৮. সহধম্মিকৰগ্গো
১. সহধম্মিকসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৩৪. অট্ঠমৰগ্গস্স পঠমে উপসম্পন্নস্স পঞ্ঞত্তেন ৰচনং, অসিক্খিতুকামস্স লেসেন এৰং ৰচনন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
সহধম্মিকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. ৰিলেখনসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৩৮. দুতিযে অলজ্জিতাতি অলজ্জিতায. এৰং সেসেসুপি. সঞ্চিচ্চ আপত্তিং আপজ্জতীতিআদি ভিক্খুভিক্খুনীনঞ্ঞেৰ ৰুত্তং অলজ্জিলক্খণং, সামণেরাদীনং, পন গহট্ঠানঞ্চ সাধারণৰসেন যথাসকং সিক্খাপদৰীতিক্কমনপটিগূহনাদিতো ৰেদিতব্বং. লজ্জিলক্খণেপি এসেৰ নযো. কিঞ্চাপি কুক্কুচ্চে উপ্পন্নেপি মদ্দিত্ৰা করোন্তো, কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতায করোন্তোপি তঙ্খণিকায অলজ্জিতায এৰং করোন্তি. তথাপি কুক্কুচ্চাদিভেদে ৰিসুং গহিতাতি দট্ঠব্বং.
ৰজ্জিপুত্তকা দসৰত্থুদীপকা. পরূপহারঅঞ্ঞাণকঙ্খাপরৰিতারণাদিৰাদাতি এত্থ অরহত্তং পটিজানন্তানং কুহকানং সুক্কৰিস্সট্ঠিং দিস্ৰা ‘‘মারকাযিকা দেৰতা অসুচিং উপসংহরন্তী’’তিগাহিনো পরূপহারৰাদা নাম. অরহতো সব্বেসং ইত্থিপুরিসাদীনং নামাদিঅজাননে অঞ্ঞাণং, তত্থ সন্নিট্ঠানভাৰেন কঙ্খা, পরতো সুত্ৰা নামাদিজাননেন পরৰিতারণো অত্থীতিৰাদিনো অঞ্ঞাণৰাদা, কঙ্খাৰাদা, পরৰিতারণৰাদা চ তেসং, মহাসঙ্ঘিকাদীনঞ্চ ৰিভাগো কথাৰত্থুপ্পকরণে ৰুত্তো.
চত্তারো মগ্গা চ ফলানি চাতি এত্থ চ-কারেন অভিঞ্ঞাপটিসম্ভিদাপি সঙ্গহিতাতি দট্ঠব্বং. কেচীতি পরিযত্তিধরা ধম্মকথিকা. পুন কেচীতি পটিপত্তিধরা পংসুকূলিকত্থেরা. ইতরে পনাতিআদীসু অযং অধিপ্পাযো – ধম্মকথিকত্থেরা পন পংসুকূলিকত্থেরেহি আভতং সুত্তং সুত্ৰা –
‘‘যাৰ তিট্ঠন্তি সুত্তন্তা, ৰিনযো যাৰ দিপ্পতি;
তাৰ দক্খন্তি আলোকং, সূরিযে অব্ভুট্ঠিতে যথা.
‘‘সুত্তন্তেসু অসন্তেসু, পমুট্ঠে ৰিনযম্হি চ;
তমো ভৰিস্সতি লোকে, সূরিযে অত্থঙ্গতে যথা.
‘‘সুত্তন্তে রক্খিতে সন্তে, পটিপত্তি হোতি রক্খিতা;
পটিপত্তিযং ঠিতো ধীরো, যোগক্খেমা ন ধংসতী’’তি. (অ. নি. অট্ঠ. ১.১.১৩০) –
ইদং সুত্তং আহরিত্ৰা অত্তনোৰ ৰাদং পতিট্ঠপেন্তা পারাজিকানাপজ্জনৰসেন ঠিতা পটিপত্তিসঙ্গহিতা পরিযত্তিযেৰ মূলন্তি আহংসূতি. তেনাহ ‘‘সচে পঞ্চ ভিক্খূ চত্তারি পারাজিকানি রক্খণকা…পে… সাসনং ৰুড্ঢিং ৰিরুল়্হিং গমযিস্সন্তী’’তি. এতেন চ পরিক্খীণে কালে লজ্জিগণং অলভন্তেন ৰিনযধরেন অলজ্জিনোপি পকতত্তে সঙ্গহেত্ৰা তেহি সহ ধম্মামিসসম্ভোগং সংৰাসং করোন্তেন বহূ কুলপুত্তে উপসম্পাদেত্ৰা সাসনং পগ্গহেতুং ৰট্টতীতি ইদং সিজ্ঝতীতি দট্ঠব্বং. গরহিতুকামতা, উপসম্পন্নস্স সন্তিকে সিক্খাপদৰিৰণ্ণনন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
ৰিলেখনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. মোহনসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৪৪. ততিযে পাল়িযং কো পন ৰাদো ভিয্যোতি তেহি অঞ্ঞেহি ভিক্খূহি দিট্ঠদ্ৰত্তিৰারতো ভিয্যো পন ৰিত্থারেন উদ্দিসিযমানে পাতিমোক্খে নিসিন্নপুব্বতা অত্থি চে, তত্থ কিমেৰ ৰত্তব্বং, আপত্তিমোক্খো নত্থি এৰাতি অধিপ্পাযো. তঞ্চ যথাধম্মো কারেতব্বোতি তন্তি কারণত্থে উপযোগৰচনং, তাযাতি অত্থো. যথা ধম্মো চ ৰিনযো চ ঠিতো, তথা তায আপত্তিযা কারেতব্বোতি ৰুত্তং হোতি. মোহারোপনং, তিক্খত্তুং সুতভাৰো, মোহেতুকামস্স মোহনন্তি তীণি অঙ্গানি.
মোহনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. পহারসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৫১. চতুত্থে পাল়িযং কাযপটিবদ্ধেন ৰাতি এত্থ পাসাণাদিনিস্সগ্গিযপহারোপি সঙ্গহিতো.
৪৫২. রত্তচিত্তোতি কাযসংসগ্গরাগেন ৰুত্তং. মেথুনরাগেন পন পহারতো পুরিসাদীসু দুক্কটমেৰ. মোক্খাধিপ্পাযেন দণ্ডকোটিযা সপ্পাদিং ঘট্টেত্ৰা মণ্ডূকাদিং মোচেন্তস্সপি অনাপত্তি এৰ. কুপিততা, উপসম্পন্নস্স ন মোক্খাধিপ্পাযেন পহারোতি দ্ৰে অঙ্গানি.
পহারসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. তলসত্তিকসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৫৭. পঞ্চমে ন পহরিতুকামতায দিন্নত্তা দুক্কটন্তি এত্থ কিমিদং দুক্কটং, পহারপচ্চযা, উদাহু উগ্গিরণপচ্চযাতি? উগ্গিরণপচ্চযাৰ, ন পহারপচ্চযা. ন হি পহরিতুকামতায অসতি তপ্পচ্চযা কাচি আপত্তি যুত্তা, উগ্গিরণস্স পন অত্তনো সভাৰেন অসণ্ঠিতত্তা তপ্পচ্চযা পাচিত্তিযং ন জাতং, অসুদ্ধচিত্তেন কতপযোগত্তা চ এত্থ অনাপত্তি ন যুত্তাতি দুক্কটং ৰুত্তন্তি গহেতব্বং.
৪৫৮. পুব্বেতি অনন্তরসিক্খাপদে. সেসং অনন্তরসদিসমেৰ.
তলসত্তিকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. অমূলকসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৫৯. ছট্ঠে ‘‘অত্তপরিত্তাণং করোন্তা’’তি ইদং ন চ ৰেরমূলিকা অনুদ্ধংসনাতি দস্সনত্থং ৰুত্তং. অনুদ্ধংসনক্খণে পন কোপচিত্তমেৰ উপ্পজ্জতি. তেনেৰ ‘‘দুক্খৰেদন’’ন্তি ৰুত্তং. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.
অমূলকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. কুক্কুচ্চুপ্পাদনসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৬৪. সত্তমে উপসম্পন্নস্স অফাসুকামতা, কুক্কুচ্চুপ্পাদনন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
কুক্কুচ্চুপ্পাদনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. উপস্সুতিসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৭১. অট্ঠমে সুয্যতীতি সুতি, ৰচনং. তস্সা সমীপং উপস্সুতি. সুয্যতি এত্থাতি সুতীতি এৰঞ্হি অত্থে গয্হমানে সৰনট্ঠানসমীপে অঞ্ঞস্মিং অস্সৰনট্ঠানে তিট্ঠতীতি আপজ্জতি. অট্ঠকথাযঞ্চ উপস্সুতি-সদ্দস্সেৰ অত্থং দস্সেতুং ‘‘যত্থ ঠত্ৰা’’তিআদি ৰুত্তং, ন সুতি-সদ্দমত্তস্স.
৪৭৩. একপরিচ্ছেদানীতি কদাচি অকিরিযতো, কদাচি কিরিযতো সমুট্ঠানসামঞ্ঞেন ৰুত্তং. উপসম্পন্নেন চোদনাধিপ্পাযো, সৰনন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
উপস্সুতিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. খিয্যনসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৭৪. নৰমে ধম্মকম্মতা, জাননং, ছন্দং দত্ৰা খিয্যনন্তি তীণি অঙ্গানি.
খিয্যনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. পক্কমনসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৮১. দসমে ৰিনিচ্ছযকথায ধম্মিকতা, তং ঞত্ৰা কম্মতো পট্ঠায একসীমট্ঠস্স সমানসংৰাসিকস্স হত্থপাসৰিজহনন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
পক্কমনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১১. দুব্বলসিক্খাপদৰণ্ণনা
৪৮৪. একাদসমে উপসম্পন্নস্স ধম্মেন লদ্ধসম্মুতিতা, সঙ্ঘেন সদ্ধিং চীৰরং দত্ৰা খিয্যিতুকামতায খিয্যনন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
দুব্বলসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪৮৯. দ্ৰাদসমং ৰুত্তনযমেৰ.
নিট্ঠিতো সহধম্মিকৰগ্গো অট্ঠমো.