২. ভূতগামৰগ্গো

১. ভূতগামসিক্খাপদৰণ্ণনা

৮৯. দুতিযৰগ্গস্স পঠমে নিগ্গহেতুং অসক্কোন্তোতি সাখট্ঠকৰিমানে সাখায ছিজ্জমানায ছিজ্জন্তে তত্থ অছেদনত্থায দেৰতায উপনীতং পুত্তং দিস্ৰাপি কুঠারিনিক্খেপৰেগং নিৰত্তেতুং অসক্কোন্তোতি অত্থো. রুক্খধম্মেতি রুক্খস্স পৰত্তিযং. রুক্খানং ৰিয ছেদনাদীসু অকুপ্পনঞ্হি রুক্খধম্মো নাম.

উপ্পতিতন্তি উপ্পন্নং. ভন্তন্তি ধাৰন্তং. ৰারযেতি নিগ্গণ্হেয্য. ইতরোতি উপ্পন্নং কোধং অনিগ্গণ্হন্তো রাজউপরাজাদীনং রস্মিমত্তগ্গাহকজনো ৰিয ন উত্তমসারথীতি অত্থো. ৰিসটং সপ্পৰিসন্তি সরীরে দাঠাৰণানুসারেন ৰিত্থিণ্ণং ব্যাপেত্ৰা ঠিতং কণ্হসপ্পৰিসং ৰিয. জহাতি ওরপারন্তি পঞ্চোরম্ভাগিযসঞ্ঞোজনানি ততিযমগ্গেন জহাতি. ‘‘ওরপার’’ন্তি হি ওরিমতীরং ৰুচ্চতি. অথ ৰা সোতি ততিযমগ্গেন কোধং ৰিনেত্ৰা ঠিতো ভিক্খু অরহত্তমগ্গেন ওরপারং জহাতীতি অত্থো. তত্থ ওরং নাম সকত্তভাৰো, অজ্ঝত্তিকানি ৰা আযতনানি. পারং নাম পরঅত্তভাৰো, বাহিরানি ৰা আযতনানি. তদুভযে পন ছন্দরাগং জহন্তো ‘‘জহাতি ওরিমপার’’ন্তি ৰুচ্চতি.

৯০. ভৰন্তীতি ৰড্ঢন্তি. অহুৰুন্তীতি বভূৰু. তেনাহ ‘‘জাতা ৰড্ঢিতা’’তি. ভূতানং গামোতি মহাভূতানং হরিততিণাদিভাৰেন সমগ্গানং সমূহো. তব্বিনিমুত্তস্স গামস্স অভাৰং দস্সেতুং ‘‘ভূতা এৰ ৰা গামো’’তি ৰুত্তং. পাতব্য-সদ্দস্স পা পানেতি ধাত্ৰত্থং সন্ধাযাহ ‘‘পরিভুঞ্জিতব্বতা’’তি. সা চ পাতব্যতা ছেদনাদি এৰ হোতীতি আহ ‘‘তস্সা…পে… ভূতগামস্স জাতা ছেদনাদিপচ্চযা’’তি.

৯১. জাত-সদ্দো এত্থ ৰিজাতপরিযাযোতি ‘‘পুত্তং ৰিজাতা ইত্থী’’তিআদীসু ৰিয পসূতৰচনোতি আহ ‘‘পসূতানী’’তি, নিব্বত্তপণ্ণমূলানীতি অত্থো.

তানি দস্সেন্তোতি তানি বীজানি দস্সেন্তো. কারিযদস্সনমুখেনেৰ কারণঞ্চ গহিতন্তি আহ ‘‘বীজতো নিব্বত্তেন বীজং দস্সিত’’ন্তি.

