৰংসপিট্ঠিযং ঠপনৰসেন দণ্ডকে পসারেত্ৰা. চক্কলযুত্তো কিটিকোতি কৰাটং ৰিয ৰিৰরণথকনসুখত্থং চক্কলবন্ধকিটিকং. পাল়িযং উগ্ঘাটনকিটিকন্তি আপণাদীসু অনত্থিককালে উক্খিপিত্ৰা, উপরি চ বন্ধিত্ৰা পচ্ছা ওতরণকিটিকং, কপ্পসীসেহি ৰা উপত্থম্ভনীহি উক্খিপিত্ৰা পচ্ছা ওতরণকিটিকম্পি.
৩০১. পানীযং ওতপ্পতীতি পানীযভাজনেসু ঠপিতপানীযং আতপেন সন্তপ্পতি.
৩০৩. তযো ৰাটেতি তযো পরিক্খেপে. ৰেল়ুৰাটন্তি সব্বং দারুপরিক্খেপং সঙ্গণ্হাতি. কণ্টকৰাটন্তি সব্বসাখাপরিক্খেপং.
৩০৫. আলোকো অন্তরধাযীতি যো বুদ্ধারম্মণায পীতিযা আনুভাৰেন মহন্তো ওভাসো অহোসি, যেন চস্স পদীপসহস্সেন ৰিয ৰিগতন্ধকারো মগ্গো অহোসি, সো বহিনগরে ছৰসরীরসমাকুলং দুগ্গন্ধং বীভচ্ছং আমকসুসানং পত্তস্স ভযেন পীতিৰেগে মন্দীভূতে অন্তরধাযি.
সতং হত্থীতি গাথায হত্থিনো সতসহস্সানীতি এৰং পচ্চেকং সহস্স-সদ্দেন যোজেত্ৰা অত্থো ঞাতব্বো. পদৰীতিহারস্সাতি ‘‘বুদ্ধং ৰন্দিস্সামী’’তি রতনত্তযং উদ্দিস্স গচ্ছতো একপদৰীতিহারস্স, তপ্পচ্চযকুসলফলস্সাতি অত্থো. তস্স সোল়সমো ভাগো কলং নাম, তং সোল়সিং কলং যথাৰুত্তা হত্থিআদযো সব্বে নাগ্ঘন্তি নারহন্তি, নিদস্সনমত্তঞ্চেতং. অনেকসতসহস্সভাগম্পি নাগ্ঘন্তি.
অন্ধকারো অন্তরধাযীতি পুন বলৰপীতিযা আলোকে সমুপ্পন্নে অন্তরধাযি. আসত্তিযোতি তণ্হাযো. ৰযকরণন্তি দেয্যধম্মমূলং নৰকম্মং.
৩০৯. দদেয্যাতি নৰকম্মং অধিট্ঠাতুং ৰিহারে ইস্সরিযং দদেয্যাতি অত্থো. দিন্নোতি নৰকম্মং কাতুং ৰিহারো দিন্নো, ৰিহারে নৰকম্মং দিন্নন্তি ৰা অত্থো.
৩১৩-৪. সন্থাগারেতি সন্নিপাতমণ্ডপে. ওকাসেতি নিৰাসোকাসে. উদ্দিস্স কতন্তি সঙ্ঘং উদ্দিস্স কতং. গিহিৰিকটন্তি গিহীহি কতং পঞ্ঞত্তং, গিহিসন্তকন্তি অত্থো.
ৰিহারানুজাননকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সেনাসনগ্গাহকথাৰণ্ণনা
৩১৮. ‘‘ছমাসচ্চযেন ছমাসচ্চযেনা’’তি ইদং দ্ৰিক্খত্তুং পচ্চযদানকালপরিচ্ছেদদস্সনং, এৰং উপরিপি. ‘‘তং ন গাহেতব্ব’’ন্তি ৰচনস্স কারণমাহ ‘‘পচ্চযেনেৰ হি ত’’ন্তিআদিনা, পচ্চযঞ্ঞেৰ নিস্সায তত্থ ৰসিত্ৰা পটিজগ্গনা ভৰিস্সন্তীতি অধিপ্পাযো.
উব্ভণ্ডিকাতি উক্খিত্তভণ্ডা ভৰিস্সন্তি. দীঘসালাতি চঙ্কমনসালা. মণ্ডলমাল়োতি উপট্ঠানসালা. অনুদহতীতি পীল়েতি. ‘‘অদাতুং ন লব্ভতী’’তি ইমিনা সঞ্চিচ্চ অদদন্তস্স পটিবাহনে পৰিসনতো দুক্কটন্তি দীপেতি.
‘‘ন গোচরগামো ঘট্টেতব্বো’’তি ৰুত্তমেৰত্থং ৰিভাৰেতুং ‘‘ন তত্থ মনুস্সা ৰত্তব্বা’’তিআদি ৰুত্তং. ৰিতক্কং ছিন্দিত্ৰাতি ‘‘ইমিনা নীহারেন গচ্ছন্তং দিস্ৰা নিৰারেত্ৰা পচ্চযে দস্সন্তী’’তি এৰরূপং ৰিতক্কং অনুপ্পাদেত্ৰা. ভণ্ডপ্পটিচ্ছাদনন্তি পটিচ্ছাদনভণ্ডং. সরীরপ্পটিচ্ছাদনচীৰরন্তি অত্থো. ‘‘সুদ্ধচিত্তত্তাৰ অনৰজ্জ’’ন্তি ইদং পুচ্ছিতক্খণে কারণাচিক্খনং সন্ধায ৰুত্তং ন হোতি অসুদ্ধচিত্তস্সপি পুচ্ছিতপঞ্হৰিসজ্জনে দোসাভাৰা. এৰং পন গতে মং পুচ্ছিস্সন্তীতিসঞ্ঞায অগমনং সন্ধায ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং.
