২. কাযসংসগ্গসিক্খাপদৰণ্ণনা
২৭০. ‘‘ওতিণ্ণো’’তি ইমিনাস্স সেৰনাধিপ্পাযতা দস্সিতা. ‘‘ৰিপরিণতেন চিত্তেন মাতুগামেন সদ্ধি’’ন্তি ইমিনাস্স ৰাযামো দস্সিতো. ‘‘সদ্ধি’’ন্তি হি পদং সংযোগং দীপেতি, সো চ পযোগো সমাগমো অল্লীযনং. কেন চিত্তেন? ৰিপরিণতেন চিত্তেন, ন পত্তপটিগ্গহণাধিপ্পাযাদিনাতি অধিপ্পাযো. ‘‘কাযসংসগ্গং সমাপজ্জেয্যা’’তি ইমিনাস্স ৰাযমতো ফস্সপটিৰিজাননা দস্সিতা হোতি. ৰাযমিত্ৰা ফস্সং পটিৰিজানন্তো হি সমাপজ্জতি নাম. এৰমস্স তিৰঙ্গসম্পত্তি দস্সিতা হোতি. অথ ৰা ওতিণ্ণো. কেন? ৰিপরিণতেন চিত্তেন যক্খাদিনা সত্তো ৰিয. উপযোগত্থে ৰা এতং করণৰচনং. ওতিণ্ণো ৰিপরিণতং চিত্তং কূপাদিং ৰিয সত্তো. অথ ৰা ‘‘রাগতো উত্তিণ্ণো ভৰিস্সামী’’তি ভিক্খুভাৰং উপগতো, ততো উত্তিণ্ণাধিপ্পাযতো ৰিপরিণতেন চিত্তেন হেতুভূতেন তমেৰ রাগং ওতিণ্ণো. মাতুগামেন অত্তনো সমীপং আগতেন, অত্তনা উপগতেন ৰা. এতেন মাতুগামস্স সারত্ততা ৰা হোতু ৰিরত্ততা ৰা, সা ইধ অপ্পমাণা, ন ভিক্খুনীনং কাযসংসগ্গে ৰিয উভিন্নং সারত্ততায পযোজনং অত্থি.
কাযসংসগ্গন্তি উভিন্নং কাযানং সম্পযোগং. পদভাজনে পন ‘‘সমাপজ্জেয্যাতি অজ্ঝাচারো ৰুচ্চতী’’তি ৰুত্তং, তং সমাপজ্জনং সন্ধায, ন কাযসংসগ্গং. কাযসংসগ্গস্স সমাপজ্জনা হি ‘‘অজ্ঝাচারো’’তি ৰুচ্চতি. অট্ঠকথাযং পন ‘‘যো সো কাযসংসগ্গো নাম, সো অত্থতো অজ্ঝাচারো হোতী’’তি ৰুত্তং, তং পরতো পাল়িযং ‘‘সেৰনাধিপ্পাযো, ন চ কাযেন ৰাযমতি, ফস্সং পটিৰিজানাতি, অনাপত্তী’’তি (পারা. ২৭৯) ৰুত্তলক্খণেন ৰিরুজ্ঝতীতি. ফস্সপটিৰিজাননায হি সংসগ্গো দীপিতো. সো চে অজ্ঝাচারো হোতি, কথং অনাপত্তি হোতীতি. সুৰুত্তমেতং, কিন্তু ‘‘কাযসংসগ্গং সমাপজ্জেয্যা’’তি পদং উদ্ধরিত্ৰা ‘‘অজ্ঝাচারো ৰুচ্চতী’’তি উভিন্নম্পি পদানং সামঞ্ঞভাজনীযত্তা, সমাপজ্জিতব্বাভাৰে সমাপজ্জনাভাৰেন ‘‘সো অত্থতো অজ্ঝাচারো হোতী’’তি ৰুত্তং সিযা.