৯২. ‘‘বীজতো সম্ভূতো ভূতগামো বীজ’’ন্তি ইমিনা উত্তরপদলোপেন ‘‘পদুমগচ্ছতো নিব্বত্তং পুপ্ফং পদুম’’ন্তিআদীসু ৰিযাযং ৰোহারোতি দস্সেতি. যং বীজং ভূতগামো নাম হোতীতি নিব্বত্তপণ্ণমূলং সন্ধায ৰদতি. যথারুতন্তি যথাপাঠং.

‘‘সঞ্চিচ্চা’’তি ৰুত্তত্তা সরীরে লগ্গভাৰং ঞত্ৰাপি উট্ঠহতি, ‘‘তং উদ্ধরিস্সামী’’তিসঞ্ঞায অভাৰতো ৰট্টতি. অনন্তক-গ্গহণেন সাসপমত্তিকা গহিতা, নামঞ্হেতং তস্সা সেৰালজাতিযা. মূলপণ্ণানং অভাৰেন ‘‘অসম্পুণ্ণভূতগামো নামা’’তি ৰুত্তং. সো বীজগামেন সঙ্গহিতোতি. অৰড্ঢমানেপি ভূতগামমূলকত্তা ৰুত্তং ‘‘অমূলকভূতগামে সঙ্গহং গচ্ছতী’’তি. নাল়িকেরস্স আৰেণিকং কত্ৰা ৰদতি.

সেলেয্যকং নাম সিলায সম্ভূতা একা গন্ধজাতি. পুপ্ফিতকালতো পট্ঠাযাতি ৰিকসিতকালতো পভুতি. ছত্তকং গণ্হন্তোতি ৰিকসিতং গণ্হন্তো. মকুল়ং পন রুক্খত্তচং অকোপেন্তেনপি গহেতুং ন ৰট্টতি, ফুল্লং ৰট্টতি. হত্থকুক্কুচ্চেনাতি হত্থচাপল্লেন.

‘‘পানীযং ন ৰাসেতব্ব’’ন্তি ইদং অত্তনো পিৰনপানীযং সন্ধায ৰুত্তং, অঞ্ঞেসং পন ৰট্টতি অনুগ্গহিতত্তা. তেনাহ ‘‘অত্তনা খাদিতুকামেনা’’তি. যেসং রুক্খানং সাখা রুহতীতি মূলং অনোতারেত্ৰা পণ্ণমত্তনিগ্গমনমত্তেনপি ৰড্ঢতি. তত্থ কপ্পিযম্পি অকরোন্তো ছিন্ননাল়িকেরৰেল়ুদণ্ডাদযো কোপেতুং ৰট্টতি.

‘‘চঙ্কমিতট্ঠানং দস্সেস্সামী’’তি ৰুত্তত্তা কেৰলং চঙ্কমনাধিপ্পাযেন ৰা মগ্গগমনাধিপ্পাযেন ৰা অক্কমন্তস্স, তিণানং উপরি নিসীদনাধিপ্পাযেন নিসীদন্তস্স চ দোসো নত্থি.

সমণকপ্পেহীতি সমণানং কপ্পিযৰোহারেহি, অবীজনিব্বট্টবীজানিপি কপ্পিযভাৰতো ‘‘সমণকপ্পানী’’তি ৰুত্তানি. অবীজং নাম তরুণঅম্বফলাদীনি. নিব্বট্টেতব্বং ৰিযোজেতব্বং বীজং যস্মিং, তং পনসাদি নিব্বট্টবীজং নাম. কপ্পিযন্তি ৰত্ৰাৰাতি পুব্বকালকিরিযাৰসেন ৰুত্তেপি ৰচনক্খণেৰ অগ্গিসত্থাদিনা বীজগামে ৰণং কাতব্বন্তি ৰচনতো পন পুব্বে কাতুং ন ৰট্টতি, তঞ্চ দ্ৰিধা অকত্ৰা ছেদনভেদনমেৰ দস্সেতব্বং. করোন্তেন চ ভিক্খুনা ‘‘কপ্পিযং করোহী’’তি যায কাযচি ভাসায ৰুত্তেযেৰ কাতব্বং. বীজগামপরিমোচনত্থং পুন কপ্পিযং কারেতব্বন্তি কারাপনস্স পঠমমেৰ অধিকতত্তা. ‘‘কটাহেপি কাতুং ৰট্টতী’’তি ৰুত্তত্তা কটাহতো নীহতায মিঞ্জায ৰা বীজে ৰা যত্থ কত্থচি ৰিজ্ঝিতুং ৰট্টতি এৰ. ভূতগামো, ভূতগামসঞ্ঞিতা, ৰিকোপনং ৰা ৰিকোপাপনং ৰাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

ভূতগামসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. অঞ্ঞৰাদকসিক্খাপদৰণ্ণনা

৯৪. দুতিযে অঞ্ঞং ৰচনন্তি যং দোসৰিভাৰনত্থং পরেহি ৰুত্তৰচনং তং তস্স অননুচ্ছৰিকেন অঞ্ঞেন ৰচনেন পটিচরতি.

৯৮. যদেতং অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচরণৰসেন পৰত্তৰচনং, তদেৰ পুচ্ছিতমত্থং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং ৰদতি পকাসেতীতি অঞ্ঞৰাদকন্তি আহ ‘‘অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচরণস্সেতং নাম’’ন্তি. তুণ্হীভূতস্সেতং নামন্তি তুণ্হীভাৰস্সেতং নামং, অযমেৰ ৰা পাঠো. অঞ্ঞৰাদকং আরোপেতুন্তি অঞ্ঞৰাদে আরোপেতুং. ৰিহেসকন্তি ৰিহেসকত্তং.

৯৯. পাল়িযং ন উগ্ঘাটেতুকামোতি পটিচ্ছাদেতুকামো.

১০০. অনারোপিতে অঞ্ঞৰাদকেতি ৰুত্তদুক্কটং পাল়িযং আগতঅঞ্ঞেনঞ্ঞপটিচরণৰসেন যুজ্জতি, অট্ঠকথাযং আগতনযেন পন মুসাৰাদেন অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচরন্তস্স পাচিত্তিযেন সদ্ধিং দুক্কটং, আরোপিতে ইমিনাৰ পাচিত্তিযং. কেচি পন ‘‘মুসাৰাদপাচিত্তিযেন সদ্ধিং পাচিত্তিযদ্ৰয’’ন্তি ৰদন্তি, ৰীমংসিতব্বং. আদিকম্মিকস্সপি মুসাৰাদে ইমিনাৰ অনাপত্তীতি দট্ঠব্বং. ধম্মকম্মেন আরোপিততা, আপত্তিযা ৰা ৰত্থুনা ৰা অনুযুঞ্জিযমানতা, ছাদেতুকামতায অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচরণং, তুণ্হীভাৰো চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

অঞ্ঞৰাদকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. উজ্ঝাপনকসিক্খাপদৰণ্ণনা

১০৩. ততিযে চিন্তাযনত্থস্স ঝে-ধাতুস্স অনেকত্থতায ওলোকনত্থসম্ভৰতো ৰুত্তং ‘‘ওলোকাপেন্তী’’তি. ছন্দাযাতি লিঙ্গৰিপল্লাসোতি আহ ‘‘ছন্দেনা’’তি.

১০৫. ভিক্খুং লামকতো চিন্তাপনত্থং অঞ্ঞেসং তং অৰণ্ণকথনং উজ্ঝাপনং নাম. অঞ্ঞেসং পন অৰত্ৰা অঞ্ঞমঞ্ঞং সমুল্লপনৰসেন ভিক্খুনো দোসপ্পকাসনং খিয্যনং নামাতি অযমেতেসং ভেদো.