পটিজগ্গিতব্বানীতি খণ্ডফুল্লপটিসঙ্খরণসম্মজ্জনাদীহি পটিজগ্গিতব্বানি. মুদ্দৰেদিকাযাতি চেতিযস্স হম্মিযৰেদিকায ঘটাকারস্স উপরি চতুরস্সৰেদিকায. কস্মা পুচ্ছিতব্বন্তিআদি যতো পকতিযা লভতি. তত্থাপি পুচ্ছনস্স কারণসন্দস্সনত্থং ৰুত্তং.
পটিক্কম্মাতি ৰিহারতো অপসক্কিত্ৰা. তমত্থং দস্সেন্তো ‘‘যোজনদ্ৰিযোজনন্তরে হোতী’’তি আহ. উপনিক্খেপং ঠপেত্ৰাতি ৰড্ঢিযা কহাপণাদিং ঠপেত্ৰা, খেত্তাদীনি ৰা নিযমেত্ৰা. ইতি সদ্ধাদেয্যেতি এৰং হেট্ঠা ৰুত্তনযেন সদ্ধায দাতব্বে ৰস্সাৰাসিকলাভৰিসযেতি অত্থো.
ৰত্থু পনাতি তত্রুপ্পাদে উপ্পন্নরূপিযং, তঞ্চ ‘‘ততো চতুপচ্চযং পরিভুঞ্জথা’’তি দিন্নখেত্তাদিতো উপ্পন্নত্তা কপ্পিযকারকানং হত্থে ‘‘কপ্পিযভণ্ডং পরিভুঞ্জথা’’তি দাযকেহি দিন্নৰত্থুসদিসং হোতীতি আহ ‘‘কপ্পিযকারকানং হী’’তিআদি.
সঙ্ঘসুট্ঠুতাযাতি সঙ্ঘস্স হিতায. পুগ্গলৰসেনাতি ‘‘ভিক্খূ চীৰরেন কিলমন্তী’’তি এৰং পুগ্গলপরামাসৰসেন, ন ‘‘সঙ্ঘো কিলমতী’’তি এৰং সঙ্ঘপরামাসৰসেন.
‘‘কপ্পিযভণ্ডৰসেনা’’তি সামঞ্ঞতো ৰুত্তমেৰত্থং ৰিভাৰেতুং ‘‘চীৰরতণ্ডুলাদিৰসেনেৰ চা’’তি ৰুত্তং. চ-কারো চেত্থ পন-সদ্দত্থে ৰত্ততি, ন সমুচ্চযত্থেতি দট্ঠব্বং. পুগ্গলৰসেনেৰ, কপ্পিযভণ্ডৰসেন চ অপলোকনপ্পকারং দস্সেতুং ‘‘তং পন এৰং কত্তব্ব’’ন্তিআদি ৰুত্তং.
চীৰরপচ্চযং সল্লক্খেত্ৰাতি সদ্ধাদেয্যতত্রুপ্পাদাদিৰসেন তস্মিং ৰস্সাৰাসে লব্ভমানং চীৰরসঙ্খাতং পচ্চযং ‘‘এত্তক’’ন্তি পরিচ্ছিন্দিত্ৰা. সেনাসনস্সাতি সেনাসনগ্গাহাপনস্স. ‘‘নৰকো ৰুড্ঢতরস্স, ৰুড্ঢো চ নৰকস্সা’’তি ইদং সেনাসনগ্গাহস্স অত্তনাৰ অত্তনো গহণং অসারুপ্পন্তি ৰুত্তং, দ্ৰে অঞ্ঞমঞ্ঞং গাহেস্সন্তীতি অধিপ্পাযো. অট্ঠপি সোল়সপি জনে সম্মন্নিতুং ৰট্টতীতি এককম্মৰাচায সব্বেপি একতো সম্মন্নিতুং ৰট্টতি. নিগ্গহকম্মমেৰ হি সঙ্ঘো সঙ্ঘস্স ন করোতি. তেনেৰ সত্তসতিকক্খন্ধকে ‘‘উব্বাহিককম্মসম্মুতিযং অট্ঠপি জনা একতোৰ সম্মতাতি.
আসনঘরন্তি পটিমাঘরং. মগ্গোতি উপচারসীমব্ভন্তরগতে গামাভিমুখমগ্গে কতসালা ৰুচ্চতি. এৰং পোক্খরণীরুক্খমূলাদীসুপি.
লভন্তীতি তত্রৰাসিনো ভিক্খূ লভন্তি. ৰিজটেত্ৰাতি ‘‘একেকস্স পহোনকপ্পমাণেন ৰিযোজেত্ৰা. আৰাসেসু পক্খিপিত্ৰাতি ‘‘ইতো উপ্পন্নং অসুকস্মিং অসুকস্মিঞ্চ আৰাসে ৰসন্তা পাপেত্ৰা গণ্হন্তূ’’তি ৰাচায উপসংহরিত্ৰা. পৰিসিতব্বন্তি মহালাভে পরিৰেণে ৰসিত্ৰাৰ লাভো গহেতব্বোতি অধিপ্পাযো.
অযম্পীতি এত্থ যো পংসুকূলিকো পচ্চযং ৰিস্সজ্জেতি. তেনেৰ ৰিস্সট্ঠো অযং চীৰরপচ্চযোপীতি যোজনা. পাদমূলে ঠপেত্ৰা সাটকং দেন্তীতি পচ্চযদাযকা দেন্তি. এতেন গহট্ঠেহি পাদমূলে ঠপেত্ৰা দিন্নম্পি পংসুকূলিকানম্পি ৰট্টতীতি দস্সেতি. অথ ৰস্সাৰাসিকং দেমাতি ৰদন্তীতি এত্থ পংসুকূলিকানং ন ৰট্টতীতি অজ্ঝাহরিত্ৰা যোজেতব্বং. ৰস্সংৰুত্থভিক্খূনন্তি পংসুকূলিকতো অঞ্ঞেসং ভিক্খূনং.
