৫. চম্মক্খন্ধকো
সোণকোল়িৰিসকথাদিৰণ্ণনা
২৪২. চম্মক্খন্ধকে উণ্ণপাৰারণন্তি উভতো লোমানি উট্ঠাপেত্ৰা কতং উণ্ণমযং পাৰারণং, উভতো কপ্পাসপিচুং উট্ঠাপেত্ৰা ৰীতপাৰারোপি অত্থি, ততো নিৰত্তনত্থং ‘‘উণ্ণপাৰারণ’’ন্তি ৰুত্তং.
অড্ঢচন্দপাসাণেতি সোপানমূলে উপড্ঢং অন্তো পৰেসেত্ৰা ঠপিতে অড্ঢপাসাণে. পাল়িযং ৰিহারপচ্ছাযাযন্তি ৰিহারপচ্চন্তে ছাযায, ৰিহারস্স ৰড্ঢমানচ্ছাযাযন্তিপি ৰদন্তি.
২৪৩. ভোগাতি উপযোগত্থে পচ্চত্তৰচনং. অচ্চাযতাতি অতিআযতা খরমুচ্ছনা. সরৰতীতি মধুরসরসংযুত্তা. অতিসিথিলা মন্দমুচ্ছনা. ৰীরিযসমথন্তি ৰীরিযসম্পযুত্তসমথং. তত্থ চ নিমিত্তং গণ্হাহীতি তস্মিঞ্চ সমভাৰে সতি যং আদাসে মুখনিমিত্তং ৰিয নিমিত্তং উপ্পজ্জতি, তং সমথনিমিত্তং, ৰিপস্সনানিমিত্তং, মগ্গনিমিত্তং, ফলনিমিত্তঞ্চ গণ্হাহি নিব্বত্তেহীতি, এৰমস্স অরহত্তপরিযোসানং কম্মট্ঠানং কথিতং.
২৪৪. ছঠানানীতি ছ কারণানি. অধিমুত্তোতি পটিৰিজ্ঝিত্ৰা ঠিতো. নেক্খম্মাধিমুত্তোতিআদি সব্বং অরহত্তৰসেন ৰুত্তং. অরহত্তঞ্হি সব্বকিলেসেহি নিক্খন্তত্তা নেক্খম্মং, তেহেৰ চ পৰিৰিত্তত্তা পৰিৰেকো, ব্যাপজ্জাভাৰতো অব্যাপজ্জং, উপাদানস্স খযন্তে উপ্পন্নত্তা উপাদানক্খযো, তণ্হক্খযন্তে উপ্পন্নত্তা তণ্হক্খযো, সম্মোহাভাৰতো অসম্মোহোতি চ ৰুচ্চতি.
কেৰলং সদ্ধামত্তকন্তি কেৰলং পটিৰেধপঞ্ঞায অসম্মিস্সং সদ্ধামত্তকং. পটিচযন্তি পুনপ্পুনং করণেন ৰড্ঢিং. ৰীতরাগত্তাতি মগ্গপটিৰেধেন রাগস্স ৰিগতত্তা এৰ নেক্খম্মসঙ্খাতং অরহত্তং পটিৰিজ্ঝিত্ৰা সচ্ছিকত্ৰা ঠিতো হোতি. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. পৰিৰেকাধিমুত্তোতি ‘‘পৰিৰেকে অধিমুত্তো অহ’’ন্তি এৰং অরহত্তং ব্যাকরোতীতি অত্থো.
সীলব্বতপরামাসন্তি সীলঞ্চ ৰতঞ্চ পরামসিত্ৰা গহিতগ্গহণমত্তং. সারতো পচ্চাগচ্ছন্তোতি সারভাৰেন জানন্তো. অব্যাপজ্জাধিমুত্তোতি অব্যাপজ্জং অরহত্তং ব্যাকরোতি.
অমিস্সীকতন্তি অমিস্সকতং. কিলেসা হি আরম্মণেন সদ্ধিং চিত্তং মিস্সং করোন্তি, তেসং অভাৰা অমিস্সীকতং. ভুসা ৰাতৰুট্ঠীতি বলৰৰাতক্খন্ধো.
উপাদানক্খযস্স চাতি উপযোগত্থে সামিৰচনং. দিস্ৰা আযতনুপ্পাদন্তি চক্খাদিআযতনানং উপ্পাদঞ্চ ৰযঞ্চ দিস্ৰা. চিত্তং ৰিমুচ্চতীতি ইমায ৰিপস্সনাপটিপত্তিযা ফলসমাপত্তিৰসেন চিত্তং ৰিমুচ্চতি.
