৫. পঠমপৰারণসিক্খাপদৰণ্ণনা

২৩৬. যাৰদত্থপৰারণায পৰারিতা কিঞ্চাপি ‘‘পৰারিতা’’ইচ্চেৰ অধিপ্পেতা অট্ঠুপ্পত্তিযাৰ, অথ খো পচ্ছিমাৰ ইধাধিপ্পেতা.

২৩৭. ‘‘অলমেতং সব্ব’’ন্তি ৰুত্তত্তা অতিরিত্তং নাম হোতি. ভিক্খুস্স ইদম্পি তে অধিকং, ইতো অঞ্ঞং ন লচ্ছতীতি কির অত্থো.

২৩৮-৯. ‘‘অসনং পঞ্ঞাযতী’’তি এতেনেৰ ‘‘ভুত্তাৰী’’তি এতস্স সিদ্ধত্তা ৰিসুং অত্থসিদ্ধি নত্থি. যদি অত্থি, অঙ্গানং ছক্কত্তদস্সনন্তি. ৰুত্তম্পি চেতন্তিআদি পৰারণঙ্গানং পঞ্চকত্তদস্সনং. ৰরকোতি যো কোচি ৰরকো. ‘‘পৰারণং পন জনেতিযেৰাতি ৰিসুং সিত্থং ৰোদকং করোন্তি, পৰারণং ন জনেতি. যাগুং ৰা পিৰন্তো পঠমং উদকং পিৰতি, ৰট্টতি. অৰসিট্ঠং হেট্ঠাসিত্থং পৰারণং ন জনেতী’’তি লিখিতং. উপতিস্সত্থেরো ‘‘জনেতিযেৰা’’তি ৰদতি, তং ন ইচ্ছন্তি আচরিযা. ভজ্জিতপিট্ঠন্তি তণ্ডুলচুণ্ণমেৰ. ভজ্জিতসত্তুযো পিণ্ডেত্ৰা কতমোদকো সত্তুমোদকো.

‘‘যাগুসিত্থমত্তানেৰ দ্ৰে…পে… পটিক্খিপতি, ন পৰারেতী’’তি ৰুত্তত্তা পরচঙ্কমচ্ছাদযো পক্খিপিত্ৰা পক্কযাগুং পিৰন্তো সচে অঞ্ঞং তাদিসংযেৰ পটিক্খিপতি, পৰারণা ন হোতীতি কির ধম্মসিরিত্থেরো. সচে অঞ্ঞং পটিক্খিপতি, ন পৰারেতি. কস্মা? অসনসঙ্খাতস্স ৰিপ্পকতভোজনস্সাভাৰতো. ভোজনসালাযং ভুঞ্জন্তো চে, অত্তনো অপাপুণনকোট্ঠাসং অভিহটং পটিক্খিপতি, ন পৰারেতি. কামং পটিক্খিপতি, পত্তে পন আরামিকো আকিরতি, ততো ভুঞ্জিতুং ন ৰট্টতি. ইদঞ্হি বুদ্ধপ্পটিকুট্ঠঅনেসনায উপ্পন্নেযেৰ সঙ্গহং গচ্ছতি. যথা হি সঙ্ঘতো উদ্ধটপিণ্ডং দুস্সীলো দেতি, তং পটিক্খিপতি, ন পৰারেতি, এৰংসম্পদমিদং. ‘‘ৰিসভাগো লজ্জী চে দেতি, তং তেন সম্ভোগং অকত্তুকামতায পটিক্খিপতি, পৰারেতীতি অপরে’’তি ৰুত্তং. পরিৰেসনাযাতি ভত্তগ্গে. ‘‘মংসেন রসং, মংসঞ্চ রসঞ্চ মংসরসন্তি আপজ্জনতো ‘মংসরস’ন্তি ৰুত্তে পটিক্খেপতো হোতি, মংসস্স রসং মংসরসন্তি ৰিগ্গহো নাধিপ্পেতো’’তি ৰুত্তং. মংসকরম্বকো নাম…পে… ৰট্টতীতি সুদ্ধযাগু এৰ হোতি. অপ্পৰারণমিস্সককরম্বকোযেৰ হোতি, তস্মা ন পৰারেতি, তেন ৰুত্তং পরতো ‘‘ইদঞ্চ করম্বকেন ন সমানেতব্ব’’ন্তিআদি, তস্মা ‘‘তং অভিহরিত্ৰা কঞ্জিযং গণ্হথা’তি ৰদন্তং পটিক্খিপতি, পৰারণা ন হোতী’’তি চ ‘‘মিস্সকযাগুং গণ্হথা’তি অৰুত্তত্তা ‘সম্মিস্সিতং ৰিসুং কত্ৰা দেতী’তি ৰুত্তত্তা’’তি চ ৰুত্তং, যস্মা যাগুমিস্সকন্তি এত্থ পদদ্ৰযে পৰারণারহস্স নামগ্গহণং নত্থি, তস্মা তত্র চে যাগু বহুতরা ৰা হোতি সমসমা ৰা, ন পৰারেতি. কস্মা? তত্থ অভিহারকপটিক্খেপকানং যাগুসঞ্ঞত্তা. যাগু চে মন্দা, ভত্তং বহুতরং, পৰারেতি. কস্মা? তেসং উভিন্নম্পি তত্থ ভিন্নসঞ্ঞত্তাতি তক্কো আচরিযস্স. ভত্তমিস্সকে পৰারণারহস্স নামস্স সব্ভাৰতো সব্বদা পৰারেতি এৰ. মিস্সকে পন ৰুত্তনযেন কারণং ৰত্তব্বং. ৰিসুং কত্ৰা দেতীতি যথা ভত্তসিট্ঠং ন পততি, তথা গাল়্হং হত্থেন পীল়েত্ৰা পরিস্সাৰেত্ৰা দেতি.