উপনিবন্ধিত্ৰা গাহাপেতব্বন্তি ইধ রুক্খাদীসু ৰসিত্ৰা চীৰরং গণ্হথাতি পটিবন্ধং কত্ৰা গাহেতব্বং.
পাটিপদঅরুণতোতিআদি ৰস্সূপনাযিকদিৰসং সন্ধায ৰুত্তং. অন্তরামুত্তকং পন পাটিপদং অতিক্কমিত্ৰাপি গাহেতুং ৰট্টতি. নিবদ্ধৰত্তং ঠপেত্ৰাতি সজ্ঝাযমনসিকারাদীসু নিরন্তরকরণীযেসু কত্তব্বং কতিকৰত্তং কত্ৰা. কসাৰপরিভণ্ডন্তি কসাৰরসেহি ভূমিপরিকম্মং.
তিৰিধম্পীতি পরিযত্তিপটিপত্তিপটিৰেধৰসেন তিৰিধম্পি. সোধেত্ৰাতি আচারাদীসু উপপরিক্খিত্ৰা. একচারিকৰত্তন্তি ভাৰনাকম্মং. তঞ্হি গণসঙ্গণিকং পহায একচারিকেনেৰ ৰত্তিতব্বত্তা এৰং ৰুত্তং. দসৰত্থুককথা নাম অপ্পিচ্ছকথা, সন্তুট্ঠি, পৰিৰেক, অসংসগ্গ, ৰীরিযারম্ভ, সীল, সমাধি, পঞ্ঞা, ৰিমুত্তি, ৰিমুত্তিঞাণদস্সনকথাতি ইমা দস.
দন্তকট্ঠখাদনৰত্তন্তি দন্তকট্ঠমাল়কে নিক্খিত্তেসু দন্তকট্ঠেসু ‘‘দিৰসে দিৰসে একমেৰ দন্তকট্ঠং গহেতব্ব’’ন্তিআদিনা (পারা. অট্ঠ. ১.১০৯) অদিন্নাদানে দন্তপোনকথাযং ৰুত্তং ৰত্তং. পত্তং ৰা…পে… ন কথেতব্বন্তি পত্তগুত্তত্থায ৰুত্তং. ৰিসভাগকথাতি তিরচ্ছানকথা. খন্ধকৰত্তন্তি ৰত্তক্খন্ধকে (চূল়ৰ. ৩৬৫) আগতং পিণ্ডচারিকৰত্ততো অৰসিট্ঠৰত্তং তস্স ‘‘ভিক্খাচারৰত্ত’’ন্তি ৰিসুং গহিতত্তা.
ইদানি যং দাযকা পচ্ছিমৰস্সংৰুত্থানং ৰস্সাৰাসিকং দেন্তি, তত্থ পটিপজ্জনৰিধিং দস্সেতুং ‘‘পচ্ছিমৰস্সূপনাযিকদিৰসে পনা’’তি আরদ্ধং. আগন্তুকো সচে ভিক্খূতি চীৰরে গাহিতে পচ্ছা আগতো আগন্তুকো ভিক্খু. পত্তট্ঠানেতি ৰস্সগ্গেন পত্তট্ঠানে. পঠমৰস্সূপগতাতি আগন্তুকস্স আগমনতো পুরেতরমেৰ পচ্ছিমিকায ৰস্সূপনাযিকায ৰস্সূপগতা. লদ্ধং লদ্ধন্তি পুনপ্পুনং দাযকানং সন্তিকা আগতাগতসাটকং.
নেৰ ৰস্সাৰাসিকস্স সামিনোতি ছিন্নৰস্সত্তা ৰুত্তং. পঠমমেৰ কতিকায কতত্তা ‘‘নেৰ অদাতুং লভন্তী’’তি ৰুত্তং, দাতব্বং ৰারেন্তানং গীৰা হোতীতি অধিপ্পাযো. তেসমেৰ দাতব্বন্তি ৰস্সূপগতেসু অলদ্ধৰস্সাৰাসিকানং একচ্চানমেৰ দাতব্বং.
ভতিনিৰিট্ঠন্তি পানীযুপট্ঠানাদিভতিং কত্ৰা লদ্ধং. সঙ্ঘিকং পনাতিআদি কেসঞ্চি ৰাদদস্সনং. তত্থ অপলোকনকম্মং কত্ৰা গাহিতন্তি ‘‘ছিন্নৰস্সানং ৰস্সাৰাসিকঞ্চ ইদানি উপ্পজ্জনকৰস্সাৰাসিকঞ্চ ইমেসং দাতুং রুচ্চতী’’তি অনন্তরে ৰুত্তনযেন অপলোকনং কত্ৰা গাহিতং সঙ্ঘেন দিন্নত্তা ৰিব্ভন্তোপি লভতি. পগেৰ ছিন্নৰস্সো. পচ্চযৰসেন গাহিতং পন তেমাসং ৰসিত্ৰা গহেতুং অত্তনা, দাযকেহি চ অনুমতত্তা ভতিনিৰিট্ঠম্পি ছিন্নৰস্সোপি ৰিব্ভন্তোপি ন লভতীতি কেচি আচরিযা ৰদন্তি. ইদঞ্চ পচ্ছা ৰুত্তত্তা পমাণং. তেনেৰ ৰস্সূপনাযিকদিৰসে এৰ দাযকেহি দিন্নৰস্সাৰাসিকং গহিতভিক্খুনো ৰস্সচ্ছেদং অকত্ৰা ৰাসোৰ হেট্ঠা ৰিহিতো, ন পানীযুপট্ঠানাদিভতিকরণৰত্তং. যদি হি তং নিৰিট্ঠমেৰ সিযা, ভতিকরণমেৰ ৰিধাতব্বং. তস্মা ৰস্সগ্গেন গাহিতং ছিন্নৰস্সাদযো ন লভন্তীতি ৰেদিতব্বং.