সোণকোল়িৰিসকথাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দিগুণাদিউপাহনপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা
২৪৫. সকটৰাহেতি দ্ৰীহি সকটেহি পরিচ্ছিন্নে ৰাহে. ‘‘ৰাহে’’তি বহুৰচনস্স হিরঞ্ঞৰিসেসনত্তেপি সামঞ্ঞাপেক্খায ‘‘হিরঞ্ঞ’’ন্তি একৰচনং কতং.
২৪৬. অদ্দারিট্ঠকৰণ্ণাতি অল্লারিট্ঠফলৰণ্ণা, তিন্তকাকপক্খৰণ্ণাতিপি ৰদন্তি. রজনন্তি উপলিত্তং নীলাদিৰণ্ণং সন্ধায ৰুত্তং. তেনাহ ‘‘চোল়কেন পুঞ্ছিত্ৰা’’তি. তঞ্হি তথা পুঞ্ছিতে ৰিগচ্ছতি. যং পন চম্মস্স দুগ্গন্ধাপনযনত্থং কাল়রত্তাদিরজনেহি রঞ্জিতত্তা কাল়রত্তাদিৰণ্ণং হোতি, তং চোল়াদীহি অপনেতুং ন সক্কা চম্মগতিকমেৰ, তস্মা তং ৰট্টতীতি দট্ঠব্বং.
খল্লকন্তি সব্বপণ্হিপিধানচম্মং, অপরিগল়নত্থং পণ্হিউপরিভাগে অপিধায আরোপনবন্ধনমত্তং ৰট্টতি. ৰিচিত্রাতি সণ্ঠানতো ৰিচিত্রপটা অধিপ্পেতা, ন ৰণ্ণতো সব্বসো অপনেতব্বেসু খল্লকাদীসু পৰিট্ঠত্তা. বিল়ালসদিসমুখত্তা মহাউলূকা ‘‘পক্খিবিল়ালা’’তি ৰুচ্চতি, তেসং চম্মং নাম পক্খলোমমেৰ.
দিগুণাদিউপাহনপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
অজ্ঝারামেউপাহনপটিক্খেপকথাদিৰণ্ণনা
২৫১. উণ্ণাহি কতপাদুকাতি এত্থ উণ্ণামযকম্বলেহি কতা পাদুকা সঙ্গয্হন্তি.
২৫৩. গঙ্গামহকীল়িকাযাতি গঙ্গামহে কীল়িকায. তত্থ হি ইত্থিপুরিসা যানেহি উদককীল়ং গচ্ছন্তি. পীঠকসিৰিকন্তি ফলকাদিনা কতং পীঠকযানং. পটপোতলিকং অন্দোলিকা. সব্বম্পি যানং উপাহনেনপি গন্তুং অসমত্থস্স গিলানস্স অনুঞ্ঞাতং.
২৫৪. ৰাল়রূপানীতি আহরিমানি ৰাল়রূপানি. চতুরঙ্গুলাধিকানীতি উদ্দলোমীএকন্তলোমীহি ৰিসেসদস্সনং. চতুরঙ্গুলতো হি ঊনানি কির উদ্দলোমীআদীসু পৰিসন্তি. ৰানচিত্রো উণ্ণামযত্থরণোতি নানাৰণ্ণেহি উণ্ণামযসুত্তেহি ভিত্তিচ্ছেদাদিৰসেন ৰাযিত্ৰা কতচিত্তত্থরণো. ঘনপুপ্ফকোতি বহলরাগো. পকতিতূলিকাতি তূলপুণ্ণা ভিসি. ৰিকতিকাতি সীহরূপাদিৰসেন ৰানচিত্রাৰ গয্হতি. উদ্দলোমীতি ‘‘উভতোদসং উণ্ণামযত্থরণ’’ন্তি দীঘনিকাযট্ঠকথাযং ৰুত্তং. কোসেয্যকট্টিস্সমযন্তি কোসিযসুত্তানং অন্তরা সুৰণ্ণমযসুত্তানি পৰেসেত্ৰা ৰীতং. সুৰণ্ণসুত্তং কির ‘‘কট্টিস্সং, কসট’’ন্তি চ ৰুচ্চতি. তেনেৰ ‘‘কোসেয্যকসটময’’ন্তি আচরিয-ধম্মপালত্থেরেন ৰুত্তন্তি ৰদন্তি. রতনপরিসিব্বিতন্তি সুৰণ্ণলিত্তং. সুদ্ধকোসেয্যন্তি রতনপরিসিব্বনরহিতং.
