৯. রতনৰগ্গো

১. অন্তেপুরসিক্খাপদৰণ্ণনা

৪৯৪-৭. যথা ভগৰন্তং পযিরুপাসতি, এৰমাকারেন নারহতাযং পুরিসো পাপো হোতুং, ন হোতি পাপোতি অত্থো, কারণত্থং ৰা. তন্তি নিপাতমত্তং, যতোতি ৰা অত্থো. হত্থিসম্মদ্দন্তি সঙ্ঘাটসম্মদ্দো, অক্কমনং চুণ্ণতাতি অত্থো.

৪৯৮. রতনং নাম অগ্গমহেসী, তথাপি ইধ অঞ্ঞাপি দেৰিগোত্তা ন রক্খতি, অনাপত্তিৰারে ‘‘ন মহেসী হোতী’’তি ৰচনাভাৰতো. সচে খত্তিযোৰ হোতি, নাভিসিত্তো. অভিসিত্তোযেৰ হোতি, ন খত্তিযো রক্খতীতি আচরিযো. অনাপত্তিৰারে মাতিকাট্ঠকথাযং অঙ্গভাৰেন চ ৰুত্তত্তা অভিসিত্তভাৰোৰপমাণং. সেসং উক্কট্ঠপরিচ্ছেদোতি একে.

৫০০-৫০১. ‘‘ন সযনিঘরে সযনিঘরসঞ্ঞী’’তি তিকচ্ছেদোপি এত্থ লব্ভতি. ন সযনিঘরং নাম অপরিক্খিত্তরুক্খমূলাদি.

অন্তেপুরসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. রতনসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫০৪. ‘‘অধিৰাসেন্তু গহপতিনো ভত্ত’’ন্তি চ ‘‘মে গহপতিনো’’তি চ অত্থি.

৫০৬. কুরুন্দিৰচনেন ঘরেপি যদি ভিক্খূ আসঙ্কন্তি, তত্থ ঠত্ৰা আচিক্খিতব্বন্তি ৰুত্তং হোতি. পতিরূপাতি ‘‘রতনসম্মতে পংসুকূলগ্গহণং ৰা রতনে নিরুস্সুক্কগমনং ৰা’’তি লিখিতং. ‘‘তাৰকালিকৰসেনপি অনামাসং পটিগ্গণ্হিতুং ন লভতী’’তি ৰদন্তি. সমাদপেত্ৰাতি যাচিত্ৰা ‘‘উদ্দিস্স অরিযা তিট্ঠন্তি, এসা অরিযান যাচনা’’তি (জা. ১.৭.৫৯) ৰুত্তনযেন.

রতনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. ৰিকালগামপ্পৰিসনসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫১১-২. অহিনা ডট্ঠৰত্থুম্হি সো ভিক্খু সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা গতো, তস্স কুক্কুচ্চং উদপাদি. অদিন্নাদানে ৰুত্তনযেনাতি গামো গামূপচারোতি ইদং সন্ধায ৰুত্তং.

ৰিকালগামপ্পৰিসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. সূচিঘরসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫১৭. তন্তি ভেদনকং. অস্সাতি পাচিত্তিযস্স পঠমং ভেদনকং কত্ৰা পচ্ছা দেসেতব্বত্তা. এস নযো ইতরেসুপি.

৫২০. ৰাসিজটেতি ৰাসিদণ্ডকে.

সূচিঘরসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. মঞ্চসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫২১-২. ‘‘উচ্চে মঞ্চে’’তি চ ‘‘উচ্চা মঞ্চে’’তি চ কত্থচি. আযতোতি ৰিত্থতো. অট্ঠঙ্গুলপাদকন্তি ভাৰনপুংসকং, অট্ঠঙ্গুলপ্পমাণং পাদকং ৰা.

মঞ্চসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. তূলোনদ্ধসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫২৮. পোটকিতূলন্তি যং কিঞ্চি তিণতূলং. পটিলাভেন উদ্দালেত্ৰা পাচিত্তিযং দেসেতব্বন্তি এত্থ কিঞ্চাপি পটিলাভমত্তেনেৰ পাচিত্তিযন্তি ৰিয দিস্সতি, পরিভোগেযেৰ পন আপত্তি দট্ঠব্বা, ‘‘অঞ্ঞেন কতং পটিলভিত্ৰা পরিভুঞ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি ৰচনং এত্থ সাধকং.