১০৬. অঞ্ঞং অনুপসম্পন্নং উজ্ঝাপেতীতি অঞ্ঞেন অনুপসম্পন্নেন উজ্ঝাপেতি. তস্স ৰা তং সন্তিকেতি তস্স অনুপসম্পন্নস্স সন্তিকে তং সঙ্ঘেন সম্মতং উপসম্পন্নং খিয্যতি. ইধাপি মুসাৰাদেন উজ্ঝাপনাদীনং সম্ভৰতো দুক্কটট্ঠানানি চ আদিকম্মিকস্স অনাপত্তি চ ইমিনা এৰ সিক্খাপদেন ৰুত্তাতি ৰেদিতব্বং সব্বত্থ মুসাৰাদপাচিত্তিযস্স অনিৰত্তিতো. ধম্মকম্মেন সম্মততা, উপসম্পন্নতা, অগতিগমনাভাৰো, তস্স অৰণ্ণকামতা, যস্স সন্তিকে ৰদতি. তস্স উপসম্পন্নতা, উজ্ঝাপনং ৰা খিয্যনং ৰাতি ইমানেত্থ ছ অঙ্গানি.

উজ্ঝাপনকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. পঠমসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা

১১০. চতুত্থে অপঞ্ঞাতেতি অপ্পসিদ্ধে. ইমং পন অট্ঠ মাসে মণ্ডপাদীসু ঠপনসঙ্খাতং অত্থৰিসেসং গহেত্ৰা ভগৰতা পঠমমেৰ সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তন্তি অধিপ্পাযং ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, অট্ঠমাসে’’তিআদিৰচনেন অনুপঞ্ঞত্তিসদিসেন পকাসেত্ৰা ৰিসুং অনুপঞ্ঞত্তি ন ৰুত্তা. পরিৰারে পনেতং অনুজাননৰচনং অনুপঞ্ঞত্তিট্ঠানন্তি ‘‘একা অনুপঞ্ঞত্তী’’তি (পরি. ৬৫-৬৭) ৰুত্তং.

নৰৰাযিমোতি অধুনা সুত্তেন ৰীতকচ্ছেন পলিৰেঠিতমঞ্চো. ওনদ্ধোতি কপ্পিযচম্মেন ওনদ্ধো. তে হি ৰস্সেন সীঘং ন নস্সন্তি. ‘‘উক্কট্ঠঅব্ভোকাসিকো’’তি ইদং তস্স সুখপটিপত্তিদস্সনমত্তং, উক্কট্ঠস্সাপি পন চীৰরকুটি ৰট্টতেৰ. কাযানুগতিকত্তাতি ভিক্খুনো তত্থেৰ নিসীদনভাৰং দীপেতি, তেন চ ৰস্সভযেন সযং অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তস্স আপত্তীতি দস্সেতি. অব্ভোকাসিকানং তেমনত্থায নিযমেত্ৰা দাযকেহি দিন্নম্পি অত্তানং রক্খন্তেন রক্খিতব্বমেৰ.

‘‘ৰলাহকানং অনুট্ঠিতভাৰং সল্লক্খেত্ৰা’’তি ইমিনা গিম্হানেপি মেঘে উট্ঠিতে অব্ভোকাসে নিক্খিপিতুং ন ৰট্টতীতি দীপেতি. তত্র তত্রাতি চেতিযঙ্গণাদিকে তস্মিং তস্মিং অব্ভোকাসে নিযমেত্ৰা নিক্খিত্তা. মজ্ঝতো পট্ঠায পাদট্ঠানাভিমুখাতি যত্থ সমন্ততো সম্মজ্জিত্ৰা অঙ্গণমজ্ঝে সব্বদা কচৰরস্স সঙ্কড্ঢনেন মজ্ঝে ৰালিকা সঞ্চিতা হোতি. তত্থ কত্তব্বৰিধিদস্সনত্থং ৰুত্তং. উচ্চৰত্থুপাদট্ঠানাভিমুখং ৰা ৰালিকা হরিতব্বা. যত্থ ৰা পন কোণেসু ৰালিকা সঞ্চিতা, তত্থ ততো পট্ঠায অপরদিসাভিমুখা হরিতব্বাতি কেচি অত্থং ৰদন্তি. কেচি পন ‘‘সম্মট্ঠট্ঠানস্স পদৰল়ঞ্জেন অৰিকোপনত্থায সযং অসম্মট্ঠট্ঠানে ঠত্ৰা অত্তনো পাদাভিমুখং ৰালিকা হরিতব্বাতি ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি, তত্থ ‘‘মজ্ঝতো পট্ঠাযা’’তি ৰচনস্স পযোজনং ন দিস্সতি.