‘‘হত্থগ্গাহং ৰা’’তি এত্থ হত্থেন সব্বোপি উপাদিন্নকো কাযো সঙ্গহিতো, ন ভিন্নসন্তানো তপ্পটিবদ্ধো হত্থালঙ্কারাদি. ৰেণিগ্গহণেন অনুপাদিন্নকো অভিন্নসন্তানো কেসলোমনখদন্তাদিকো কম্মপচ্চযউতুসমুট্ঠানো গহিতোতি ৰেদিতব্বং. তেনেৰাহ অট্ঠকথাযং ‘‘অনুপাদিন্নকেনপি কেনচি কেসাদিনা উপাদিন্নকং ৰা অনুপাদিন্নকং ৰা ফুসন্তোপি সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতিযেৰা’’তি (পারা. অট্ঠ. ২.২৭৪). তেন অনুপাদিন্নকানম্পি কেসলোমাদীনং অঙ্গভাৰো ৰেদিতব্বো. এৰং সন্তেপি ‘‘ফস্সং পটিজানাতীতি তিৰঙ্গসম্পত্তিযা সঙ্ঘাদিসেসো. ফস্সস্স অপ্পটিৰিজাননতো দুৰঙ্গসম্পত্তিযা দুক্কট’’ন্তি ইমিনা পাল়িঅট্ঠকথানযেন ৰিরুজ্ঝতীতি চে? ন, তদত্থজাননতো. ফুট্ঠভাৰঞ্হি পটিৰিজানন্তোপি ফস্সং পটিৰিজানাতি নাম, অযমেকো অত্থো, তস্মা মাতুগামস্স, অত্তনো চ কাযপরিযাপন্নানং কেসাদীনং অঞ্ঞমঞ্ঞং ফুট্ঠভাৰং ফুসিত্ৰা তং সাদিযনং ফস্সং পটিৰিজানাতি নাম, ন কাযৰিঞ্ঞাণুপ্পত্তিযা এৰ. অনেকন্তিকঞ্হেত্থ কাযৰিঞ্ঞাণং. মাতুগামস্স উপাদিন্নকেন কাযেন, অনুপাদিন্নকেন ৰা কাযেন ভিক্খুনো উপাদিন্নককাযে ফুট্ঠে পসন্নকাযিন্দ্রিযো চে হোতি, তস্স কাযৰিঞ্ঞাণং উপ্পজ্জতি, তেনেৰ ফস্সং পটিৰিজানাতি নাম সো হোতি. অনুপাদিন্নককাযো, লোলুপ্পো অপ্পসন্নকাযিন্দ্রিযো ৰা হোতি, তিমিরৰাতেন উপহতকাযো ৰা তস্স কাযৰিঞ্ঞাণং নুপ্পজ্জতি. ন চ তেন ফস্সং পটিৰিজানাতি নাম, কেৰলং সেৰনাধিপ্পাযেন ৰাযমিত্ৰা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জন্তো ফস্সং পটিৰিজানাতি নাম মনোৰিঞ্ঞাণেন, তেন ৰুত্তং ‘‘কাযসংসগ্গং সমাপজ্জেয্যাতি ইমিনাস্স ৰাযমতো ফস্সপটিৰিজাননা দস্সিতা’’তি. অপরোপি ভিক্খু মাতুগামস্স কাযপটিবদ্ধেন ৰা নিস্সগ্গিযেন ৰা ফুট্ঠো কাযৰিঞ্ঞাণং উপ্পাদেন্তেন ফস্সং পটিৰিজানাতি নাম, তস্মা ৰুত্তং ‘‘অনেকন্তিকঞ্হেত্থ কাযৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি. অপরো ৰত্থং পারুপিত্ৰা নিদ্দাযন্তং মাতুগামং কাযসংসগ্গরাগেন ৰত্থস্স উপরিভাগে সণিকং ফুসন্তো ৰত্থন্তরেন নিক্খন্তলোমসম্ফস্সং অপ্পটিৰিজানন্তোপি সেৰনাধিপ্পাযো কাযেন ৰাযমিত্ৰা ফস্সং পটিৰিজানাতি নাম, সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জতি. ‘‘নীলং ঘট্টেস্সামীতি কাযং ঘট্টেতি, সঙ্ঘাদিসেসো’’তি হি ৰুত্তং. অযং দুতিযো অত্থো. এৰং অনেকত্থত্তা, এৰং দুৰিঞ্ঞেয্যাধিপ্পাযতো চ মাতিকাট্ঠকথাযং ফস্সপটিৰিজাননং অঙ্গন্ত্ৰেৰ ন ৰুত্তং. তস্মিঞ্হি ৰুত্তে ঠানমেতং ৰিজ্জতি, যং ভিক্খু সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জিত্ৰাপি নখেন লোমেন সংসগ্গো দিট্ঠো, ন চ মে লোমঘট্টনেন কাযৰিঞ্ঞাণং উপ্পন্নং, তিমিরৰাতথদ্ধগত্তো চাহং ন ফস্সং পটিৰিজানামীতি অনাপন্নসঞ্ঞী সিযাতি ন ৰুত্তং, অপিচ ‘‘ফস্সং পটিৰিজানাতি, ন চ ফস্সং পটিৰিজানাতী’’তি চ এতেসং পদানং অট্ঠকথাযং ৰুত্তনযং দস্সেত্ৰা সো পঞ্ঞাপেতব্বো. এত্তাৰতা ন তদত্থজাননতোতি কারণং ৰিত্থারিতং হোতি.
