৯. সাসঙ্কসিক্খাপদৰণ্ণনা
৬৫২. ‘‘তিণ্ণং চীৰরানং অঞ্ঞতরং চীৰরন্তি ইদং তিচীৰরে এৰ অযং ৰিধি, ইতরস্মিং যথাসুখন্তি দস্সনত্থং ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি. ‘‘অতিরেকছারত্তং ৰিপ্পৰসন্তী’’তি তস্মিংযেৰ সেনাসনে ৰাসো ন ৰিপ্পৰাসোতি কত্ৰা ৰুত্তং. কস্মা? চীৰরপ্পৰত্তিজাননতো. এত্থ কিঞ্চাপি ‘‘আরঞ্ঞকং নাম সেনাসনং পঞ্চধনুসতিকং পচ্ছিম’’ন্তি ৰচনতো অতিরেকতোপি ৰুত্তং, আরঞ্ঞকমেৰ পন সেনাসনং হোতি, ধুতঙ্গং রক্খতি চীৰরপ্পৰত্তিজাননপলিবোধসম্ভৰতো.
৬৫৩. ‘‘গাৰুততো অতিরেকপ্পমাণেন লভতী’’তি যং ৰুত্তং, তং কথং পঞ্ঞাযতীতি চে? ‘‘সিযা চ তস্স ভিক্খুনো কোচিদেৰ পচ্চযো তেন চীৰরেন ৰিপ্পৰাসাযা’’তি ৰচনতো. যোজনপ্পমাণেপি সিযাতি চে? ন, ‘‘পুন গামসীমং ওক্কমিত্ৰা ৰসিত্ৰা পক্কমতী’’তি অনাপত্তিৰারে অনুঞ্ঞাতত্তা. যদি এৰং ‘‘যোজনপ্পমাণে ন লভতী’’তি ইদং কিন্তি? ইদং নিবদ্ধাৰাসৰসেনেৰ ৰুত্তং. তত্থ ধুতঙ্গং ভিজ্জতীতি? ন ভিজ্জতি, কিন্তু ন ইধ ধুতঙ্গাধিকারো অত্থীতি. অথ কস্মা ‘‘অযং ধুতঙ্গচোরোতি ৰেদিতব্বো’’তি ৰুত্তন্তি? অসম্ভৰতো. কথং পঞ্ঞাযতীতি? অঙ্গেসু অভাৰতো. ধুতঙ্গধরস্স পতিরূপসেনাসনদীপনতো ধুতঙ্গধরতা তস্স সিদ্ধা. ৰচনপ্পমাণতোতি চে? ন, ৰচনপ্পমাণতো চ পাল়িযেৰ পমাণং. ‘‘অনাপত্তি পুন গামসীমং ওক্কমিত্ৰা ৰসিত্ৰা পক্কমতী’’তি হি ৰুত্তং. গামসীমা নিক্খমিত্ৰা কিত্তকং কালং ৰসিত্ৰা পক্কমিতব্বন্তি চে? পুনদিৰসেযেৰ, তস্মা অট্ঠমো অরুণো নিবদ্ধাৰাসে ৰা গন্তব্বট্ঠানে ৰা উট্ঠেতব্বোতি একে. অন্তোছারত্তন্তি একে. যাৰ নিবদ্ধাৰাসং ন কপ্পেতীতি একে. যাৰ মগ্গপরিস্সমৰিনোদনাতি একে. সতি অন্তরাযে অন্তোছারত্তং ৰসতি, অনাপত্তি. নিবদ্ধাৰাসকপ্পনে সতি অরুণুগ্গমনে আপত্তি. সচে তংসত্তমো দিৰসো, তদহেৰ নিক্খিত্তচীৰরং গহেতব্বং, পচ্চুদ্ধরিতব্বং ৰাতি একে. সচে অন্তরা নৰমগ্গপাতুভাৰেন ৰা নৰগামসন্নিৰেসেন ৰা, তং সেনাসনং অঙ্গসম্পত্তিতো পরিহাযতি. তদহেৰ চীৰরং গহেতব্বং ৰা পচ্চুদ্ধরিতব্বং ৰা. ছারত্তং ৰিপ্পৰসন্তস্স চে পরিহাযতি, অনাপত্তি অনুঞ্ঞাতদিৰসত্তাতি একে. আপত্তি এৰ অনঙ্গসম্পত্তিতোতি একে. যুত্ততরং পনেত্থ ৰিচারেত্ৰা গহেতব্বং. সচে ধুতঙ্গধরো হোতি, গামসীমাযং অৰসিত্ৰা পচ্ছিমপ্পমাণযুত্তে ঠানে ৰসিত্ৰা পক্কমিতব্বং. পঠমং বদ্ধঅৰিপ্পৰাসসীমো চে গামো হোতি, অঞ্ঞস্মিম্পি মাসে অন্তোসীমায ৰসতো অনাপত্তি. পোরাণগণ্ঠিপদে ‘‘যথাৰুত্তসেনাসনে ৰসন্তেনাপি ছারত্তমেৰ চীৰরং গামে নিক্খিপিতব্বন্তি অধিপ্পাযেন অঞ্ঞং অন্তোছারত্তম্পি অঞ্ঞম্পি ৰসতো আপত্তিযেৰা’’তি ৰুত্তং.
সাসঙ্কসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.