১১১. ৰঙ্কপাদতামত্তেন কুল়ীরপাদকস্স সেসেহি ৰিসেসো, ন অটনীসু পাদপ্পৰেসনৰিসেসেনাতি দস্সেতুং ‘‘যো ৰা পন কোচী’’তিআদি ৰুত্তং. তস্সাতি উপসম্পন্নস্সেৰ.

নিসীদিত্ৰা…পে… পাচিত্তিযন্তি এত্থ মেঘুট্ঠানাভাৰং ঞত্ৰা ‘‘পচ্ছা আগন্ত্ৰা উদ্ধরিস্সামী’’তি আভোগেন গচ্ছন্তস্স অনাপত্তি, তেন পুনাগন্তব্বমেৰ. কপ্পং লভিত্ৰাতি ‘‘গচ্ছ, মা ইধ তিট্ঠা’’তি ৰুত্তৰচনং লভিত্ৰা.

আৰাসিকানংযেৰ পলিবোধোতি আগন্তুকেসু কিঞ্চি অৰত্ৰা নিসীদিত্ৰা ‘‘আৰাসিকা এৰ উদ্ধরিস্সন্তী’’তি গতেসুপি আৰাসিকানমেৰ পলিবোধো. মহাপচ্চরিৰাদে পন ‘‘ইদং অম্হাক’’ন্তি অৰত্ৰাপি নিসিন্নানমেৰাতি অধিপ্পাযো. ‘‘সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা’’তি ৰুত্তত্তা অনাণত্তিযা পঞ্ঞাপিতত্তাপি দুক্কটে কারণং ৰুত্তং. উস্সারকোতি সরভাণকো. সো হি উদ্ধং উদ্ধং পাল়িপাঠং সারেতি পৰত্তেতীতি উস্সারকোতি ৰুচ্চতি.

১১২. ৰণ্ণানুরক্খণত্থং কতাতি পটখণ্ডাদীহি সিব্বিত্ৰা কতা. ভূমিযং অত্থরিতব্বাতি চিমিলিকায সতি তস্সা উপরি, অসতি সুদ্ধভূমিযং অত্থরিতব্বা. ‘‘সীহচম্মাদীনং পরিহরণেযেৰ পটিক্খেপো’’তি ইমিনা মঞ্চপীঠাদীসু অত্থরিত্ৰা পুন সংহরিত্ৰা ঠপনাদিৰসেন অত্তনো অত্থায পরিহরণমেৰ ন ৰট্টতি, ভূমত্থরণাদিৰসেন পরিভোগো পন অত্তনো পরিহরণং ন হোতীতি দস্সেতি. খন্ধকে হি ‘‘অন্তোপি মঞ্চে পঞ্ঞত্তানি হোন্তি, বহিপি মঞ্চে পঞ্ঞত্তানি হোন্তী’’তি এৰং অত্তনো অত্তনো অত্থায মঞ্চাদীসু পঞ্ঞপেত্ৰা পরিহরণৰত্থুস্মিং –

‘‘ন, ভিক্খৰে, মহাচম্মানি ধারেতব্বানি সীহচম্মং ব্যগ্ঘচম্মং দীপিচম্মং. যো ধারেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৰ. ২৫৫) –

পটিক্খেপো কতো. তস্মা ৰুত্তনযেনেৰেত্থ অধিপ্পাযো দট্ঠব্বো. দারুমযপীঠন্তি ফলকমযপীঠমেৰ. পাদকথলিকন্তি অধোতপাদং যস্মিং ঘংসন্তা ধোৰন্তি, তং দারুফলকাদি.

