৫. সঞ্চরিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা
২৯৭. অহম্হি দুগ্গতাতি অহং অম্হি দুগ্গতা. অহং খ্ৰয্যোতি এত্থ অয্যোতি বহুৰচনং হোতি.
২৯৮. ওযাচন্তীতি নীচং কত্ৰা দেৰে যাচন্তি. আযাচন্তীতি উচ্চং কত্ৰা আদরেন যাচন্তি. অলঙ্কারাদীহি মণ্ডিতো কেসসংৰিধানাদীহি পসাধিতো. ‘‘মণ্ডিতকরণে দুক্কট’’ন্তি ৰদন্তি.
পদভাজনীযৰণ্ণনা
৩০৩. সহ পরিদণ্ডেন ৰত্তমানাতি অত্থো. ছন্দৰাসিনী নাম ‘‘পিযা পিযং ৰসেতী’’তি পাল়ি, পুরিসং ৰাসেতীতি অধিপ্পাযো. ‘‘পিযো পিযং ৰাসেতী’’তি অট্ঠকথা.
তং কিরিযং সম্পাদেস্সতীতি অৰস্সং আরোচেন্তিযা চে আরোচেতীতি অত্থো. দ্ৰিন্নং মাতাপিতূনং চে আরোচেতি, সঙ্ঘাদিসেসোতি ৰিনযৰিনিচ্ছযে ‘‘ৰত্থু ওলোকেতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. ৰত্থুম্হি চ ‘‘উদাযিত্থেরো গণিকায আরোচেসী’’তি ৰুত্তং. তং ‘‘মাতাদীনম্পি ৰদতো ৰিসঙ্কেতো নত্থী’’তি অট্ঠকথাৰচনতো নিপ্পযোজনং. তং পনেতন্তি আচরিযস্স ৰচনং. মাতুরক্খিতং ব্রূহীতি পেসিতস্স গন্ত্ৰা মাতাপিতুরক্খিতং ৰদতো তস্স তস্সা মাতুরক্খিতভাৰেপি সতি ৰিসঙ্কেতমেৰ, কস্মা? ‘‘পিতুরক্খিতাদীসু অঞ্ঞতরং ৰদন্তস্স ৰিসঙ্কেত’’ন্তি ৰুত্তত্তা ইতরথা আদি-সদ্দো নিরত্থকো সিযা. একং দসকং ইতরেন দসকেন যোজেত্ৰা পুব্বে সুক্কৰিস্সট্ঠিযং ৰুত্তনযত্তা মাতুরক্খিতায মাতা অত্তনো ধীতুসন্তিকং পহিণতীতি গহেতব্বং.
৩৩৮. অনভিনন্দিত্ৰাতি ৰচনমত্তমেৰ, যদিপি অভিনন্দতি, যাৰ সাসনং নারোচেতি, তাৰ ‘‘ৰীমংসিতো’’তি ন ৰুচ্চতি. সাসনারোচনকালেতি আণাপকস্স সাসনৰচনক্খণে. ততিযপদে ৰুত্তনযেনাতি একঙ্গসম্পত্তিযা দুক্কটন্তি অত্থো. ৰত্থুগণনায সঙ্ঘাদিসেসোতি উভযৰত্থুগণনায কির.
৩৩৯. চতুত্থে অনাপত্তীতি এত্থ পন ‘‘পটিগ্গণ্হাতি ন ৰীমংসতি ন পচ্চাহরতি, অনাপত্তীতি এত্থ ৰিয ‘গচ্ছন্তো ন সম্পাদেতি, আগচ্ছন্তো ৰিসংৰাদেতী’তি অনাপত্তিপাল়িযাপি ভৰিতব্বন্তি দস্সনত্থং ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি, একচ্চেসু পোত্থকেসু ‘‘অত্থী’’তিপি.
ৰিনীতৰত্থুৰণ্ণনা
৩৪১. অলংৰচনীযাতি ন ৰচনীযা, নিৰারণে অলং-সদ্দো. থেরপিতা ৰদতীতি জিণ্ণপিতা ৰদতীতি অত্থো. কিঞ্চাপি এত্থ ‘‘ইত্থী নাম মনুস্সিত্থী ন যক্খী ন পেতী ন তিরচ্ছানগতা, পুরিসো নাম মনুস্সপুরিসো ন যক্খো’’তিআদি নত্থি, তথাপি কাযসংসগ্গাদীসু ‘‘মনুস্সিত্থী’’তি ইত্থীৰৰত্থানস্স কতত্তা ইধাপি মনুস্সিত্থী এৰাতি পঞ্ঞাযতি. মেথুনপুব্বভাগত্তা মনুস্সউভতোব্যঞ্জনকো চ থুল্লচ্চযৰত্থুকোৰ হোতি, সেসা মনুস্সপণ্ডকউভতোব্যঞ্জনকতিরচ্ছানগতপুরিসাদযো দুক্কটৰত্থুকাৰ মিচ্ছাচারসাসনঙ্গসম্ভৰতোতি ৰেদিতব্বং. যথাসম্ভৰং পন ৰারা উদ্ধরিতব্বা. পঞ্ঞত্তিঅজাননে ৰিয অলংৰচনীযভাৰাজাননেপি অচিত্তকতা ৰেদিতব্বা. দুট্ঠুল্লাদীসুপীতি ‘‘ইমস্মিম্পী’’তি ৰুত্তমেৰ হোতি. ‘‘লেখং নেত্ৰা পটিলেখং আরোচিতস্সাপি সঞ্চরিত্তং নত্থি সঞ্চরিত্তভাৰমজানন্তস্সা’’তি ৰদন্তি, ৰীমংসিত্ৰা গহেতব্বং.
সঞ্চরিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.