‘‘সঙ্ঘিকং হোতী’’তি এতেন ৰুত্থৰস্সানম্পি ৰস্সাৰাসিকভাগো সঙ্ঘিকতো অমোচিতো তেসং ৰিব্ভমেন সঙ্ঘিকো হোতীতি দস্সেতি. লভতীতি ‘‘মম পত্তভাগং এতস্স দেথা’’তি দাযকে সম্পটিচ্ছাপেন্তেনেৰ সঙ্ঘিকতো ৰিযোজিতং হোতীতি ৰুত্তং.
ৰরভাগং সামণেরস্সাতি তস্স পঠমগাহত্তা, থেরেন পুব্বে পঠমভাগস্স গহিতত্তা, ইদানি গয্হমানস্স দুতিযভাগত্তা চ ৰুত্তং.
সেনাসনগ্গাহকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
উপনন্দৰত্থুকথাৰণ্ণনা
৩১৯. পাল়িযং উভযত্থ পরিবাহিরোতি কমেন উভযস্সপি মুত্তত্তা ৰুত্তং, ন সব্বথা উভযতো পরিবাহিরত্তা. তেনাহ ‘‘পচ্ছিমে…পে… তিট্ঠতী’’তি.
৩২০. যং তিণ্ণং পহোতীতি মঞ্চপীঠৰিনিমুত্তং যং আসনং তিণ্ণং সুখং নিসীদিতুং পহোতি, ইদং পচ্ছিমদীঘাসনং. এত্থ মঞ্চপীঠরহিতেসু অসমানাসনিকাপি তযো নিসীদিতুং লভন্তি. মঞ্চপীঠেসু পন দ্ৰে. অদীঘাসনেসু মঞ্চপীঠেসু সমানাসনিকা এৰ দ্ৰে নিসীদিতুং লভন্তি দুৰগ্গস্সেৰ অনুঞ্ঞাতত্তা.
হত্থিনখো হেট্ঠাভাগে এতস্স অত্থীতি হত্থিনখো, পাসাদো. পাসাদস্স নখো নাম হেট্ঠিমভাগো পাদনখসদিসত্তা, সো সব্বদিসাসু অনেকেহি হত্থিরূপেহি সমলঙ্কতো ঠিতো. তস্সূপরি কতো পাসাদো হত্থিকুম্ভে পতিট্ঠিতো ৰিয হোতীতি আহ ‘‘হত্থিকুম্ভে পতিট্ঠিত’’ন্তি. সুৰণ্ণরজতাদিৰিচিত্রানীতি সঙ্ঘিকসেনাসনং সন্ধায ৰুত্তং. পুগ্গলিকং পন সুৰণ্ণাদিৰিচিত্রং ভিক্খুস্স সম্পটিচ্ছিতুমেৰ ন ৰট্টতি ‘‘ন কেনচি পরিযাযেন জাতরূপরজতং সাদিতব্ব’’ন্তি (মহাৰ. ২৯৯) ৰুত্তত্তা. তেনেৰেত্থ অট্ঠকথাযং ‘‘সঙ্ঘিকৰিহারে ৰা পুগ্গলিকৰিহারে ৰা’’তি ন ৰুত্তং, গোনকাদিঅকপ্পিযভণ্ডৰিসযে এৰ ৰুত্তং একভিক্খুস্সাপি তেসং গহণে দোসাভাৰা. গিহিৰিকটনীহারেনাতি গিহীহি কতনীহারেন, গিহীহি অত্তনো সন্তকং অত্থরিত্ৰা দিন্ননিযামেনাতি অত্থো. লব্ভন্তীতি নিসীদিতুং লব্ভন্তি.
উপনন্দৰত্থুকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
অৰিস্সজ্জিযৰত্থুকথাৰণ্ণনা
৩২১. অরঞ্জরোতি বহুউদকগণ্হনিকা মহাচাটি, জলং গণ্হিতুমলন্তি অরঞ্জরো.
থাৰরেন চ থাৰরন্তিআদীসু পঞ্চসু কোট্ঠাসেসু পুরিমদ্ৰযং থাৰরং, পচ্ছিমত্তযং গরুভণ্ডন্তি ৰেদিতব্বং. সমকমেৰ দেতীতি এত্থ ঊনকং দেন্তম্পি ৰিহারৰত্থুসামন্তং গহেত্ৰা দূরতরং দুক্খগোপং ৰিস্সজ্জেতুং ৰট্টতীতি দট্ঠব্বং. ৰক্খতি হি ‘‘ভিক্খূনং চে মহগ্ঘতরং…পে… সম্পটিচ্ছিতুং ৰট্টতী’’তি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩২১). জানাপেত্ৰাতি ভিক্খুসঙ্ঘস্স জানাপেত্ৰা, অপলোকেত্ৰাতি অত্থো. ‘‘ননু তুম্হাকং বহুতরা রুক্খাতি ৰত্তব্ব’’ন্তি ইদং সামিকেসু অত্তনো ভণ্ডস্স মহগ্ঘতং অজানিত্ৰা দেন্তেসু তং ঞত্ৰা থেয্যচিত্তেন গণ্হতো অৰহারো হোতীতি ৰুত্তং.