পদভাজনীযৰণ্ণনা
২৭১. ‘‘রত্তং চিত্তং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতং ৰিপরিণত’’ন্তি কিঞ্চাপি সামঞ্ঞেন ৰুত্তং, ৰিনীতৰত্থূসু ‘‘মাতুযা মাতুপেমেন আমসতি…পে… আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি ৰুত্তত্তা কাযসংসগ্গরাগেনেৰ রত্তন্তি ৰেদিতব্বং. তথা ‘‘মাতুগামো নাম মনুস্সিত্থী’’তি কিঞ্চাপি অৰিসেসেন ৰুত্তং, অথ খো অৰিনট্ঠিন্দ্রিযাৰ মনুস্সিত্থী ইধাধিপ্পেতা ‘‘মতিত্থিযা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জি…পে… আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি ৰুত্তত্তা. ‘‘মনুস্সিত্থী’’তি এত্তাৰতা সিদ্ধে ‘‘ন যক্খী ন পেতী ন তিরচ্ছানগতা’’তি ৰচনং অৰিনট্ঠিন্দ্রিযাপি ন সব্বা মনুস্সৰিগ্গহা ইত্থী ইধ মনুস্সিত্থী নাম. যক্খিআদযো হি অত্তনো জাতিসিদ্ধেন ইদ্ধিৰিসেসেন ইজ্ঝন্তিযো মনুস্সৰিগ্গহাপি হোন্তীতি দস্সনত্থং ৰুত্তং. তাসু যক্খী থুল্লচ্চযৰত্থু হোতি ৰিনীতৰত্থূসু যক্খিযা কাযসংসগ্গেন থুল্লচ্চযস্স ৰুত্তত্তা. তদনুলোমত্তা পেতিত্থী, দেৰিত্থী চ থুল্লচ্চযৰত্থু. তিরচ্ছানগতিত্থী দুক্কটৰত্থু. তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহিত্থী চ থুল্লচ্চযৰত্থুমেৰাতি একে. ৰিভঙ্গে পন ‘‘মনুস্সিত্থী চ হোতি মনুস্সিত্থিসঞ্ঞী’’তি পাল়িযা অভাৰেন ‘‘ইত্থী চ হোতি যক্খিসঞ্ঞী’’তিআদিৰচনে সতি যক্খিআদীনং অনিত্থিতাপসঙ্গতো, ‘‘ইত্থী চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী’’তিআদিম্হি যক্খিআদীনং অন্তোকরণে সতি তাসং সঙ্ঘাদিসেসৰত্থুভাৰপ্পসঙ্গতো চ যক্খিআদযো ন ৰুত্তাতি ৰেদিতব্বা. একে পন ‘‘ৰিনীতৰত্থুম্হি ‘অঞ্ঞতরো ভিক্খু তিরচ্ছানগতিত্থিযা কায…পে… দুক্কটস্সা’তি এত্থ অমনুস্সৰিগ্গহা পাকতিকতিরচ্ছানগতিত্থী অধিপ্পেতা, তস্মা দুক্কটং ৰুত্তং. ‘ইত্থী চ হোতি তিরচ্ছানগতসঞ্ঞীতি তিরচ্ছানগতা চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী’তিআদিৰারেসুপি পাকতিকতিরচ্ছানগতোৰ অধিপ্পেতো, সো চ তিরচ্ছানগতপুরিসোৰ. তেনেৰ দুট্ঠুল্লৰাচাঅত্তকআমপারিচরিযসিক্খাপদেসু মনুস্সপুরিসপটিসংযুত্তৰারা ৰিয তিরচ্ছানপটিসংযুত্তৰারাপি নাগতা’’তি ৰদন্তি. তথা পণ্ডকোতি ইধ মনুস্সপণ্ডকোৰ, পুরিসোতি চ ইধ মনুস্সপুরিসোৰ আগতো, তস্মা অমনুস্সিত্থী অমনুস্সপণ্ডকো অমনুস্সপুরিসো তিরচ্ছানগতিত্থী তিরচ্ছানগতপণ্ডকো মনুস্সামনুস্সতিরচ্ছানগতউভতোব্যঞ্জনকা চাতি অট্ঠ জনা ইধ নাগতা, তেসং ৰসেন ৰত্থুসঞ্ঞাৰিমতিভেদৰসেন আপত্তিভেদাভেদৰিনিচ্ছযো, অনাগতৰারগণনা চ অসম্মুয্হন্তেন ৰেদিতব্বা, তথা তেসং দুকমিস্সকাদিৰারা, আপত্তিঅনাপত্তিভেদৰিনিচ্ছযো চ. ‘‘তত্থ অমনুস্সপণ্ডকঅমনুস্সপুরিসতিরচ্ছানগতিত্থিতিরচ্ছানগতপণ্ডকাতি চত্তারো দুক্কটৰত্থুকা, অমনুস্সিত্থিমনুস্সউভতোব্যঞ্জনকা থুল্লচ্চযৰত্থুকা, অমনুস্সউভতোব্যঞ্জনকা তিরচ্ছানগতউভতোব্যঞ্জনকা দুক্কটৰত্থুকা, পাল়িযং পন অমনুস্সিত্থিযা অনাগতত্তা অমনুস্সপণ্ডকা, উভতোব্যঞ্জনকা পুরিসা চ নাগতা. তিরচ্ছানগতিত্থিপণ্ডকউভতোব্যঞ্জনকা তিরচ্ছানগতপুরিসেন সমানগতিকত্তা নাগতা, মনুস্সউভতোব্যঞ্জনকো মনুস্সপণ্ডকেন সমানগতিকত্তা অনাগতো’’তি ৰদন্তি. অট্ঠকথাযং (পারা. অট্ঠ. ২.২৮১) পন ‘‘নাগমাণৰিকাযপি সুপণ্ণমাণৰিকাযপি কিন্নরিযাপি গাৰিযাপি দুক্কটমেৰা’’তি ৰুত্তত্তা তদেৰ পমাণতো গহেতব্বং.