তূলোনদ্ধসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. নিসীদনসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৩১. কিঞ্চাপি নিসীদনস্স জাতি ন দিস্সতি এত্থ, তথাপি চীৰরক্খন্ধকে অনুঞ্ঞাতত্তা, ‘‘নৰ চীৰরানি অধিট্ঠাতব্বানী’’তি এত্থ চ পরিযাপন্নত্তা চীৰরজাতিযেৰস্স জাতীতি ৰেদিতব্বা. ‘‘সন্থতসদিসং সন্থরিত্ৰাতি সদস’’ন্তি পুব্বে ৰুত্তনিসীদনসন্থতত্তা উপমেতি. লাভে সদসং, অলাভে অদসম্পি ৰট্টতীতি একে, তং ন যুত্তং. ‘‘নিসীদনং নাম সদসং ৰুচ্চতী’’তি তস্স সণ্ঠাননিযমনতো.

নিসীদনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. কণ্ডুপটিচ্ছাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৩৯. যদি কণ্ডুপটিচ্ছাদি নাম অধোনাভি উব্ভজাণুমণ্ডলা উপ্পন্নকণ্ডুপীল়কাদিপটিচ্ছাদিকা অধিপ্পেতা, তস্স সুগতস্স সুগতৰিদত্থিযা দীঘসো চতস্সো ৰিদত্থিযো তিরিযং দ্ৰেতি ইদম্পি অতিমহন্তং পমাণং দিস্সতি. সব্বো হি পুরিসো অত্তনো অত্তনো ৰিদত্থিযা সত্তৰিদত্থিকো হোতি, সুগতস্স চ একাৰিদত্থি মজ্ঝিমস্স পুরিসস্স তিস্সো ৰিদত্থিযো হোন্তি, তস্মা কণ্ডুপটিচ্ছাদি পকতিপুরিসস্স পমাণং আপজ্জতি তিরিযং, দীঘসো পন দিগুণং আপজ্জতীতি. আপজ্জতু, উক্কট্ঠপরিচ্ছেদো তস্সা, চে ইচ্ছতি, সব্বম্পি সরীরং পটিচ্ছাদেস্সতি, সব্বসরীরগতসঙ্ঘাটি ৰিয বহুগুণং কত্ৰা নিৰাসেতুকামো নিৰাসেস্সতীতি অযং ভগৰতো অধিপ্পাযো সিযা.

কণ্ডুপটিচ্ছাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. ৰস্সিকসাটিকসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৪২. ৰস্সিকসাটিকাপি উক্কট্ঠপটিচ্ছেদৰসেন অনুঞ্ঞাতা. ৰস্সকালে কেচি সঙ্ঘাটিপরিভোগেনেৰ পরিভুঞ্জিস্সন্তীতি অযং ভগৰতো অধিপ্পাযো সিযা. কিঞ্চাপি ইমিনা তক্কেন অনুঞ্ঞাতা, ‘‘অপ্পমাণিকাযো কণ্ডুপটিচ্ছাদিযো ধারেন্তি, ৰস্সিকসাটিকাযো ধারেন্তী’’তি ইমস্মিং ৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তত্তা পন অঞ্ঞথা পুণ্ণপরিচ্ছেদতো অধিকপ্পমাণাযো তে ভিক্খূ ধারেসুন্তি কত্ৰা এতপরমতা তাসং অনুঞ্ঞাতাতি ৰেদিতব্বা. এসেৰ নযো দসমেপি.

ৰস্সিকসাটিকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. নন্দত্থেরসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৫১. তত্থ ভিসিং ৰা বিব্বোহনং ৰা করোতীতি দীঘসো বহূনং ভিক্খূনং সাধারণত্থং করোতীতি যুজ্জতি.

নন্দত্থেরসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সমত্তো ৰণ্ণনাক্কমেন রতনৰগ্গো নৰমো.

পাচিত্তিযকণ্ডৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. পাটিদেসনীযকণ্ডো

১. পঠমপাটিদেসনীযসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৫৩-৫. ‘‘পটিদেসেতব্বাকারদস্সন’’ন্তি অট্ঠকথাযং ৰুত্তত্তা পাল়িযং আগতৰসেনেৰ আপত্তি দেসেতব্বা, ন অঞ্ঞথা. ‘‘অন্তরঘরে অন্তরঘরসঞ্ঞী’’তিআদিনা চ ‘‘খাদনীযভোজনীযে অখাদনীযঅভোজনীযসঞ্ঞী’’তিআদিনা চ ‘‘ভিক্খুনিযা অভিক্খুনিসঞ্ঞী’’তিআদিনা চ নযেন অপরেপি তযো তিকচ্ছেদা যোজেত্ৰা দস্সেতব্বা.

পঠমপাটিদেসনীযসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. দুতিযপাটিদেসনীযসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫৫৯. ‘‘নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তীতি পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরেন ভোজনেন নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তী’’তি কিঞ্চাপি ৰুত্তং, অথ খো অকপ্পিযনিমন্তনেন নিমন্তিততা এত্থ ন অঙ্গং, মাতিকাট্ঠকথাযং ৰা ইধ ৰা অনাপত্তিৰারে লেসাভাৰতো, তস্মা ‘‘নিমন্তিতা’’তি পদস্স অত্থো পুব্বে আচিণ্ণৰসেনেৰ ৰুত্তো. অপরেপি তযো তিকচ্ছেদা যোজেত্ৰা দস্সেতব্বা পদভাজনে ৰুত্তত্তাতি ৰেদিতব্বং. যথা তথা হি ভুঞ্জন্তানং তাদিসং ভিক্খুনিং অৰারেন্তানং পাটিদেসনীযমেৰ. ‘‘এসা ৰোসাসতি নাম, ৰোসাসন্তী’’তি চ দুৰিধো পাঠো. ‘‘অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে’’তি ৰচনেন পুন ‘‘গারয্হং আৰুসো ধম্ম’’ন্তি একৰচনং ৰিরুদ্ধন্তি. পঠমং অজ্ঝোহারেযেৰ আপন্নং সন্ধায ৰুত্তং, তথা অঞ্ঞত্রাপি আগচ্ছতি ‘‘আপজ্জিম্হা’’তি ৰচনতো. একেন বহূনম্পি ৰট্টতীতি কেচি, তং ন সুন্দরং. ‘‘তেহি ভিক্খূহী’’তিআদিনা পাঠে ৰুত্তত্তাতি মম তক্কো. একেন সহেৰ ‘‘অহং আপজ্জি’’ন্তিপি ৰত্তব্বন্তি একেন দ্ৰীহি তীহি দেসেতব্বতো, সব্বেহি এৰং ৰত্তুং ৰট্টতি. ‘‘আপজ্জিম্হাতি সহেৰা’’তি ৰদন্তি. একেন চে অৰারিতো, ‘‘অহং, আৰুসো, গারয্হং ধম্মং আপজ্জি’’ন্তিপি ৰত্তব্বং.

দুতিযপাটিদেসনীযসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫৬২-৫৭০. ততিযচতুত্থসিক্খাপদানি উত্তানত্থানিযেৰ.