ৰিহারেন ৰিহারো পরিৰত্তেতব্বোতি সৰত্থুকেন অঞ্ঞেসং ভূমিযং কতপাসাদাদিনা, অৰত্থুকেন ৰা সৰত্থুকং পরিৰত্তেতব্বং. অৰত্থুকং পন অৰত্থুকেনেৰ পরিৰত্তেতব্বং. কেৰলং পাসাদস্স ভূমিতো অথাৰরত্তা. এৰং থাৰরেসুপি থাৰরৰিভাগং ঞত্ৰাৰ পরিৰত্তেতব্বং.
‘‘কপ্পিযমঞ্চা সম্পটিচ্ছিতব্বা’’তি ইমিনা সুৰণ্ণাদিৰিচিত্তং অকপ্পিযমঞ্চং ‘‘সঙ্ঘস্সা’’তি ৰুত্তেপি সম্পটিচ্ছিতুং ন ৰট্টতীতি দস্সেতি. ‘‘ৰিহারস্স দেমা’’তি ৰুত্তে সঙ্ঘস্স ৰট্টতি, ন পুগ্গলস্স খেত্তাদি ৰিযাতি দট্ঠব্বং. এতেসূতি মঞ্চাদীসু. কপ্পিযাকপ্পিযং ৰুত্তনযমেৰাতি আসন্দীতূলিকাদিৰিনিচ্ছযেসু ৰুত্তনযমেৰ. অকপ্পিযং ৰাতি আসন্দীআদি, পমাণাতিক্কন্তং বিম্বোহনাদি চ. মহগ্ঘং কপ্পিযং ৰাতি সুৰণ্ণাদিৰিচিত্তং কপ্পিযৰোহারেন দিন্নং.
‘‘কাল়লোহ…পে… ভাজেতব্বো’’তি ৰুত্তত্তা ৰট্টকংসলোহমযম্পি ভাজনং পুগ্গলিকম্পি সম্পটিচ্ছিতুম্পি পরিহরিতুম্পি ৰট্টতি পুগ্গলপরিহরিতব্বস্সেৰ ভাজেতব্বত্তাতি ৰদন্তি. তং উপরি ‘‘কংসলোহৰট্টলোহভাজনৰিকতি সঙ্ঘিকপরিভোগেন ৰা গিহিৰিকটা ৰা ৰট্টতী’’তিআদিকেন মহাপচ্চরিৰচনেন ৰিরুজ্ঝতি. ইমস্স হি ‘‘ৰট্টলোহকংসলোহানং যেন কেনচি কতো সীহল়দীপে পাদগ্গণ্হনকো ভাজেতব্বো’’তি ৰুত্তস্স মহাঅট্ঠকথাৰচনস্স পটিক্খেপায তং মহাপচ্চরিৰচনং পচ্ছা দস্সিতং. তস্মা ৰট্টলোহকংসলোহমযং যং কিঞ্চি পাদগ্গণ্হনকৰারকম্পি উপাদায অভাজনীযমেৰ. গিহীহি দিয্যমানম্পি পুগ্গলস্স সম্পটিচ্ছিতুম্পি ন ৰট্টতি. পারিহারিযং ন ৰট্টতীতি পত্তাদিপরিক্খারং ৰিয সযমেৰ পটিসামেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টতি. গিহিসন্তকং ৰিয আরামিকাদযো চে সযমেৰ গোপেত্ৰা ৰিনিযোগকালে আনেত্ৰা পটিনেন্তি, পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. ‘‘পটিসামেত্ৰা ভিক্খূনং দেথা’’তি ৰত্তুম্পি ৰট্টতি.
পণ্ণসূচি নাম লেখনীতি ৰদন্তি. ‘‘অত্তনা লদ্ধানিপী’’তিআদিনা পটিগ্গহণে দোসো নত্থি, পরিহরিত্ৰা পরিভোগোৰ আপত্তিকরোতি দস্সেতি. যথা চেত্থ, এৰং উপরি অভাজনীযৰাসিআদীসু অত্তনো সন্তকেসুপি.
অনামাসম্পীতি সুৰণ্ণাদিমযম্পি সব্বং তং আমসিত্ৰাপি পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. উপক্খরেতি উপকরণে. অড্ঢবাহুপ্পমাণা নাম অড্ঢবাহুমত্তা. অড্ঢব্যামমত্তাতিপি ৰদন্তি. যোত্তানীতি চম্মরজ্জুকা.
অট্ঠঙ্গুলসূচিদণ্ডমত্তোপীতি তসরদণ্ডাদিসূচিআকারতনুদণ্ডকমত্তোপি. রিত্তপোত্থকোপীতি অলিখিতপোত্থকো. ইদঞ্চ পণ্ণপ্পসঙ্গেন ৰুত্তং.
‘‘ঘট্টনফলকং ঘট্টনমুগ্গরো’’তি ইদং রজিতচীৰরং একস্মিং মট্ঠে দণ্ডমুগ্গরে ৰেঠেত্ৰা একস্স মট্ঠফলকস্স উপরি ঠপেত্ৰা উপরি অপরেন মট্ঠফলকেন নিকুজ্জিত্ৰা একো উপরি অক্কমিত্ৰা তিট্ঠতি. দ্ৰে জনা উপরি ফলকং দ্ৰীসু কোটীসু গহেত্ৰা অপরাপরং আকড্ঢনৰিকড্ঢনং করোন্তি, এতং সন্ধায ৰুত্তং. হত্থে ঠপাপেত্ৰা হত্থেন পহরণং পন নিট্ঠিতরজনস্স চীৰরস্স অল্লকালে কাতব্বং. ইদং পন ফলকমুগ্গরেহি ঘট্টনং সুক্খকালে থদ্ধভাৰৰিমোচনত্থন্তি দট্ঠব্বং. অম্বণন্তি একদোণিকনাৰাফলকেহি পোক্খরণীসদিসং কতং. পানীযভাজনন্তিপি ৰদন্তি. রজনদোণীতি একদারুনাৰ কতং রজনভাজনং. উদকদোণীপি একদারুনাৰ কতং উদকভাজনং.