তত্রাযং ৰিচারণা – ‘‘ন, ভিক্খৰে, তিরচ্ছানগতস্স নিসিন্নপরিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্ব’’ন্তি (মহাৰ. ১৮৩) এত্থ ‘‘তিরচ্ছানগতোতি যস্স উপসম্পদা পটিক্খিত্তা’’তি (কঙ্খা. অট্ঠ. নিদানৰণ্ণনা) অট্ঠকথাযং ৰুত্তত্তা তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহো পাকতিকতিরচ্ছানগততো ৰিসিট্ঠো, তথা যক্খপেততিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহানং ‘‘তিরচ্ছানগতস্স চ দুক্খুপ্পত্তিযং অপিচ দুক্কটমেৰা’’তি এত্থ ৰিসেসেত্ৰা ৰুত্তত্তা চ ‘‘পতনরূপং পমাণং, ন মরণরূপ’’ন্তি এত্থ আপত্তিৰিসেসৰচনতো চ ‘‘উভতো অৰস্সুতে যক্খস্স ৰা পেতস্স ৰা পণ্ডকস্স ৰা তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহস্স ৰা অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি (পাচি. ৬৬১) সামঞ্ঞেন ৰচনতো চ সো ৰিসিট্ঠোতি সিদ্ধং. ৰিসিট্ঠত্তা চ তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহিত্থিযা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জন্তস্সাতি ৰিসেসো হোতি, তস্মা তত্থ আপত্তিৰিসেসেন ভৰিতব্বং. যদি কাযসংসগ্গসিক্খাপদে তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহিত্থীপি অধিপ্পেতা, রূপসামঞ্ঞেন সঞ্ঞাৰিরাগত্তাসম্ভৰতো দুট্ঠুল্লৰাচাঅত্তকামপারিচরিযসিক্খাপদেসুপি সা ৰত্তব্বা ভৰেয্য, সা চানাগতা. সরূপেন সংখিত্তৰারত্তা নাগতাতি চে? ইত্থী চ হোতি তিরচ্ছানগতো চ উভিন্নং ইত্থিসঞ্ঞীতি ইধ আগতত্তা পুরিসলিঙ্গনিদ্দেসো ন যুজ্জতি, তস্মা তিরচ্ছানগতপুরিসো চ ইধ আগতো, তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহিত্থিযা পাল়িযং অনাগতাযপি দুক্কটমেৰ অট্ঠকথাযং ৰুত্তত্তাতি ইমস্স ৰচনস্স কারণচ্ছাযা পরিযেসিতব্বাতি অধিপ্পাযো. ইদং ন যুজ্জতি. কস্মা? ইত্থীনং, পুরিসানঞ্চ একতো ৰচনে পুরিসলিঙ্গসব্ভাৰতো. ইধ তিরচ্ছানগতপুরিসপণ্ডকিত্থিযো তিস্সোপি একতো সম্পিণ্ডেত্ৰা ‘‘তিরচ্ছানগতো’’তি ৰুত্তং.
তত্থ চ মনুস্সৰিগ্গহামনুস্সৰিগ্গহেসু ইত্থিপণ্ডকপুরিসসঞ্ঞিতা যথাসম্ভৰং ৰেদিতব্বা. দুট্ঠুল্লৰাচাদিসিক্খাপদদ্ৰযে ৰারানং সংখিত্তত্তা পুরিসতিরচ্ছানগতাদযো নাগতা. যথাৰুত্তেসু আপত্তি, তথা তত্থাপি. অঞ্ঞথা পুরিসং ওভাসন্তস্স চ অনাপত্তীতি পণ্ডকং ওভাসন্তস্স চ থুল্লচ্চযন্তি মাতিকাট্ঠকথাযং ৰুত্তং. তস্মা তে ৰারা সংখিত্তাতি পঞ্ঞাযন্তীতি. ৰিসেসো চ পণ্ডকে, পুরিসে, তিরচ্ছানগতে চ ইত্থিসঞ্ঞিস্স অত্থি, তথাপি তত্থ দুক্কটং ৰুত্তং, তস্মা অট্ঠকথাযং ৰুত্তমেৰ পমাণন্তি দ্ৰিন্নমেতেসং ৰাদানং যত্থ যুত্তি ৰা কারণং ৰা অতিরেকং দিস্সতি, তং ৰিচারেত্ৰা গহেতব্বন্তি আরিচযো. এৰরূপেসু ঠানেসু সুট্ঠু ৰিচারেত্ৰা কথেতব্বং.