পাটিদেসনীযকণ্ডৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. সেখিযকণ্ডো

১. পরিমণ্ডলৰগ্গৰণ্ণনা

৫৭৬. ‘‘সিক্খিতসিক্খেনাতি চতূহি মগ্গেহী’’তি ৰুত্তং. যস্মা অট্ঠঙ্গুলমত্তং ওতারেত্ৰা নিৰত্থমেৰ নিসিন্নস্স চতুরঙ্গুলমত্তং হোতি, তস্মা উভোপেতে অট্ঠকথাৰাদা একপরিচ্ছেদা, ‘‘অড্ঢতেয্যহত্থ’’ন্তি সুখুমং, একপত্তং ৰা সন্ধায ৰুত্তং. তঞ্হি যথাঠানেন তিট্ঠতি. দুপট্টং সন্ধায ‘‘দ্ৰিহত্থপ্পমাণম্পী’’তি ৰুত্তন্তি উপতিস্সত্থেরো. একপট্টং, দ্ৰিপট্টং ৰা হেট্ঠিমপরিচ্ছেদেন ‘‘দ্ৰিহত্থপ্পমাণ’’ন্তি ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. ৰুত্তঞ্হি নিস্সগ্গিযঅট্ঠকথাযং ‘‘তিরিযং দ্ৰিহত্থোপি ৰট্টতী’’তি, তঞ্চ খো অলাভে এৰ ‘‘অলাভে তিরিযং দ্ৰিহত্থপ্পমাণম্পি ৰট্টতী’’তি ৰুত্তত্তা. ইদং সব্বং অধিট্ঠানুপগং সন্ধায ৰুত্তং. ৰিরুদ্ধং দিস্ৰা সজ্জেতব্বং. নো চে সজ্জেতি, দুক্কটং. সচিত্তকং পণ্ণত্তিৰিজাননচিত্তেনেৰ ‘‘অনাদরিযং পটিচ্চা’’তি ৰুত্তত্তা, ন ৰত্থুৰিজাননচিত্তেন ‘‘ইদমেৰং কত’’ন্তি জানতোপি আপত্তিযা অভাৰতো. ফুস্সদেৰত্থেরৰাদোপি একেন পরিযাযেন যুজ্জতি. তথা উপতিস্সত্থেরৰাদোপি. পঞ্ঞত্তেপি সিক্খাপদে অপঞ্ঞত্তেপি যং পকতিযা ৰজ্জং, তং লোকৰজ্জং. ইদং পন পঞ্ঞত্তেযেৰ ৰজ্জং, নাপঞ্ঞত্তে, তস্মা ইতরলোকৰজ্জেন অসদিসত্তা ন লোকৰজ্জং. পণ্ণত্তিতো পট্ঠায ৰজ্জতো পণ্ণত্তিৰজ্জং. অনাদরিযচিত্তেনেৰ আপজ্জিতব্বত্তা সচিত্তকং, তস্স চিত্তস্স তিৰেদনত্তা তিৰেদনং. যস্মা অনাদরিযচিত্ততা নাম কেৰলং অকুসলমেৰ, তঞ্চ পকতিযা ৰজ্জং, তস্মা ইদং লোকৰজ্জং. সঞ্চিচ্চ ৰীতিক্কমনং নাম দোমনস্সিকস্সেৰ হোতীতি দুক্খৰেদনং. গণ্ঠিপদে পন ‘‘পাণাতিপাতাদি ৰিয নিৰাসনাদিদোসো লোকগরহিতো ন হোতীতি পণ্ণত্তিৰজ্জন্তি ফুস্সদেৰত্থেরো’’তি লিখিতং.

৫৭৭. ৰিহারেপীতি বুদ্ধুপট্ঠানাদিকালে, তস্মা ‘‘পারুপিতব্ব’’ন্তি উত্তরাসঙ্গকিচ্চৰসেন ৰুত্তং. পঠমদুতিযসিক্খাপদেসু পরিল়াহাদিপচ্চযা কপ্পতি, ন অন্তরঘরপটিসংযুত্তেসু.

৫৮২. ‘‘একস্মিং পন ঠানে ঠত্ৰা’’তি এত্থ ‘‘গচ্ছন্তোপি পরিস্সযাভাৰং ওলোকেতুং লভতিযেৰ. তথা গামে পূজ’’ন্তি লিখিতং, তং পন ‘‘একস্মিং ঠানে ঠত্ৰা’’তি ৰুত্তত্তা তাদিসং অন্তরাযং সন্ধায ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং.

পরিমণ্ডলৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. উজ্জগ্ঘিকৰগ্গৰণ্ণনা

৫৮৬. হসনীযস্মিন্তি হেত্ৰত্থে ভুম্মং, হসিতব্বৰত্থুকারণাতি অত্থো. অন্তরঘরে উচ্চাসদ্দেন অনুমোদনাদিং করোন্তস্স অনাপত্তি কির. তথা হি মহিন্দত্থেরোপি হত্থিসালাদীসু মহাজনস্স কথেসি.

৫৯১. কেচি ভিক্খূ ‘‘পরিক্খারট্ঠপনমত্তেন ৰাসূপগতো হোতী’’তি ৰদন্তি, তং তেসং মতিমত্তমেৰ. ভিক্খুনিযো চে ৰাসূপগা হোন্তি, ভিক্খুনুপস্সযোৰ কপ্পিযভূমি. ‘‘যত্থ ভিক্খুনিযো একরত্তম্পি ৰসন্তি, অযং ভিক্খুনুপস্সযো’’তি (পাচি. ১৬১) ৰচনতো তাসং সমীপং ৰা তাহি গহিতৰাসাগারং ৰা ‘‘গচ্ছামী’’তি গচ্ছতো যথাসুখং গন্তুং ৰট্টতি. ন হি তাৰতা তং ঘরং অন্তরঘরসঙ্খ্যং গচ্ছতীতি নো তক্কোতি আচরিযো.

