৫. অমতৰগ্গো
২. সমুদযসুত্তৰণ্ণনা
৪০৮. সারম্মণসতিপট্ঠানাতি আরম্মণলক্খিতা সতিপট্ঠানা কথিতা, ন সতিলক্খণা.
৪. সতিসুত্তৰণ্ণনা
৪১০. সুদ্ধিকং কত্ৰা ৰিসুং ৰিসুং কত্ৰা. তথা চ ৰুত্তং পাল়িযং ‘‘কাযে ৰা ভিক্খূ’’তি.
৬. পাতিমোক্খসংৰরসুত্তৰণ্ণনা
৪১২. জেট্ঠকসীলন্তি পধানকসীলং. সীলগ্গহণঞ্হি পাল়িযং পাতিমোক্খসংৰরৰসেনেৰ আগতং. তেনাহ ‘‘তিপিটকচূল়নাগত্থেরো পনা’’তিআদি. তত্থ পাতিমোক্খসংৰরোৰ সীলন্তি অৰধারণং ইতরেসং তিণ্ণং একদেসেন পাতিমোক্খন্তোগধভাৰং দীপেতি. তথা হি অনোলোকিযোলোকনে আজীৰহেতু চ ছসিক্খাপদৰীতিক্কমনে গিলানপচ্চযস্স অপ্পচ্চৰেক্খিতপরিভোগে চ আপত্তি ৰিহিতাতি. তীণীতি ইন্দ্রিযসংৰরাদীনি. সীলন্তি ৰুত্তট্ঠানং নাম নত্থীতি সীলপরিযাযেন তেসং কত্থচি সুত্তে গহিতট্ঠানং নাম নত্থীতি নিপ্পরিযাযসীলতং তেসং পটিক্খিপতি. ছদ্ৰাররক্খণমত্তমেৰাতি তস্স সল্লহুকতমাহ চিত্তাধিট্ঠানমত্তেন পটিপাকতিকভাৰপ্পত্তিতো. ইতরদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. পচ্চযুপ্পত্তিমত্তকন্তি ফলেন হেতুং দস্সেতি. উপ্পাদনহেতুকা হি পচ্চযানং উপ্পত্তি. ইদমত্থন্তি ইদং পযোজনং ইমস্স পচ্চযস্স পরিভুঞ্জনেতি অধিপ্পাযো. নিপ্পরিযাযেনাতি ইমিনা ইন্দ্রিযসংৰরাদীনি তীণি পধানসীলস্স পরিপালনপরিসোধনৰসেন পৰত্তিযা পরিযাযসীলানি নামাতি দস্সেতি. ইদানি পাতিমোক্খসীলস্সেৰ পধানভাৰং ব্যতিরেকতো অন্ৰযতো চ উপমায ৰিভাৰেতুং ‘‘যস্সা’’তিআদিমাহ. তত্থ সোতি পাতিমোক্খসংৰরো. সেসানি ইন্দ্রিযসংৰরাদীনি. পাতিমোক্খসদ্দস্স অত্থো পন ৰিসুদ্ধিমগ্গসংৰণ্ণনাদীসু ৰিত্থারিতো, তস্মা তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.
আচারেন চ গোচরেন চ সম্পন্নোতি কাযিকচেতসিকঅৰীতিক্কমসঙ্খাতেন আচারেন চ নৰেসিযাদিগোচরতাদিসঙ্খাতেন গোচরেন চ সম্পন্নো, সম্পন্নআচারগোচরোতি অত্থো. অপ্পমত্তকেসূতি অতিপরিত্তকেসু অনাপত্তিগমনীযেসু. ‘‘দুক্কটদুব্ভাসিতমত্তেসূ’’তি অপরে. ৰজ্জেসূতি অকরণীযেসু গারয্হেসু. তে পন একন্ততো অকুসলা হোন্তীতি আহ – ‘‘অকুসলধম্মেসূ’’তি. ভযদস্সাৰীতি ভযতো দস্সনসীলো, পরমাণুমত্তম্পি ৰজ্জং সিনেরুপ্পমাণং ৰিয কত্ৰা দস্সনসীলো. সম্মা আদিযিত্ৰাতি সম্মদেৰ সক্কচ্চং সব্বসো চ আদিযিত্ৰা. সিক্খাপদেসূতি নিদ্ধারণে ভুম্মন্তি সমুদাযতো অৰযৰনিদ্ধারণং দস্সেন্তো ‘‘সিক্খাপদেসু তং তং সিক্খাপদ’’ন্তিআদিমাহ. সিক্খাপদং সমাদাতব্বং সিক্খিতব্বঞ্চাতি অধিপ্পাযো. সিক্খাতি অধিসীলসিক্খা. পুব্বে পদ-সদ্দো অধিট্ঠানট্ঠো, ইধ ভাগত্থোতি দট্ঠব্বন্তি আহ – ‘‘সিক্খাকোট্ঠাসেসূ’’তি. মূলপঞ্ঞত্তিঅনুপঞ্ঞত্তিআদিভেদং যংকিঞ্চি সিক্খিতব্বং পূরেতব্বং সীলং, তং পন দ্ৰারৰসেন দুৰিধমেৰাতি আহ – ‘‘কাযিকং ৰা ৰাচসিকং ৰা’’তি. ইমস্মিং অত্থৰিকপ্পে সিক্খাপদেসূতি আধারে ভুম্মং সিক্খাভাগেসু কস্সচি ৰিসুং অগ্গহণতো. তেনাহ – ‘‘তং তং সব্ব’’ন্তি. ‘‘ততো ত্ৰং ভিক্খু সীলং নিস্সাযা’’তি ৰচনতো অনভিজ্ঝা অব্যাপাদসম্মাদিট্ঠিযোপি সীলন্তি ৰুত্তা, তস্মা ইমস্মিং সুত্তে ‘‘পাতিমোক্খসংৰরসীলমেৰ কথিত’’ন্তি ৰুত্তং.
৭. দুচ্চরিতসুত্তৰণ্ণনা
৪১৩. এত্থাপি মনোসুচরিতং সীলং নামাতি দস্সেতীতি কত্ৰা ৰুত্তং ‘‘পচ্ছিমাপি তযো’’তি. অনভিজ্ঝাঅব্যাপাদসম্মাদিট্ঠিধম্মা সীলং হোতীতি ৰেদিতব্বা কাযৰচীসুচরিতেহি সদ্ধিং মনোসুচরিতম্পি ৰত্ৰা ‘‘ততো ত্ৰং ভিক্খু সীলং নিস্সায সীলে পতিট্ঠাযা’’তি ৰুত্তত্তা. সেসং ৰুত্তনযমেৰ. ছট্ঠসত্তমেসূতি ছট্ঠসত্তমৰগ্গেসু অপুব্বং নত্থি. তেন ৰুত্তং ‘‘হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ অত্থো ৰেদিতব্বো’’তি. ৰগ্গপেয্যালতো পন ইমস্মিং সতিপট্ঠানসংযুত্তে কতিপযৰগ্গা সঙ্গহং আরূল়্হা, তথাপি তেসং অত্থৰিসেসাভাৰতো একচ্চেসু পোত্থকেসু মুখমত্তং দস্সেত্ৰা সংখিত্তা, একচ্চেসু অতিসংখিত্তাৰ, তে সঙ্খেপৰসেন দ্ৰে কত্ৰা ‘‘ছট্ঠসত্তমেসূ’’তি ৰুত্তং.
অমতৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সতিপট্ঠানসংযুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.