তত্থ পাল়িযং আগতৰারগণনা তাৰ এৰং সঙ্খেপতো ৰেদিতব্বা – ইত্থিমূলকা পঞ্চ ৰারা পণ্ডকপুরিসতিরচ্ছানগতমূলকা চ পঞ্চ পঞ্চাতি ৰীসতি ৰারা একমূলকা, তথা দুমূলকা ৰীসতি, মিস্সকমূলকা ৰীসতীতি সট্ঠি ৰারা, তানি তীণি ৰীসতিকানি হোন্তি. একেকস্মিং ৰীসতিকে একেকমূলৰারং গহেত্ৰা কাযেন কাযপটিবদ্ধৰারা তযো ৰুত্তা. সেসা সত্তপঞ্ঞাস ৰারা সংখিত্তা, তথা কাযপটিবদ্ধেন কাযৰারা তযো ৰুত্তা, সেসা সংখিত্তা, এৰং কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধৰারেপি নিস্সগ্গিযেন কাযৰারেপি নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধৰারেপি নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযৰারেপি তযো তযো ৰারা ৰুত্তা, সেসা সংখিত্তা. এৰং ছন্নং তিকানং ৰসেন অট্ঠারস ৰারা আগতাতি সরূপতো ৰুত্তা, সেসা দ্ৰেচত্তালীসাধিকানি তীণি ৰারসতানি সংখিত্তানি. ততো পরং মাতুগামস্স সারত্তপক্খে কাযেন কাযন্তি একমেকং ৰড্ঢেত্ৰা পুব্বে ৰুত্তা অট্ঠারস ৰারা আগতাতি একৰীসতি ৰারা সরূপেন আগতা, নৰনৰুতাধিকানি তীণি ৰারসতানি সংখিত্তানি. ততো পরং আপত্তানাপত্তিদীপকা চত্তারো সেৰনাধিপ্পাযমূলকা চত্তারো মোক্খাধিপ্পাযমূলকাতি দ্ৰে চতুক্কা আগতা.
তত্থাযং ৰিসেসো – যদিদং মাতিকায পরামসনপদং, তেন যস্মা আমসনাদীনি ছুপনপরিযোসানানি দ্ৰাদসপি পদানি গহিতানি, তস্মা পদুদ্ধারং অকত্ৰা ‘‘আমসনা পরামসনং ছুপন’’ন্তি আহ. পরামসনং নাম আমসনা. ‘‘ছুপন’’ন্তি হি ৰুত্তে পরামসনম্পি ৰিসুং একত্তং ভৰেয্যাতি ৰেদিতব্বং. ইত্থী চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী চাতি ইমস্মিং পঠমৰারে এৰ দ্ৰাদসপি আমসনাদীনি যোজেত্ৰা দস্সিতানি. ততো পরং আদিম্হি দ্ৰে পদানীতি চত্তারি পদানি আগতানি, ইতরানি সংখিত্তানীতি ৰেদিতব্বানি. নিস্সগ্গিযেন কাযৰারাদীসু পন সব্বাকারেন অলাভতো আমসনমেৰেকং আগতং, নেতরানি. ‘‘সঞ্চোপেতি হরতী’’তি পাঠো, সঞ্চোপেতি চ. গণ্ঠিপদেসু পন ‘‘পুরিমনযেনেৰাতি রজ্জুৰত্থাদীহি পরিক্খিপনে’’তি চ পচ্ছা ‘‘পুরিমনযেনেৰাতি সম্মসনা হোতী’’তি চ ‘‘ৰেণিগ্গাহে আপত্তিযা পঞ্ঞত্তত্তা লোমফুসনেপি সঙ্ঘাদিসেসো’’তি চ ‘‘তং পকাসেতুং উপাদিন্নকেন হীতিআদি ৰুত্ত’’ন্তি চ লিখিতং.
