৭. ততুত্তরিসিক্খাপদৰণ্ণনা

৫২২-৪. পগ্গাহিকসালং ৰাতি দুস্সপসারং ৰা. হত্থেন পগ্গহেত্ৰা ঠত্ৰা সালাযং পসারেতব্বদুস্সং পসারেন্তীতি চোদনা. তিচীৰরিকেনেৰাতি ৰিনযতিচীৰরিকেন. সো হি অধিট্ঠহিত্ৰা ঠপিতপরিক্খারচোল়াদীসু সন্তেসুপি তিচীৰরে অচ্ছিন্নে সন্তরুত্তরপরমং ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা গহেতুং লভতি. অঞ্ঞথাপীতি ‘‘পমাণিকং তিচীৰরং পরিক্খারচোল়ৰসেন অধিট্ঠহিত্ৰা পরিভুঞ্জতো তস্মিং নট্ঠে বহূনিপি গহেতুং লভতি, ন সন্তরুত্তরপরম’’ন্তি চ, তস্মা তং ৰিভাগন্তি ‘‘তিচীৰরিকস্স তং ৰিভাগন্তি অত্থো, ন পরিক্খারচোল়িকস্সা’’তি চ কেচি ৰদন্তি. আচরিযো পন ‘‘অঞ্ঞেনাতি অতিচীৰরিকেন, অঞ্ঞথাতি ইতো ৰুত্তগ্গহণপরিচ্ছেদতো অঞ্ঞেনা’’তি এত্তকমেৰ ৰদতি. অঞ্ঞথাতি পন সচে তীণিপি নট্ঠানি, সন্তরুত্তরপরমং গণ্হিতব্বং, সচে দ্ৰে ৰা একং ৰা নট্ঠং, তেন ‘‘অঞ্ঞথাপী’’তি দস্সনত্থং ৰুত্তন্তি একে. গণ্ঠিপদেসু ৰিচারণা এৰ নত্থি, তস্মা উপপরিক্খিত্ৰা গহেতব্বং. পকতিযা সন্তরুত্তরেন চরতি, সাসঙ্কসিক্খাপদৰসেন ৰা তংসম্মুতিৰসেন ৰা ততিযস্স অলাভেন ৰা.

৫২৬. ‘‘পমাণমেৰ ৰট্টতী’’তি সল্লেখদস্সনত্থং ৰুত্তং. তং মিচ্ছা গহেত্ৰা ঞাতকাদিট্ঠানে তদুত্তরি গণ্হন্তস্স আপত্তীতি চে? তং পাল়িযা ন সমেতি, ‘‘অনাপত্তি ঞাতকানং পৰারিতান’’ন্তি হি পাল়ি. এত্থ চ পৰারিতা নাম অচ্ছিন্নকালতো পুব্বে এৰ পৰারিতা, ন অচ্ছিন্নকালে. ‘‘অভিহট্ঠুং পৰারেয্যা’’তি হি ৰুত্তং, তস্মা যো অচ্ছিন্নকালস্সত্থায পৰারেতি, উভোপি অপ্পৰারিতা এৰাতি ৰেদিতব্বা. তে হি অচ্ছিন্নকারণা নট্ঠকারণাৰ দেন্তি নাম. অপিচ যথা পিট্ঠিসমযে সতুপ্পাদং কত্ৰা ঞাতকপৰারিতট্ঠানতো ৰস্সিকসাটিকং নিপ্ফাদেন্তস্স তেন সিক্খাপদেন নিস্সগ্গিযং, তথা ইধাপি ঞাতকপৰারিতট্ঠানেপি অচ্ছিন্ননট্ঠকারণা ন ৰট্টতি, তস্মা ‘‘অট্ঠকথাসু পমাণমেৰ ৰট্টতী’তি ৰুত্তৰচনমেৰ পমাণ’’ন্তি ধম্মসিরিত্থেরো আহ, তং অযুত্তং, কস্মা? যস্মা ইদং সিক্খাপদং তদুত্তরি ৰিঞ্ঞাপেন্তস্স পঞ্ঞত্তং, তস্মিঞ্চ ‘‘অঞ্ঞাতকো গহপতি ৰা গহপতানী ৰা’’তি মাতিকায পাল়ি, ৰিভঙ্গে চ ‘‘অঞ্ঞাতকো নাম মাতিতো ৰা…পে… অসম্বদ্ধো’’তি পাল়ি, অনাপত্তিৰারে চ ‘‘ঞাতকানং পৰারিতান’’ন্তি পাল়ি, তস্মা তিৰিধাযপি পাল়িযা ন সমেতীতি অযুত্তমেৰ, তস্মা কেৰলং সল্লেখমেৰ সন্ধায ৰুত্তন্তি অপরে. উপরি কাণমাতাসিক্খাপদে অট্ঠকথাসু পন ‘‘তেসম্পি পাথেয্যপহেণকত্থায পটিযত্ততো পমাণমেৰ ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং, ন পন ‘‘পাল়িযা ন সমেতী’’তি ৰুত্তং, ন তত্থ চ ইধ চ নানাকরণং পঞ্ঞাযতি, তস্মা থেরস্স লদ্ধি সুন্দরা ৰিয মম খাযতি, ৰীমংসিতব্বং. যস্মা পনিদং সিক্খাপদং অঞ্ঞস্সত্থায ৰিঞ্ঞাপনৰত্থুস্মিংযেৰ পঞ্ঞত্তং, তস্মা ইধ ‘‘অঞ্ঞস্সত্থাযা’’তি ন ৰুত্তং. ‘‘সেসং উত্তানত্থমেৰা’’তি পাঠো. ‘‘অঞ্ঞস্সত্থাযা’’তি নিদানৰিরোধতো ন ৰুত্তং. তথাপি অনন্তরে ৰুত্তনযেন লব্ভতীতি আচরিযো. এৰরূপেসু গহপতিপটিসংযুত্তসিক্খাপদেসু কিঞ্চাপি ‘‘গহপতি নাম যো কোচি অগারং অজ্ঝাৰসতী’’তি ৰুত্তং, তথাপি পঞ্চ সহধম্মিকে ঠপেত্ৰা অৰসেসা চ সিক্খাপচ্চক্খাতকো চ তিত্থিযো চ ৰেদিতব্বো.

ততুত্তরিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.