অজিনমিগচম্মানং অতিসুখুমত্তা দুপট্টতিপট্টানি কত্ৰা সিব্বন্তীতি ৰুত্তং ‘‘অজিনপ্পৰেণী’’তি. রত্তৰিতানেনাতি সব্বরত্তেন ৰিতানেন. যং পন নানাৰণ্ণং ৰানচিত্তং ৰা লেপচিত্তং ৰা, তং ৰট্টতি. উভতোলোহিতকূপধানেপি এসেৰ নযো. ‘‘চিত্রং ৰা’’তি ইদং পন সব্বথা কপ্পিযত্তা ৰুত্তং, ন পন উভতোউপধানেসু অকপ্পিযত্তা. ন হি লোহিতক-সদ্দো চিত্তে ৰত্ততি, পটলিগ্গহণেনেৰ চিত্তকস্সপি অত্থরণস্স সঙ্গহেতব্বপ্পসঙ্গতো, কাসাৰং পন লোহিতকৰোহারং ন গচ্ছতি. তস্মা ৰিতানেপি উভতোউপধানেপি ৰট্টতি. সচে পমাণযুত্তন্তিআদি অঞ্ঞপ্পমাণাতিক্কন্তস্স বিব্বোহনস্স পটিক্খিত্তভাৰদস্সনত্থং ৰুত্তং, ন পন উচ্চাসযনমহাসযনভাৰদস্সনত্থং তথা অৰুত্তত্তা. তং পন উপধানং উপোসথিকানং গহট্ঠানং ৰট্টতি. উচ্চাসযনমহাসযনমেৰ হি তদা তেসং ন ৰট্টতি. দীঘনিকাযট্ঠকথাদীসু কিঞ্চাপি ‘‘ঠপেত্ৰা তূলিকং সব্বানেৰ গোনকাদীনি রতনপরিসিব্বিতানি ৰট্টন্তী’’তিআদি ৰুত্তং, ৰিনযট্ঠকথাযেৰ কপ্পিযাকপ্পিযভাৰে পমাণন্তি গহেতব্বং.
অজ্ঝারামেউপাহনপটিক্খেপকথাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
গিহিৰিকতানুঞ্ঞাতাদিকথাৰণ্ণনা
২৫৬. অভিনিস্সাযাতি অপস্সায. ৰিসুকাযিকৰিপ্ফন্দিতানন্তি পটিপক্খভূতানং দিট্ঠিচিত্তৰিপ্ফন্দিতানন্তি অত্থো.
২৫৭. যতিন্দ্রিযন্তি মনিন্দ্রিযৰসেন সঞ্ঞতিন্দ্রিযং.
২৫৮. পাল়িযং অট্ঠকৰগ্গিকানীতি সুত্তনিপাতে (সু. নি. ৭৭২ আদযো) অট্ঠকৰগ্গভূতানি সোল়স সুত্তানি. এৰং চিরং অকাসীতি এৰং চিরকালং পব্বজ্জং অনুপগন্ত্ৰা অগারমজ্ঝে কেন কারণেন ৰাসমকাসীতি অত্থো. সো কির মজ্ঝিমৰযে পব্বজিতো, তেন ভগৰা এৰমাহ. এতমত্থং ৰিদিত্ৰাতি কামেসু দিট্ঠাদীনৰা চিরাযিত্ৰাপি ঘরাৰাসেন পক্খন্দন্তীতি এতমত্থং সব্বাকারতো ৰিদিত্ৰা.
আদীনৰং লোকেতি সঙ্খারলোকে অনিচ্চতাদিআদীনৰং. নিরুপধিন্তি নিব্বানং. ‘‘অরিযো ন রমতী পাপে’’তি ইমস্স হেতুমাহ ‘‘পাপে ন রমতী সুচী’’তি. তত্থ সুচীতি ৰিসুদ্ধপুগ্গলো.
২৫৯. কাল়সীহোতি কাল়মুখৰানরজাতি. চম্মং ন ৰট্টতীতি নিসীদনত্থরণং কাতুং ন ৰট্টতি, ভূমত্থরণাদিৰসেন সেনাসনপরিভোগো ৰট্টতেৰ.
গিহিৰিকতানুঞ্ঞাতাদিকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
চম্মক্খন্ধকৰণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.