ভূমত্থরণং কাতুং ৰট্টতীতি অকপ্পিযচম্মং সন্ধায ৰুত্তং. তত্থ ভূমত্থরণসঙ্খেপেন সযিতুম্পি ৰট্টতিযেৰ. ‘‘পচ্চত্থরণগতিক’’ন্তি ইমিনা মঞ্চাদীসু অত্থরিতব্বং মহাচম্মং এল়কচম্মং নামাতি দস্সেতি.
ছত্তমুট্ঠিপণ্ণন্তি তালপণ্ণং সন্ধায ৰুত্তং. পত্তকটাহন্তি পত্তপচনকটাহং.
অৰিস্সজ্জিযৰত্থুকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নৰকম্মদানকথাৰণ্ণনা
৩২৩. পাল়িযং পিণ্ডনিক্খেপনমত্তেনাতিআদীসু খণ্ডফুল্লট্ঠানে মত্তিকাপিণ্ডট্ঠপনং পিণ্ডনিক্খেপনং নাম. নৰকম্মন্তি নৰকম্মসম্মুতি. অগ্গল়ৰট্টি নাম কৰাটবন্ধো. ছাদনং নাম তিণাদীহি গেহচ্ছাদনং. বন্ধনং নাম দণ্ডৰল্লিআদীহি ছদনবন্ধনমেৰ. চতুহত্থৰিহারেতি ৰিত্থারপ্পমাণতো ৰুত্তং. উব্বেধতো পন অনেকভূমকত্তা ৰড্ঢকীহত্থেন ৰীসতিহত্থোপি নানাসণ্ঠানৰিচিত্তোপি হোতি. তেনস্স চতুৰস্সিকং নৰকম্মং ৰুত্তং. এৰং সেসেসুপি.
পাল়িযং সব্বে ৰিহারেতি ভুম্মত্থে উপযোগবহুৰচনং. একস্স সব্বেসু ৰিহারেসু নৰকম্মং দেতীতি অত্থো. সব্বকালং পটিবাহন্তীতি নৰকম্মিকা অত্তনো গাহিতং ৰরসেয্যং সম্পত্তানং যথাৰুড্ঢং অকত্ৰা উতুকালেপি পটিবাহন্তি.
‘‘সচে সো আৰাসো জীরতী’’তিআদি পাল়িমুত্তকৰিনিচ্ছযো. মঞ্চট্ঠানং দত্ৰাতি মঞ্চট্ঠানং পুগ্গলিকং দত্ৰা. তিভাগন্তি ততিযভাগং. এৰং ৰিস্সজ্জনম্পি থাৰরেন থাৰরপরিৰত্তনট্ঠানে এৰ পৰিসতি, ন ইতরথা সব্বসেনাসনানং ৰিনস্সনতো. সচে সদ্ধিৰিহারিকানং দাতুকামো হোতীতি সচে সো সঙ্ঘস্স ভণ্ডকট্ঠপনট্ঠানং ৰা অঞ্ঞেসং ভিক্খূনং ৰসনট্ঠানং ৰা দাতুং ন ইচ্ছতি, অত্তনো সদ্ধিৰিহারিকানঞ্ঞেৰ দাতুকামো হোতি, তাদিসস্স তুয্হং পুগ্গলিকমেৰ কত্ৰা জগ্গাতি ন সব্বং তস্স দাতব্বন্তি অধিপ্পাযো. তত্থ পন কত্তব্বৰিধিং দস্সেন্তো আহ ‘‘কম্ম’’ন্তিআদি. এৰঞ্হীতিআদিম্হি ৰযানুরূপং ততিযভাগে ৰা উপড্ঢভাগে ৰা গহিতে তং ভাগং দাতুং লভতীতি অত্থো.
যেনাতি তেসু দ্ৰীসু ভিক্খূসু যেন. সো সামীতি তস্সা ভূমিযা ৰিহারকরণে সোৰ সামী, তং পটিবাহিত্ৰা ইতরেন ন কাতব্বন্তি অধিপ্পাযো. সো হি পঠমং গহিতো. অকতট্ঠানেতি চযাদীনং অকতপুব্বট্ঠানে. চযং ৰা পমুখং ৰাতি সঙ্ঘিকসেনাসনং নিস্সায ততো বহি চযং বন্ধিত্ৰা, একং সেনাসনং ৰা. বহিকুট্টেতি কুট্টতো বহি, অত্তনো কতট্ঠানেতি অত্থো.
নৰকম্মদানকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
অঞ্ঞত্রপরিভোগপটিক্খেপাদিকথাৰণ্ণনা
৩২৪. ৰড্ঢিকম্মত্থাযাতি যথা তম্মূলগ্ঘতো ন পরিহাযতি, এৰং কত্তব্বস্স এৰং নিপ্ফাদেতব্বস্স মঞ্চপীঠাদিনো অত্থায.
চক্কলিকন্তি পাদপুঞ্ছনত্থং চক্কাকারেন কতং. পরিভণ্ডকতভূমি ৰাতি কাল়ৰণ্ণাদিকতসণ্হভূমি ৰা. সেনাসনং ৰাতি মঞ্চপীঠাদি ৰা.
