৫. পরিনিব্বানসুত্তৰণ্ণনা

১৮৬. এৰং তং কুসিনারায হোতীতি যথা অনুরোধপুরস্স থূপারামো দক্খিণপচ্ছিমদিসাযং, এৰং তং উয্যানং কুসিনারায দক্খিণপচ্ছিমদিসাযং হোতি. তস্মাতি যস্মা নগরং পৰিসিতুকামা উয্যানতো উপেচ্চ ৰত্তন্তি গচ্ছন্তি এতেনাতি উপৰত্তনন্তি ৰুচ্চতি, তস্মা. তন্তি সালপন্তিভাৰেন ঠিতং সালৰনং. অন্তরেনাতি ৰেমজ্ঝে. অপ্পমজ্জনং অপ্পমাদো, সো পন অত্থতো ঞাণূপসংহিতা সতি. যস্মা তত্থ সতিযা ব্যাপারো সাতিসযো, তস্মা ‘‘সতিঅৰিপ্পৰাসেনা’’তি ৰুত্তং. অপ্পমাদপদেযেৰ পক্খিপিত্ৰা অভাসি অত্থতো তস্স সকলস্স বুদ্ধৰচনস্স সঙ্গণ্হনতো.

ঝানাদীসু চিত্তে চ পরমুক্কংসগতৰসীভাৰতায ‘‘এত্তকে কালে এত্তকা সমাপত্তিযো সমাপজ্জিত্ৰা পরিনিব্বাযিস্সামী’’তি কালপরিচ্ছেদং কত্ৰা সমাপত্তিসমাপজ্জনং পরিনিব্বানপরিকম্মন্তি অধিপ্পেতং. থেরোতি অনুরুদ্ধত্থেরো.

অযম্পি চাতি যথাৰুত্তপঞ্চসট্ঠিযা ঝানানং সমাপন্নকথাপি সঙ্খেপকথা এৰ. কস্মা? যস্মা ভগৰা তদা দেৰসিকং ৰল়ঞ্জনসমাপত্তিযো সব্বাপি অপরিহাপেত্ৰা সমাপজ্জি এৰাতি দস্সেন্তো ‘‘নিব্বানপুরং পৰিসন্তো’’তিআদিমাহ. চতুৰীসতি…পে… পৰিসিত্ৰাতি এত্থ কেচি তাৰ আহু ‘‘ভগৰা দেৰসিকং দ্ৰাদসকোটিসতসহস্সক্খত্তুং মহাকরুণাসমাপত্তিং সমাপজ্জতি, দ্ৰাদসকোটিসতসহস্সক্খত্তুমেৰ ফলসমাপত্তিং সমাপজ্জতি, তস্মা তদাপি চতুৰীসতিকোটিসতসহস্সসঙ্খা সমাপত্তিযো সমাপজ্জতি. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা ‘তথাগতং, ভিক্খৰে, অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং দ্ৰে ৰিতক্কা বহুলং সমুদাচরন্তি খেমো চ ৰিতক্কো পৰিৰেকো চ ৰিতক্কো’তি (ইতিৰু. ৩৮). খেমো হি ৰিতক্কো ভগৰতো মহাকরুণাসমাপত্তিং পূরেত্ৰা ঠিতো, পৰিৰেকৰিতক্কো অরহত্তফলসমাপত্তিং. বুদ্ধানং হি ভৰঙ্গপরিৰাসো লহুকো মত্থকপ্পত্তো সমাপত্তীসু ৰসীভাৰো, তস্মা সমাপজ্জনৰুট্ঠানানি কতিপযচিত্তক্খণেহেৰ ইজ্ঝন্তি. পঞ্চ রূপাৰচরসমাপত্তিযো চতস্সো অরূপসমাপত্তিযো অপ্পমঞ্ঞাসমাপত্তিযা সদ্ধিং নিরোধসমাপত্তি অরহত্তফলসমাপত্তি চাতি দ্ৰাদসেতা সমাপত্তিযো ভগৰা পচ্চেকং দিৰসে দিৰসে কোটিসতসহস্সক্খত্তুং পুরেভত্তং সমাপজ্জতি, তথা পচ্ছাভত্তন্তি এৰং চতুৰীসতিকোটিসতসহস্সসঙ্খা দেৰসিকং ৰল়ঞ্জনককসিণসমাপত্তিযো’’তি.