উজ্জগ্ঘিকৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. খম্ভকতৰগ্গৰণ্ণনা

৬০৪. সূপো পত্তপ্পমাণৰণ্ণনাযং ৰুত্তাকারো. ওলোণী ৰুচ্চতি কুধিতং, গোরসতো পূরা থূপিতোতি অত্থো.

৬০৫. হেট্ঠা ওরোহতীতি এত্থ ‘‘ওরোহনপ্পমাণে সতি একদেসে থূপীকতেপি অনাপত্তী’’তি ৰদন্তি. ‘‘পত্তস্স পন হেট্ঠা চ উপরি চ পদুমিনিপণ্ণাদীহি পটিচ্ছাদেত্ৰা ওদহন্তিযা লদ্ধং নাম ৰট্টতী’’তি চ ৰদন্তি. এত্থ ‘‘যস্মা ‘সমতিত্তিকো পিণ্ডপাতো পটিগ্গহেতব্বো’তি ৰচনং পিণ্ডপাতো সমপুণ্ণো পটিগ্গহেতব্বোতি দীপেতি, তস্মা অত্তনো হত্থগতে পত্তে পিণ্ডপাতো দিয্যমানো থূপীকতোপি চে হোতি, ৰট্টতীতি দীপেতি. ‘থূপীকতং পিণ্ডপাতং পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্সা’তি হি ৰচনং পঠমং থূপীকতং পিণ্ডপাতং পচ্ছা পটিগ্গণ্হতো, আপত্তীতি দীপেতি. পত্তেন পটিগ্গণ্হতো চেপি থূপীকতং হোতি, ৰট্টতি অথূপীকতস্স পটিগ্গহিতত্তা. পযোগো পন নত্থি অঞ্ঞত্র পুব্বদেসা’’তি চ ‘‘সমতিত্তিকন্তি ৰা ভাৰনপুংসক’’ন্তি চ ৰদন্তি, তস্মা ৰিচারেত্ৰা গহেতব্বং.

খম্ভকতৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. সক্কচ্চৰগ্গৰণ্ণনা

৬০৯. সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদে ‘‘সূপো নাম দ্ৰে সূপা’’তি ন ৰুত্তং সূপগ্গহণেন পণীতভোজনেহি অৰসেসানং সব্বভোজনানং সঙ্গণ্হনত্থং. অনাপত্তিৰারে চস্স ‘‘ঞাতকানং পৰারিতানং অঞ্ঞস্সত্থায অত্তনো ধনেনা’’তি ইদং অধিকং. কত্থচি পোত্থকে ‘‘অনাপত্তি অসঞ্চিচ্চ অসতিযা অজানন্তস্স গিলানস্স আপদাসূ’’তি এত্তকমেৰ ৰুত্তং, তং ন, ‘‘সমসূপকং পিণ্ডপাতং ভুঞ্জিস্সামী’’তি ইমস্স অনাপত্তিৰারে ‘‘অঞ্ঞস্সত্থাযা’’তি কত্থচি লিখিতং, তঞ্চ পমাদৰসেন লিখিতং. ‘‘মুখে পক্খিপিত্ৰা পুন ৰিপ্পটিসারী হুত্ৰা ওগিলিতুকামস্সপি সহসা চে পৰিসতি, এত্থ ‘অসঞ্চিচ্চা’তি ৰুচ্চতি. ৰিঞ্ঞত্তম্পি অৰিঞ্ঞত্তম্পি একস্মিং ঠানে ঠিতং সহসা অনুপধারেত্ৰা গহেত্ৰা ভুঞ্জন্তো ‘অসতিযা’তি ৰুচ্চতী’’তি লিখিতং, অনাপত্তিৰারে একচ্চেসু পোত্থকেসু ‘‘রসরসেতি লিখিতং, তং গহেতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং.

সক্কচ্চৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. কবল়ৰগ্গৰণ্ণনা

৬১৮. ‘‘সব্বং হত্থ’’ন্তি ৰচনতো একদেসং মুখে পক্খিপন্তস্স অনাপত্তীতি একচ্চে. ‘‘সব্বন্তি ৰচনতো একদেসম্পি ন ৰট্টতী’’তি ৰদন্তি, তং যুত্তং অনাপত্তিৰারে অৰিসেসিতত্তা.