‘‘তথেৰ ৰল়ঞ্জেতুং ৰট্টতী’’তি ইমিনা নেৰাসিকেহি ধোতপাদাদীহি ৰল়ঞ্জনট্ঠানে সঞ্চিচ্চ অধোতপাদাদীহি ৰল়ঞ্জন্তস্সেৰ আপত্তি পঞ্ঞত্তাতি দস্সেতি.
‘‘দ্ৰারম্পী’’তিআদিনা সামঞ্ঞতো ৰুত্তত্তা দ্ৰারৰাতপানাদযো অপরিকম্মকতাপি ন অপস্সযিতব্বা. অজানিত্ৰা অপস্সযন্তস্সপি ইধ লোমগণনায আপত্তি.
অঞ্ঞত্রপরিভোগপটিক্খেপাদিকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সঙ্ঘভত্তাদিঅনুজাননকথাৰণ্ণনা
৩২৫. উদ্দেসভত্তং নিমন্তনন্তি ইমং ৰোহারং পত্তানীতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদিঅত্থো, উদ্দেসভত্তং নিমন্তনন্তিআদিৰোহারং পত্তানীতি অত্থো. তম্পীতি সঙ্ঘভত্তম্পি.
সঙ্ঘভত্তাদিঅনুজাননকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
উদ্দেসভত্তকথাৰণ্ণনা
ভোজনসালাযাতি ভত্তুদ্দেসট্ঠানং সন্ধায ৰুত্তং. একৰল়ঞ্জন্তি একদ্ৰারেন ৰল়ঞ্জিতব্বং. নানানিৰেসনেসূতি নানাকুলস্স নানূপচারেসু নিৰেসনেসু.
নিসিন্নস্সপি নিদ্দাযন্তস্সপীতি অনাদরে সামিৰচনং, ৰুড্ঢতরে নিদ্দাযন্তে নৰকস্স গাহিতং সুগ্গহিতন্তি অত্থো.
ৰিস্সট্ঠদূতোতি যথারুচি ৰত্তুং লভনতো নিরাসঙ্কদূতো. পুচ্ছাসভাগেনাতি পুচ্ছাৰচনপটিভাগেন. ‘‘একা কূটট্ঠিতিকা নামা’’তি ৰুত্তমেৰত্থং ৰিভাৰেতুং ‘‘রঞ্ঞো ৰা হী’’তিআদি ৰুত্তং.
সব্বং পত্তস্সামিকস্স হোতীতি চীৰরাদিকম্পি সব্বং পত্তস্সামিকস্সেৰ হোতি, মযা ভত্তমেৰ সন্ধায ৰুত্তং, ন চীৰরাদিন্তি ৰত্ৰা গহেতুং ন ৰট্টতীতি অত্থো.
অকতভাগোনামাতি আগন্তুকভাগো নাম, অদিন্নপুব্বভাগোতি অত্থো.
কিং আহরীযতীতি অৰত্ৰাতি ‘‘কতরভত্তং ৰা তযা আহরীযতী’’তি দাযকং অপুচ্ছিত্ৰা. পকতিট্ঠিতিকাযাতি উদ্দেসভত্তট্ঠিতিকায.
উদ্দেসভত্তকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নিমন্তনভত্তকথাৰণ্ণনা
ৰিচ্ছিন্দিত্ৰাতি ‘‘ভত্তং গণ্হথা’’তি পদং অৰত্ৰা. তেনেৰাহ ‘‘ভত্তন্তি অৰদন্তেনা’’তি.
আলোপসঙ্খেপেনাতি একেকপিণ্ডৰসেন, এৰঞ্চ ভাজনং উদ্দেসভত্তে ন ৰট্টতি. তত্থ হি একস্স পহোনকপ্পমাণেনেৰ ভাজেতব্বং.
আরুল়্হাযেৰ মাতিকং, সঙ্ঘতো অট্ঠ ভিক্খূতি এত্থ যে মাতিকং আরুল়্হা, তে অট্ঠ ভিক্খূতি যোজেতব্বং. উদ্দেসভত্তনিমন্তনভত্তাদিসঙ্ঘিকভত্তমাতিকাসু নিমন্তনভত্তমাতিকায ঠিতিৰসেন আরুল়্হে ভত্তুদ্দেসকেন ৰা সযং ৰা সঙ্ঘতো উদ্দিসাপেত্ৰা গহেত্ৰা গন্তব্বং, ন অত্তনো রুচিতে গহেত্ৰাতি অধিপ্পাযো. মাতিকং আরোপেত্ৰাতি ‘‘সঙ্ঘতো গণ্হামী’’তিআদিনা ৰুত্তমাতিকাভেদং দাযকস্স ৰিঞ্ঞাপেত্ৰাতি অত্থো.
পটিবদ্ধকালতো পন পট্ঠাযাতি তত্থেৰ ৰাসস্স নিবদ্ধকালতো পট্ঠায.
নিমন্তনভত্তকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সলাকভত্তকথাৰণ্ণনা
উপনিবন্ধিত্ৰাতি লিখিত্ৰা. গামৰসেনপীতি যেভুয্যেন সমলাভগামৰসেনপি. বহূনি সলাকভত্তানীতি তিংসং ৰা চত্তারীসং ৰা ভত্তানি. ‘‘সচে হোন্তী’’তি অজ্ঝাহরিত্ৰা যোজেতব্বং.
সল্লক্খেত্ৰাতি তানি ভত্তানি পমাণৰসেন সল্লক্খেত্ৰা. নিগ্গহেন দত্ৰাতি দূরং গন্তুং অনিচ্ছন্তস্স নিগ্গহেন সম্পটিচ্ছাপেত্ৰা দত্ৰা. পুন ৰিহারং আগন্ত্ৰাতি এত্থ ৰিহারং অনাগন্ত্ৰা ভত্তং গহেত্ৰা পচ্ছা ৰিহারে অত্তনো পাপেত্ৰা ভুঞ্জিতুম্পি ৰট্টতি.