যথানিদ্দিট্ঠনিদ্দেসেতি ইমস্মিংযেৰ যথানিদ্দিট্ঠে নিদ্দেসে. ‘‘সদিসং অগ্গহেসী’’তি ৰুত্তে তাদিসং অগ্গহেসীতি গরুকং তত্থ কারযেতি অত্থো, কাযসংসগ্গৰিভঙ্গে ৰাতি অত্থো. ইতরোপি কাযপটিবদ্ধছুপনকো. গহণে চাতি গহণং ৰা. ৰিরাগিতেতি ৰিরদ্ধে. সারত্তন্তি কাযসংসগ্গরাগেন রত্তং, অত্তনা অধিপ্পেতন্তি অত্থো. ‘‘মাতুভগিনিআদিৰিরত্তং গণ্হিস্সামী’’তি ৰিরত্তং ঞাতিপেমৰসেন গণ্হি, এত্থ দুক্কটং যুত্তং. ‘‘কাযসংসগ্গরাগং ৰা সারত্তং গণ্হিস্সামী’’তি ৰিরত্তং মাতরং গণ্হি, অনধিপ্পেতং গণ্হি. এত্থ মহাসুমত্থেরৰাদেন থুল্লচ্চযং ‘‘কাযং গণ্হিস্সামী’’তি কাযপ্পটিবদ্ধং গণ্হাতি, থুল্লচ্চযন্তি লদ্ধিকত্তা. ‘‘ইত্থী চ হোতি ইত্থিসঞ্ঞী সারত্তো চ, ভিক্খু চ নং ইত্থিযা কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্সা’’তি (পারা. ২৭৩) ৰচনতো সঙ্ঘাদিসেসোপি খাযতি. ‘‘ৰিরত্তং গণ্হিস্সামী’’তি সারত্তং গণ্হাতি, এত্থপি সঙ্ঘাদিসেসোৰ খাযতি ‘‘নীলং ঘট্টেস্সামী’তি কাযং ঘট্টেতি, সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ৰচনতো. এত্থ পন ‘‘ন পুব্বভাগে কাযসংসগ্গরাগত্তা’’তি অনুগণ্ঠিপদে কারণং ৰুত্তং. কেচি পন ‘‘গরুকাপত্তিভযেন ‘নীলমেৰ ঘট্টেস্সামী’তি ৰাযামন্তো কাযং ঘট্টেতি, পুব্বভাগে তস্স ‘কাযপটিবদ্ধং ঘট্টেস্সামী’তি পৰত্তত্তা দুক্কটেন ভৰিতব্ব’’ন্তি ৰদন্তি. ধম্মসিরিত্থেরো ‘‘এৰরূপে সঙ্ঘাদিসেসো’’তি ৰদতি কির. ‘‘ইত্থিউভতোব্যঞ্জনকইত্থিযা পুরিসউভতোব্যঞ্জনকপুরিসে ৰুত্তনযেন আপত্তিভেদো, ইত্থিলিঙ্গস্স পটিচ্ছন্নকালেপি ইত্থিৰসেনেৰ আপত্তী’’তি ৰদন্তি.
ৰিনীতৰত্থুৰণ্ণনা
২৮১. তিণণ্ডুপকন্তি হিরিৰেরাদিমূলানি গহেত্ৰা কত্তব্বং. তালপণ্ণমুদ্দিকন্তি তালপণ্ণমযং অঙ্গুলিমুদ্দিকং, তেন তালপণ্ণমযং কটং, কটিসুত্তকং, কণ্ণপিল়ন্ধনাদি সব্বং ন ৰট্টতীতি সিদ্ধং. তম্বপণ্ণিৰাসিনো ইত্থিরূপং লিখিতং, কটিকপটঞ্চ ন ছুপন্তি কির. আকরতো মুত্তমত্তো. রতনমিস্সোতি অলঙ্কারত্থং কতো কঞ্চনলতাদিৰিনদ্ধো. সুৰণ্ণেন সদ্ধিং যোজেত্ৰা পচিত্ৰাতি সুৰণ্ণরসং পক্খিপিত্ৰা পচিত্ৰা. বীজতো ধাতুপাসাণতো পট্ঠায. থেরো ন কপ্পতীতি ‘‘তুম্হাকং পেসিত’’ন্তি ৰুত্তত্তা. ‘‘চেতিযস্স পূজং করোথা’’তি ৰুত্তে ৰট্টতি কির. বুব্বুল়কং তারকং. আরকূটলোহম্পি জাতরূপগতিকমেৰ.
ৰুত্তঞ্হেতং অন্ধকট্ঠকথাযং –
‘‘আরকূটলোহং সুৰণ্ণসদিসমেৰ, সুৰণ্ণং অনুলোমেতি, অনামাস’’ন্তি.
‘‘ভেসজ্জত্থায পন ৰট্টতী’’তি ৰচনতো মহাঅট্ঠকথাযং ৰুত্তনযেকদেসোপি অনুঞ্ঞাতো হোতীতি তত্থ তত্থ অধিপ্পাযং ঞত্ৰা ৰিভাৰেতব্বং.
কাযসংসগ্গসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.