৬. ভেসজ্জক্খন্ধকো
পঞ্চভেসজ্জাদিকথাৰণ্ণনা
২৬০. ভেসজ্জক্খন্ধকে পিত্তং কোট্ঠব্ভন্তরগতং হোতীতি বহিসরীরে ব্যাপেত্ৰা ঠিতং অবদ্ধপিত্তং কোট্ঠব্ভন্তরগতং হোতি, তেন পিত্তং কুপিতং হোতীতি অধিপ্পাযো.
২৬১-২. পাল়িযং নচ্ছাদেন্তীতি রুচিং ন উপ্পাদেন্তি. সুসুকাতি সমুদ্দে একা মচ্ছজাতি, কুম্ভিলাতিপি ৰদন্তি. সংসট্ঠন্তি পরিস্সাৰিতং.
২৬৩. পিট্ঠেহীতি পিসিতেহি. কসাৰেহীতি তচাদীনি উদকে তাপেত্ৰা গহিতঊসরেহি. উব্ভিদন্তি ঊসরপংসুমযং. লোণবিলন্তি লোণৰিসেসো.
২৬৪-৫. ছকণন্তি গোমযং. পাকতিকচুণ্ণন্তি অপক্ককসাৰচুণ্ণং, গন্ধচুণ্ণং পন ন ৰট্টতি. পাল়িযং চুণ্ণচালিনিন্তি উদুক্খলে কোট্টিতচুণ্ণপরিস্সাৰনিং. সুৰণ্ণগেরুকোতি সুৰণ্ণতুত্থাদি. পাল়িযং অঞ্জনূপপিসনন্তি অঞ্জনে উপনেতুং পিসিতব্বভেসজ্জং.
২৬৭-৯. কবল়িকাতি উপনাহভেসজ্জং. ঘরদিন্নকাবাধো নাম ঘরণিযা দিন্নৰসীকরণভেসজ্জসমুট্ঠিতআবাধো. তায ছারিকায পগ্ঘরিতং খারোদকন্তি পরিস্সাৰনে তচ্ছারিকং পক্খিপিত্ৰা উদকে অভিসিঞ্চিতে ততো ছারিকতো হেট্ঠা পগ্ঘরিতং খারোদকং. পাল়িযং অকটযূসেনাতি অনভিসঙ্খতেন মুগ্গযূসেন. কটাকটেনাতি মুগ্গে পচিত্ৰা অচালেত্ৰা পরিস্সাৰিতেন মুগ্গযূসেনাতি ৰদন্তি.
পঞ্চভেসজ্জাদিকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
গুল়াদিঅনুজাননকথাৰণ্ণনা
২৭২-৪. গুল়করণন্তি উচ্ছুসালং. অৰিস্সত্থাতি সাসঙ্কা.
২৭৬. অপ্পমত্তকেপি ৰারেন্তীতি অপ্পমত্তকে দিন্নে দাযকানং পীল়াতি পটিক্খিপন্তি. পটিসঙ্খাপীতি এত্তকেনপি যাপেতুং সক্কা, ‘‘অৰসেসং অঞ্ঞেসং হোতূ’’তি সল্লক্খেত্ৰাপি পটিক্খিপন্তি.
২৭৯. ৰত্থিপীল়নন্তি যথা ৰত্থিগততেলাদি অন্তোসরীরে আরোহন্তি, এৰং হত্থেন ৰত্থিমদ্দনং. সম্বাধে সত্থকম্মৰত্থিকম্মানমেৰ পটিক্খিত্তত্তা দহনকম্মং ৰট্টতি এৰ.
গুল়াদিঅনুজাননকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
যাগুমধুগোল়কাদিকথাৰণ্ণনা
২৮২-৩. পাল়িযং দসস্স ঠানানীতি অস্স পটিগ্গাহকস্স দস ঠানানি কারণানি ধম্মেনাতি অত্থো. অনুপ্পৰেচ্ছতীতি দেতি. ৰাতঞ্চ ব্যপনেতীতি সম্বন্ধো, ৰাতঞ্চ অনুলোমেতীতি অত্থো. সগ্গা তে আরদ্ধাতি তযা দেৰলোকা আরাধিতা.