একগেহৰসেনাতি ৰীথিযম্পি একপস্সে ঘরপাল়িযা ৰসেন. উদ্দিসিত্ৰাপীতি অসুককুলে সলাকভত্তানি তুয্হং পাপুণন্তীতি ৰত্ৰা.
ৰারগামেতি অতিদূরত্তা ৰারেন গন্তব্বগামে. সট্ঠিতো ৰা পণ্ণাসতো ৰাতি দণ্ডকম্মত্থায উদকঘটং সন্ধায ৰুত্তং. ৰিহারৰারোতি সব্বভিক্খূসু ভিক্খত্থায গতেসু ৰিহাররক্খণৰারো.
তেসন্তি ৰিহারৰারিকানং. ফাতিকম্মমেৰাতি ৰিহাররক্খণকিচ্চস্স পহোনকপটিপাদনমেৰ. একস্সেৰ পাপুণন্তীতি দিৰসে দিৰসে একেকস্সেৰ পাপিতানীতি অত্থো.
রসসলাকন্তি উচ্ছুরসসলাকং. ‘‘সলাকৰসেন গাহিতত্তা পন ন সাদিতব্বা’’তি ইদং অসারুপ্পৰসেন ৰুত্তং, ন ধুতঙ্গভেদৰসেন. ‘‘সঙ্ঘতো নিরামিসসলাকা…পে… ৰট্টতিযেৰা’’তি (ৰিসুদ্ধি. ১.২৬) হি ৰিসুদ্ধিমগ্গে ৰুত্তং. অগ্গভিক্খামত্তন্তি এককটচ্ছুভিক্খামত্তং. লদ্ধা ৰা অলদ্ধা ৰা স্ৰেপি গণ্হেয্যাসীতি লদ্ধেপি অপ্পমত্ততায ৰুত্তং. তেনাহ ‘‘যাৰদত্থং লভতি…পে… অলভিত্ৰা ‘স্ৰে গণ্হেয্যাসী’তি ৰত্তব্বো’’তি.
তত্থাতি তস্মিং দিসাভাগে. তং গহেত্ৰাতি তং ৰারগামে সলাকং অত্তনো গহেত্ৰা. তেনাতি দিসংগমিকতো অঞ্ঞেন তস্মিং দিসংগমিকে. দেৰসিকং পাপেতব্বাতি উপচারসীমায ঠিতস্স যস্স কস্সচি ৰস্সগ্গেন পাপেতব্বা. এৰং এতেসু অগতেসু আসন্নৰিহারে ভিক্খূনং ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি ইতরথা সঙ্ঘিকতো.
অম্হাকং গোচরগামেৰাতি সলাকভত্তদাযকানং গামং সন্ধায ৰুত্তং. ৰিহারে থেরস্স পত্তসলাকভত্তন্তি ৰিহারে একেকস্সেৰ ওহীনত্থেরস্স সব্বসলাকানং অত্তনো পাপনৰসেন পত্তসলাকভত্তং.
সলাকভত্তকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পক্খিকভত্তাদিকথাৰণ্ণনা
‘‘স্ৰে পক্খো’’তি অজ্জ পক্খিকং ন গাহেতব্বন্তি অট্ঠমিযা ভুঞ্জিতব্বং সত্তমিযা ভুঞ্জনত্থায ন গাহেতব্বং, দাযকেহি নিযমিতদিৰসেনেৰ গাহেতব্বন্তি অত্থো. তেনাহ ‘‘সচে পনা’’তিআদি. স্ৰে লূখন্তি অজ্জ আৰাহমঙ্গলাদিকরণতো অতিপণীতভোজনং করীযতি, স্ৰে তথা ন ভৰিস্সতি, অজ্জেৰ ভিক্খূ ভোজেস্সামীতি অধিপ্পাযো.
পক্খিকভত্ততো উপোসথিকস্স ভেদং দস্সেন্তো আহ ‘‘উপোসথঙ্গানি সমাদিযিত্ৰা’’তিআদি. নিবন্ধাপিতন্তি ‘‘অসুকৰিহারে আগন্তুকা ভুঞ্জন্তূ’’তি নিযমিতং.
গমিকো আগন্তুকভত্তম্পীতি গামন্তরতো আগন্ত্ৰা অৰূপসন্তেন গমিকচিত্তেন ৰসিত্ৰা পুন অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তং সন্ধায ৰুত্তং. আৰাসিকস্স পন গন্তুকামস্স গমিকভত্তমেৰ লব্ভতি. ‘‘লেসং ওড্ডেত্ৰা’’তি ৰুত্তত্তা লেসাভাৰে যাৰ গমনপরিবন্ধো ৰিগচ্ছতি, তাৰ ভুঞ্জিতুং ৰট্টতীতি ঞাপিতন্তি দট্ঠব্বং.
তণ্ডুলাদীনি পেসেন্তি…পে… ৰট্টতীতি অভিহটভিক্খত্তা ৰট্টতি. তথা পটিগ্গহিতত্তাতি ভিক্খানামেন পটিগ্গহিতত্তা.
অৰিভত্তং সঙ্ঘিকং ভণ্ডন্তি কুক্কুচ্চুপ্পত্তিআকারদস্সনং. এৰং কুক্কুচ্চং কত্ৰা পুচ্ছিতব্বকিচ্চং নত্থি, অপুচ্ছিত্ৰা দাতব্বন্তি অধিপ্পাযো.
পক্খিকভত্তাদিকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সেনাসনক্খন্ধকৰণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.