৪. অরুণৰতীসুত্তৰণ্ণনা

১৮৫. অভিভূ সম্ভৰোতি তেসং দ্ৰিন্নং মহাথেরানং নামানি. তেসং ৰিভাগং দস্সেতুং ‘‘তেসূ’’তিআদি ৰুত্তং. এতে দ্ৰে তস্স ভগৰতো অগ্গসাৰকাতি দস্সেতি. অৰজ্ঝাযন্তীতি হেট্ঠা কত্ৰা চিন্তেন্তি. খিয্যন্তি তং লামকতো চিন্তেতব্বতং পাপেন্তি পাপকতং করোন্তি. ৰিত্থারযন্তাতি তমেৰ লামকতো চিন্তেতব্বতং ৰেপুল্লং পাপেন্তা. সব্বে পাসণ্ডা অত্তনো অত্তনো সমযে সিদ্ধন্তে সব্বে দেৰমনুস্সা অত্তনো অত্তনো সমযে পটিলাভে পটিলদ্ধঅত্থে পুরিসকারং ৰণ্ণযন্তীতি যোজনা.

আরম্ভৰীরিযন্তি মচ্চুসেনাসঙ্খাতকিলেসধুননে আরম্ভৰীরিযং, যা ‘‘আরম্ভধাতূ’’তি ৰুচ্চতি. নিক্কমৰীরিযন্তি কোসজ্জপটিপক্খভূতং ৰীরিযং, যা ‘‘নিক্কমধাতূ’’তি ৰুচ্চতি. পযোগং করোথাতি পরং পরং ঠানং অক্কমনতো ততোপি বলৰতরং ভাৰনাভিযোগং পৰত্তেথাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘পরক্কমথা’’তি. কিলেসসেনা নাম রাগাদিকিলেসসমূহো, সো মরণপচ্চযভাৰতো ‘‘মচ্চুনো সেনা’’তি ৰুচ্চতি. তঞ্হি সন্ধায ৰুত্তং ‘‘মহাসেনেন মচ্চুনা’’তি (ম. নি. ৩.২৭২, ২৭৫, ২৭৬). খন্ধানং পঠমাভিনিব্বত্তি জাতি, তদঞ্ঞং পন তেসং পটিপাটি পৰত্তং সংসারোতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘জাতিঞ্চ সংসারঞ্চা’’তি. যস্মা ‘‘একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো’’তিআদীসু তস্মিং তস্মিং ভৰে আদাননিক্খেপপরিচ্ছিন্নখন্ধপ্পৰত্তি ‘‘জাতী’’তি ৰুচ্চতি, সা এৰ যাৰ পরিনিব্বানা অপরাপরং পৰত্তমানো সংসারো ‘‘ইতো চিতো সংসরণ’’ন্তি কত্ৰা, তস্মা আহ ‘‘জাতিসঙ্খাতং ৰা সংসার’’ন্তি. পরিচ্ছেদন্তি পরিযোসানং. ওভাসং ফরীতি সম্বন্ধো. আলোকট্ঠানেতি অত্তনা কতআলোকট্ঠানে. আলোককিচ্চং নত্থীতি অন্ধকারট্ঠানে আলোকদস্সনং ৰিয আলোকট্ঠানে আলোকদস্সনকিচ্চং নত্থি. তস্মা তেসং সত্তানং ‘‘কিং আলোকো অযং, কস্স নু খো অযং আলোকো’’তি? ৰিচিনন্তানং চিন্তেন্তানং. সব্বেতি সহস্সিলোকধাতুযং সব্বে দেৰমনুস্সা. ওসটায পরিসাযাতি ধম্মস্সৰনত্থং সব্বোসটায পরিচিতপরিচ্ছিন্নায পরিসায. সদ্দং সুণিংসূতি ন কেৰলং সদ্দমেৰ সুণিংসু, অথ খো অত্থোপীতি যথাধিপ্পেতো তেসং পকতিসৰনুপচারে ৰিয পাকটো অহোসি, তিসহস্সিলোকধাতুং ৰিঞ্ঞাপেসীতি.

অরুণৰতীসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.