১১৩. ‘‘আগন্ত্ৰা উদ্ধরিস্সামীতি গচ্ছতী’’তি ৰুত্তত্তা অঞ্ঞেনপি কারণেন অনোতাপেন্তস্সপি আগমনে সাপেক্খস্স অনাপত্তি. তেনেৰ মাতিকাট্ঠকথাযং ‘‘মঞ্চাদীনং সঙ্ঘিকতা, ৰুত্তলক্খণে দেসে সন্থরণং ৰা সন্থরাপনং ৰা, অপলিবুদ্ধতা, আপদায অভাৰো, নিরপেক্খতা, লেড্ডুপাতাতিক্কমো’’তি (কঙ্খা. অট্ঠ. পঠমসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা) এৰমেত্থ নিরপেক্খতায সদ্ধিং ছ অঙ্গানি ৰুত্তানি.

পঠমসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. দুতিযসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা

১১৬. পঞ্চমে পাৰারো কোজৰোতি পচ্চত্থরণত্থাযেৰ ঠপিতা উগ্গতলোমা অত্থরণৰিসেসা. এত্তকমেৰ ৰুত্তন্তি অট্ঠকথাসু ৰুত্তং. সেনাসনতোতি সব্বপচ্ছিমসেনাসনতো.

১১৭. কুরুন্দট্ঠকথাযং ৰুত্তমেৰত্থং সৰিসেসং কত্ৰা দস্সেতুং ‘‘কিঞ্চাপি ৰুত্তো’’তিআদি আরদ্ধং. ৰত্তব্বং নত্থীতি রুক্খমূলস্স পাকটত্তা ৰুত্তং. পলুজ্জতীতি ৰিনস্সতি.

১১৮. যেন মঞ্চং ৰা পীঠং ৰা ৰীনন্তি, তং মঞ্চপীঠকৰানং. সিলুচ্চযলেণন্তি পব্বতগুহা. ‘‘আপুচ্ছনং পন ৰত্ত’’ন্তি ইমিনা আপত্তি নত্থীতি দস্সেতি. ৰুত্তলক্খণসেয্যা, তস্সা সঙ্ঘিকতা, ৰুত্তলক্খণে ৰিহারে সন্থরণং ৰা সন্থরাপনং ৰা, অপলিবুদ্ধতা, আপদায অভাৰো, অনপেক্খস্স দিসাপক্কমনং, উপচারসীমাতিক্কমোতি ইমানেত্থ সত্ত অঙ্গানি.

দুতিযসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. অনুপখজ্জসিক্খাপদৰণ্ণনা

১১৯. ছট্ঠে অনুপৰিসিত্ৰাতি সমীপং পৰিসিত্ৰা.

১২২. উপচারং ঠপেত্ৰাতি দিযড্ঢহত্থূপচারং ঠপেত্ৰা. সঙ্ঘিকৰিহারতা, অনুট্ঠাপনীযভাৰজাননং, সম্বাধেতুকামতা, উপচারে নিসীদনং ৰা নিপজ্জনং ৰাতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি.

অনুপখজ্জসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. নিক্কড্ঢনসিক্খাপদৰণ্ণনা

১২৬. সত্তমে কোট্ঠকানীতি দ্ৰারকোট্ঠকানি.