যাগুমধুগোল়কাদিকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পাটলিগামৰত্থুকথাৰণ্ণনা
২৮৬. পাটলিগামে নগরং মাপেন্তীতি পাটলিগামস্স সমীপে তস্সেৰ গামখেত্তভূতে মহন্তে অরঞ্ঞপ্পদেসে পাটলিপুত্তং নাম নগরং মাপেন্তি. যাৰতা অরিযং আযতনন্তি যত্তকং অরিযমনুস্সানং ওসরণট্ঠানং. যাৰতা ৰণিপ্পথোতি যত্তকং ৰাণিজানং ভণ্ডৰিক্কীণনট্ঠানং, ৰসনট্ঠানং ৰা, ইদং তেসং সব্বেসং অগ্গনগরং ভৰিস্সতীতি অত্থো. পুটভেদনন্তি সকটাদীহি নানাদেসতো আহটানং ভণ্ডপুটানং ৰিক্কীণনত্থায মোচনট্ঠানং. সরন্তি তল়াকাদীসুপি ৰত্ততি, তন্নিৰত্তনত্থং ‘‘সরন্তি ইধ নদী অধিপ্পেতা’’তি ৰুত্তং সরতি সন্দতীতি কত্ৰা. ৰিনা এৰ কুল্লেন তিণ্ণাতি ইদং অপ্পমত্তকউদকম্পি অফুসিত্ৰা ৰিনা কুল্লেন পারপ্পত্তা.
পাটলিগামৰত্থুকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কোটিগামেসচ্চকথাৰণ্ণনা
২৮৭. পাল়িযং সন্ধাৰিতন্তি ভৰতো ভৰং পটিসন্ধিগ্গহণৰসেন সন্ধাৰনং কতং. সংসরিতন্তি তস্সেৰ ৰেৰচনং. মমঞ্চেৰ তুম্হাকঞ্চাতি মযা চ তুম্হেহি চ, সামিৰসেনেৰ ৰা মম চ তুম্হাকঞ্চ সন্ধাৰনং অহোসীতি অত্থো গহেতব্বো. সংসরিতন্তি সংসরি. ভৰতণ্হা এৰ ভৰতো ভৰং নেতীতি ভৰনেত্তীতি ৰুত্তা.
২৮৯. ‘‘নীলা হোন্তী’’তি ৰুত্তমেৰত্থং ৰিৰরিতুং ‘‘নীলৰণ্ণা’’তিআদি ৰুত্তং. নীলৰণ্ণাতি নীলৰিলেপনা. এস নযো সব্বত্থ. পটিৰট্টেসীতি পহরি. অম্বকাযাতি অম্বায. উপচারৰচনঞ্হেতং, মাতুগামেনাতি অত্থো. উপসংহরথাতি উপনেথ, ‘‘ঈদিসা তাৰতিংসা’’তি পরিকপ্পেথাতি অত্থো. ইদঞ্চ ভিক্খূনং সংৰেগজননত্থং ৰুত্তং, ন নিমিত্তগ্গাহত্থং. লিচ্ছৰিরাজানো হি সব্বে ন চিরস্সেৰ অজাতসত্তুনা ৰিনাসং পাপুণিস্সন্তি.
কোটিগামেসচ্চকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সীহসেনাপতিৰত্থুআদিকথাৰণ্ণনা
২৯০. সন্ধাগারেতি রাজকিচ্চস্স সন্ধারণত্থায নিচ্ছিদ্দং কত্ৰা ৰিচারণত্থায কতমহাসভায. গমিকাভিসঙ্খারোতি গমনে ৰাযামো. ধম্মস্স চ অনুধম্মন্তি তুম্হেহি ৰুত্তস্স কারণস্স অনুকারণং, তুম্হেহি ৰুত্তস্স অত্থস্স অনুরূপমেৰাতি অধিপ্পাযো. সহধম্মিকো ৰাদানুৰাদোতি পরেহি ৰুত্তকারণেন সকারণো হুত্ৰা তুম্হাকং ৰাদো ৰা ইতো পরং তস্স অনুৰাদো ৰা. কোচি অপ্পমত্তকোপি গারয্হং ঠানং ন আগচ্ছতীতি কিং তৰ ৰাদে গারয্হকারণং নত্থীতি ৰুত্তং হোতি.
২৯৩. অনুৰিচ্চকারন্তি অনুৰিদিতাকারং. রতনত্তযস্স সরণগমনাদিকিরিযং করোতি. সহসা কত্ৰা মা পচ্ছা ৰিপ্পটিসারী অহোসীতি অত্থো. পটাকং পরিহরেয্যুন্তি ধজপটাকং উক্খিপিত্ৰা ‘‘ঈদিসো অম্হাকং সরণং গতো সাৰকো জাতো’’তি নগরে ঘোসেন্তা আহিণ্ডন্তি.
২৯৪. নিমিত্তকম্মস্সাতি মংসখাদননিমিত্তেন উপ্পন্নপাণাতিপাতকম্মস্স.
সীহসেনাপতিৰত্থুআদিকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কপ্পিযভূমিঅনুজাননকথাৰণ্ণনা
২৯৫. অনুপ্পগে এৰাতি পাতোৰ. ওরৰসদ্দন্তি মহাসদ্দং. তং পন অৰত্ৰাপীতি পি-সদ্দেন তথাৰচনম্পি অনুজানাতি. অট্ঠকথাসূতি অন্ধকট্ঠকথাৰিরহিতাসু সেসট্ঠকথাসু. সাধারণলক্খণন্তি অন্ধকট্ঠকথায সহ সব্বট্ঠকথানং সমানং.