৬২৪. সিত্থাৰকারকে ‘‘কচৰরং ছড্ডেন্তং সিত্থং ছড্ডিয্যতী’’তি চ ‘‘কচৰরং ছড্ডেন্তো’’তি চ পাঠো.

কবল়ৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. সুরুসুরুৰগ্গৰণ্ণনা

৬২৭. ‘‘সুরুসুরু’’ন্তি চ ‘‘সুরোসুরো’’তি চ পাঠো. সীতীকতোতি সীতঙ্কো. ‘‘সিলকবুদ্ধোতি অরিযানং পরিহাসৰচনমেৰেত’’ন্তি লিখিতং.

৬৩১. পটিক্কূলৰসেনাতি এত্থ যদি পটিক্কূলৰসেন পটিক্খিত্তং, ‘‘সেয্যথাপি কামভোগিনো’’তি ন ৰত্তব্বং. ন হি তে পটিক্কূলং করোন্তীতি চে? ন, ইস্সরিযলিঙ্গৰসেন গহণসম্ভৰতো. তে হি অনাদরা হোন্তি. পত্তধোৰনন্তি পত্তধোৰনোদকং ভোজনপটিসংযুত্তং.

৬৩৪. ‘‘ছত্তপাদুকায’’ন্তি চ ‘‘ছত্তপাদে’’তি চ পাঠো.

৬৩৭. চাপোতি সত্তখাদনৰধো. ‘‘সেসা সব্বা ধনুৰিকতি কোদণ্ডে পৰিট্ঠা’’তি চ লিখিতং, পটিমুক্কন্তি পৰেসিতং, লগ্গিতং হোতীতি অত্থো.

সুরুসুরুৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. পাদুকৰগ্গৰণ্ণনা

৬৪০. সযং যানগতো হুত্ৰা, যথা যানগতস্স ৰে.

অলং ৰত্তুং তথা নালং, সছত্তো ছত্তপাণিনো.

যথা এত্থ, এৰং অঞ্ঞত্রাপি.

৬৪৭. ছপকৰত্থুস্মিং ‘‘সচাহং ন লভিস্সামী’’তি পাঠো, ‘‘দস চে ন লভিস্সামী’’তি চ অত্থি, ‘‘ৰত্থুস্মিং অগিলানস্সা’’তি চ আগচ্ছতি, তং ন সুন্দরং, সিক্খাপদেযেৰ সুন্দরং. থোমিতোতি অহম্পি জানামীতি সম্বন্ধো. যা ধনযসলাভসঙ্খাতা ৰুত্তি ৰিনিপাতেন হোতি সম্পরাযে অপাযেসু ৰিনিপাতহেতু হুত্ৰা পৰত্ততি. অথ ৰা ৰিনিপাতেনাতি হেত্ৰত্থে করণৰচনং, ৰিনিপাতনায পৰত্ততীতি অধিপ্পাযো. অধম্মচরণেন অধম্মচরণায. ‘‘অস্মা কুম্ভিমিৰা’’তি চ পঠন্তি.

পাদুকৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পকিণ্ণকৰণ্ণনা

কাযৰাচাচিত্ততো সমুট্ঠহন্তীতি কত্ৰা ‘‘সমনুভাসনসমুট্ঠানানী’’তি ৰুত্তানি. সমনুভাসনং কিরিযং. ইমানি কিরিযানি. ধম্মদেসনসমুট্ঠানানি ৰাচাচিত্ততোতি এত্থ কাযৰচীৰিঞ্ঞত্তিভাৰতো উজ্জগ্ঘিকউচ্চাসদ্দাদীসু ৰিয ‘‘কাযৰাচাচিত্ততো’’তি ৰত্তব্বানীতি চে? ন ৰত্তব্বানি. নিসীদনগমনাহারপক্খিপনাদিকাযৰিঞ্ঞত্তিযা সব্ভাৰা তত্থ যুত্তং, ন ধম্মদেসনে তাদিসস্সাভাৰা.

পকিণ্ণকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সেখিযকণ্ডৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. সত্তাধিকরণসমথৰণ্ণনা

‘‘যেভুয্যসিকা কাতব্বা…পে… তিণৰত্থারকো কাতব্বো, সো পুগ্গলো’’তি চ লিখিতং.

সত্তাধিকরণসমথৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ভিক্খুৰিভঙ্গো নিট্ঠিতো.

নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স