১২৮. ‘‘সকলসঙ্ঘারামতো নিক্কড্ঢিতুং ন ৰট্টতী’’তি ইদং অননুরূপতো ৰুত্তং. পাপগরহিতায হি অকুপিতচিত্তেন নিক্কড্ঢাপেন্তস্স ইমিনা সিক্খাপদেন আপত্তি নত্থি ‘‘কুপিতো অনত্তমনো’’তি ৰুত্তত্তা. অঞ্ঞাপেক্খা আপত্তি ন দিস্সতি. পাল়িযং ‘‘অলজ্জিং নিক্কড্ঢতী’’তিআদীসু চিত্তস্স লহুপরিৰত্তিতায অন্তরন্তরা কোপে উপ্পন্নেপি অনাপত্তি অলজ্জিতাদিপচ্চযেনেৰ নিক্কড্ঢনস্স আরদ্ধত্তা. সঙ্ঘিকৰিহারো, উপসম্পন্নস্স ভণ্ডনকারকভাৰাদিৰিনিমুত্ততা, কোপেন নিক্কড্ঢনং ৰা নিক্কড্ঢাপনং ৰাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

নিক্কড্ঢনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. ৰেহাসকুটিসিক্খাপদৰণ্ণনা

১২৯. অট্ঠমং উত্তানমেৰ. সঙ্ঘিকো ৰিহারো, অসীসঘট্টৰেহাসকুটি, হেট্ঠাপরিভোগতা, অপটাণিদিন্নে আহচ্চপাদকে নিসীদনং ৰা নিপজ্জনং ৰাতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি.

ৰেহাসকুটিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. মহল্লকৰিহারসিক্খাপদৰণ্ণনা

১৩৫. নৰমে ‘‘মহল্লকো নাম ৰিহারো সস্সামিকো’’তি ৰুত্তত্তা সঞ্ঞাচিকায কুটিযা অনাপত্তীতি ৰদন্তি. যস্সাতি ৰিহারস্স. সা অপরিপূরূপচারাপি হোতীতি ৰিৰরিযমানং কৰাটং যং ভিত্তিং আহনতি, সা সামন্তা কৰাটৰিত্থারপ্পমাণা উপচাররহিতাপি হোতীতি অত্থো. আলোকং ৰাতপানং সন্ধেতি ঘটযতীতি আলোকসন্ধীতি কৰাটং ৰুচ্চতি. দ্ৰারৰাতপানূপচারতো অঞ্ঞত্থ পুনপ্পুনং লিম্পনাদিং করোন্তস্স পিণ্ডগণনায পাচিত্তিযং.

কেচি পন ‘‘পাল়িযং পাচিত্তিযস্স অৰুত্তত্তা দুক্কট’’ন্তি ৰদন্তি. অধিট্ঠাতব্বন্তি সংৰিধাতব্বং. হরিতে ঠিতো অধিট্ঠাতি. আপত্তি দুক্কটস্সাতি হরিতযুত্তে খেত্তে ঠত্ৰা ছাদেন্তস্স দুক্কটন্তি অত্থো. কেচি পন ‘‘তাদিসে খেত্তে ৰিহারং করোন্তস্স দুক্কট’’ন্তি ৰদন্তি, তং পাল়িযা ন সমেতি.

১৩৬. উজুকমেৰ ছাদনন্তি ছাদনমুখৰট্টিতো পট্ঠায যাৰ পিট্ঠিৰংসকূটাগারকণ্ণিকাদি, তাৰ ইট্ঠকাদীহি উজুকং ছাদনং. ইমিনা পন যেন সব্বস্মিং ৰিহারে একৰারং ছাদিতে তং ছাদনং একমগ্গন্তি গহেত্ৰা পাল়িযং ‘‘দ্ৰে মগ্গে’’তিআদি ৰুত্তং. পরিযাযেন ছাদনম্পি ইমিনাৰ নযেন যোজেতব্বন্তি ৰদন্তি, তং ‘‘পুনপ্পুনং ছাদাপেসী’’তি ইমায পাল়িযা চ ‘‘সব্বম্পি চেতং ছদনং ছদনূপরি ৰেদিতব্ব’’ন্তি ইমিনা অট্ঠকথাৰচনেন চ সমেতি.