চযন্তি অধিট্ঠানউচ্চৰত্থুং. যতো পট্ঠাযাতি যতো ইট্ঠকাদিতো পট্ঠায, যং আদিং কত্ৰা ভিত্তিং উট্ঠাপেতুকামাতি অত্থো. ‘‘থম্ভা পন উপরি উগ্গচ্ছন্তি, তস্মা ৰট্টন্তী’’তি এতেন ইট্ঠকপাসাণা হেট্ঠা পতিট্ঠাপিতাপি যদি চযতো, ভূমিতো ৰা একঙ্গুলমত্তম্পি উগ্গতা তিট্ঠন্তি, ৰট্টন্তীতি সিদ্ধং হোতি.
আরামোতি উপচারসীমাপরিচ্ছিন্নো সকলো ৰিহারো. সেনাসনানীতি ৰিহারস্স অন্তো তিণকুটিআদিকানি সঙ্ঘস্স নিৰাসগেহানি. ৰিহারগোনিসাদিকা নামাতি সেনাসনগোনিসাদিকা. সেনাসনানি হি সযং পরিক্খিত্তানিপি আরামপরিক্খেপাভাৰেন ‘‘গোনিসাদিকানী’’তি ৰুত্তানি. ‘‘উপড্ঢপরিক্খিত্তোপী’’তি ইমিনা ততো ঊনপরিক্খিত্তো যেভুয্যেন অপরিক্খিত্তো নাম, তস্মা অপরিক্খিত্তসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতীতি দস্সেতি. এত্থাতি উপড্ঢাদিপরিক্খিত্তে. কপ্পিযকুটিং লদ্ধুং ৰট্টতীতি গোনিসাদিযা অভাৰেন সেসকপ্পিযকুটীসু তীসু যা কাচি কপ্পিযকুটি কাতব্বাতি অত্থো.
তেসং গেহানীতি এত্থ ভিক্খূনং ৰাসত্থায কতম্পি যাৰ ন দেন্তি, তাৰ তেসং সন্তকংযেৰ ভৰিস্সতীতি দট্ঠব্বং. ৰিহারং ঠপেত্ৰাতি উপসম্পন্নানং ৰাসত্থায কতগেহং ঠপেত্ৰাতি অত্থো. গেহন্তি নিৰাসগেহং, তদঞ্ঞং পন উপোসথাগারাদি সব্বং অনিৰাসগেহং চতুকপ্পিযভূমিৰিমুত্তা পঞ্চমী কপ্পিযভূমি. সঙ্ঘসন্তকেপি হি এতাদিসে গেহে সুট্ঠু পরিক্খিত্তারামত্তেপি অব্ভোকাসে ৰিয অন্তোৰুত্থাদিদোসো নত্থি. যেন কেনচি ছন্নে, পরিচ্ছন্নে চ সহসেয্যপ্পহোনকে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিৰাসগেহে অন্তোৰুত্থাদিদোসো, ন অঞ্ঞত্থ. তেনাহ ‘‘যং পনা’’তিআদি. তত্থ ‘‘সঙ্ঘিকং ৰা পুগ্গলিকং ৰা’’তি ইদং কিঞ্চাপি ভিক্খুনীনং সামঞ্ঞতো ৰুত্তং, ভিক্খূনং পন সঙ্ঘিকং পুগ্গলিকঞ্চ ভিক্খুনীনং, তাসং সঙ্ঘিকং পুগ্গলিকঞ্চ ভিক্খূনং গিহিসন্তকট্ঠানে তিট্ঠতীতি ৰেদিতব্বং.
মুখসন্নিধীতি অন্তোসন্নিহিতদোসো হি মুখপ্পৰেসননিমিত্তং আপত্তিং করোতি, নাঞ্ঞথা. তস্মা ‘‘মুখসন্নিধী’’তি ৰুত্তো.
তত্থ তত্থ খণ্ডা হোন্তীতি উপড্ঢতো অধিকং খণ্ডা হোন্তি. সব্বস্মিং ছদনে ৰিনট্ঠেতি তিণপণ্ণাদিৰস্সপরিত্তাযকে ছদনে ৰিনট্ঠে. গোপানসীনং পন উপরি ৰল্লীহি বদ্ধদণ্ডেসু ঠিতেসুপি জহিতৰত্থুকা হোন্তি এৰ. পক্খপাসকমণ্ডলন্তি একস্মিং পস্সে তিণ্ণং গোপানসীনং উপরি ঠিততিণপণ্ণাদিচ্ছদনং ৰুচ্চতি.