অকপ্পিযকতন্তি এত্থ ‘‘কপ্পিযং অকারাপিতেহি কদলিপ্ফলাদীহি সদ্ধিং অতিরিত্তং কপ্পিযং কারাপেত্ৰাপি তং কদলিপ্ফলাদিং ঠপেত্ৰা অৰসেসং ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. অমিস্সকরসত্তা পুন তানি কপ্পিযং কারাপেত্ৰা অঞ্ঞস্মিং ভাজনে ঠপেত্ৰা অতিরিত্তং কারেত্ৰা ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. কস্মা? পুব্বে তেসু ৰিনযকম্মস্স অনারুল়্হত্তা’’তি ৰদন্তি. ‘‘ভুত্তাৰিনা চ পৰারিতেন আসনা ৰুট্ঠিতেন কত’’ন্তি ৰচনতো ভুত্তাৰিনা অপ্পৰারিতেন আসনা ৰুট্ঠিতেন কত্তব্বন্তি সিদ্ধং, তস্মা ‘‘পাতোৰ অদ্ধানং গচ্ছন্তেসু দ্ৰীসু একো পৰারিতো অৰুট্ঠিতো তত্থ নিসীদতি, সো ইতরেন পিণ্ডায চরিত্ৰা লদ্ধং ভিক্খং অত্তনা অভুত্ৰাপি ‘অলমেতং সব্ব’ন্তি কাতুং লভতি এৰা’’তি ৰুত্তং, তং সুক্কপক্খে ‘‘ভুত্তাৰিনা কতং হোতী’’তি ইমিনাৰ সিদ্ধং, তস্মিং পক্খে অত্তনো সত্তঙ্গানি ন পূরেন্তি, কণ্হপক্খে পটিভাগেন সত্ত ৰুত্তানীতি ৰেদিতব্বং. ভুত্তাৰিনা অপ্পৰারিতেন আসনা ৰুট্ঠিতেন, অৰুট্ঠিতেন ৰা কতং হোতি, ৰট্টতি. ‘‘পৰারিতেন আসনা অৰুট্ঠিতেনেৰা’’তি ইমং পন অত্থৰিকপ্পং দীপেতুং ‘‘সত্তঙ্গানি ৰুত্তানী’’তিপি ৰত্তুং ৰট্টতি. সো পুন কাতুং ন লভতি পঠমং কতস্স পুন তেনেৰ কত্তব্বপ্পসঙ্গতো. যঞ্চ অকতং, তং কত্তব্বন্তি হি ৰুত্তং. অথ সোৰ পঠমো পুন কত্তুকামো হোতি, অঞ্ঞস্মিং ভাজনে পুব্বে অকতং কাতুং লভতি. দুতিযো পঠমভাজনেপি কাতুং লভতি. ‘‘যেন অকতং, তেন কাতব্ব’’ন্তি হি ৰুত্তং. ইমমেৰত্থং সন্ধায ‘‘যেন যং পঠমং কপ্পিযং কতং, তমেৰ সো পুন কাতুং ন লভতি, অঞ্ঞেন কাতব্ব’’ন্তি লিখিতং. তত্থ তন্তি তং পঠমং কতন্তি অত্থো. পেসেত্ৰা কারেতব্বন্তি এত্থ অনুপসম্পন্নো চে গতো, তত্রট্ঠেন একেন ভিক্খুনা পটিগ্গাহেত্ৰা অপরেন কারেতব্বন্তি তত্থ একোৰ এৰমেৰ কাতুং ন লভতীতি. ‘‘যং কিঞ্চি গিলানং উদ্দিস্সা’তিআদিৰচনতো ৰিহারাদীসু গিলানস্স পাপুণনকোট্ঠাসম্পি গিলানাতিরিত্তং নাম, তস্মা ৰট্টতী’’তি ৰদন্তি. আহারত্থাযাতি ৰিকালে এৰাতি একে.

২৪১. কাযকম্মং অজ্ঝোহরণতো. ৰচীকম্মং ৰাচায ‘‘অতিরিত্তং করোথ ভন্তে’’তি অকারাপনেনাতি ৰেদিতব্বং.

পঠমপৰারণসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.