অপরে পনাহু ‘‘যং তং ভগৰতা অভিসম্বোধিদিৰসে পচ্ছিমযামে পটিচ্চসমুপ্পাদঙ্গমুখেন পটিলোমনযেন জরামরণতো পট্ঠায ঞাণং ওতারেত্ৰা অনুপদধম্মৰিপস্সনং আরভন্তেন যথা নাম পুরিসো সুৰিদুগ্গং মহাগহনং মহাৰনং ছিন্দন্তো অন্তরন্তরা নিসানসিলাযং ফরসুং নিসিতং করোতি, এৰমেৰং নিসানসিলাসদিসিযো সমাপত্তিযো অন্তরন্তরা সমাপজ্জিত্ৰা ঞাণস্স তিক্খৰিসদভাৰং সম্পাদেতুং অনুলোমপটিলোমতো পচ্চেকং পটিচ্চসমুপ্পাদঙ্গেসু লক্খকোটিসমাপত্তিসমাপজ্জনৰসেন সম্মসনঞাণং পৰত্তেতি, তদনুসারেন ভগৰা বুদ্ধভূতোপি অনুলোমপটিলোমতো পটিচ্চসমুপ্পাদঙ্গমুখেন ৰিপস্সনাৰসেন দিৰসে দিৰসে লক্খকোটিফলসমাপত্তিযো সমাপজ্জতি, তং সন্ধায ৰুত্তং, ‘চতুৰীসতিকোটিসতসহস্সসঙ্খা সমাপত্তিযো পৰিসিত্ৰা’’’তি.

ইমানি দ্ৰেপি সমনন্তরানেৰ পচ্চৰেক্খণাযপি যেভুয্যেন নানন্তরিযকতায ঝানপক্খিকভাৰতো. যস্মা সব্বপচ্ছিমং ভৰঙ্গচিত্তং ততো ততো চৰনতো ‘‘চুতী’’তি ৰুচ্চতি, তস্মা ন কেৰলং অযমেৰ ভগৰা, অথ খো সব্বেপি সত্তা ভৰঙ্গচিত্তেনেৰ চৰন্তীতি দস্সেতুং ‘‘যে হি কেচী’’তিআদি ৰুত্তং. দুক্খসচ্চেনাতি দুক্খসচ্চপরিযাপন্নেন চুতিচিত্তেন কালং কালকিরিযং করোন্তি পাপুণন্তি, কালগমনতো ৰা করোন্তি পেচ্চাতি.

পটিভাগপুগ্গলৰিরহিতো সীলাদিগুণেহি অসদিসতায সদিসপুগ্গলরহিতো. সঙ্খারা ৰূপসম্মন্তি এত্থাতি ৰূপসমোতি এৰং সঙ্খাতং ঞাতং কথিতং নিব্বানমেৰ সুখন্তি. লোমহংসনকোতি লোমানং হট্ঠভাৰাপাদনো. ভিংসনকোতি অৰীতরাগানং ভযজনকো আসি অহোসি. সব্বাকারৰরগুণূপেতেতি সব্বেহি আকারৰরেহি উত্তমকারণেহি সীলাদিগুণেহি সমন্নাগতে. অসঙ্কুটিতেনাতি অকুটিতেন ৰিপ্ফারিকাভাৰতো. সুৰিকসিতেনেৰাতি পীতিসোমনস্সযোগতো সুট্ঠু ৰিকসিতেন. ৰেদনং অধিৰাসেসি সভাৰসমুদযাদিতো সুট্ঠু পঞ্ঞাতত্তা. অনাৰরণৰিমোক্খো সব্বসো নিব্বিদভাৰো. তেনাহ ‘‘অপঞ্ঞত্তিভাৰূপগমো’’তি. পজ্জোতনিব্বানসদিসোতি পদীপস্স নিব্বানসদিসো তত্থ ৰিলীযিত্ৰা অৰট্ঠানাভাৰতো.

পরিনিব্বানসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দুতিযৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সারত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায

ব্রহ্মসংযুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.