অনুপসম্পন্নস্স দাতব্বো অস্সাতিআদিনা অকপ্পিযকুটিযং ৰুত্থম্পি অনুপসম্পন্নস্স দিন্নে কপ্পিযং হোতি, সাপেক্খদানঞ্চেত্থ ৰট্টতি, পটিগ্গহণং ৰিয ন হোতীতি দস্সেতি.
২৯৯. পাল়িযং কন্তারে সম্ভাৰেসীতি অপ্পভক্খকন্তারে সম্পাপুণি.
কপ্পিযভূমিঅনুজাননকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কেণিযজটিলৰত্থুকথাৰণ্ণনা
৩০০. জটিলোতি আহরিমজটাধরো তাপসৰেসধারকো যঞ্ঞযুত্তো লোকপূজিতো ব্রাহ্মণো. পৰত্তারো পাৰচনৰসেন ৰত্তারো. যেসং সন্তকমিদং, যেহি ৰা ইদং গীতন্তি অত্থো. গীতং পৰুত্তং সমিহিতন্তি অঞ্ঞমঞ্ঞস্স পরিযাযৰচনং ৰুত্তন্তি অত্থো. তদনুগাযন্তীতি তং তেহি পুব্বে গীতং অনুগাযন্তি. এৰং সেসেসু চ.
যাৰকালিকপক্কানন্তি পক্কে সন্ধায ৰুত্তং, আমানি পন অনুপসম্পন্নেহি সীতুদকে মদ্দিত্ৰা পরিস্সাৰেত্ৰা দিন্নপানং পচ্ছাভত্তম্পি কপ্পতি এৰ. অযঞ্চ অত্থো মহাঅট্ঠকথাযং সরূপতো অৰুত্তোতি আহ ‘‘কুরুন্দিযং পনা’’তিআদি. ‘‘উচ্ছুরসো নিকসটো’’তি ইদং পাতব্বসামঞ্ঞেন যামকালিককথাযং ৰুত্তং, তং পন সত্তাহকালিকমেৰাতি গহেতব্বং. ইমে চত্তারো রসাতি ফলপত্তপুপ্ফউচ্ছুরসা চত্তারো.
পাল়িযং অগ্গিহুত্তমুখাতি অগ্গিজুহনপুব্বকা. ছন্দসোতি ৰেদস্স. সাৰিত্তী মুখং পঠমং সজ্ঝাযিতব্বাতি অত্থো. তপতন্তি ৰিজোতন্তানং.
কেণিযজটিলৰত্থুকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
রোজমল্লাদিৰত্থুকথাৰণ্ণনা
৩০১. বহুকতো বুদ্ধে ৰাতি বুদ্ধে কতবহুমানোতি অত্থো. সো খো অহং, ভন্তে আনন্দ, ঞাতীনং দণ্ডভযতজ্জিতো অহোসিন্তি সেসো. এৰঞ্হি সতি ‘‘এৰাহ’’ন্তি পুন অহং-গহণং যুজ্জতি. ৰিৰরীতি ‘‘ৰিৰরতূ’’তি চিন্তামত্তেন ৰিৰরি, ন উট্ঠায হত্থেন.
৩০৩. অঞ্ঞতরোতি সুভদ্দো ৰুড্ঢপব্বজিতো. দ্ৰে দারকাতি সামণেরভূমিযং ঠিতা দ্ৰে পুত্তা. নাল়িযাৰাপকেনাতি নাল়িযা চেৰ থৰিকায চ. সংহরথ ইমেহি ভাজনেহি তণ্ডুলাদীনি সঙ্কড্ঢথাতি অত্থো. ভুসাগারেতি পলালমযে অগারে, পলালপুঞ্জং অব্ভন্তরতো পলালং সঙ্কড্ঢিত্ৰা অগারং কতং হোতি, তত্থাতি অত্থো.
রোজমল্লাদিৰত্থুকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
চতুমহাপদেসকথাৰণ্ণনা
৩০৫. পরিমদ্দন্তাতি উপপরিক্খন্তা. দ্ৰে পটা দেসনামেনেৰ ৰুত্তাতি তেসং সরূপদস্সনপদমেতং. নাঞ্ঞনিৰত্তনপদং পত্তুণ্ণপটস্সাপি দেসনামেন ৰুত্তত্তা.
তুম্বাতি ভাজনানি. ফলতুম্বো নাম লাবুআদি. উদকতুম্বো উদকঘটো. কিলঞ্জচ্ছত্তন্তি ৰেল়ুৰিলীৰেহি ৰাযিত্ৰা কতছত্তং. সম্ভিন্নরসন্তি মিস্সীভূতরসং.
চতুমহাপদেসকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ভেসজ্জক্খন্ধকৰণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.