পাল়িযং ‘‘মগ্গেন ছাদেন্তস্স পরিযাযেন ছাদেন্তস্সা’’তি ইদঞ্চ ইট্ঠকাদীহি, তিণপণ্ণেহি চ ছাদনপ্পকারভেদদস্সনত্থং ৰুত্তং. কেচি পন ‘‘পন্তিযা ছাদিতস্স ছদনস্স উপরি ছদনমুখৰট্টিতো পট্ঠায উদ্ধং উজুকমেৰ একৰারং ছাদনং একমগ্গন্তি গহেত্ৰা ‘দ্ৰে মগ্গে’তিআদি ৰুত্তং, ন পন সকলৰিহারছাদনং. এস নযো পরিযাযেন ছাদনেপী’’তি ৰদন্তি, তং পাল়িঅট্ঠকথাহি ন সমেতি.

ততিযায মগ্গন্তি এত্থ ততিযাযাতি উপযোগত্থে সম্পদানৰচনং, ততিযং মগ্গন্তি অত্থো. অযমেৰ ৰা পাঠো. তিণপণ্ণেহি লব্ভতীতি তিণপণ্ণেহি ছাদেত্ৰা উপরি উল্লিত্তাৰলিত্তকরণং সন্ধায ৰুত্তং. কেৰলং তিণকুটিযা হি অনাপত্তি ৰুত্তা. তিণ্ণং মগ্গানন্তি মগ্গৰসেন ছাদিতানং তিণ্ণং ছদনানং. তিণ্ণং পরিযাযানন্তি এত্থাপি এসেৰ নযো. মহল্লকৰিহারতা, অত্তনো ৰাসাগারতা, উত্তরি অধিট্ঠানন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

মহল্লকৰিহারসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. সপ্পাণকসিক্খাপদৰণ্ণনা

১৪০. দসমে মাতিকাযং সপ্পাণকউদকং তিণেন ৰা মত্তিকায ৰা সিঞ্চেয্য, ছড্ডেয্যাতি অত্থো. অথ ৰা উদকং গহেত্ৰা বহি সিঞ্চেয্য, তস্মিঞ্চ উদকে তিণং ৰা মত্তিকং ৰা আহরিত্ৰা পক্খিপেয্যাতি অজ্ঝাহরিত্ৰা অত্থো ৰেদিতব্বো. তেনাহ ‘‘সকটভারমত্তঞ্চেপী’’তিআদি. ইদন্তি তিণমত্তিকপক্খিপনৰিধানং. ৰুত্তন্তি মাতিকাযং ‘‘তিণং ৰা মত্তিকং ৰা’’তি এৰং ৰুত্তং, অট্ঠকথাসু ৰা ৰুত্তং.

ইদঞ্চ সিক্খাপদং বাহিরপরিভোগং সন্ধায ৰত্থুৰসেন ৰুত্তং অব্ভন্তরপরিভোগস্স ৰিসুং ৰক্খমানত্তা. তদুভযম্পি ‘‘সপ্পাণক’’ন্তি কত্ৰা ৰধকচিত্তং ৰিনাৰ সিঞ্চনে পঞ্ঞত্তত্তা ‘‘পণ্ণত্তিৰজ্জ’’ন্তি ৰুত্তং. ৰধকচিত্তে পন সতি সিক্খাপদন্তরেনেৰ পাচিত্তিযং, ন ইমিনাতি দট্ঠব্বং. উদকস্স সপ্পাণকতা, ‘‘সিঞ্চনেন পাণকা মরিস্সন্তী’’তি জাননং, তাদিসমেৰ চ উদকং ৰিনা ৰধকচেতনায কেনচিদেৰ করণীযেন তিণাদীনং সিঞ্চনন্তি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি.

সপ্পাণকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিট্ঠিতো সেনাসনৰগ্গো দুতিযো.

‘‘ভূতগামৰগ্গো’’তিপি এতস্সেৰ নামং.